بخش رامجین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Modir: /* تقسیمات کشوری */

2026-08-10T20:40:12Z

تقسیمات کشوری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۰
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	* '''دهستان رامجین'''، با مرکزیت روستای [[رامجین]]<ref name="ramjin-rural-wp">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%87%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 \|عنوان=دهستان رامجین \|ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>		* '''دهستان رامجین'''، با مرکزیت روستای [[رامجین]]<ref name="ramjin-rural-wp">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%87%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 \|عنوان=دهستان رامجین \|ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>
	* ~~'''~~دهستان اغلان تپه~~'''~~، با مرکزیت روستای [[اغلان تپه]]<ref name="oghlan-zavilla">{{یادکرد وب \|نشانی=https://zavilla.ir/oghlantape/ \|عنوان=اغلان تپه سهیلیه کجاست؟ \|وبگاه=زاویلا \|تاریخ=۲۶ مارس ۲۰۲۳ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>		* [[دهستان اغلان‌تپه\|دهستان اغلان تپه]]، با مرکزیت روستای [[اغلان تپه]]<ref name="oghlan-zavilla">{{یادکرد وب \|نشانی=https://zavilla.ir/oghlantape/ \|عنوان=اغلان تپه سهیلیه کجاست؟ \|وبگاه=زاویلا \|تاریخ=۲۶ مارس ۲۰۲۳ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>

	دهستان رامجین عمدتاً روستاهای قدیمی و کشاورزی پیرامون رامجین و سهیلیه را دربرمی‌گیرد و دهستان اغلان تپه شامل چندین روستای کشاورزی و باغی در محدودهٔ سهیلیه، کردان و حومه است.<ref name="cabinet-1399" /><ref name="oghlan-zavilla" />		دهستان رامجین عمدتاً روستاهای قدیمی و کشاورزی پیرامون رامجین و سهیلیه را دربرمی‌گیرد و دهستان اغلان تپه شامل چندین روستای کشاورزی و باغی در محدودهٔ سهیلیه، کردان و حومه است.<ref name="cabinet-1399" /><ref name="oghlan-zavilla" />

Modir در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۵

2026-02-27T20:35:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''بخش رامجین''' یکی از بخش‌های [[شهرستان چهارباغ]] در [[استان البرز]] ایران است.<ref name="ramjin-dist-2025">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 \|عنوان=بخش رامجین \|ناشر=[[ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد]] \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> این بخش در پی تصویب‌نامهٔ هیئت وزیران در ۱۶ آذر ۱۳۹۹ از ترکیب دو [[دهستان]] رامجین و اغلان تپه تشکیل شد و هم‌زمان با ایجاد شهرستان چهارباغ، به‌عنوان یکی از دو بخش این شهرستان تثبیت گردید.<ref name="cabinet-1399">{{یادکرد وب \|نشانی=https://akharinkhabar.ir/local/7112807/تقسیمات-شهرستان-چهارباغ-ابلاغ-شد \|عنوان=تقسیمات شهرستان چهارباغ ابلاغ شد \|وبگاه=آخرین خبر \|تاریخ=۸ دسامبر ۲۰۲۰ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> مرکز اداری بخش، روستای [[رامجین]] است که به‌سبب باغداری و آب‌وهوای معتدل، از کانون‌های مهم روستایی و گردشگری شهرستان به‌شمار می‌رود.<ref name="ramjin-ir">{{یادکرد وب \|نشانی=https://ramejin.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86/ \|عنوان=رامجین \|وبگاه=ramejin.ir \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref><ref name="karajtamir-ramjin">{{یادکرد وب \|نشانی=https://karajtamir.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AC/ \|عنوان=بررسی جامع منطقه رامجین در کرج (موقعیت جغرافیایی، جمعیت، قیمت) \|وبگاه=karajtamir.ir \|تاریخ=۱۵ دسامبر ۲۰۲۱ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>		'''بخش رامجین''' یکی از بخش‌های [[شهرستان چهارباغ]] در [[استان البرز]] ایران است.<ref name="ramjin-dist-2025">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 \|عنوان=بخش رامجین \|ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> این بخش در پی تصویب‌نامهٔ هیئت وزیران در ۱۶ آذر ۱۳۹۹ از ترکیب دو دهستان رامجین و اغلان تپه تشکیل شد و هم‌زمان با ایجاد شهرستان چهارباغ، به‌عنوان یکی از دو بخش این شهرستان تثبیت گردید.<ref name="cabinet-1399">{{یادکرد وب \|نشانی=https://akharinkhabar.ir/local/7112807/تقسیمات-شهرستان-چهارباغ-ابلاغ-شد \|عنوان=تقسیمات شهرستان چهارباغ ابلاغ شد \|وبگاه=آخرین خبر \|تاریخ=۸ دسامبر ۲۰۲۰ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> مرکز اداری بخش، روستای [[رامجین]] است که به‌سبب باغداری و آب‌وهوای معتدل، از کانون‌های مهم روستایی و گردشگری شهرستان به‌شمار می‌رود.<ref name="ramjin-ir">{{یادکرد وب \|نشانی=https://ramejin.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86/ \|عنوان=رامجین \|وبگاه=ramejin.ir \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref><ref name="karajtamir-ramjin">{{یادکرد وب \|نشانی=https://karajtamir.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AC/ \|عنوان=بررسی جامع منطقه رامجین در کرج (موقعیت جغرافیایی، جمعیت، قیمت) \|وبگاه=karajtamir.ir \|تاریخ=۱۵ دسامبر ۲۰۲۱ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>

