https://wikialborz.com/history/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AC?feed=atomبخش مرکزی شهرستان کرج - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-16T10:53:22Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.6https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AC&diff=9827&oldid=prevModir: صفحهای تازه حاوی «'''بخش مرکزی شهرستان کرج''' یکی از دو بخش شهرستان کرج در استان البرز است.<ref name="wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/بخش_مرکزی_شهرستان_کرج |عنوان=بخش مرکزی شهرستان کرج |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۱۵ ژانویه ۲۰۰۸ |تاریخ بازبینی=۳ ار...» ایجاد کرد2026-05-02T21:29:37Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''بخش مرکزی شهرستان کرج''' یکی از دو بخش <a href="/view/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AC" title="شهرستان کرج">شهرستان کرج</a> در <a href="/view/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2" title="استان البرز">استان البرز</a> است.<ref name="wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/بخش_مرکزی_شهرستان_کرج |عنوان=بخش مرکزی شهرستان کرج |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۱۵ ژانویه ۲۰۰۸ |تاریخ بازبینی=۳ ار...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''بخش مرکزی شهرستان کرج''' یکی از دو بخش [[شهرستان کرج]] در [[استان البرز]] است.<ref name="wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/بخش_مرکزی_شهرستان_کرج |عنوان=بخش مرکزی شهرستان کرج |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۱۵ ژانویه ۲۰۰۸ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این بخش شامل مهمترین و پرجمعیتترین شهرهای شهرستان کرج از جمله شهر کرج (مرکز استان)، کمالشهر، محمدشهر، ماهدشت و گرمدره است.<ref name="shkaraj">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/شهرستان_کرج |عنوان=شهرستان کرج |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۲۱ اکتبر ۲۰۰۶ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><br />
<br />
== موقعیت جغرافیایی ==<br />
<br />
بخش مرکزی در شرق استان البرز و در فاصلهٔ ۲۰ تا ۴۵ کیلومتری غرب [[تهران]] واقع شدهاست.<ref name="crowdstrike">{{یادکرد وب |نشانی=https://crowdstrike.rozblog.com/tag/مساحت-شهر-کرج |عنوان=مساحت شهر کرج |وبگاه=همه چیز در مورد کشورها و شهرهای جهان |تاریخ=۱۸ ژانویه ۲۰۱۶ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این بخش در دامنهٔ جنوبی [[رشتهکوه البرز]] قرار گرفته و از ارتفاع ۱۱۴۰ متر در جنوب تا بیش از ۲۰۰۰ متر در شمال را شامل میشود.<ref name="karajcity">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/کرج |عنوان=کرج |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۲۴ سپتامبر ۲۰۰۴ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><br />
<br />
از نظر محدودیت جغرافیایی، این بخش از شمال به [[استان مازندران]] و کوههای بلند البرز، از جنوب به [[شهرستان شهریار]]، از شرق به تهران و از غرب به [[بخش آسارا]] و [[شهرستان چهارباغ]] محدود میشود.<ref name="shkaraj" /><ref name="crowdstrike" /><br />
<br />
== تقسیمات ==<br />
<br />
بخش مرکزی شهرستان کرج از سه دهستان و پنج شهر تشکیل شدهاست:<ref name="wp" /><br />
<br />
=== دهستانها ===<br />
<br />
==== دهستان گرمدره ====<br />
<br />
[[دهستان گرمدره]] در شرق بخش مرکزی و در مجاورت تهران واقع شدهاست.<ref name="garmdareh-wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/دهستان_گرمدره |عنوان=دهستان گرمدره |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۱۴ سپتامبر ۲۰۱۳ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۲۲۱ نفر در ۷۵ خانوار بودهاست.<ref name="garmdareh-wp" /> قسمت اعظم جمعیت این دهستان با تشکیل شهر گرمدره در سال ۱۳۸۳ از آن جدا شدهاست.<ref name="garmdareh-shishdong">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/DehestanGarmDareh85MRanKaraj |عنوان=دهستان گرمدره کرج: راهنمای جامع بازدید و سکونت |وبگاه=شیش دنگ |تاریخ=۲۴ ژانویه ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><br />
