استان البرز - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Modir در ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۱

2026-07-19T21:31:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{pp\|small=yes\|expiry=۲۰۲۹۰۸۲۹۰۸۳۰۱۳}}~~
	~~{{coord\|۳۵٫۴۸\|N\|۵۰٫۵۸\|E\|region:IR_type:adm1st\|display=title}}~~


	'''استان البرز''' سی و یکمین استان ایران است. این استان در البرز مرکزی جای گرفته است و دلیل نامگذاری استان البرز به همین علت بوده است. استان البرز از شمال با استان مازندران از غرب با استان قزوین از شرق با استان تهران و از جنوب با استان مرکزی همجوار است. استان البرز در سال ۱۳۸۹ طبق مصوبه مجلس شکل گرفت. در این استان باد گرم و خشکی در فصل گرم سال از سمت جنوب شرقی می‌وزد که در اصطلاح محلی به ان باد راز می‌گویند و هوای گرم و خشک با گردو غبار را به همراه می آورد که آثار ان در جنوب استان محسوس تر است<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت\| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = جام‌جم‌آنلاین\| زبان = فارسی\| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰\| dead-url = yes}}</ref>		'''استان البرز''' سی و یکمین استان ایران است. این استان در البرز مرکزی جای گرفته است و دلیل نامگذاری استان البرز به همین علت بوده است. استان البرز از شمال با استان مازندران از غرب با استان قزوین از شرق با استان تهران و از جنوب با استان مرکزی همجوار است. استان البرز در سال ۱۳۸۹ طبق مصوبه مجلس شکل گرفت. در این استان باد گرم و خشکی در فصل گرم سال از سمت جنوب شرقی می‌وزد که در اصطلاح محلی به ان باد راز می‌گویند و هوای گرم و خشک با گردو غبار را به همراه می آورد که آثار ان در جنوب استان محسوس تر است<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت\| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = جام‌جم‌آنلاین\| زبان = فارسی\| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰\| dead-url = yes}}</ref>

Modir در ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۷

2026-07-19T19:27:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۷
خط ۶:		خط ۶:

	== تاریخچه ==		== تاریخچه ==
	[[پرونده:Tehran administrative divisions = Taqsimat-i kishvari - 1972.jpg\|300px\|بندانگشتی\|استان مرکزی سابق به مرکزیت تهران که در سال ۱۳۵۶ تجزیه شد. استان فعلی البرز تا سال ۱۳۵۶ خورشیدی بخشی از استان مرکزی سابق بود. (با [[استان مرکزی]] فعلی اشتباه نشود)]]
	در جلسهٔ هیئت دولت در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ لایحهٔ تأسیس این استان تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد.<ref>[http://www.fardanews.com/fa/pages/?cid=102395 فردا نیوز]</ref> در ادامه با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳۸۹/۴/۷ '''استان البرز''' به‌طور رسمی شکل گرفت.<ref>{{یادکرد وب \|url=http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|title=خبر تصویب استان البرز \|accessdate=۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ \|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110920053536/http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|archivedate=۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱ \|dead-url=yes}}</ref>		در جلسهٔ هیئت دولت در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ لایحهٔ تأسیس این استان تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد.<ref>[http://www.fardanews.com/fa/pages/?cid=102395 فردا نیوز]</ref> در ادامه با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳۸۹/۴/۷ '''استان البرز''' به‌طور رسمی شکل گرفت.<ref>{{یادکرد وب \|url=http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|title=خبر تصویب استان البرز \|accessdate=۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ \|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110920053536/http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|archivedate=۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱ \|dead-url=yes}}</ref>
	در این طرح پیشنهادی [[کرج]] به عنوان مرکز استان در نظر گرفته شده است. این شهر در ۲۰ کیلومتری غرب تهران و در حوزهٔ استحفاظی استان تهران قرار گرفته بود که با جمعیتی بالغ بر ۱٬۶۱۴٬۶۲۶ نفر، چهارمین شهر پرجمعیت ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد. همچنین رئیس‌جمهور وقت جمهوری اسلامی در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۹ در نامه‌ای به وزارت کشور قانون تأسیس استان البرز که در جلسهٔ علنی دوم تیر ۱۳۸۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده بود و شورای نگهبان نیز آن را تأیید کرده بود، جهت اجرا ابلاغ کرد.<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| عنوان = قانون تأسیس استان البرز ابلاغ شد\| تاریخ بازدید = ۲۲ مرداد ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = خبرگزاری فارس\| زبان = فارسی\| archive-date = ۱۳ نوامبر ۲۰۱۱\| archive-url = https://web.archive.org/web/20111113082212/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| url-status = dead}}</ref> نام این استان از رشته‌کوه البرز گرفته شده است که بخش مهمی از آن از شمال این استان می‌گذرد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/08/100812_l07_iran89_ahmadinejad_alborz_province.shtml \|عنوان = قانون تأسیس استان البرز به مرکزیت شهر کرج اجرا می‌شود \| ناشر = بی‌بی‌سی\|تاریخ = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹\|تاریخ بازدید = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹}}</ref> در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۹ با حضور وزیر کشور، استانداری البرز رسماً شروع به فعالیت نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages?cid=28620\|عنوان = سی و یکمین استانداری کشور افتتاح شد. \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۲۲ شهریور ۱۳۸۹}}</ref> [[عیسی فرهادی]] به‌عنوان نخستین استاندار البرز انتخاب شده‌بود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages/?cid=31981\|عنوان = اولین استاندار"البرز "معرفی شد \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۳۰ آبان ۱۳۸۹}}</ref>		در این طرح پیشنهادی [[کرج]] به عنوان مرکز استان در نظر گرفته شده است. این شهر در ۲۰ کیلومتری غرب تهران و در حوزهٔ استحفاظی استان تهران قرار گرفته بود که با جمعیتی بالغ بر ۱٬۶۱۴٬۶۲۶ نفر، چهارمین شهر پرجمعیت ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد. همچنین رئیس‌جمهور وقت جمهوری اسلامی در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۹ در نامه‌ای به وزارت کشور قانون تأسیس استان البرز که در جلسهٔ علنی دوم تیر ۱۳۸۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده بود و شورای نگهبان نیز آن را تأیید کرده بود، جهت اجرا ابلاغ کرد.<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| عنوان = قانون تأسیس استان البرز ابلاغ شد\| تاریخ بازدید = ۲۲ مرداد ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = خبرگزاری فارس\| زبان = فارسی\| archive-date = ۱۳ نوامبر ۲۰۱۱\| archive-url = https://web.archive.org/web/20111113082212/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| url-status = dead}}</ref> نام این استان از رشته‌کوه البرز گرفته شده است که بخش مهمی از آن از شمال این استان می‌گذرد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/08/100812_l07_iran89_ahmadinejad_alborz_province.shtml \|عنوان = قانون تأسیس استان البرز به مرکزیت شهر کرج اجرا می‌شود \| ناشر = بی‌بی‌سی\|تاریخ = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹\|تاریخ بازدید = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹}}</ref> در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۹ با حضور وزیر کشور، استانداری البرز رسماً شروع به فعالیت نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages?cid=28620\|عنوان = سی و یکمین استانداری کشور افتتاح شد. \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۲۲ شهریور ۱۳۸۹}}</ref> [[عیسی فرهادی]] به‌عنوان نخستین استاندار البرز انتخاب شده‌بود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages/?cid=31981\|عنوان = اولین استاندار"البرز "معرفی شد \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۳۰ آبان ۱۳۸۹}}</ref>
خط ۱۲۵:		خط ۱۲۴:
	\|-		\|-
	!۸		!۸
	\|[[هشتگرد]]\|\|[[شهرستان ساوجبلاغ\|ساوجبلاغ]]\|\|~~[[پرونده:هشتگرد.JPG\|200px]]~~\|\|۴۵٬۳۳۲\|\|۵۱٬۹۵۳\|\|۵۵٬۶۴۰\|\|۱		\|[[هشتگرد]]\|\|[[شهرستان ساوجبلاغ\|ساوجبلاغ]]\|\| \|\|۴۵٬۳۳۲\|\|۵۱٬۹۵۳\|\|۵۵٬۶۴۰\|\|۱
	\|-		\|-
	!۹		!۹
خط ۱۳۱:		خط ۱۳۰:
	\|-		\|-
	!۱۰		!۱۰
	\|[[شهر جدید مهستان]]\|\|[[شهرستان ساوجبلاغ\|ساوجبلاغ]]\|\|~~[[File:نمای کلی شهر جدید هشتگرد.jpg\|200px]]~~\|\|۱۵٬۶۱۹\|\|۲۲٬۷۲۴\|\|۴۲٬۱۴۷\|\|۲		\|[[شهر جدید مهستان]]\|\|[[شهرستان ساوجبلاغ\|ساوجبلاغ]]\|\| \|\|۱۵٬۶۱۹\|\|۲۲٬۷۲۴\|\|۴۲٬۱۴۷\|\|۲
	\|-		\|-
	!۱۱		!۱۱
	\|[[اشتهارد]]\|\|[[شهرستان اشتهارد\|اشتهارد]]\|\|~~[[File:Eshtehard Desert 13960304 01.jpg\|200px]]~~\|\|۱۶٬۹۸۸\|\|۲۳٬۰۱۰\|\|۲۹٬۹۹۳\|\|۱		\|[[اشتهارد]]\|\|[[شهرستان اشتهارد\|اشتهارد]]\|\| \|\|۱۶٬۹۸۸\|\|۲۳٬۰۱۰\|\|۲۹٬۹۹۳\|\|۱
	\|-		\|-
	!۱۲		!۱۲
	\|[[گرمدره]]\|\|[[شهرستان کرج\|کرج]]\|\|~~[[File:Garmdareh.jpg\|200px]]~~\|\|۱۲٬۷۳۸\|\|۱۳٬۲۴۸\|\|۲۲٬۷۲۶\|\|۵		\|[[گرمدره]]\|\|[[شهرستان کرج\|کرج]]\|\| \|\|۱۲٬۷۳۸\|\|۱۳٬۲۴۸\|\|۲۲٬۷۲۶\|\|۵
	\|-		\|-
	!۱۳		!۱۳
خط ۱۹۱:		خط ۱۹۰:
	قومیتهای گوناگونی مانند لک، کُرد، بختیاری، گیلک، یزدی، تاتی، مازندرانی و آذری در استان البرز زندگی می‌کنند.<ref>{{یادکرد وب \|نویسنده = \|نشانی=https://www.isna.ir/news/92010801238/ترکیب-قومیتی-نقطه-قوت-استان-البرز \|عنوان=		قومیتهای گوناگونی مانند لک، کُرد، بختیاری، گیلک، یزدی، تاتی، مازندرانی و آذری در استان البرز زندگی می‌کنند.<ref>{{یادکرد وب \|نویسنده = \|نشانی=https://www.isna.ir/news/92010801238/ترکیب-قومیتی-نقطه-قوت-استان-البرز \|عنوان=
	ترکیب قومیتی نقطه قوت استان البرز \| ناشر =ایسنا \|تاریخ = \|تاریخ بازبینی= }}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نویسنده = \|نشانی=https://www.irna.ir/news/81966144/خصوصيت-هاي-منحصر-به-فرد-جمعيتي-كرج-و-تاثير-آن-در-انتخابات \|عنوان=خصوصیت‌های منحصر به فرد جمعیتی کرج و تأثیر آن در انتخابات \| ناشر = \|تاریخ = \|تاریخ بازبینی=}}</ref>		ترکیب قومیتی نقطه قوت استان البرز \| ناشر =ایسنا \|تاریخ = \|تاریخ بازبینی= }}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نویسنده = \|نشانی=https://www.irna.ir/news/81966144/خصوصيت-هاي-منحصر-به-فرد-جمعيتي-كرج-و-تاثير-آن-در-انتخابات \|عنوان=خصوصیت‌های منحصر به فرد جمعیتی کرج و تأثیر آن در انتخابات \| ناشر = \|تاریخ = \|تاریخ بازبینی=}}</ref>
	~~{{اقوام استان‌های ایران/البرز}}~~
	{{-}}		{{-}}