	== جغرافیا ==		== جغرافیا ==

Modir در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۴

2026-02-27T20:34:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۴
خط ۴:		خط ۴:
	بخش رامجین در شمال‌غرب [[استان البرز]] و در محدودهٔ جنوب رشته‌کوه‌های البرز و در مجاورت [[بخش مرکزی شهرستان چهارباغ\|بخش مرکزی]] شهرستان چهارباغ قرار دارد.<ref name="chaharbagh-county">{{یادکرد وب \|نشانی=https://amagestate.com/post/chaharbagh-county-guide \|عنوان=معرفی شهرستان چهارباغ \|وبگاه=امگاِستِیت \|تاریخ=۱ سپتامبر ۲۰۲۵ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref><ref name="chaharbagh-wp">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA \|عنوان=شهرستان چهارباغ \|ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> این بخش از نظر طبیعی، ترکیبی از دشت‌های آبرفتی نسبتاً هموار و دامنه‌های کوهپایه‌ای است که بخش عمدهٔ آن را اراضی کشاورزی، باغ‌ها و بافت‌های روستایی تشکیل می‌دهد.<ref name="chaharbagh-county" /><ref name="ramjin-ir" />		بخش رامجین در شمال‌غرب [[استان البرز]] و در محدودهٔ جنوب رشته‌کوه‌های البرز و در مجاورت [[بخش مرکزی شهرستان چهارباغ\|بخش مرکزی]] شهرستان چهارباغ قرار دارد.<ref name="chaharbagh-county">{{یادکرد وب \|نشانی=https://amagestate.com/post/chaharbagh-county-guide \|عنوان=معرفی شهرستان چهارباغ \|وبگاه=امگاِستِیت \|تاریخ=۱ سپتامبر ۲۰۲۵ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref><ref name="chaharbagh-wp">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA \|عنوان=شهرستان چهارباغ \|ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> این بخش از نظر طبیعی، ترکیبی از دشت‌های آبرفتی نسبتاً هموار و دامنه‌های کوهپایه‌ای است که بخش عمدهٔ آن را اراضی کشاورزی، باغ‌ها و بافت‌های روستایی تشکیل می‌دهد.<ref name="chaharbagh-county" /><ref name="ramjin-ir" />

	از نظر موقعیت جغرافیایی، رامجین و دیگر روستاهای بخش در امتداد محور ارتباطی [[سهیلیه]] – [[کردان]] و در نزدیکی آزادراه [[آزادراه کرج–قزوین\|کرج–قزوین]] واقع شده‌اند؛ این دسترسی، رفت‌وآمد به [[کرج]] و [[تهران]] را تسهیل کرده و بر توسعهٔ ساخت‌وسازهای ویلایی و گردشگری در منطقه اثر گذاشته است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" />		از نظر موقعیت جغرافیایی، رامجین و دیگر روستاهای بخش در امتداد محور ارتباطی [[سهیلیه]] – [[کردان]] و در نزدیکی آزادراه [[آزادراه کرج–قزوین\|کرج–قزوین]] واقع شده‌اند؛ این دسترسی، رفت‌وآمد به [[کرج]] و تهران را تسهیل کرده و بر توسعهٔ ساخت‌وسازهای ویلایی و گردشگری در منطقه اثر گذاشته است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" />

	== تاریخچه ==		== تاریخچه ==
	تا پیش از تشکیل استان البرز، روستاهای حوزهٔ کنونی بخش رامجین در قالب دهستان رامجین، تابع [[بخش چهارباغ]] از [[شهرستان ساوجبلاغ]] در استان تهران بودند.<ref name="alborz-divisions-91">{{یادکرد وب \|نشانی=http://alborzagri.ir/portals/71/Amar/Omoomi/Amare%20Omoomi.Taghsimate%20Keshvari%20v%20Jamiat%2091.R.pdf \|عنوان=تقسیمات کشوری استان البرز و جمعیت برحسب سرشماری ۱۳۹۱ \|ناشر=سازمان جهاد کشاورزی استان البرز \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> با ایجاد استان البرز و انتقال ساوجبلاغ به این استان، وضعیت تقسیمات کشوری این منطقه نیز به‌تدریج بازنگری شد.<ref name="alborz-divisions-91" />		تا پیش از تشکیل استان البرز، روستاهای حوزهٔ کنونی بخش رامجین در قالب دهستان رامجین، تابع [[بخش چهارباغ]] از [[شهرستان ساوجبلاغ]] در استان تهران بودند.<ref name="alborz-divisions-91">{{یادکرد وب \|نشانی=http://alborzagri.ir/portals/71/Amar/Omoomi/Amare%20Omoomi.Taghsimate%20Keshvari%20v%20Jamiat%2091.R.pdf \|عنوان=تقسیمات کشوری استان البرز و جمعیت برحسب سرشماری ۱۳۹۱ \|ناشر=سازمان جهاد کشاورزی استان البرز \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> با ایجاد استان البرز و انتقال ساوجبلاغ به این استان، وضعیت تقسیمات کشوری این منطقه نیز به‌تدریج بازنگری شد.<ref name="alborz-divisions-91" />

