نمایش مبدأ برای حمله به پل بی۱ کرج

'''حمله به پل بی۱ کرج''' به حمله هوایی ایالات متحده آمریکا و  در روز ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ (۲ آوریل ۲۰۲۶ میلادی) به [[پل بی۱ کرج|پل بی۱]] (بیلقان) در [[کرج]]، [[استان البرز]]، ایران اشاره دارد.<ref name="wp-hamleh">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%D9%84_%D8%A8%DB%8C%DB%B1_%DA%A9%D8%B1%D8%AC |عنوان=حمله به پل بی۱ کرج |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۳ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="en-wiki">{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Karaj_B1_bridge_attack |عنوان=2026 Karaj B1 bridge attack |وبگاه=ویکی‌پدیا انگلیسی |تاریخ=۳ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این پل که هنوز تکمیل و افتتاح نشده بود و به‌عنوان بلندترین پل خاورمیانه شناخته می‌شد، طی دو حمله هوایی مورد اصابت قرار گرفت و بخش قابل‌توجهی از سازه آن تخریب شد.<ref name="en-wiki" /><ref name="kure">{{یادکرد وب |نشانی=https://kureansiklopedi.com/en/detay/b1-bridge-attack-2026-900ad |عنوان=B1 Bridge Attack (2026) |وبگاه=دایرة‌المعارف کوره |تاریخ=۲ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در نتیجهٔ این حمله ۱۳ نفر شهید و حداقل ۹۵ نفر زخمی شدند.<ref name="eurasia">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.eurasiareview.com/04042026-u-s-jet-downed-over-iran-as-karaj-bridge-strike-death-toll-rises-oped/ |عنوان=U.S. Jet Downed Over Iran As Karaj Bridge Strike Death Toll Rises |وبگاه=یوریشیا ریویو |تاریخ=۱۸ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="aa-arabic">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.aa.com.tr/ar/دولي/إيران-ارتفاع-قتلى-الهجوم/ |عنوان=إيران.. ارتفاع قتلى الهجوم الأمريكي الإسرائيلي على جسر "بي1" إلى 8 |وبگاه=آناتولی (عربی) |تاریخ=۲ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

==پیشینه==

===پل بی۱ کرج===

[[پل بی۱ کرج|پل بی۱]] (بیلقان) یک پل معلق از نوع کابلی اکسترادوز (Extradosed Cable-Stayed) بود که بر روی [[رودخانه کرج]] در نزدیکی ورودی [[جاده کرج-چالوس]] احداث شد.<ref name="aljazeera-ar">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.aljazeera.net/politics/2026/4/3/ |عنوان=لماذا استهدفت أمريكا جسر "بي 1" في كرج؟ |وبگاه=الجزیره (عربی) |تاریخ=۲ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="annahar">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.annahar.com/international/iran/295436/ |عنوان=قصف إسرائيلي يستهدف جسر 'بي 1' بمدينة كرج في إيران |وبگاه=النهار (عربی) |تاریخ=۱ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این پل بخشی از پروژهٔ [[آزادراه شمالی کرج]] (کنارگذر شمالی کرج یا آزادراه شهید سلیمانی) بود که با هدف کاهش بار ترافیکی یکی از پرترددترین محورهای کشور طراحی شده بود.<ref name="aljazeera-ar" />

ساخت پل از سال ۱۳۹۵ (۲۰۱۵ میلادی) آغاز شده بود<ref name="alaraby">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.youtube.com/watch?v=U86dK4i8ezw |عنوان=استغرق تشييده 10 سنوات.. القصف الأميركي يدمر جسرا يربط بين طهران وكرج |وبگاه=التلفزیون العربی |تاریخ=۲ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> و هنوز تکمیل و افتتاح نشده بود.<ref name="kure" /><ref name="annahar" /> پل با ارتفاع ۱۳۶ متر از بستر رودخانه، دهانهٔ اصلی ۱۷۶ متر و طول کل بیش از ۱۰۵۰ متر، به‌عنوان بلندترین پل خاورمیانه و یکی از پیچیده‌ترین سازه‌های مهندسی ایران شناخته می‌شد.<ref name="aljazeera-ar" /><ref name="annahar" /> هزینهٔ ساخت این پل حدود ۴۰۰ میلیون دلار برآورد شده بود.<ref name="aljazeera-ar" /><ref name="asharq">{{یادکرد وب |نشانی=https://asharq.com/iran/177805/ |عنوان=استهدفته أميركا بحرب إيران.. ماذا نعرف عن جسر B1 في كرج؟ |وبگاه=الشرق الأوسط (عربی) |تاریخ=۱ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