	=== زبان ===		=== زبان ===
	[[پرونده:Linguistic Map of Alborz Province.png\|300px\|بندانگشتی\|نقشهٔ زبانی استان البرز :{{سخ}}رنگ زرد: زبان فارسی و [[گویش‌های فارسی-مازندرانی]]([[گویش کرجی\|کرجی]])،{{سخ}}رنگ قرمز :[[گویش‌های فارسی-مازندرانی]] و آذربایجانی،{{سخ}}رنگ سبز روشن: [[گویش‌های فارسی-مازندرانی]]،{{سخ}}رنگ سبز تیره: [[زبان مازندرانی]]،{{سخ}}رنگ آبی: گویش طالقانی{{سخ}}رنگ نارنجی: زبان تاتی]]
	زبان‌های رایج در استان البرز:		زبان‌های رایج در استان البرز:
	# زبان فارسی: این زبان گویش اصلی شهر کرج و رایج‌ترین زبان بین اقوام مختلف کرج می‌باشد.		# زبان فارسی: این زبان گویش اصلی شهر کرج و رایج‌ترین زبان بین اقوام مختلف کرج می‌باشد.
خط ۲۳۹:		خط ۲۳۷:
	{{اصلی\|جاذبه‌های گردشگری استان البرز\|فهرست آثار ملی استان البرز}}		{{اصلی\|جاذبه‌های گردشگری استان البرز\|فهرست آثار ملی استان البرز}}
	استان البرز دارای بناها و جاذبه‌های طبیعی بسیاری است که ۵۲ بنای استان البرز در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌اند.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=جاذبه‌های گردشگری البرز\|نشانی=https://www.borna.news/بخش-استان-ها-11/823205-جاذبه-های-گردشگری-البرز\|وبگاه=خبرگزاری برنا\|بازبینی=2021-02-02\|کد زبان=fa}}</ref>		استان البرز دارای بناها و جاذبه‌های طبیعی بسیاری است که ۵۲ بنای استان البرز در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌اند.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=جاذبه‌های گردشگری البرز\|نشانی=https://www.borna.news/بخش-استان-ها-11/823205-جاذبه-های-گردشگری-البرز\|وبگاه=خبرگزاری برنا\|بازبینی=2021-02-02\|کد زبان=fa}}</ref>
	~~[[پرونده:Emamzadeh Taher 2.jpg\|بندانگشتی\|220x220px\|[[امامزاده طاهر (کرج)\|امامزاده طاهر]] در آخرین پنج‌شنبه سال ۱۳۹۴ خورشیدی]]~~
	[[پرونده:Caves in Iran, Yakh Morad Cave, غار یخ مراد در حوالی روستای آزادبر و کهنه ده 01.jpg\|جایگزین=عکسی از غار یخ مراد از جاذبه‌های طبیعی گردشگری استان البرز\|بندانگشتی\|220x220پیکسل\|[[غار یخمراد در کهنه ده\|غار یخ مراد]] از جاذبه‌های طبیعی گردشگری استان البرز]]
	# [[تپه ازبکی]]		# [[تپه ازبکی]]
	# روستای تاریخی [[سیرود (ساوجبلاغ)\|سیرود]]		# روستای تاریخی [[سیرود (ساوجبلاغ)\|سیرود]]