	در ۱۶ آذر ۱۳۹۹ هیئت وزیران بنا به پیشنهاد [[وزارت کشور ~~جمهوری اسلامی ایران\|وزارت کشور]]~~ و به استناد «قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری»، تصویب‌نامه‌ای را دربارهٔ تجدید سازمان اداری در شهرستان ساوجبلاغ به تصویب رساند. بر پایهٔ این مصوبه، دهستان اغلان تپه و دهستان رامجین از بخش چهارباغ منتزع و با هم، «بخش رامجین» را تشکیل دادند و روستای رامجین به‌عنوان مرکز بخش جدید تعیین شد.<ref name="cabinet-1399" /> در همان مصوبه، با تغییر نام بخش چهارباغ به بخش مرکزی، [[شهرستان چهارباغ]] از ترکیب دو بخش مرکزی و رامجین و شهر [[چهارباغ (البرز)\|چهارباغ]] ایجاد و شهر چهارباغ مرکز شهرستان تازه‌تأسیس شد.<ref name="cabinet-1399" /><ref name="chaharbagh-county" />		در ۱۶ آذر ۱۳۹۹ هیئت وزیران بنا به پیشنهاد وزارت کشور و به استناد «قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری»، تصویب‌نامه‌ای را دربارهٔ تجدید سازمان اداری در شهرستان ساوجبلاغ به تصویب رساند. بر پایهٔ این مصوبه، دهستان اغلان تپه و دهستان رامجین از بخش چهارباغ منتزع و با هم، «بخش رامجین» را تشکیل دادند و روستای رامجین به‌عنوان مرکز بخش جدید تعیین شد.<ref name="cabinet-1399" /> در همان مصوبه، با تغییر نام بخش چهارباغ به بخش مرکزی، [[شهرستان چهارباغ]] از ترکیب دو بخش مرکزی و رامجین و شهر [[چهارباغ (البرز)\|چهارباغ]] ایجاد و شهر چهارباغ مرکز شهرستان تازه‌تأسیس شد.<ref name="cabinet-1399" /><ref name="chaharbagh-county" />

	== تقسیمات کشوری ==		== تقسیمات کشوری ==
خط ۲۰:		خط ۲۰:

	== جمعیت ==		== جمعیت ==
	در [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ~~(۱۳۹۵)\|سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵]]،~~ که در آن زمان این محدوده هنوز بخشی از شهرستان ساوجبلاغ به‌شمار می‌رفت، جمعیت قلمرو کنونی بخش رامجین (مجموع دو دهستان رامجین و اغلان تپه) ۲۱٬۵۷۱ نفر گزارش شده است.<ref name="ramjin-dist-2025" /><ref name="census-95-summary">{{یادکرد وب \|نشانی=https://amar.org.ir/population-and-housing-census \|عنوان=نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ \|ناشر=مرکز آمار ایران \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> از این تعداد، دهستان رامجین ۱۴٬۴۰۶ نفر جمعیت داشته و جمعیت دهستان اغلان تپه ۷٬۱۶۵ نفر بوده است.<ref name="ramjin-rural-wp" /><ref name="ramjin-dist-2025" />		در سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵، که در آن زمان این محدوده هنوز بخشی از شهرستان ساوجبلاغ به‌شمار می‌رفت، جمعیت قلمرو کنونی بخش رامجین (مجموع دو دهستان رامجین و اغلان تپه) ۲۱٬۵۷۱ نفر گزارش شده است.<ref name="ramjin-dist-2025" /><ref name="census-95-summary">{{یادکرد وب \|نشانی=https://amar.org.ir/population-and-housing-census \|عنوان=نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ \|ناشر=مرکز آمار ایران \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> از این تعداد، دهستان رامجین ۱۴٬۴۰۶ نفر جمعیت داشته و جمعیت دهستان اغلان تپه ۷٬۱۶۵ نفر بوده است.<ref name="ramjin-rural-wp" /><ref name="ramjin-dist-2025" />