===بسترهای سیاسی===

این حمله در بحبوحهٔ تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، مبنی بر بازگرداندن ایران به «عصر حجر» رخ داد.<ref name="en-wiki" /><ref name="bbc">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/cp86mrj40e2o |عنوان=Iranians fear what comes next after US strike on Karaj bridge |وبگاه=بی‌بی‌سی |تاریخ=۳ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> ترامپ روزهای قبل از حمله اعلام کرده بود که طی ۲ تا ۳ هفتهٔ آینده حملات را تشدید خواهد کرد.<ref name="kure" /><ref name="bbc" />

==جریان حملات==

===حمله اول===

در روز پنجشنبه ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، ساعت حدود ۱۴:۰۰ (۲ بعدازظهر)، جنگنده‌های آمریکایی حملهٔ هوایی به پل بی۱ انجام دادند.<ref name="en-wiki" /><ref name="kure" /> این حمله در حالی رخ داد که بسیاری از مردم در محوطهٔ تفریحی زیر پل در حال گذراندن سیزده‌به‌در (آخرین روز تعطیلات نوروز) بودند.<ref name="en-wiki" /><ref name="ynet">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.ynet.co.il/news/article/h1tsaghszx |عنوان=ארה"ב תקפה גשר שמחבר בין טהרן לכראג' - איראן איימה בנקמה |وبگاه=یدیعوت احرونوت (عبری) |تاریخ=۱ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در نتیجهٔ این حمله بخش میانی پل تخریب و دو نفر به شهادت رسیدند.<ref name="kure" />

طبق گزارش‌ها، پس از حملهٔ اول انقطاع برق در منطقهٔ اطراف پل و در [[جاده کرج-چالوس]] (جاده چالوس) گزارش شد.<ref name="kure" /><ref name="i24news">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.i24news.tv/en/news/middle-east/artc-exclusive-strike-on-karaj-s-b1-bridge-aimed-to-sever-drone-missile-supply-routes |عنوان=Strike on Karaj's B1 bridge aimed to sever drone, missile supply routes |وبگاه=آی۲۴نیوز |تاریخ=۱ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

===حمله دوم (ضربه مضاعف)===

چند ساعت پس از حملهٔ اول، زمانی که نیروهای امدادی و امدادگران هلال احمر و تیم‌های نجات برای کمک به آسیب‌دیدگان حملهٔ اول در محل حاضر شده بودند، پل بی۱ برای بار دوم مورد حملهٔ هوایی قرار گرفت.<ref name="en-wiki" /><ref name="kure" /> این روش که به ضربه مضاعف معروف است، با هدف هدف قرار دادن نیروهای امدادی انجام شد و به شهادت تعدادی دیگر از شهروندان و نیروهای امدادی منجر شد.<ref name="en-wiki" /><ref name="aa-arabic" />

طبق گزارش‌های خبری، حملهٔ دوم حدود سه ساعت پس از حملهٔ اول و در زمانی که امدادگران در محل مشغول نجات زخمی‌شدگان بودند، صورت گرفت.<ref name="aljazeera-news">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.aljazeera.net/news/2026/4/2/ |عنوان=غارات تستهدف جسرا رئيسيا في إيران |وبگاه=الجزیره (عربی) |تاریخ=۱ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

===مشخصات حملات===

بر اساس اظهارات یک مقام ایرانی، در حملات روز ۱۳ فروردین، تعداد ۱۲ بمب بر روی پل بی۱ رها شد.<ref name="trt">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.trtworld.com/article/9f84a1865ef4 |عنوان=Iranian engineers mourn their tallest bridge, destroyed in US air strike |وبگاه=تی‌آر‌تی ورلد |تاریخ=۲ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> دو ستون اصلی پل همچنان ایستاده ماندند<ref name="trt" />