Modir: /* پیوند به بیرون */

2026-06-24T23:42:52Z

پیوند به بیرون

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۴۲
خط ۲۸۳:		خط ۲۸۳:
	* [http://p-alb.ir/ استانداری البرز]		* [http://p-alb.ir/ استانداری البرز]


	~~{{استان البرز}}~~
	~~{{دهستان‌های استان البرز}}~~

	[[رده:مناطق مسکونی]]		[[رده:مناطق مسکونی]]

Modir در ‏۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۴

2026-03-09T22:34:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۴
خط ۳:		خط ۳:


	'''استان البرز''' سی و یکمین استان ایران است. این استان در [[البرز مرکزی]] جای گرفته است و دلیل نامگذاری استان البرز به همین علت بوده است. استان البرز از شمال با استان مازندران از غرب با استان قزوین از شرق با استان تهران و از جنوب با استان مرکزی همجوار است. استان البرز در سال ۱۳۸۹ طبق مصوبه مجلس شکل گرفت. در این استان باد گرم و خشکی در فصل گرم سال از سمت جنوب شرقی می‌وزد که در اصطلاح محلی به ان باد راز می‌گویند و هوای گرم و خشک با گردو غبار را به همراه می آورد که آثار ان در جنوب استان محسوس تر است<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت\| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = جام‌جم‌آنلاین\| زبان = فارسی\| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰\| dead-url = yes}}</ref>		'''استان البرز''' سی و یکمین استان ایران است. این استان در البرز مرکزی جای گرفته است و دلیل نامگذاری استان البرز به همین علت بوده است. استان البرز از شمال با استان مازندران از غرب با استان قزوین از شرق با استان تهران و از جنوب با استان مرکزی همجوار است. استان البرز در سال ۱۳۸۹ طبق مصوبه مجلس شکل گرفت. در این استان باد گرم و خشکی در فصل گرم سال از سمت جنوب شرقی می‌وزد که در اصطلاح محلی به ان باد راز می‌گویند و هوای گرم و خشک با گردو غبار را به همراه می آورد که آثار ان در جنوب استان محسوس تر است<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت\| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = جام‌جم‌آنلاین\| زبان = فارسی\| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955\| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰\| dead-url = yes}}</ref>