	روستای رامجین، به‌عنوان بزرگ‌ترین کانون جمعیتی بخش، در همان سرشماری ۱٬۹۹۹ نفر جمعیت در ۶۳۳ خانوار داشته است.<ref name="ramjin-village-wp">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 \|عنوان=رامجین \|ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> روستای اغلان تپه نیز بر پایهٔ گزارش‌های محلی، در میانهٔ دههٔ ۱۴۰۰ حدود ۲٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.<ref name="oghlan-zavilla" />		روستای رامجین، به‌عنوان بزرگ‌ترین کانون جمعیتی بخش، در همان سرشماری ۱٬۹۹۹ نفر جمعیت در ۶۳۳ خانوار داشته است.<ref name="ramjin-village-wp">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 \|عنوان=رامجین \|ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> روستای اغلان تپه نیز بر پایهٔ گزارش‌های محلی، در میانهٔ دههٔ ۱۴۰۰ حدود ۲٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.<ref name="oghlan-zavilla" />
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	== اقتصاد ==		== اقتصاد ==
	اقتصاد بخش رامجین به‌طور غالب بر پایهٔ ~~[[کشاورزی]]، [[~~باغداری]] و تا حدی [[دامداری]] استوار است. در دهستان رامجین، زمین‌های حاصلخیز آبرفتی و دسترسی به آب قنات‌ها و [[رود کردان]] بستر مناسبی برای کشت محصولات باغی و زراعی فراهم کرده است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" /> در مزارع و باغ‌های این ناحیه محصولاتی همچون انگور، سیب، شلیل، هلو، آلو و دیگر میوه‌های سردسیری، غلات، حبوبات، صیفی‌جات و سبزیجات کشت می‌شود.<ref name="ramjin-village-wp" /><ref name="karajtamir-ramjin" />		اقتصاد بخش رامجین به‌طور غالب بر پایهٔ کشاورزی، باغداری و تا حدی دامداری استوار است. در دهستان رامجین، زمین‌های حاصلخیز آبرفتی و دسترسی به آب قنات‌ها و [[رود کردان]] بستر مناسبی برای کشت محصولات باغی و زراعی فراهم کرده است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" /> در مزارع و باغ‌های این ناحیه محصولاتی همچون انگور، سیب، شلیل، هلو، آلو و دیگر میوه‌های سردسیری، غلات، حبوبات، صیفی‌جات و سبزیجات کشت می‌شود.<ref name="ramjin-village-wp" /><ref name="karajtamir-ramjin" />

	در دهستان اغلان تپه نیز خاک حاصلخیز، منابع آبی نسبتاً فراوان و آب‌وهوای معتدل، زمینهٔ رونق کشاورزی، باغداری و تولید گل و گیاه را فراهم کرده است و بخش مهمی از جمعیت محلی از این راه امرار معاش می‌کنند.<ref name="oghlan-zavilla" /><ref name="oghlan-shishdong">{{یادکرد وب \|نشانی=https://shishdong.com/locations/OghlanTapeh \|عنوان=محله اغلان تپه کردان \|وبگاه=شیش‌دنگ \|تاریخ=۳۱ اکتبر ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> موقعیت جغرافیایی بخش، در مجاورت شهر [[چهارباغ (البرز)\|چهارباغ]] و شهرک‌های صنعتی [[کرج]] و [[هشتگرد]]، باعث شده بخشی از ساکنان روستاهای رامجین و اغلان تپه علاوه بر کشاورزی، در بخش صنعت و خدمات شهری شهرستان‌های مجاور نیز اشتغال داشته باشند.<ref name="chaharbagh-county" />		در دهستان اغلان تپه نیز خاک حاصلخیز، منابع آبی نسبتاً فراوان و آب‌وهوای معتدل، زمینهٔ رونق کشاورزی، باغداری و تولید گل و گیاه را فراهم کرده است و بخش مهمی از جمعیت محلی از این راه امرار معاش می‌کنند.<ref name="oghlan-zavilla" /><ref name="oghlan-shishdong">{{یادکرد وب \|نشانی=https://shishdong.com/locations/OghlanTapeh \|عنوان=محله اغلان تپه کردان \|وبگاه=شیش‌دنگ \|تاریخ=۳۱ اکتبر ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> موقعیت جغرافیایی بخش، در مجاورت شهر [[چهارباغ (البرز)\|چهارباغ]] و شهرک‌های صنعتی [[کرج]] و [[هشتگرد]]، باعث شده بخشی از ساکنان روستاهای رامجین و اغلان تپه علاوه بر کشاورزی، در بخش صنعت و خدمات شهری شهرستان‌های مجاور نیز اشتغال داشته باشند.<ref name="chaharbagh-county" />
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	== جاذبه‌های طبیعی و تاریخی ==		== جاذبه‌های طبیعی و تاریخی ==
	بخش رامجین با برخورداری از طبیعت کوهپایه‌ای، باغ‌های سرسبز و آب‌وهوای معتدل، یکی از مقاصد [[گردشگری روستایی]] استان البرز به‌شمار می‌رود. روستای رامجین به‌سبب چشم‌اندازهای باغی، درختان کهنسال و رودخانه‌های فصلی، مقصد محبوب ساکنان کرج و تهران برای گذران تعطیلات کوتاه‌مدت است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" />		بخش رامجین با برخورداری از طبیعت کوهپایه‌ای، باغ‌های سرسبز و آب‌وهوای معتدل، یکی از مقاصد گردشگری روستایی استان البرز به‌شمار می‌رود. روستای رامجین به‌سبب چشم‌اندازهای باغی، درختان کهنسال و رودخانه‌های فصلی، مقصد محبوب ساکنان کرج و تهران برای گذران تعطیلات کوتاه‌مدت است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" />

