نمایش مبدأ برای هلجرد

'''هَلجِرد''' روستایی در [[دهستان کمال‌آباد]]، [[بخش مرکزی شهرستان کرج|بخش مرکزی]] [[شهرستان کرج]] در [[استان البرز]] است که در شمال [[کمال‌شهر]] و در دامنه‌های جنوبی [[رشته‌کوه البرز]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکی‌پدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این روستا به‌سبب قرار گرفتن در مجاورت [[پارک جنگلی هلجرد]] و مسیر صعود [[قله هلجرد]]، در کنار هویت روستایی، کارکردی تفریحی و طبیعت‌گردی نیز یافته‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>
== جغرافیا و موقعیت ==
هلجرد در مختصات حدود ۳۵ درجه و ۵۴ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۵۴ دقیقه طول شرقی، در دهستان کمال‌آبادِ بخش مرکزی شهرستان کرج واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکی‌پدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>
در شمال روستا، [[پارک جنگلی هلجرد]] و دامنه‌های منتهی به [[قله هلجرد]] قرار دارد و در جنوب، روستا به تدریج با توسعهٔ بافت کمال‌شهر و شهرک‌ها و نواحی صنعتی پیرامونی، با آنها پیوستگی کالبدی یافته‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://balad.ir/p/پارک-جنگلی-هلجرد_park-3AhB4yUUye8qqv |عنوان=پارک جنگلی هلجرد کمال‌شهر |وبگاه=بلد |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== تقسیمات کشوری ==
هلجرد از نظر اداری، روستایی در [[دهستان کمال‌آباد]]، زیرمجموعهٔ [[بخش مرکزی شهرستان کرج]]، در [[استان البرز]] است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکی‌پدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این روستا پیش از تشکیل استان البرز در سال ۱۳۹۰، جزو تقسیمات استان تهران به‌شمار می‌آمد و در سرشماری ۱۳۸۵ نیز در قالب شهرستان کرجِ استان تهران ثبت شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Central_District_(Savojbolagh_County) |عنوان=Central District (Savojbolagh County) |وبگاه=ویکی‌پدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== جمعیت ==
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت هلجرد ۳۱ نفر در ۱۱ خانوار گزارش شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکی‌پدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت روستا ۲۰ نفر در ۵ خانوار ثبت شده که نشان‌دهندهٔ کاهش جمعیت رسمی طی یک دهه است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکی‌پدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>
== زبان و فرهنگ ==
زبان روزمرهٔ بومیان روستا گونه‌ای از [[زبان تاتی ایران|زبان تاتی]] است که از زبان‌های کهن منطقهٔ کرج به‌شمار می‌آید.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7847130 |عنوان=گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد |وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> همانند دیگر روستاهای تات‌زبان البرز، زبان فارسی نیز در کنار تاتی در مناسبات رسمی و ارتباط با شهرنشینان به‌کار می‌رود.
== جاذبه‌های طبیعی ==
=== قله هلجرد ===
قلهٔ هلجرد، قله‌ای کم‌ارتفاع در شمال روستاست که بر روی خط‌الرأسی کوتاه در البرز غربی قرار دارد و از سمت روستای [[کردان]] آغاز شده و قله‌های '''کوه کردان'''، '''تالیان''' و '''هلجرد''' بر آن واقع‌اند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.instagram.com/p/DFf5NgYMLAp/ |عنوان=معرفی قله هلجرد |وبگاه=اینستاگرام |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این قله به‌دلیل دسترسی آسان، مدت‌زمان نسبتاً کوتاه صعود (حدود دو ساعت برای صعود و حدود یک‌ونیم ساعت برای فرود) و نزدیکی به کرج، به‌عنوان مقصدی مناسب برای برنامه‌های تمرینی میان‌هفتهٔ کوهنوردان معرفی شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>
برای دسترسی به مبدا صعود، از [[آزادراه کرج – قزوین]] وارد جادهٔ کمال‌شهر شده و آن را تا انتها ادامه می‌دهند تا به ورودی [[پارک جنگلی هلجرد]] برسند؛ مسیر صعود از داخل پارک جنگلی آغاز شده و پس از جدا شدن از مسیر پارک، با پیمایش یال‌ها به خط‌الرأس و قله می‌رسد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>
=== پارک جنگلی هلجرد ===
پارک جنگلی هلجرد در شمال کمال‌شهر و در مجاورت روستا قرار دارد و یکی از تفرجگاه‌های طبیعی غرب کرج به‌شمار می‌آید.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://balad.ir/p/پارک-جنگلی-هلجرد_park-3AhB4yUUye8qqv |عنوان=پارک جنگلی هلجرد کمال‌شهر |وبگاه=بلد |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این پارک دارای پوشش درختی، مسیرهای پیاده‌روی و فضاهای نشیمن است و به‌عنوان دروازهٔ ورود به مسیرهای کوه‌نوردی قلهٔ هلجرد و ارتفاعات اطراف عمل می‌کند.