	== تاریخچه ==		== تاریخچه ==
	[[پرونده:Tehran administrative divisions = Taqsimat-i kishvari - 1972.jpg\|300px\|بندانگشتی\|استان مرکزی سابق به مرکزیت تهران که در سال ۱۳۵۶ تجزیه شد. استان فعلی البرز تا سال ۱۳۵۶ خورشیدی بخشی از استان مرکزی سابق بود. (با [[استان مرکزی]] فعلی اشتباه نشود)]]		[[پرونده:Tehran administrative divisions = Taqsimat-i kishvari - 1972.jpg\|300px\|بندانگشتی\|استان مرکزی سابق به مرکزیت تهران که در سال ۱۳۵۶ تجزیه شد. استان فعلی البرز تا سال ۱۳۵۶ خورشیدی بخشی از استان مرکزی سابق بود. (با [[استان مرکزی]] فعلی اشتباه نشود)]]
	در جلسهٔ هیئت دولت در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ لایحهٔ تأسیس این استان تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد.<ref>[http://www.fardanews.com/fa/pages/?cid=102395 فردا نیوز]</ref> در ادامه با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳۸۹/۴/۷ '''استان البرز''' به‌طور رسمی شکل گرفت.<ref>{{یادکرد وب \|url=http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|title=خبر تصویب استان البرز \|accessdate=۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ \|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110920053536/http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|archivedate=۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱ \|dead-url=yes}}</ref>		در جلسهٔ هیئت دولت در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ لایحهٔ تأسیس این استان تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد.<ref>[http://www.fardanews.com/fa/pages/?cid=102395 فردا نیوز]</ref> در ادامه با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳۸۹/۴/۷ '''استان البرز''' به‌طور رسمی شکل گرفت.<ref>{{یادکرد وب \|url=http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|title=خبر تصویب استان البرز \|accessdate=۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ \|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110920053536/http://www.mehrnews.ir/NewsPrint.aspx?NewsID=1106193 \|archivedate=۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱ \|dead-url=yes}}</ref>
	در این طرح پیشنهادی [[کرج]] به عنوان مرکز استان در نظر گرفته شده است. این شهر در ۲۰ کیلومتری غرب تهران و در حوزهٔ استحفاظی استان تهران قرار گرفته بود که با جمعیتی بالغ بر ۱٬۶۱۴٬۶۲۶ نفر، چهارمین شهر پرجمعیت ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد. همچنین رئیس‌جمهور وقت جمهوری اسلامی در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۹ در نامه‌ای به وزارت کشور قانون تأسیس استان البرز که در جلسهٔ علنی دوم تیر ۱۳۸۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده بود و شورای نگهبان نیز آن را تأیید کرده بود، جهت اجرا ابلاغ کرد.<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| عنوان = قانون تأسیس استان البرز ابلاغ شد\| تاریخ بازدید = ۲۲ مرداد ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = خبرگزاری فارس\| زبان = فارسی\| archive-date = ۱۳ نوامبر ۲۰۱۱\| archive-url = https://web.archive.org/web/20111113082212/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| url-status = dead}}</ref> نام این استان از [[رشته‌کوه البرز]] گرفته شده است که بخش مهمی از آن از شمال این استان می‌گذرد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/08/100812_l07_iran89_ahmadinejad_alborz_province.shtml \|عنوان = قانون تأسیس استان البرز به مرکزیت شهر کرج اجرا می‌شود \| ناشر = بی‌بی‌سی\|تاریخ = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹\|تاریخ بازدید = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹}}</ref> در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۹ با حضور وزیر کشور، استانداری البرز رسماً شروع به فعالیت نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages?cid=28620\|عنوان = سی و یکمین استانداری کشور افتتاح شد. \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۲۲ شهریور ۱۳۸۹}}</ref> [[عیسی فرهادی]] به‌عنوان نخستین استاندار البرز انتخاب شده‌بود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages/?cid=31981\|عنوان = اولین استاندار"البرز "معرفی شد \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۳۰ آبان ۱۳۸۹}}</ref>		در این طرح پیشنهادی [[کرج]] به عنوان مرکز استان در نظر گرفته شده است. این شهر در ۲۰ کیلومتری غرب تهران و در حوزهٔ استحفاظی استان تهران قرار گرفته بود که با جمعیتی بالغ بر ۱٬۶۱۴٬۶۲۶ نفر، چهارمین شهر پرجمعیت ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد. همچنین رئیس‌جمهور وقت جمهوری اسلامی در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۹ در نامه‌ای به وزارت کشور قانون تأسیس استان البرز که در جلسهٔ علنی دوم تیر ۱۳۸۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده بود و شورای نگهبان نیز آن را تأیید کرده بود، جهت اجرا ابلاغ کرد.<ref>{{یادکرد وب\| نشانی = http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| عنوان = قانون تأسیس استان البرز ابلاغ شد\| تاریخ بازدید = ۲۲ مرداد ۱۳۸۹\| تاریخ = \| ناشر = خبرگزاری فارس\| زبان = فارسی\| archive-date = ۱۳ نوامبر ۲۰۱۱\| archive-url = https://web.archive.org/web/20111113082212/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8905210460\| url-status = dead}}</ref> نام این استان از رشته‌کوه البرز گرفته شده است که بخش مهمی از آن از شمال این استان می‌گذرد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/08/100812_l07_iran89_ahmadinejad_alborz_province.shtml \|عنوان = قانون تأسیس استان البرز به مرکزیت شهر کرج اجرا می‌شود \| ناشر = بی‌بی‌سی\|تاریخ = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹\|تاریخ بازدید = ۲۱ مرداد ۱۳۸۹}}</ref> در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۹ با حضور وزیر کشور، استانداری البرز رسماً شروع به فعالیت نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages?cid=28620\|عنوان = سی و یکمین استانداری کشور افتتاح شد. \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۲۲ شهریور ۱۳۸۹}}</ref> [[عیسی فرهادی]] به‌عنوان نخستین استاندار البرز انتخاب شده‌بود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده = \|نشانی = http://www.alborznews.net/fa/pages/?cid=31981\|عنوان = اولین استاندار"البرز "معرفی شد \| ناشر = البرز نیوز\|تاریخ = ۳۰ آبان ۱۳۸۹}}</ref>
	مقام معظم رهبری، آیت الله خامنه‌ای<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=KHAMENEI.IR\|نشانی=http://khamenei.ir/\|وبگاه=khamenei.ir\|بازبینی=2019-05-28}}</ref> درمهرماه ۱۳۹۲، آیت الله[[سید محمدمهدی حسینی همدانی]]<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=دفتر نماینده ولی فقیه در استان البرز دفتر نماینده ولی فقیه در استان البرز {{!}} پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر نماینده ولی فقیه دراستان البرز و امام جمعه کرج\|نشانی=http://emamjomekaraj.ir/\|وبگاه=emamjomekaraj.ir\|بازبینی=2019-05-28}}</ref> را به عنوان اولین نماینده ولی فقیه در استان البرز انتخاب کرد.		مقام معظم رهبری، آیت الله خامنه‌ای<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=KHAMENEI.IR\|نشانی=http://khamenei.ir/\|وبگاه=khamenei.ir\|بازبینی=2019-05-28}}</ref> درمهرماه ۱۳۹۲، آیت الله [[سید محمدمهدی حسینی همدانی]]<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=دفتر نماینده ولی فقیه در استان البرز دفتر نماینده ولی فقیه در استان البرز {{!}} پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر نماینده ولی فقیه دراستان البرز و امام جمعه کرج\|نشانی=http://emamjomekaraj.ir/\|وبگاه=emamjomekaraj.ir\|بازبینی=2019-05-28}}</ref> را به عنوان اولین نماینده ولی فقیه در استان البرز انتخاب کرد.

