نمایش مبدأ برای سرخه‌دره

'''سرخه‌دَرّه''' روستایی کوهستانی از توابع [[دهستان نسا]] در [[بخش آسارا]]، [[شهرستان کرج]]، [[استان البرز]] است که در پهنهٔ شمالی این شهرستان و در حاشیهٔ مسیر [[جاده کرج - چالوس]] واقع شده‌است.<ref name="wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/سرخه‌دره |عنوان=سرخه‌دره |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="desa-nasa">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/دهستان_نسا |عنوان=دهستان نسا |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این روستا یکی از ۱۷ روستای دهستان نسا به‌شمار می‌آید و در متون رسمی با صورت «سرخه‌دره» ثبت شده‌است.<ref name="desa-nasa" /><ref name="barast">{{یادکرد وب |نشانی=https://barast.com/alborz-counties/ |عنوان=لیست شهرستان‌ها و دهستان‌های استان البرز |وبگاه=باراست |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>  

== جغرافیا ==  

سرخه‌دره در ناحیه‌ای کوهستانی و دره‌ای از [[رشته‌کوه البرز]] مرکزی، در محدودهٔ روستاهای دهستان نسا و در مجاورت حوضهٔ آبریز [[رودخانه کرج]] قرار دارد.<ref name="desa-nasa" /><ref name="addr">{{یادکرد وب |نشانی=https://addressmap.ir/24809/روستا-سرخه-دره-البرز |عنوان=روستای سرخه‌دره البرز |وبگاه=آدرس‌مپ |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> وضعیت طبیعی روستا در منابع رسمی به‌صورت «کوهستانی، دره‌ای یا تپه‌ای» توصیف شده‌است که نشان‌دهندهٔ استقرار بافت مسکونی در دامنه‌ها و کف دره است.<ref name="addr" />  

این روستا در شمال شهرستان کرج و در محدودهٔ حدود ۵۰ کیلومتری این شهر و در امتداد محور [[جاده کرج - چالوس]]، در بخش آسارا قرار دارد؛ بخشی که خود به‌عنوان «نگین کوه‌های البرز» و یکی از مهم‌ترین نواحی کوهستانی و گردشگری استان البرز شناخته می‌شود.<ref name="asara-iraniju">{{یادکرد وب |نشانی=https://iraniju.ir/آسارا-کرج/ |عنوان=آسارا کجاست؟ معرفی منطقه، مسیر دسترسی و جاذبه‌ها |وبگاه=ایرانیجو |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="desa-nasa" />  

== تقسیمات کشوری ==  

سرخه‌دره از نظر اداری، روستایی در دهستان نسا، زیرمجموعهٔ [[بخش آسارا]]، [[شهرستان کرج]] و [[استان البرز]] است.<ref name="desa-nasa" /><ref name="barast" /> در فهرست رسمی روستاها، نام این آبادی در کنار روستاهایی چون [[نسا (کرج)|نسا]]، [[وارنگه‌رود]]، [[وله (کرج)|وله]]، [[ولایت‌رود]]، [[حسن‌کدر]]، [[آسیاب‌درگاه]] و [[کوشکک (کرج)|کوشکک]] به‌عنوان روستاهای دهستان نسا ثبت شده‌است.<ref name="desa-nasa" /><ref name="glk-nasa">{{یادکرد وب |نشانی=https://glk.wikipedia.org/wiki/نسا_دهستان |عنوان=نسا دهستان |وبگاه=ویکی‌پدیای گیلکی |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>  

== جمعیت ==  

بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۶ میلادی)، جمعیت سرخه‌دره ۲۲۸ نفر در ۶۷ خانوار گزارش شده‌است.<ref name="en-wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Sorkheh_Darreh |عنوان=Sorkheh Darreh |وبگاه=Wikipedia (en) |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در یک پایگاه اطلاعات مکانی، برای سال ۱۳۹۰، جمعیت روستا ۱۳۶ نفر (۷۴ مرد و ۶۲ زن) در ۴۲ خانوار ذکر شده که نشان‌دهندهٔ کاهش جمعیت رسمی ثبت‌شده طی این دوره است؛ هرچند بخشی از این کاهش می‌تواند ناشی از مهاجرت فصلی و تغییر الگوی سکونت باشد.<ref name="addr" />  

