https://wikialborz.com/history/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C?feed=atomایرج کلانتری طالقانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-16T15:00:41Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.6https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8993&oldid=prevModir در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۷2026-02-13T19:37:39Z<p></p>
<a href="https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8993&oldid=8992">نمایش تغییرات</a>Modirhttps://wikialborz.com/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8992&oldid=prevModir در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۴2026-02-13T19:34:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات شخصیت</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ایرج کلانتری طالقانی''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱ فروردین </ins>۱۳۱۶ – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲ اردیبهشت </ins>۱۴۰۱}}) معمار، شهرساز و استاد دانشگاه ایرانی بود. او از شاگردان برجستهٔ [[هوشنگ سیحون]] و یکی از معماران تأثیرگذار نسل دوم [[معماری معاصر ایران]] به شمار میرود. کلانتری بنیانگذار شرکتهای مهندسان مشاور کلانتری-دارایی و دفتر مهندسان مشاور باوند بود و بیش از شش دهه در عرصهٔ معماری و شهرسازی ایران فعالیت کرد.<ref name="wiki">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری|ناشر=ویکیپدیا|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نام = ایرج کلانتری طالقانی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تصویر = </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| زیرنویس = </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نام اصلی = ایرج کلانتری طالقانی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ تولد = {{تاریخ تولد|۱۳۱۶|۱|۱}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| محل تولد = [[تهران]]، [[ایران]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ مرگ = {{تاریخ مرگ و سن|۱۴۰۱|۱۲|۲|۱۳۱۶|۱|۱}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| محل مرگ = [[تهران]]، [[ایران]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ملیت = {{پرچم|ایران}} ایرانی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ریشههای خانوادگی = [[فشندک پایین]]، [[طالقان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تحصیلات = کارشناسی ارشد [[معماری]]، [[دانشگاه تهران]] (۱۳۴۲)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حرفه = [[معمار]]، [[شهرساز]]، استاد دانشگاه</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| سالهای فعالیت = ۱۳۴۲–۱۴۰۱</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاگرد = [[هوشنگ سیحون]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| خانواده = [[پرویز کلانتری]] (برادر)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| جوایز = معمار سال (۱۳۸۴)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ایرج کلانتری طالقانی''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ تولد|</del>۱۳۱۶<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|۱|۱}} </del>– <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{تاریخ مرگ|</del>۱۴۰۱<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|۱۲|۲</del>}}) معمار، شهرساز و استاد دانشگاه ایرانی بود. او از شاگردان برجستهٔ [[هوشنگ سیحون]] و یکی از معماران تأثیرگذار نسل دوم [[معماری معاصر ایران]] به شمار میرود. کلانتری بنیانگذار شرکتهای مهندسان مشاور کلانتری-دارایی و دفتر مهندسان مشاور باوند بود و بیش از شش دهه در عرصهٔ معماری و شهرسازی ایران فعالیت کرد.