<br />
==== دهستان محمدآباد ====<br />
<br />
[[دهستان محمدآباد (کرج)|دهستان محمدآباد]] در جنوب بخش مرکزی و در مسیر جادهٔ ماهدشت قرار دارد.<ref name="mohammadabad-wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/دهستان_محمدآباد_(کرج) |عنوان=دهستان محمدآباد (کرج) |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۱۴ سپتامبر ۲۰۱۳ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> مساحت این دهستان ۱۵٬۵۸۴ هکتار است و در فاصلهٔ ۵ کیلومتری جنوب [[آزادراه تهران-کرج]] واقع شدهاست.<ref name="mohammadabad-wp" /><br />
<br />
جمعیت دهستان محمدآباد بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۱۱٬۹۳۹ نفر در ۲٬۲۹۳ خانوار بودهاست.<ref name="mohammadabad-wp" /> در سال ۱۳۷۵ با ادغام ۱۱ روستا از این دهستان، شهر محمدشهر تشکیل شد.<ref name="mohammadabad-wp" /><br />
<br />
از روستاهای مهم این دهستان میتوان به علیآباد گونه، گلستانک، نهالستان کرج، قلعه روستایی، قزل حصار و وبذر اشاره کرد.<ref name="wp" /><br />
<br />
==== دهستان کمالآباد ====<br />
<br />
[[دهستان کمالآباد]] در غرب بخش مرکزی و در مسیر [[آزادراه کرج-قزوین]] واقع شدهاست.<ref name="kamalabad-shishdong">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/KamalAbad85MRanKaraj |عنوان=دهستان کمالآباد کرج (کمالشهر): راهنمای جامع بازدید و سکونت |وبگاه=شیش دنگ |تاریخ=۲۴ ژانویه ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۴٬۸۹۲ نفر در ۱٬۶۳۶ خانوار بودهاست.<ref name="kamalabad-wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/دهستان_کمالآباد |عنوان=دهستان کمالآباد |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۱۲ مارس ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><br />
<br />
در سال ۱۳۷۴ با ادغام روستاهای این دهستان، شهر کمالشهر شکل گرفت.<ref name="kamalabad-shishdong" /> از روستاهای مهم این دهستان میتوان به آتشگاه، دروان، هلجرد، خوارس، محمودآباد و سیاه کلان اشاره کرد.<ref name="wp" /><br />
<br />
=== شهرها ===<br />
<br />
بخش مرکزی شهرستان کرج دارای پنج شهر است که عبارتاند از:<ref name="wp" /><br />
<br />
==== کرج ====<br />
<br />
[[کرج]] مرکز بخش مرکزی، مرکز شهرستان کرج و مرکز استان البرز است.<ref name="karajcity" /> جمعیت شهر کرج بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۱٬۵۹۲٬۴۹۲ نفر بودهاست.<ref name="iraniju-cities">{{یادکرد وب |نشانی=https://iraniju.ir/alborz-cities/ |عنوان=لیست شهرهای استان البرز همراه با نقشه، عکس و نام شهرستانها |وبگاه=ایرانیجو |تاریخ=۳۰ نوامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> کرج چهارمین شهر پرجمعیت ایران و بزرگترین شهر استان البرز است.<ref name="shkaraj" /><br />
<br />
==== کمالشهر ====<br />
<br />
[[کمالشهر]] در غرب کرج و در مسیر آزادراه کرج-قزوین قرار دارد.<ref name="kamalabad-shishdong" /> این شهر در سال ۱۳۷۴ از ادغام چند روستای دهستان کمالآباد تشکیل شد.<ref name="kamalabad-shishdong" /> جمعیت کمالشهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۱۴۱٬۶۶۹ نفر بودهاست.<ref name="iraniju-cities" /><br />
<br />
==== محمدشهر ====<br />
<br />
[[محمدشهر]] در جنوب کرج و در مسیر جادهٔ ماهدشت واقع شدهاست.<ref name="mohammadabad-shishdong">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/Mohammadabad78Karaj |عنوان=نگاهی جامع به محمدآباد کرج: تلفیقی از سنت و مدرنیته در حاشیه کرج |وبگاه=شیش دنگ |تاریخ=۱۶ دسامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این شهر در سال ۱۳۷۵ از ادغام ۱۳ روستای دهستان محمدآباد تشکیل شد.<ref name="mohammadabad-wp" /> جمعیت محمدشهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۱۱۹٬۴۱۸ نفر بودهاست.<ref name="iraniju-cities" /><br />
<br />
==== ماهدشت ====<br />
<br />
[[ماهدشت]] در جنوب غربی کرج واقع شدهاست.<ref name="iraniju-cities" /> جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۶۲٬۹۱۰ نفر بودهاست.<ref name="iraniju-cities" /><br />
<br />