	در قلمرو این بخش، چند محوطه و اثر تاریخی شناخته‌شده نیز وجود دارد. «تپه باغ سرهنگ» و «تپه باستانی رامجین» از محوطه‌های باستانی مهم روستای رامجین هستند که بر پایهٔ گزارش‌های محلی و پژوهش‌های باستان‌شناسی، شواهدی از استقرار انسانی از دوران پیش از تاریخ تا اوایل دورهٔ اسلامی در آن‌ها شناسایی شده است.<ref name="ramjin-village-wp" /><ref name="ramjin-ir" /> در روستای اغلان تپه نیز «تپه تاریخی اغلان تپه» به‌عنوان اثری مربوط به هزارهٔ نخست پیش از میلاد در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از جاذبه‌های باستان‌شناختی منطقه به‌شمار می‌رود.<ref name="oghlan-zavilla" /><ref name="oghlan-shishdong" />		در قلمرو این بخش، چند محوطه و اثر تاریخی شناخته‌شده نیز وجود دارد. «تپه باغ سرهنگ» و «تپه باستانی رامجین» از محوطه‌های باستانی مهم روستای رامجین هستند که بر پایهٔ گزارش‌های محلی و پژوهش‌های باستان‌شناسی، شواهدی از استقرار انسانی از دوران پیش از تاریخ تا اوایل دورهٔ اسلامی در آن‌ها شناسایی شده است.<ref name="ramjin-village-wp" /><ref name="ramjin-ir" /> در روستای اغلان تپه نیز «تپه تاریخی اغلان تپه» به‌عنوان اثری مربوط به هزارهٔ نخست پیش از میلاد در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از جاذبه‌های باستان‌شناختی منطقه به‌شمار می‌رود.<ref name="oghlan-zavilla" /><ref name="oghlan-shishdong" />

	از آثار مذهبی شاخص منطقه می‌توان به ~~[[امامزاده]]‌های~~ محلی از جمله امامزاده شعیب (ع) و امامزاده کمال‌الدین (ع) در حوالی رامجین و مسجد امام سجاد (ع) در روستای اغلان تپه اشاره کرد که علاوه بر کارکرد مذهبی، نقشی هویتی در بافت روستایی بخش دارند.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="oghlan-zavilla" />		از آثار مذهبی شاخص منطقه می‌توان به امامزاده‌های محلی از جمله [[امامزاده شعیب (ع)]] و [[امامزاده کمال‌الدین (ع)]] در حوالی رامجین و مسجد امام سجاد (ع) در روستای اغلان تپه اشاره کرد که علاوه بر کارکرد مذهبی، نقشی هویتی در بافت روستایی بخش دارند.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="oghlan-zavilla" />

	== جایگاه بخش در شهرستان چهارباغ ==		== جایگاه بخش در شهرستان چهارباغ ==
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	* [[اغلان تپه]]		* [[اغلان تپه]]
	* [[سهیلیه]]		* [[سهیلیه]]
	* [[فهرست بخش‌های ایران]]

	== پانویس ==		== پانویس ==
	<references />		<references />

Modir: صفحه‌ای تازه حاوی «'''بخش رامجین''' یکی از بخش‌های شهرستان چهارباغ در استان البرز ایران است.{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 |عنوان=بخش رامجین |ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}
2026-02-10T18:45:41Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''بخش رامجین''' یکی از بخش‌های شهرستان چهارباغ در استان البرز ایران است.<ref name="ramjin-dist-2025">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 |عنوان=بخش رامجین |ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</re...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه
'''بخش رامجین''' یکی از بخش‌های [[شهرستان چهارباغ]] در [[استان البرز]] ایران است.<ref name="ramjin-dist-2025">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 |عنوان=بخش رامجین |ناشر=[[ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد]] |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> این بخش در پی تصویب‌نامهٔ هیئت وزیران در ۱۶ آذر ۱۳۹۹ از ترکیب دو [[دهستان]] رامجین و اغلان تپه تشکیل شد و هم‌زمان با ایجاد شهرستان چهارباغ، به‌عنوان یکی از دو بخش این شهرستان تثبیت گردید.<ref name="cabinet-1399">{{یادکرد وب |نشانی=https://akharinkhabar.ir/local/7112807/تقسیمات-شهرستان-چهارباغ-ابلاغ-شد |عنوان=تقسیمات شهرستان چهارباغ ابلاغ شد |وبگاه=آخرین خبر |تاریخ=۸ دسامبر ۲۰۲۰ |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> مرکز اداری بخش، روستای [[رامجین]] است که به‌سبب باغداری و آب‌وهوای معتدل، از کانون‌های مهم روستایی و گردشگری شهرستان به‌شمار می‌رود.<ref name="ramjin-ir">{{یادکرد وب |نشانی=https://ramejin.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86/ |عنوان=رامجین |وبگاه=ramejin.ir |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref><ref name="karajtamir-ramjin">{{یادکرد وب |نشانی=https://karajtamir.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AC/ |عنوان=بررسی جامع منطقه رامجین در کرج (موقعیت جغرافیایی، جمعیت، قیمت) |وبگاه=karajtamir.ir |تاریخ=۱۵ دسامبر ۲۰۲۱ |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>