<ref name="wiki">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری|ناشر=ویکیپدیا|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C}}</ref></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مهمترین آثار او میتوان به مدیریت پروژهٔ [[فرودگاه بینالمللی امام خمینی (تهران)|فرودگاه بینالمللی امام خمینی]]، طراحی سفارت ایران در [[تفلیس]]، اقامتگاه سفیر ایران در [[ایروان]]، و [[مجموعه چایکنار تبریز]] اشاره کرد. کلانتری در سال ۱۳۸۴ از سوی جامعهٔ مهندسان معمار ایران به عنوان «معمار سال» برگزیده شد.<ref name="bahar">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری، معمار مشهور ایرانی درگذشت|ناشر=بهار نیوز|تاریخ=۲۰ فوریه ۲۰۲۳|نشانی=https://www.baharnews.ir/news/388695/}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از مهمترین آثار او میتوان به مدیریت پروژهٔ [[فرودگاه بینالمللی امام خمینی (تهران)|فرودگاه بینالمللی امام خمینی]]، طراحی سفارت ایران در [[تفلیس]]، اقامتگاه سفیر ایران در [[ایروان]]، و [[مجموعه چایکنار تبریز]] اشاره کرد. کلانتری در سال ۱۳۸۴ از سوی جامعهٔ مهندسان معمار ایران به عنوان «معمار سال» برگزیده شد.<ref name="bahar">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری، معمار مشهور ایرانی درگذشت|ناشر=بهار نیوز|تاریخ=۲۰ فوریه ۲۰۲۳|نشانی=https://www.baharnews.ir/news/388695/}}</ref></div></td></tr>
</table>Modirhttps://wikialborz.com/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8801&oldid=prevModir: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شخصیت | نام = ایرج کلانتری طالقانی | تصویر = | زیرنویس = | نام اصلی = ایرج کلانتری طالقانی | تاریخ تولد = {{تاریخ تولد|۱۳۱۶|۱|۱}} | محل تولد = تهران، ایران | تاریخ مرگ = {{تاریخ مرگ و سن|۱۴۰۱|۱۲|۲|۱۳۱۶|۱|۱}} | محل مرگ = تهران، ایران | ملی...» ایجاد کرد2026-01-07T22:04:43Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شخصیت | نام = ایرج کلانتری طالقانی | تصویر = | زیرنویس = | نام اصلی = ایرج کلانتری طالقانی | تاریخ تولد = {{تاریخ تولد|۱۳۱۶|۱|۱}} | محل تولد = <a href="/edit/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86?redlink=1" class="new" title="تهران (صفحه وجود ندارد)">تهران</a>، <a href="/edit/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?redlink=1" class="new" title="ایران (صفحه وجود ندارد)">ایران</a> | تاریخ مرگ = {{تاریخ مرگ و سن|۱۴۰۱|۱۲|۲|۱۳۱۶|۱|۱}} | محل مرگ = <a href="/edit/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86?redlink=1" class="new" title="تهران (صفحه وجود ندارد)">تهران</a>، <a href="/edit/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?redlink=1" class="new" title="ایران (صفحه وجود ندارد)">ایران</a> | ملی...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات شخصیت<br />
| نام = ایرج کلانتری طالقانی<br />
| تصویر = <br />
| زیرنویس = <br />
| نام اصلی = ایرج کلانتری طالقانی<br />
| تاریخ تولد = {{تاریخ تولد|۱۳۱۶|۱|۱}}<br />
| محل تولد = [[تهران]]، [[ایران]]<br />
| تاریخ مرگ = {{تاریخ مرگ و سن|۱۴۰۱|۱۲|۲|۱۳۱۶|۱|۱}}<br />
| محل مرگ = [[تهران]]، [[ایران]]<br />
| ملیت = {{پرچم|ایران}} ایرانی<br />
| ریشههای خانوادگی = [[فشندک پایین]]، [[طالقان]]<br />
| تحصیلات = کارشناسی ارشد [[معماری]]، [[دانشگاه تهران]] (۱۳۴۲)<br />
| حرفه = [[معمار]]، [[شهرساز]]، استاد دانشگاه<br />
| سالهای فعالیت = ۱۳۴۲–۱۴۰۱<br />
| شاگرد = [[هوشنگ سیحون]]<br />
| خانواده = [[پرویز کلانتری]] (برادر)<br />
| جوایز = معمار سال (۱۳۸۴)<br />