در سال‌های اخیر، طرح‌های پاکسازی پارک جنگلی هلجرد با حضور مردم و گروه‌های محیط‌زیستی اجرا شده و مسئولان محیط زیست و فرمانداری ساوجبلاغ بر اهمیت فرهنگ‌سازی برای جلوگیری از انباشت زباله در این منطقه تأکید کرده‌اند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://farsnews.ir/Provinces/1422105240000933629 |عنوان=پارک جنگلی هلجرد در غرب البرز پاکسازی شد |وبگاه=خبرگزاری فارس |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>
== آثار تاریخی ==
در ورودی روستا، بقایای [[حمام تاریخی هلجرد]] قرار دارد که به‌گفتهٔ مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7847130 |عنوان=گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد |وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>yjc فرسایش، گذر زمان و بی‌توجهی، این حمام را تا حد زیادی تخریب کرده و تنها تلی از خاک و بقایای معماری سنتی از آن برجای گذاشته‌است؛ با این حال، برنامه‌هایی برای واگذاری آن به بخش خصوصی و تبدیل بنا به یک مرکز گردشگری روستایی مطرح شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7847130 |عنوان=گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد |وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>yjc
در برخی نوشته‌های محلی و شبکه‌های اجتماعی نیز به [[گورستان تاریخی هلجرد]] و وجود آثار باستانی در محدودهٔ روستا و دهستان کمال‌آباد اشاره شده‌است که قدمت دوره‌های تاریخی و اسلامی روستا را نشان می‌دهد، هرچند این اشارات بیش‌تر در سطح گزارش‌های مردمی است تا مطالعات باستان‌شناسی نظام‌مند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.facebook.com/KarajFunPlaces026/posts/آیا-می-دانید-کرج/410412762355149/ |عنوان=قبرستان تاریخی هلجرد – دهستان کمال‌آباد |وبگاه=Karaj Fun Places |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>
== اقتصاد و کاربری اراضی ==
با توجه به جمعیت بسیار کم، ساختار اقتصادی هلجرد در منابع رسمی به‌تفصیل ثبت نشده‌است، اما موقعیت آن در حاشیهٔ کمال‌شهر و نزدیکی به [[شهرک صنعتی هلجرد]] نشان می‌دهد که بخشی از اراضی پیرامون روستا به کاربری‌های صنعتی و خدماتی اختصاص یافته و بخشی دیگر همچنان کارکرد کشاورزی و باغی دارد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.waze.com/it/live-map/directions/shhrk-snaty-hljrd-kmal-shhr |عنوان=مسیر دسترسی به شهرک صنعتی هلجرد، کمال‌شهر |وبگاه=ویز |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> نزدیکی به پارک جنگلی و محورهای کوه‌نوردی نیز زمینه‌ای برای شکل‌گیری خدمات مرتبط با گردشگری طبیعی فراهم کرده‌است.
== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:روستاهای دهستان کمال‌آباد]]
[[رده:روستاهای شهرستان کرج]]
[[رده:روستاهای استان البرز]]
[[رده:روستاهای تات‌زبان]]