== جغرافیا ==
بخش رامجین در شمال‌غرب [[استان البرز]] و در محدودهٔ جنوب رشته‌کوه‌های البرز و در مجاورت [[بخش مرکزی شهرستان چهارباغ|بخش مرکزی]] شهرستان چهارباغ قرار دارد.<ref name="chaharbagh-county">{{یادکرد وب |نشانی=https://amagestate.com/post/chaharbagh-county-guide |عنوان=معرفی شهرستان چهارباغ |وبگاه=امگاِستِیت |تاریخ=۱ سپتامبر ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref><ref name="chaharbagh-wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA |عنوان=شهرستان چهارباغ |ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> این بخش از نظر طبیعی، ترکیبی از دشت‌های آبرفتی نسبتاً هموار و دامنه‌های کوهپایه‌ای است که بخش عمدهٔ آن را اراضی کشاورزی، باغ‌ها و بافت‌های روستایی تشکیل می‌دهد.<ref name="chaharbagh-county" /><ref name="ramjin-ir" />

از نظر موقعیت جغرافیایی، رامجین و دیگر روستاهای بخش در امتداد محور ارتباطی [[سهیلیه]] – [[کردان]] و در نزدیکی آزادراه [[آزادراه کرج–قزوین|کرج–قزوین]] واقع شده‌اند؛ این دسترسی، رفت‌وآمد به [[کرج]] و [[تهران]] را تسهیل کرده و بر توسعهٔ ساخت‌وسازهای ویلایی و گردشگری در منطقه اثر گذاشته است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" />

== تاریخچه ==
تا پیش از تشکیل استان البرز، روستاهای حوزهٔ کنونی بخش رامجین در قالب دهستان رامجین، تابع [[بخش چهارباغ]] از [[شهرستان ساوجبلاغ]] در استان تهران بودند.<ref name="alborz-divisions-91">{{یادکرد وب |نشانی=http://alborzagri.ir/portals/71/Amar/Omoomi/Amare%20Omoomi.Taghsimate%20Keshvari%20v%20Jamiat%2091.R.pdf |عنوان=تقسیمات کشوری استان البرز و جمعیت برحسب سرشماری ۱۳۹۱ |ناشر=سازمان جهاد کشاورزی استان البرز |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> با ایجاد استان البرز و انتقال ساوجبلاغ به این استان، وضعیت تقسیمات کشوری این منطقه نیز به‌تدریج بازنگری شد.<ref name="alborz-divisions-91" />

در ۱۶ آذر ۱۳۹۹ هیئت وزیران بنا به پیشنهاد [[وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران|وزارت کشور]] و به استناد «قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری»، تصویب‌نامه‌ای را دربارهٔ تجدید سازمان اداری در شهرستان ساوجبلاغ به تصویب رساند. بر پایهٔ این مصوبه، دهستان اغلان تپه و دهستان رامجین از بخش چهارباغ منتزع و با هم، «بخش رامجین» را تشکیل دادند و روستای رامجین به‌عنوان مرکز بخش جدید تعیین شد.<ref name="cabinet-1399" /> در همان مصوبه، با تغییر نام بخش چهارباغ به بخش مرکزی، [[شهرستان چهارباغ]] از ترکیب دو بخش مرکزی و رامجین و شهر [[چهارباغ (البرز)|چهارباغ]] ایجاد و شهر چهارباغ مرکز شهرستان تازه‌تأسیس شد.<ref name="cabinet-1399" /><ref name="chaharbagh-county" />

== تقسیمات کشوری ==
بر پایهٔ مصوبهٔ هیئت وزیران و تقسیمات کشوری مصوب، بخش رامجین شامل دو دهستان است:<ref name="cabinet-1399" /><ref name="ramjin-dist-2025" />