}}<br />
<br />
'''ایرج کلانتری طالقانی''' ({{تاریخ تولد|۱۳۱۶|۱|۱}} – {{تاریخ مرگ|۱۴۰۱|۱۲|۲}}) معمار، شهرساز و استاد دانشگاه ایرانی بود. او از شاگردان برجستهٔ [[هوشنگ سیحون]] و یکی از معماران تأثیرگذار نسل دوم [[معماری معاصر ایران]] به شمار میرود. کلانتری بنیانگذار شرکتهای مهندسان مشاور کلانتری-دارایی و دفتر مهندسان مشاور باوند بود و بیش از شش دهه در عرصهٔ معماری و شهرسازی ایران فعالیت کرد.<ref name="wiki">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری|ناشر=ویکیپدیا|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B1%DB%8C}}</ref><br />
<br />
از مهمترین آثار او میتوان به مدیریت پروژهٔ [[فرودگاه بینالمللی امام خمینی (تهران)|فرودگاه بینالمللی امام خمینی]]، طراحی سفارت ایران در [[تفلیس]]، اقامتگاه سفیر ایران در [[ایروان]]، و [[مجموعه چایکنار تبریز]] اشاره کرد. کلانتری در سال ۱۳۸۴ از سوی جامعهٔ مهندسان معمار ایران به عنوان «معمار سال» برگزیده شد.<ref name="bahar">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری، معمار مشهور ایرانی درگذشت|ناشر=بهار نیوز|تاریخ=۲۰ فوریه ۲۰۲۳|نشانی=https://www.baharnews.ir/news/388695/}}</ref><br />
<br />
== زندگینامه ==<br />
<br />
=== ریشههای خانوادگی و تاریخ نسبتی ===<br />
ایرج کلانتری با نسبت «طالقانی» شناخته میشود، که به ریشههای خانوادگیاش برمیگردد. پدر و مادر او اهل '''[[فشندک پایین]]'''، یکی از روستاهای منطقهٔ [[طالقان]] در البرز بودند.<ref name="iran-emrooz">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری، معماری انسان، آگاه و هنرمند|ناشر=ایران امروز|تاریخ=۲۴ فوریه ۱۴۰۱|نشانی=https://www.iran-emrooz.net/index.php/sabz/more/106511/}}</ref> خود کلانتری در گفتگوهایی اشاره کرده بود که «ریشههای من هم بالا طالقانی هستند» و با اینحال تمام زندگی حرفهایاش را در [[تهران]] گذراند.<br />
<br />
نسبت «طالقانی» در رسم ایرانی، مانند سایر نسبهای جغرافیایی (مثلاً رفسنجانی، تبریزی، لاهیجانی)، به ریشههای خانوادگی و منطقهٔ اصلی خانواده اشاره دارد و نه به مکان زندگی دورهای یا محل فعالیت فرد.<br />
<br />
=== تولد و دوران کودکی ===<br />
ایرج کلانتری در سال ۱۳۱۶ (۱۹۳۷) در [[تهران]] متولد شد. او بخشی از دوران کودکیاش را در [[تهران]] گذراند و تحت تأثیر محیط شهری و معماری مدرنی قرار گرفت که در آن سالها در تهران در حال شکلگیری بود.<br />
<br />
=== تحصیلات ===<br />
پس از گذراندن دورههای ابتدایی و متوسطه در [[تهران]]، در سال ۱۳۳۵ وارد [[دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران]] شد و تحت سرپرستی و آموزش استاد [[هوشنگ سیحون]]، یکی از بنیانگذاران معماری مدرن ایران، به تحصیل پرداخت. <br />
<br />
[[هوشنگ سیحون]] به عنوان معماری تحصیلکردهٔ اروپایی و پیشگام معماری مدرن در ایران، تأثیر عمیقی بر ایرج کلانتری و نگاهاش به معماری گذاشت. کلانتری درسهای سیحون درباره تلفیق اصول مدرنیسم جهانی با شرایط محلی ایران را یاد گرفت و این اصول بعداً در کل کارنامهٔ معماریاش جلوهگر شد.<br />
<br />
او در سال ۱۳۴۲ موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد معماری از این دانشکده شد.<ref name="wiki"/><br />
<br />
=== فعالیت حرفهای ===<br />
کلانتری مسیر حرفهای خود را با تأسیس «گروه مشاورهٔ معماری» در سال ۱۳۴۲ آغاز کرد. در سال ۱۳۵۰ شرکت «مهندسان مشاور کلانتری-دارایی» و سپس در سال ۱۳۵۳ «دفتر مهندسان مشاور باوند» را بنیان نهاد که تا پایان عمر فعال بود.<ref name="tarh2tarh">{{یادکرد وب|عنوان=زندگی و آثار ایرج کلانتری|ناشر=طرح تو طرح|تاریخ=۱۷ سپتامبر ۲۰۲۴|نشانی=https://www.tarh2tarh.com/blog/show/iraj-kalantari}}</ref><br />
<br />
از سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰، او به عنوان مشاور [[وزارت کشور]] ایران در زمینهٔ «طرحهای هادی روستایی» فعالیت داشت؛ طرحهایی که با هدف ساماندهی و بهینهسازی استفاده از اراضی کشاورزی، مسکونی و تجاری در روستاهای کشور تهیه میشدند. او همچنین نمایندهٔ این وزارتخانه در کمیتهٔ فنی [[شورای عالی شهرسازی و معماری ایران|شورای عالی شهرسازی]] و کمیته بررسی و تجدیدنظر در قانون نوسازی و عمران شهری بود.<ref name="wiki"/><br />
<br />
=== مهاجرت و بازگشت ===<br />
در سال ۱۳۵۹، پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، کلانتری به [[ایالات متحده آمریکا]] مهاجرت کرد و دفتری با نام «کاسپین» برای طراحی و ساختمانسازی راهاندازی کرد. اما یک سال بعد (۱۳۶۰) به ایران بازگشت و تا پایان عمر در کشور ماند و به فعالیت معماری ادامه داد.<ref name="wiki"/><br />
<br />
=== تدریس ===<br />
کلانتری بیش از ۲۰ سال دروس طراحی معماری را در [[دانشگاه علم و صنعت ایران]]، [[دانشگاه تهران]]، و [[دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی]] تدریس کرد و نسلی از معماران جوان ایرانی را تربیت نمود.<ref name="wiki"/><br />
<br />
== آثار و پروژهها ==<br />
<br />
=== پروژههای شاخص ===<br />
از مهمترین پروژههای طراحی و ساخت ایرج کلانتری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<br />
<br />
==== پروژههای بزرگ ====<br />
* '''[[فرودگاه بینالمللی امام خمینی (تهران)|فرودگاه بینالمللی امام خمینی]]:''' کلانتری سرپرست تیم ایرانی طراحی این فرودگاه بود، هرچند طراح اصلی آن [[پل آندرو]]، معمار فرانسوی و طراح [[فرودگاه شارل دوگل پاریس]] بود.<ref name="isna">{{یادکرد وب|عنوان=معمار فرودگاه امام خمینی درگذشت|ناشر=ایسنا|تاریخ=۲۰ فوریه ۲۰۲۳|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401120201234/}}</ref><br />
* '''[[دانشگاه بینالمللی امام خمینی (قزوین)|دانشگاه بینالمللی امام خمینی قزوین]]:''' ساخت و اجرای دانشکدههای علوم، فنی مهندسی، ادبیات و تسهیلات ورزشی در سالهای ۱۳۶۷، ۱۳۷۲ و ۱۳۷۶<br />
* '''سفارتخانه و اقامتگاه سفیر ایران در [[تفلیس]]:''' طراحی و ساخت در سال ۱۳۸۰<br />
* '''اقامتگاه سفیر ایران در [[ایروان]]:''' طراحی و ساخت در سال ۱۳۸۰<br />
* '''مجموعه چایکنار [[تبریز]]'''<br />
* '''فرهنگستانهای [[جمهوری اسلامی ایران]]:''' با همکاری [[حسین شیخ زینالدین]] (۱۳۷۳) - برندهٔ جایزهٔ چهارم مسابقه معماری<br />
<br />
==== ساختمانهای دانشگاهی و آموزشی ====<br />
* دانشکده مهندسی انرژی [[دانشگاه صنعتی شریف]]<br />
* مرکز تکنولوژی آموزشی تهران<br />
* دانشکده مدیریت در خیابان عباسآباد تهران<br />
<br />
==== ساختمانهای اداری و تجاری ====<br />
* ساختمان استانداری [[کرمان]]<br />
* ساختمان مرکزی [[شرکت ملی نفت ایران]] (بهسازی و نوسازی در سال ۱۳۸۱) - برندهٔ جایزهٔ اول<br />
* ساختمان انتشارات فرانکلین در چهارراه جهان کودک تهران<br />
* بهسازی و نوسازی بافت پیرامون برجهای تاریخی شدادیه در تهران (۱۳۸۱)<br />
<br />
==== پروژههای مسکونی و شهری ====<br />
* مجموعههای مسکونی طرح نواب در تهران<br />
* واحدهای مسکونی شهرک ولیعصر [[کنگان]]<br />
* شهرک مسکونی فولاد [[اهواز]]<br />
* ایستگاههای [[متروی مشهد|قطار سبک شهری مشهد]] و [[متروی تبریز|تبریز]]<br />
* ساختمان مجلس [[جیبوتی]]<br />
* مرکز تجاری جیبوتی<br />
<br />
==== خانههای خصوصی ====<br />
* خانهٔ نجف دریابندری در تهران (۱۳۴۳)<br />
* خانهٔ مهشید امیرشاهی (۱۳۴۴)<br />
* منزل دکتر نادر هشترودی (۱۳۵۰)<br />
* خانهٔ ثمین باغچهبان<br />
* خانهٔ محسن هشترودی<br />
* خانهٔ شخصی [[پرویز کلانتری]] (برادرش، نقاش معروف) (۱۳۷۴)<br />
* خانه علی نوری (از مدیران انتشارات فرانکلین)<br />
<br />
==== پروژههای صنعتی و گردشگری ====<br />