	== تقسیمات استانی ==		== تقسیمات استانی ==
خط ۸۶:		خط ۸۶:
	{{موقعیت جغرافیایی		{{موقعیت جغرافیایی
	\| مرکز = استان البرز		\| مرکز = استان البرز
	\| شمال = [[استان مازندران]]		\| شمال = استان مازندران
	\| شمال شرقی =		\| شمال شرقی =
	\| شرق = [[استان تهران]]		\| شرق = استان تهران
	\| جنوب شرقی =		\| جنوب شرقی =
	\| جنوب = [[استان مرکزی]]		\| جنوب = استان مرکزی
	\| جنوب غربی =		\| جنوب غربی =
	\| غرب = [[استان قزوین]]		\| غرب = استان قزوین
	\| شمال غربی =		\| شمال غربی =
	\| تصویر =		\| تصویر =
خط ۲۱۳:		خط ۲۱۳:
	}}</ref>		}}</ref>
	# [[زبان تاتی ایران\|تاتی]]: زبان تاتی گویش بومیان شهرستان اشتهارد می‌باشد.<ref>ساختار دستوری واژگان در گویش اشتهاردی نوشته محمد حسین شاه بیگ</ref>		# [[زبان تاتی ایران\|تاتی]]: زبان تاتی گویش بومیان شهرستان اشتهارد می‌باشد.<ref>ساختار دستوری واژگان در گویش اشتهاردی نوشته محمد حسین شاه بیگ</ref>
	# [[طبری طالقانی]]: طبری طالقانی گویشی از [[زبان مازندرانی]] می‌باشد که توسط بومیان آبادی‌های بالا طالقان همچون [[گته ده]]، [[اسکان (طالقان)\|اسکان]]، [[دهدر]]، [[درا پی]]، [[گرآب (طالقان)\|گرآب]]، [[ناریان]]، [[مهران (طالقان)\|مهران]]، [[خیکان]] و [[پراچان (طالقان)\|پراچان]] گویش می‌شود.<ref>{{یادکرد وب		# [[طبری طالقانی]]: طبری طالقانی گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد که توسط بومیان آبادی‌های بالا طالقان همچون [[گته ده]]، [[اسکان (طالقان)\|اسکان]]، [[دهدر]]، [[درا پی]]، [[گرآب (طالقان)\|گرآب]]، [[ناریان]]، [[مهران (طالقان)\|مهران]]، [[خیکان]] و [[پراچان (طالقان)\|پراچان]] گویش می‌شود.<ref>{{یادکرد وب
	\|عنوان=در گفتگو با مهر عنوان شد: مدیر کل میراث فرهنگی استان البرز:استان البرز کانون تمرکز لهجه‌ها و گویش‌ها از سراسر کشور		\|عنوان=در گفتگو با مهر عنوان شد: مدیر کل میراث فرهنگی استان البرز:استان البرز کانون تمرکز لهجه‌ها و گویش‌ها از سراسر کشور
	\|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/2023044/استان-البرز-کانون-تمرکز-لهجه-ها-و-گویش-ها-از-سراسر-کشور		\|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/2023044/استان-البرز-کانون-تمرکز-لهجه-ها-و-گویش-ها-از-سراسر-کشور
خط ۲۲۶:		خط ۲۲۶:
	\|dead-url=yes		\|dead-url=yes
	}}</ref>		}}</ref>
	# گویش قصرانی: گویش قصرانی گویشی از [[زبان مازندرانی]] می‌باشد که در شمال شهرستان کرج نواحی همچون [[شهرستانک (کرج)\|شهرستانک]]، [[لانیز]]، [[شلنک]] و [[همه جا]] گویش می‌شود.<ref>{{پک\|حبیب برجیان \|۱۳۹۲\|ک=گویشهای تبروید در البرز مرکزی: همگرایی زبانی بین طبری و فارسی\|ص=۴۳۰}}</ref>		# گویش قصرانی: گویش قصرانی گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد که در شمال شهرستان کرج نواحی همچون [[شهرستانک (کرج)\|شهرستانک]]، [[لانیز]]، [[شلنک]] و [[همه جا]] گویش می‌شود.<ref>{{پک\|حبیب برجیان \|۱۳۹۲\|ک=گویشهای تبروید در البرز مرکزی: همگرایی زبانی بین طبری و فارسی\|ص=۴۳۰}}</ref>
	# [[گویش ولاترویی]]: گویش ولاترویی گویشی از [[زبان مازندرانی]] می‌باشد که در محدوده [[ولایت‌رود]] تا گچسر صحبت می‌شود.<ref>{{پک\|حبیب برجیان \|۱۳۸۸\|ک=متون طبری، بررسی فعل در گویش ولاترو\|ص=۲۶۰}}</ref>		# [[گویش ولاترویی]]: گویش ولاترویی گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد که در محدوده [[ولایت‌رود]] تا گچسر صحبت می‌شود.<ref>{{پک\|حبیب برجیان \|۱۳۸۸\|ک=متون طبری، بررسی فعل در گویش ولاترو\|ص=۲۶۰}}</ref>
	# ترکی آذربایجانی: این گویش توسط مهاجران آذربایجانی در برخی روستاهای ساوجبلاغ همچون هیو، شلمزار، خور، قلعه، چندار، تنکمان، نظرآباد، ابراهیم‌آباد، قاسم‌آباد گویش می‌شود همچنین روستای میناوند تنها روستای آذری‌زبان شهرستان طالقان می‌باشد و در [[شهرستان نظرآباد]] نیز زبان ترکی رایج است.		# ترکی آذربایجانی: این گویش توسط مهاجران آذربایجانی در برخی روستاهای ساوجبلاغ همچون هیو، شلمزار، خور، قلعه، چندار، تنکمان، نظرآباد، ابراهیم‌آباد، قاسم‌آباد گویش می‌شود همچنین روستای میناوند تنها روستای آذری‌زبان شهرستان طالقان می‌باشد و در [[شهرستان نظرآباد]] نیز زبان ترکی رایج است.