== خسارات==

===آمار شهدا و مجروحان===

طبق گزارش‌های اولیه، ۸ نفر شهید و ۹۵ نفر زخمی شدند، اما [[بنیاد شهدای استان البرز]] بعدها اعلام کرد که شمار شهیدان به ۱۳ نفر افزایش یافته است.<ref name="eurasia" /><ref name="trt" /> قربانیان عمدتاً ساکنان [[روستای بیلقان]] و دیگر شهروندان بودند که در روز طبیعت (سیزده‌به‌در) در منطقه حضور داشتند.<ref name="eurasia" /><ref name="aa-arabic" />

خبرنگاران آژانس خبری فرانسه (AFP) که به محل حادثه رفتند، ویلاها و ساختمان‌های مسکونی با پنجره‌های شکسته را مشاهده کردند، اما هیچ تأسیسات نظامی در محل ندیدند.<ref name="trt" />

===خسارات سازه‌ای===

بر اساس ارزیابی‌های اولیه، بخش قابل‌توجهی از عرشهٔ مرکزی پل تخریب شد و تعدادی از کابل‌های اصلی نگهدارندهٔ پل از بین رفتند.<ref name="aljazeera-ar" /><ref name="kure" /> ویدئوهای منتشرشده در رسانه‌های اجتماعی نشان می‌دهند که پل به‌طور قابل‌توجهی تخریب شده است.<ref name="kure" />

==دلایل حمله==

===توجیه آمریکا===

مقام‌های دفاعی ایالات متحده آمریکا به وبگاه خبری اَکسیوس گفتند که دلیل حمله به پل، استفادهٔ ادعایی نیروهای مسلح ایران از این پل برای انتقال پنهانی موشک‌ها و قطعات موشک از تهران به پایگاه‌های پرتاب در غرب ایران بوده است.<ref name="kure" /><ref name="asharq" /> همچنین اعلام شد که این قطعات داخل کانتینرها و جعبه‌های بزرگ پنهان و از روی پل منتقل می‌شدند و در محل‌های پرتاب مونتاژ می‌شدند.<ref name="kure" />

مقام دفاعی دیگری پل را به‌عنوان '''«مسیر تدارکات نظامی برنامه‌ریزی‌شده برای حمایت از قابلیت‌های موشک بالستیک و پهپاد تهاجمی ایران»''' توصیف کرد.<ref name="kure" /><ref name="i24news" />

===واکنش ایران===

ایران این ادعاها را رد کرد و اعلام داشت که پل صرفاً یک زیرساخت غیرنظامی برای ارتباط تهران با [[کرج]] و [[جاده کرج-چالوس]] است.<ref name="aljazeera-ar" /> یکی از مسئولان پروژه به شبکه تلویزیونی الجزیره گفت که «این پل هیچ ماهیت نظامی ندارد و با تخصص‌های کاملاً ایرانی ساخته شده است».<ref name="aljazeera-ar" />

==واکنش‌ها==

===واکنش‌های داخلی===

[[استانداری البرز]] در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که «پل B1 که به‌عنوان شاهکار مهندسی ایران شناخته شده بود و یکی از پیچیده‌ترین مهندسی‌های دنیا را داشت، مورد هدف دشمن قرار گرفت».<ref name="aa-arabic" /> از شهروندان درخواست شد که با توجه به شرایط موجود از تردد در این منطقه خودداری کنند.<ref name="aa-arabic" />

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجهٔ ایران، اظهار داشت که «حمله به سازه‌های غیرنظامی، از جمله پل‌های ناتمام، ایرانیان را مجبور به تسلیم نخواهد کرد» و این حمله «تنها شکست و فروپاشی اخلاقی دشمنی را که در آشفتگی است، نشان می‌دهد».<ref name="wp-hamleh" /><ref name="ynet" /> وی افزود: «هر پل و ساختمان دوباره ساخته خواهد شد، قوی‌تر از قبل، اما آنچه هرگز بهبود نخواهد یافت، آسیب به اعتبار آمریکا است».<ref name="ynet" />