* کارخانه لولهسازی داکتیل اهواز<br />
* مجموعه جهانگردی در میگون<br />
* هتل سفیدکنار [[بندر انزلی]]<br />
<br />
== سبک معماری ==<br />
از ویژگیهای طراحی ایرج کلانتری، '''ظرافت در طراحی و اجرای جزئیات'''، '''زیبایی در عین سادگی'''، '''عملگرایی و کارکردگرایی در عین نوگرایی''' و پیروی از مکتب [[مدرنیسم]] در معماری بود. او توانست سبک مدرن جهانی را با شرایط اقلیمی و فرهنگی ایران تلفیق کند.<ref name="bbc">{{یادکرد وب|عنوان=ایرج کلانتری؛ درگذشت یک معمار مدرن با امضایی شخصی|ناشر=بیبیسی فارسی|تاریخ=۲۱ فوریه ۲۰۲۳|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cw40vqw5llvo}}</ref><br />
<br />
== نوشتهها و تألیفات ==<br />
* بررسی علل حاشیهنشینی در ۱۷ شهر با جمعیت بیش از یکصد هزار نفر<br />
* تنظیم اصلاحیه قانون نوسازی و عمران شهری<br />
* تهیه و تدوین آییننامهٔ اجرای حق مرغوبیت<br />
* گونهشناسی مسکن در مناطق ساحلی [[خلیج فارس]]<br />
* همکاری با مجلات بانک ساختمان، آبادی، معماری و شهرسازی، معمار<ref name="wiki"/><br />
<br />
== جوایز و افتخارات ==<br />
* '''معمار سال ۱۳۸۴:''' از سوی جامعهٔ مهندسان معمار ایران<br />
* '''جایزهٔ چهارم مسابقه معماری (۱۳۷۳):''' برای طرح فرهنگستانهای جمهوری اسلامی ایران<br />
* '''جایزهٔ اول مسابقه معماری (۱۳۸۱):''' برای طرح ساختمان مرکزی شرکت ملی نفت ایران<br />
* '''رتبهٔ نخست''' در مسابقات معماری متعدد: باشگاه کارمندان وزارت کشور، سفارت ایران در رباط، ساختمان شهرداری تهران، مجتمع مسکونی فرحآباد تهران، مجتمع مسکونی کارکنان فولاد اهواز، و دانشگاه پتروشیمی ماهشهر<ref name="wiki"/><br />
<br />
== سمتهای اجرایی و صنفی ==<br />
* عضو شورای تخصصی [[شهرداری تهران]]<br />
* رئیس هیئت اجرایی شورای هماهنگی تشکلهای صنفی مهندسی کشور<br />
* عضو هیئت مدیرهٔ انجمن صنفی مهندسان مشاور معمار و شهرساز<br />
* عضو هیئت امناء انجمن مفاخر معماری ایران<br />
* عضو هیئت تحریریهٔ مجلهٔ معماری نوین<br />
* عضو هیئت مدیرهٔ [[سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران]]<br />
* عضو شورای عالی [[خانهٔ هنرمندان ایران]]<ref name="wiki"/><br />
<br />
== زندگی شخصی ==<br />
ایرج کلانتری برادر [[پرویز کلانتری]]، نقاش نوگرای ایرانی بود. او برای برادرش خانهای در سال ۱۳۷۴ طراحی و ساخت که یکی از آثار برجستهٔ معماری مسکونی او محسوب میشود. خانهٔ پرویز کلانتری نمونهای از توانایی کلانتری در طراحی فضاهای منزل با ترکیب زیبایی و کارکرد است.<ref name="wiki"/><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
ایرج کلانتری در ۲ اسفند ۱۴۰۱ (۲۰ فوریه ۲۰۲۳) در سن ۸۵ سالگی در تهران درگذشت. خبر درگذشت او واکنشهای گستردهای در جامعهٔ معماری ایران به دنبال داشت و بسیاری از معماران و دانشجویان معماری از او به عنوان یکی از اساتید و الگوهای معماری معاصر یاد کردند.<ref name="bahar"/><br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
* [[معماری معاصر ایران]]<br />
* [[هوشنگ سیحون]]<br />
* [[فرودگاه بینالمللی امام خمینی (تهران)]]<br />
* [[پرویز کلانتری]]<br />
* [[مدرنیسم]]<br />
* [[طالقان]]<br />
* [[فشندک پایین]]<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== پیوند به بیرون ==<br />
* [https://www.caoi.ir معماری معاصر ایران - گفتگو با ایرج کلانتری]<br />
<br />
[[رده:متولدان ۱۳۱۶ (خورشیدی)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۴۰۱ (خورشیدی)]]<br />
[[رده:معماران ایرانی]]<br />
[[رده:شهرسازان ایرانی]]<br />
[[رده:دانشآموختگان دانشگاه تهران]]<br />
[[رده:استادان دانشگاه تهران]]<br />
[[رده:استادان دانشگاه علم و صنعت ایران]]<br />
[[رده:معماری معاصر ایران]]<br />
[[رده:معماران طالقان]]</div>Modir