Modir: /* تولیدکنندگان گل رز در استان البرز */

2026-02-16T08:04:15Z

تولیدکنندگان گل رز در استان البرز

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۲۳۲:		خط ۲۳۲:
	== اقتصاد ==		== اقتصاد ==
	=== تولیدکنندگان گل رز در استان البرز ===		=== تولیدکنندگان گل رز در استان البرز ===
	تنوع آب و هوایی و قرار گرفتن استان البرز در ارتفاع بالای هزار و ۳۰۰ متر باعث تولید سالانه ۱۲ میلیون گل رز، با گلبرگ‌های بزرگ و با ماندگاری بالا شده است، این استان در مرداد ۱۳۹۱، ۱۳ هکتار گلخانهٔ ایران را به خود اختصاص داد، این استان با ۲۵ واحد گلخانه‌ایی در ۱۳ هکتار انواع گل رز را در ۱۶ رنگ مختلف تهیه و تولید می‌کند، استفاده از روش‌های [[هیدروپونیک]] و به‌کارگیری شبکه آبیاری تحت فشار از جمله برنامه‌هائی است که به گلخانه داران برای کشت با کیفیت‌تر و بیشتر گل‌های رز پیشنهاد شده است. استفاده از جدیدترین شبکه‌های کشت مدرن، اتوماسیون دما و آبیاری سیستماتیک گلخانه، از شاخصه‌های گلخانه‌های کشت گل رز در استان البرز است که تا حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد در مصرف انرژی در مقایسه با دیگر گلخانه‌ها کاهش مصرف دارد و در گلخانه‌های استان با به‌کارگیری از روش‌هایی بیش از ۹۵ شاخه گل در هر مترمربع تولید می‌شود.<ref name="yceqm">{{یادکرد وب \| عنوان=البرز سومین تولیدکننده گل رز در ایران \| وبگاه=IRIB NEWS AGENCY \| خبرگزاری صدا و سیما \| تاریخ=2012-08-17 \| سال=2012 \| پیوند=http://www.iribnews.ir/fa/news/14919 \| کد زبان=fa \| تاریخ بازبینی=2018-12-08}}{{پیوند مرده}}</ref>		تنوع آب و هوایی و قرار گرفتن استان البرز در ارتفاع بالای هزار و ۳۰۰ متر باعث تولید سالانه ۱۲ میلیون گل رز، با گلبرگ‌های بزرگ و با ماندگاری بالا شده است، این استان در مرداد ۱۳۹۱، ۱۳ هکتار گلخانهٔ ایران را به خود اختصاص داد، این استان با ۲۵ واحد گلخانه‌ایی در ۱۳ هکتار انواع گل رز را در ۱۶ رنگ مختلف تهیه و تولید می‌کند، استفاده از روش‌های هیدروپونیک و به‌کارگیری شبکه آبیاری تحت فشار از جمله برنامه‌هائی است که به گلخانه داران برای کشت با کیفیت‌تر و بیشتر گل‌های رز پیشنهاد شده است. استفاده از جدیدترین شبکه‌های کشت مدرن، اتوماسیون دما و آبیاری سیستماتیک گلخانه، از شاخصه‌های گلخانه‌های کشت گل رز در استان البرز است که تا حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد در مصرف انرژی در مقایسه با دیگر گلخانه‌ها کاهش مصرف دارد و در گلخانه‌های استان با به‌کارگیری از روش‌هایی بیش از ۹۵ شاخه گل در هر مترمربع تولید می‌شود.<ref name="yceqm">{{یادکرد وب \| عنوان=البرز سومین تولیدکننده گل رز در ایران \| وبگاه=IRIB NEWS AGENCY \| خبرگزاری صدا و سیما \| تاریخ=2012-08-17 \| سال=2012 \| پیوند=http://www.iribnews.ir/fa/news/14919 \| کد زبان=fa \| تاریخ بازبینی=2018-12-08}}{{پیوند مرده}}</ref>