* '''دهستان رامجین'''، با مرکزیت روستای [[رامجین]]<ref name="ramjin-rural-wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%87%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 |عنوان=دهستان رامجین |ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>
* '''دهستان اغلان تپه'''، با مرکزیت روستای [[اغلان تپه]]<ref name="oghlan-zavilla">{{یادکرد وب |نشانی=https://zavilla.ir/oghlantape/ |عنوان=اغلان تپه سهیلیه کجاست؟ |وبگاه=زاویلا |تاریخ=۲۶ مارس ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>

دهستان رامجین عمدتاً روستاهای قدیمی و کشاورزی پیرامون رامجین و سهیلیه را دربرمی‌گیرد و دهستان اغلان تپه شامل چندین روستای کشاورزی و باغی در محدودهٔ سهیلیه، کردان و حومه است.<ref name="cabinet-1399" /><ref name="oghlan-zavilla" />

== جمعیت ==
در [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)|سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵]]، که در آن زمان این محدوده هنوز بخشی از شهرستان ساوجبلاغ به‌شمار می‌رفت، جمعیت قلمرو کنونی بخش رامجین (مجموع دو دهستان رامجین و اغلان تپه) ۲۱٬۵۷۱ نفر گزارش شده است.<ref name="ramjin-dist-2025" /><ref name="census-95-summary">{{یادکرد وب |نشانی=https://amar.org.ir/population-and-housing-census |عنوان=نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵ |ناشر=مرکز آمار ایران |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> از این تعداد، دهستان رامجین ۱۴٬۴۰۶ نفر جمعیت داشته و جمعیت دهستان اغلان تپه ۷٬۱۶۵ نفر بوده است.<ref name="ramjin-rural-wp" /><ref name="ramjin-dist-2025" />

روستای رامجین، به‌عنوان بزرگ‌ترین کانون جمعیتی بخش، در همان سرشماری ۱٬۹۹۹ نفر جمعیت در ۶۳۳ خانوار داشته است.<ref name="ramjin-village-wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AC%DB%8C%D9%86 |عنوان=رامجین |ناشر=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> روستای اغلان تپه نیز بر پایهٔ گزارش‌های محلی، در میانهٔ دههٔ ۱۴۰۰ حدود ۲٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.<ref name="oghlan-zavilla" />

با توجه به روند کلی رشد جمعیت در شهرستان چهارباغ، که از حدود ۷۷ هزار نفر در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۸۵ هزار نفر در سال‌های آغاز دههٔ ۱۴۰۰ رسیده است، به‌نظر می‌رسد جمعیت بخش رامجین نیز در سال‌های پس از سرشماری ۱۳۹۵ افزایش یافته باشد، هرچند آمار رسمی تفکیکی جدید برای این بخش هنوز به‌طور عمومی منتشر نشده است.<ref name="chaharbagh-county" /><ref name="census-95-summary" />

== اقتصاد ==
اقتصاد بخش رامجین به‌طور غالب بر پایهٔ [[کشاورزی]]، [[باغداری]] و تا حدی [[دامداری]] استوار است. در دهستان رامجین، زمین‌های حاصلخیز آبرفتی و دسترسی به آب قنات‌ها و [[رود کردان]] بستر مناسبی برای کشت محصولات باغی و زراعی فراهم کرده است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" /> در مزارع و باغ‌های این ناحیه محصولاتی همچون انگور، سیب، شلیل، هلو، آلو و دیگر میوه‌های سردسیری، غلات، حبوبات، صیفی‌جات و سبزیجات کشت می‌شود.<ref name="ramjin-village-wp" /><ref name="karajtamir-ramjin" />

در دهستان اغلان تپه نیز خاک حاصلخیز، منابع آبی نسبتاً فراوان و آب‌وهوای معتدل، زمینهٔ رونق کشاورزی، باغداری و تولید گل و گیاه را فراهم کرده است و بخش مهمی از جمعیت محلی از این راه امرار معاش می‌کنند.<ref name="oghlan-zavilla" /><ref name="oghlan-shishdong">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/locations/OghlanTapeh |عنوان=محله اغلان تپه کردان |وبگاه=شیش‌دنگ |تاریخ=۳۱ اکتبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref> موقعیت جغرافیایی بخش، در مجاورت شهر [[چهارباغ (البرز)|چهارباغ]] و شهرک‌های صنعتی [[کرج]] و [[هشتگرد]]، باعث شده بخشی از ساکنان روستاهای رامجین و اغلان تپه علاوه بر کشاورزی، در بخش صنعت و خدمات شهری شهرستان‌های مجاور نیز اشتغال داشته باشند.<ref name="chaharbagh-county" />

