خسبان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Modir در ‏۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۲۳

2026-07-08T03:23:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات ~~منطقه مسکونی~~		{{جعبه اطلاعات جغرافیا
	\| نام = خسبان		\| نام = خسبان
	\| نام محلی = خُسبان		\| نام محلی = خُسبان
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	\| بخش = [[بخش مرکزی شهرستان طالقان\|مرکزی]]		\| بخش = [[بخش مرکزی شهرستان طالقان\|مرکزی]]
	\| دهستان = [[دهستان میان‌طالقان\|میان‌طالقان]]		\| دهستان = [[دهستان میان‌طالقان\|میان‌طالقان]]
	\| جمعیت = ۲۹۹		\| جمعیت = ۲۹۹(سرشماری سال )
	\| سال سرشماری = ۱۳۹۵		\| سال سرشماری = ۱۳۹۵
	\| تعداد خانوار = ۱۰۰۹		\| تعداد خانوار = ۱۰۰۹

Modir در ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۰

2026-05-29T18:00:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۰
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	\| آب و هوا = کوهستانی و سردسیر		\| آب و هوا = کوهستانی و سردسیر
	\| زبان = [[زبان تاتی ایران\|تاتی طالقانی]]		\| زبان = [[زبان تاتی ایران\|تاتی طالقانی]]
	~~\| مذهب = [[شیعه دوازده‌امامی]]~~
	\| عرض جغرافیایی = ۳۶°۱۱′۵۸″		\| عرض جغرافیایی = ۳۶°۱۱′۵۸″
	\| طول جغرافیایی = ۵۰°۴۷′۲۰″		\| طول جغرافیایی = ۵۰°۴۷′۲۰″

Modir در ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۴

2026-04-05T18:34:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات ~~روستای ایران~~		{{جعبه اطلاعات منطقه مسکونی
	\| نام = خسبان		\| نام = خسبان
	\| نام محلی = خُسبان		\| نام محلی = خُسبان
خط ۹:		خط ۹:
	\| نام رسمی = خسبان		\| نام رسمی = خسبان
	\| کشور = ایران		\| کشور = ایران
	\| استان = [[استان البرز\|البرز]]		\| استان = {{{استان البرز\|البرز}}}
	\| شهرستان = [[شهرستان طالقان\|طالقان]]		\| شهرستان = [[شهرستان طالقان\|طالقان]]
	\| بخش = [[بخش مرکزی شهرستان طالقان\|مرکزی]]		\| بخش = [[بخش مرکزی شهرستان طالقان\|مرکزی]]

Modir در ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۷

2026-04-05T18:27:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات ~~سکونتگاه~~		{{جعبه اطلاعات روستای ایران
	\| نام = خسبان		\| نام = خسبان
	\| نام محلی = خُسبان		\| نام محلی = خُسبان
خط ۸:		خط ۸:
	\| نوع = روستا		\| نوع = روستا
	\| نام رسمی = خسبان		\| نام رسمی = خسبان
	\| کشور = ~~{{پرچم\|~~ایران}}		\| کشور = ایران
	\| استان = [[استان البرز\|البرز]]		\| استان = [[استان البرز\|البرز]]
	\| شهرستان = [[شهرستان طالقان\|طالقان]]		\| شهرستان = [[شهرستان طالقان\|طالقان]]