===واکنش ترامپ===

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، پس از حمله، ویدئوی فروریختن پل را در شبکهٔ اجتماعی Truth Social منتشر کرد و نوشت: «بزرگترین پل ایران در حال فروریختن است و هرگز دوباره مورد استفاده قرار نخواهد گرفت – و خیلی چیزهای دیگر در راه است! زمان آن رسیده که ایران قبل از اینکه خیلی دیر شود، توافقی انجام دهد و چیزی از آنچه می‌تواند یک کشور بزرگ شود، باقی نماند!»<ref name="en-wiki" /><ref name="ynet" /><ref name="kure" />

===تهدیدات ایران===

در واکنش به حمله، برخی رسانه‌های نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کردند که ده پل استراتژیک در منطقه غرب آسیا و اسرائیل به‌عنوان «اهداف مشروع» شناسایی شده‌اند.<ref name="ynet" /><ref name="mako">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.mako.co.il/news-military/2026_q2/Article-d4b6d7a024e4d91026.htm |عنوان=גשר בדרך לטהראן הותקף, עשרות מחבלי חיזבאללה חוסלו |وبگاه=ماکو (عبری) |تاریخ=۱ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> از جمله اهداف ذکرشده، پل اریک در کبیش ۸۷ در اسرائیل که گلیل تحتانی را به بلندی‌های جولان متصل می‌کند، و همچنین پل‌هایی در کویت، ابوظبی، اردن و عراق نام برده شد.<ref name="ynet" /><ref name="mako" />

=== واکنش‌های بین‌المللی===

شبکه خبری الجزیره با اعزام خبرنگار به محل حادثه، گزارش مفصلی از خسارات منتشر کرد و تأکید کرد که این حمله بخشی از «گسترش فشار آمریکا بر ایران» است.<ref name="aljazeera-ar" />

==بازسازی==

===برآورد اولیه===

طبق محاسبات اولیه، حدود یک سال لازم است تا پل B۱ کرج به‌طور کامل بازسازی شود.<ref name="fararu-bazsazi">{{یادکرد وب |نشانی=https://fararu.com/fa/news/963712/ |عنوان=چند سال طول می‌کشد تا پل بی ۱ بازسازی شود؟ |وبگاه=فرارو |تاریخ=۱۷ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> رئیس کمیسیون عمران مجلس تأکید کرد که هم ارزیابی اولیه انجام شده و هم محاسبات دقیق توسط مشاور در حال نهایی شدن است.<ref name="fararu-bazsazi" />

===هزینهٔ بازسازی===

مدیرعامل شرکت ساخت آزادراه شمالی کرج اعلام کرد که هزینهٔ بازسازی پل بی۱ حدود ۳٫۵ هزار میلیارد تومان (۳۵۰۰ میلیارد تومان) برآورد شده است.<ref name="akhbarinkhabar">{{یادکرد وب |نشانی=https://akharinkhabar.ir/social/10872163/ |عنوان=مدیرعامل شرکت ساخت آزادراه شمالی کرج: پیش‌بینی ۳.۵ همت برای بازسازی |وبگاه=آخرین خبر |تاریخ=۱۹ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

===روند بازسازی===

مقامات ایرانی اعلام کردند که پل بازسازی خواهد شد و با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و با کمک بهترین مهندسان و متخصصان کشور، دوباره ساخته خواهد شد.<ref name="asharq" /> جلسات کارشناسی با حضور متخصصان ارشد برای بررسی تخصصی جوانب مختلف پروژه و ارائهٔ راهکارهای مهندسی دقیق، تصمیم‌گیری نهایی دربارهٔ نحوهٔ بازسازی پل و تضمین ایمنی کامل سازه ادامه دارد.<ref name="tinn-infographic">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.tinn.ir/بخش-اینفوگرافی-151/316785/ |عنوان=اینفوگرافیک | پل B1 کنارگذر شمالی کرج در چه مرحله‌ ای است؟ |وبگاه=تین نیوز |تاریخ=۲۳ آوریل ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

==جستارهای وابسته==
* [[حملات موشکی به اسلام‌آباد کرج]]

==منابع==

{{پانویس}}

[[رده:حملات به کرج]]
[[رده:رویدادهای ۱۴۰۵ هجری شمسی]]