در دهه‌های اخیر، به‌ویژه پس از ارتقای چهارباغ به شهرستان مستقل، توسعهٔ ساخت‌وسازهای ویلایی و باغ‌ویلاها در روستاهای رامجین، اغلان تپه و سهیلیه شتاب گرفته و خرید و فروش زمین و باغ، به یکی از فعالیت‌های اقتصادی مهم در این منطقه تبدیل شده است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" /> این روند، در کنار فرصت‌های سرمایه‌گذاری، نگرانی‌هایی دربارهٔ تغییر کاربری اراضی کشاورزی و فشار بر منابع آب منطقه نیز ایجاد کرده است.<ref name="irna-landuse">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.irna.ir/news/85991233 |عنوان=مقابله با تغییر کاربری ۲۶۰ هکتار اراضی کشاورزی در چهارباغ |وبگاه=ایرنا |تاریخ=۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۲ |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>

== زیرساخت‌ها و حمل‌ونقل ==
بخش رامجین از نظر دسترسی، به‌واسطهٔ نزدیکی به آزادراه کرج–قزوین و جادهٔ سهیلیه، ارتباط نسبتاً مناسبی با کرج، تهران و دیگر شهرهای استان دارد.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="chaharbagh-county" /> مسیرهای اصلی دسترسی به روستاهای رامجین و اغلان تپه از طریق خروجی‌های آزادراه کرج–قزوین به سمت سهیلیه و سپس جاده‌های روستایی منشعب از آن است.<ref name="oghlan-zavilla" /><ref name="karajtamir-ramjin" />

در بیشتر روستاهای بخش، زیرساخت‌های پایه‌ای مانند شبکهٔ برق، آب شرب لوله‌کشی، گازرسانی و تلفن فراهم است و در سال‌های اخیر، توسعهٔ این شبکه‌ها و راه‌های روستایی از سوی دستگاه‌های اجرایی استان پیگیری شده است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="chaharbagh-county" /> با این حال، به‌سبب رشد سریع ساخت‌وساز و افزایش جمعیت فصلی و ویلایی، زیرساخت‌ها در برخی نقاط با فشار تقاضا روبه‌رو است و نیاز به به‌روزرسانی و توسعهٔ بیشتر دارد.<ref name="chaharbagh-county" />

== جاذبه‌های طبیعی و تاریخی ==
بخش رامجین با برخورداری از طبیعت کوهپایه‌ای، باغ‌های سرسبز و آب‌وهوای معتدل، یکی از مقاصد [[گردشگری روستایی]] استان البرز به‌شمار می‌رود. روستای رامجین به‌سبب چشم‌اندازهای باغی، درختان کهنسال و رودخانه‌های فصلی، مقصد محبوب ساکنان کرج و تهران برای گذران تعطیلات کوتاه‌مدت است.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="karajtamir-ramjin" />

در قلمرو این بخش، چند محوطه و اثر تاریخی شناخته‌شده نیز وجود دارد. «تپه باغ سرهنگ» و «تپه باستانی رامجین» از محوطه‌های باستانی مهم روستای رامجین هستند که بر پایهٔ گزارش‌های محلی و پژوهش‌های باستان‌شناسی، شواهدی از استقرار انسانی از دوران پیش از تاریخ تا اوایل دورهٔ اسلامی در آن‌ها شناسایی شده است.<ref name="ramjin-village-wp" /><ref name="ramjin-ir" /> در روستای اغلان تپه نیز «تپه تاریخی اغلان تپه» به‌عنوان اثری مربوط به هزارهٔ نخست پیش از میلاد در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از جاذبه‌های باستان‌شناختی منطقه به‌شمار می‌رود.<ref name="oghlan-zavilla" /><ref name="oghlan-shishdong" />

از آثار مذهبی شاخص منطقه می‌توان به [[امامزاده]]‌های محلی از جمله امامزاده شعیب (ع) و امامزاده کمال‌الدین (ع) در حوالی رامجین و مسجد امام سجاد (ع) در روستای اغلان تپه اشاره کرد که علاوه بر کارکرد مذهبی، نقشی هویتی در بافت روستایی بخش دارند.<ref name="ramjin-ir" /><ref name="oghlan-zavilla" />

== جایگاه بخش در شهرستان چهارباغ ==
در ساختار اداری شهرستان چهارباغ، بخش رامجین به‌عنوان حوزهٔ روستایی و کشاورزی شهرستان شناخته می‌شود و تکمیل‌کنندهٔ کارکردهای شهری و خدماتی بخش مرکزی است.<ref name="chaharbagh-county" /> این بخش با تأمین بخشی از محصولات کشاورزی، میوه و گل و گیاه استان و نیز فراهم‌کردن بستر توسعهٔ گردشگری روستایی، نقشی مهم در اقتصاد و هویت شهرستان چهارباغ ایفا می‌کند.<ref name="chaharbagh-county" /><ref name="chaharbagh-guide-2025">{{یادکرد وب |نشانی=https://amagestate.com/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2 |عنوان=معرفی شهرستان چهارباغ استان البرز |وبگاه=امگاستیت |تاریخ=۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[شهرستان چهارباغ]]
* [[شهرستان ساوجبلاغ]]
* [[رامجین]]
* [[اغلان تپه]]
* [[سهیلیه]]
* [[فهرست بخش‌های ایران]]

== پانویس ==
<references />