== زبان و فرهنگ ==  

منابع دانشنامه‌ای، زبان مردم سرخه‌دره را همانند دیگر روستاهای دهستان نسا، [[زبان تاتی ایران|تاتی]] ذکر کرده‌اند.<ref name="fa-tati">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/سرخه‌دره |عنوان=سرخه‌دره |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="tati-list">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.instagram.com/p/CN_e_O_gIs2/ |عنوان=فهرست روستاهای تات‌زبان البرز و مازندران |وبگاه=اینستاگرام |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در کنار تاتی، [[زبان فارسی]] با لهجهٔ محلی نیز در زندگی روزمرهٔ ساکنان کاربرد دارد و مانند دیگر روستاهای کوهستانی بخش آسارا، آیین‌های مذهبی شیعی (مانند برگزاری مراسم محرم و اعیاد مذهبی) نقش مهمی در زندگی اجتماعی روستا ایفا می‌کند.<ref name="asara-iraniju" /><ref name="desa-nasa" />  

== اقتصاد و معیشت ==  

اقتصاد سرخه‌دره همچون بیشتر روستاهای دهستان نسا بر پایهٔ دامداری، باغداری و کشاورزی کوهستانی استوار است.<ref name="desa-nasa" /><ref name="shish-nasa">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/DestanNasaofAsara |عنوان=دهستان نسا آسارا؛ راهنمای جامع بازدید و سکونت |وبگاه=شیش‌دنگ |تاریخ بازبینی=۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> شیب‌دار بودن اراضی و کوهستانی بودن منطقه، امکان زراعت گستردهٔ آبی را محدود کرده و بخش عمدهٔ معیشت بر نگهداری دام سبک، بهره‌برداری از مراتع پیرامونی و باغ‌های میوه (متناسب با ارتفاع و اقلیم منطقه) استوار است.<ref name="shish-nasa" />  

در سال‌های اخیر، به‌دلیل قرار گرفتن دهستان نسا در مسیر گردشگری [[جاده کرج - چالوس]] و نزدیکی به [[پیست اسکی دیزین]] و [[سد امیرکبیر]]، ظرفیت‌های گردشگری روستایی و طبیعت‌گردی نیز به‌عنوان منبع درآمد تکمیلی برای ساکنان روستاهای این دهستان، از جمله سرخه‌دره، مطرح شده‌است.<ref name="shish-nasa" /><ref name="asara-iraniju" />  

== امکانات و خدمات ==  

بر مبنای داده‌های ثبتی منتشرشده برای سال ۱۳۹۰، روستای سرخه‌دره دارای این امکانات و وضعیت خدماتی است:<ref name="addr" />  

* دسترسی به **شبکهٔ سراسری برق** و **آب لوله‌کشی**  
* نداشتن **گاز لوله‌کشی** و **انرژی‌های نو** (خورشیدی، بادی و …)  
* وجود **مسجد** و نبود [[امامزاده]] در محدودهٔ روستا  
* نداشتن حمام عمومی و سالن ورزشی  
* برخورداری از **وسیلهٔ نقلیهٔ عمومی** برای دسترسی، و در عین حال نداشتن دسترسی عمومی پایدار به **اینترنت**  
* وجود واحدهای خدماتی پایه مانند **بقالی** و **نانوایی** در روستا  

این الگوی خدماتی، سرخه‌دره را در ردیف روستاهای کوچک اما دارای حداقل زیرساخت‌های ضروری در دهستان نسا قرار می‌دهد.<ref name="addr" /><ref name="shish-nasa" />  

== دسترسی ==  

راه دسترسی به سرخه‌دره زمینی و به‌صورت **جادهٔ خاکی** است که از محور [[جاده کرج - چالوس]] و در محدودهٔ [[بخش آسارا]] منشعب می‌شود.<ref name="addr" /><ref name="asara-iraniju" /> دهستان نسا به‌طور کلی در حدود ۵۰ کیلومتری [[کرج]] و ۷۰ تا ۸۰ کیلومتری [[تهران]]، در امتداد جادهٔ کرج – چالوس قرار دارد و روستاهای آن از جمله سرخه‌دره، از طریق راه‌های فرعی کوهستانی به این جاده متصل می‌شوند.<ref name="shish-nasa" /><ref name="asara-iraniju" />  

وجود راه خاکی، آب‌وهوای سرد و کوهستانی و احتمال بارش برف و یخ‌زدگی در ماه‌های سرد سال، لزوم توجه به شرایط جوی و ایمنی را در سفر به این روستا بیشتر می‌کند؛ از این رو، سفر به سرخه‌دره عمدتاً در فصول گرم و معتدل سال انجام می‌شود.<ref name="shish-nasa" /><ref name="addr" />  

== پانویس ==  

{{پانویس}}  


[[رده:روستاهای دهستان نسا]]  
[[رده:روستاهای شهرستان کرج]]  
[[رده:روستاهای استان البرز]]  
[[رده:روستاهای تات‌زبان]]