==== گرمدره ====<br />
<br />
[[گرمدره]] در شرق کرج و در کیلومتر ۲۲ جادهٔ مخصوص تهران-کرج قرار دارد و اولین شهر ورودی از سمت تهران به کرج محسوب میشود.<ref name="garmdareh-city">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/گرمدره |عنوان=گرمدره |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۲۷ ژوئن ۲۰۰۷ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این شهر در سال ۱۳۸۳ از ادغام روستاهای امیرآباد، ناصریه، سعادتیه و کوهک شکل گرفت.<ref name="iraniju-garmdareh">{{یادکرد وب |نشانی=https://iraniju.ir/گرمدره/ |عنوان=گرمدره کجاست؟ آشنایی با امکانات، لوکیشن + مترو همراه با عکس |وبگاه=ایرانیجو |تاریخ=۱ نوامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> جمعیت گرمدره بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۲۲٬۷۲۶ نفر بودهاست.<ref name="iraniju-garmdareh" /><br />
<br />
== جمعیت ==<br />
<br />
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت بخش مرکزی شهرستان کرج معادل ۱٬۶۸۹٬۴۶۵ نفر بودهاست.<ref name="wp" /> این جمعیت در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۱٬۹۰۰٬۰۰۰ نفر رسیده که بیش از ۹۵ درصد آن در شهرها ساکن هستند.<ref name="iraniju-cities" /><br />
<br />
بخش مرکزی شهرستان کرج پرجمعیتترین بخش استان البرز و یکی از پرجمعیتترین بخشهای کشور است.<ref name="shkaraj" /> تنها شهر کرج بیش از ۱٫۵ میلیون نفر جمعیت دارد.<ref name="iraniju-cities" /><br />
<br />
== اقتصاد ==<br />
<br />
=== صنعت ===<br />
<br />
بخش مرکزی شهرستان کرج یکی از مهمترین قطبهای صنعتی استان البرز و کشور است.<ref name="crowdstrike" /> شهرکهای صنعتی متعددی در این بخش فعالیت میکنند که در زمینههای صنایع غذایی، نساجی، فلزات، شیمیایی و ماشینآلات کار میکنند.<ref name="crowdstrike" /><br />
<br />
نزدیکی به تهران و قرار گرفتن بر سر محورهای ارتباطی مهم کشور، این بخش را به یکی از مهمترین مراکز صنعتی ایران تبدیل کردهاست.<ref name="crowdstrike" /><br />
<br />
=== کشاورزی ===<br />
<br />
با وجود گسترش شهری، بخشی از این منطقه همچنان به کشاورزی و باغداری میپردازد.<ref name="karajcity" /> محصولات اصلی شامل غلات، چغندرقند، سیبزمینی، میوههای گوناگون و سبزیجات است.<ref name="garmdareh-city" /> آب رودخانهٔ کرج برای آبیاری مزارع استفاده میشود.<ref name="karajcity" /><br />
<br />
=== بخش خدمات ===<br />
<br />
بهدلیل جمعیت زیاد شهری، بخش خدمات بخش عمدهٔ اقتصاد این منطقه را تشکیل میدهد.<ref name="crowdstrike" /> مراکز تجاری، آموزشی، درمانی و اداری فراوانی در شهرهای این بخش بهویژه کرج فعالیت دارند.<ref name="crowdstrike" /><br />
<br />
== حملونقل ==<br />
<br />
=== راههای جادهای ===<br />
<br />
بخش مرکزی شهرستان کرج بر سر محورهای مهم جادهای کشور قرار دارد.<ref name="karajcity" /> [[آزادراه تهران-کرج]]، [[آزادراه کرج-قزوین]] و [[جادهٔ چالوس]] از این بخش عبور میکنند و آن را به نقاط مختلف ایران متصل میسازند.<ref name="karajcity" /><ref name="crowdstrike" /><br />
<br />
=== حملونقل ریلی ===<br />
<br />
[[خط ۵ متروی تهران]] و [[خط یک متروی کرج]] بخش مرکزی را به پایتخت متصل میکند.<ref name="karajcity" /> این خط مترو دارای چند ایستگاه در شهرهای گرمدره، کرج و محمدشهر است.<ref name="iraniju-garmdareh" /><br />
<br />
== جاذبههای گردشگری ==<br />
<br />
بخش مرکزی شهرستان کرج دارای جاذبههای گردشگری متنوعی است که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<ref name="pateh">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.pateh.com/blog/villages-around-karaj-for-sightseeing/ |عنوان=خوش آب وهواترین روستاهای اطراف کرج برای گشت و گذار |وبگاه=پته |تاریخ=۲۲ نوامبر ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><br />
<br />
* [[کاخ شهرستانک]]<br />
* [[دریاچه سد امیرکبیر]] (سد کرج)<br />
* [[رودخانه کرج]]<br />
* [[باغ لالههای گچسر]]<br />
* روستاهای کوهستانی برغان، سنقرآباد و شهرستانک<br />
* [[پل دختر کرج]]<br />
* امامزادههای متعدد در سراسر بخش<br />
<br />
== پانویس<br />
<br />
{{پانویس}}</div>Modir