	از این استان سالانه یک میلیون شاخه گل رز به کشورهای تاجیکستان، گرجستان و عراق صادر می‌شود.<ref name="yceqm"/>		از این استان سالانه یک میلیون شاخه گل رز به کشورهای تاجیکستان، گرجستان و عراق صادر می‌شود.<ref name="yceqm"/>

Modir در ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۹

2026-02-07T10:49:19Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{pp|small=yes|expiry=۲۰۲۹۰۸۲۹۰۸۳۰۱۳}}
 {{coord|۳۵٫۴۸|N|۵۰٫۵۸|E|region:IR_type:adm1st|display=title}}
-{{جعبه استان ایران
 '''استان البرز''' سی و یکمین استان ایران است. این استان در [[البرز مرکزی]] جای گرفته است و دلیل نامگذاری استان البرز به همین علت بوده است. استان البرز از شمال با استان مازندران از غرب با استان قزوین از شرق با استان تهران و از جنوب با استان مرکزی همجوار است. استان البرز در سال ۱۳۸۹ طبق مصوبه مجلس شکل گرفت. در این استان باد گرم و خشکی در فصل گرم سال از سمت جنوب شرقی می‌وزد که در اصطلاح محلی به ان باد راز می‌گویند و هوای گرم و خشک با گردو غبار را به همراه می آورد که آثار ان در جنوب استان محسوس تر است<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| عنوان = نام البرز در نقشه ایران جای گرفت| تاریخ بازدید = ۳ تیر ۱۳۸۹| تاریخ = | ناشر = جام‌جم‌آنلاین| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100628035407/http://jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100878572955| archivedate = ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰| dead-url = yes}}</ref>

Modir: /* پیوند به بیرون */

2025-04-12T09:34:40Z

پیوند به بیرون

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۴
خط ۳۱۰:		خط ۳۱۰:

	== پیوند به بیرون ==		== پیوند به بیرون ==
	* آمار تفصیلی نفوس و خانوار نقاط جمعیتی استان البرز در
	* [http://p-alb.ir/ استانداری البرز]		* [http://p-alb.ir/ استانداری البرز]
	* [http://alborzeman.ir/ بانک جامع اطلاعات شهری استان البرز]

	{{استان البرز}}		{{استان البرز}}
	{{دهستان‌های استان البرز}}		{{دهستان‌های استان البرز}}
	~~{{بلندترین قله استان‌های ایران}}~~
	[[رده:مناطق مسکونی]]		[[رده:مناطق مسکونی]]

Modir: /* پیوند به بیرون */

2024-12-16T10:47:58Z

پیوند به بیرون

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۷
خط ۳۱۰:		خط ۳۱۰:

	== پیوند به بیرون ==		== پیوند به بیرون ==
	* آمار تفصیلی نفوس و خانوار نقاط جمعیتی استان البرز در ~~{{سرشماری ۱۳۹۰\|۳۰}}~~		* آمار تفصیلی نفوس و خانوار نقاط جمعیتی استان البرز در
	* [http://p-alb.ir/ استانداری البرز]		* [http://p-alb.ir/ استانداری البرز]
	* [http://alborzeman.ir/ بانک جامع اطلاعات شهری استان البرز]		* [http://alborzeman.ir/ بانک جامع اطلاعات شهری استان البرز]

	{{استان البرز}}		{{استان البرز}}
	~~{{استان‌های ایران}}~~
	{{دهستان‌های استان البرز}}		{{دهستان‌های استان البرز}}
	{{بلندترین قله استان‌های ایران}}		{{بلندترین قله استان‌های ایران}}
	[[رده:~~استان البرز\|استان البرز]]~~		[[رده:مناطق مسکونی]]
	~~[[رده:استان‌های ایران\|البرز]]~~
	~~[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۹ در ایران]]~~
	~~[[رده:رشته‌کوه البرز]]~~
	~~[[رده:مقاله‌های خرد ایران~~]]

Modir در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۲

2024-10-27T18:22:54Z

نمایش تغییرات

Modir: ۱ نسخه واردشده

2024-10-27T07:54:29Z

۱ نسخه واردشده

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۴
(بدون تفاوت)