Modir در ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۹

2026-02-18T19:29:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	}}		}}

	'''خُسبان''' روستایی از توابع [[شهرستان طالقان]] در [[استان البرز]] [[ایران]] است. این روستا در بخش مرکزی شهرستان طالقان و در [[دهستان میان‌طالقان]] واقع شده و یکی از روستاهای پرجمعیت و قدیمی منطقه طالقان به شمار می‌رود.<ref name="fb">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.facebook.com/khosban/\|عنوان=صفحه رسمی روستای خسبان\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> خسبان با فاصله ۲٫۵ کیلومتری از مرکز شهرک طالقان، در دامنه‌های کوهستانی [[رشته‌کوه البرز]] قرار گرفته و دارای آب‌وهوای کوهستانی و سردسیر است.<ref name="wiki">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/خسبان\|عنوان=خسبان\|وبگاه=ویکی‌پدیا\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>		'''خُسبان''' روستایی از توابع [[شهرستان طالقان]] در [[استان البرز]] [[ایران]] است. این روستا در بخش مرکزی شهرستان طالقان و در [[دهستان میان‌طالقان]] واقع شده و یکی از روستاهای پرجمعیت و قدیمی منطقه طالقان به شمار می‌رود.<ref name="fb">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.facebook.com/khosban/\|عنوان=صفحه رسمی روستای خسبان\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> خسبان با فاصله ۲٫۵ کیلومتری از مرکز شهرک طالقان، در دامنه‌های کوهستانی رشته‌کوه البرز قرار گرفته و دارای آب‌وهوای کوهستانی و سردسیر است.<ref name="wiki">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/خسبان\|عنوان=خسبان\|وبگاه=ویکی‌پدیا\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

	این روستا به دلیل قرارگیری در مسیر دسترسی به [[آبشار شله‌بن]]، یکی از زیباترین آبشارهای طالقان، از اهمیت گردشگری برخوردار است.<ref name="yjc">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8586140/\|عنوان=شله بن طالقان؛ آبشار سه طبقه!\|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان\|تاریخ=۱۴۰۲-۰۸-۰۹\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> مردم خسبان به [[زبان تاتی ایران\|زبان تاتی طالقانی]] تکلم می‌کنند و شغل سنتی اهالی، زراعت، دامداری و صنایع دستی بوده است.<ref name="wiki"/>		این روستا به دلیل قرارگیری در مسیر دسترسی به [[آبشار شله‌بن]]، یکی از زیباترین آبشارهای طالقان، از اهمیت گردشگری برخوردار است.<ref name="yjc">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8586140/\|عنوان=شله بن طالقان؛ آبشار سه طبقه!\|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان\|تاریخ=۱۴۰۲-۰۸-۰۹\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> مردم خسبان به [[زبان تاتی ایران\|زبان تاتی طالقانی]] تکلم می‌کنند و شغل سنتی اهالی، زراعت، دامداری و صنایع دستی بوده است.<ref name="wiki"/>
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	== جغرافیا ==		== جغرافیا ==
	=== موقعیت ===		=== موقعیت ===
	روستای خسبان در [[مختصات جغرافیایی]] ۳۶°۱۱′۵۸″ شمالی و ۵۰°۴۷′۲۰″ شرقی، در ارتفاع ۱۹۸۰ متری از سطح دریا واقع شده است.<ref name="gelyard">{{یادکرد وب\|نشانی=https://gelyard-taleghan.blogfa.com/post/20\|عنوان=طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع روستاهای طالقان\|وبگاه=گلیرد\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> این روستا در بخش مرکزی شهرستان طالقان و در دهستان میان‌طالقان قرار دارد.<ref name="topomap">{{یادکرد وب\|نشانی=https://topomap.ir/?n=3292306121&l=ghy\|عنوان=نقشه ماهواره‌ای خسبان\|وبگاه=توپومپ\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>		روستای خسبان در مختصات جغرافیایی ۳۶°۱۱′۵۸″ شمالی و ۵۰°۴۷′۲۰″ شرقی، در ارتفاع ۱۹۸۰ متری از سطح دریا واقع شده است.<ref name="gelyard">{{یادکرد وب\|نشانی=https://gelyard-taleghan.blogfa.com/post/20\|عنوان=طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع روستاهای طالقان\|وبگاه=گلیرد\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> این روستا در بخش مرکزی شهرستان طالقان و در دهستان میان‌طالقان قرار دارد.<ref name="topomap">{{یادکرد وب\|نشانی=https://topomap.ir/?n=3292306121&l=ghy\|عنوان=نقشه ماهواره‌ای خسبان\|وبگاه=توپومپ\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

	=== روستاهای همجوار ===		=== روستاهای همجوار ===
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	=== محله‌ها ===		=== محله‌ها ===
	روستای خسبان به چند محله تقسیم می‌شود: جیرمله، جوءرمله (بالامحله)، میان‌مله، آسیوسرک و قلاچاک.<ref name="darji">{{یادکرد وب\|نشانی=https://darji.blog.ir/post/خسبان\|عنوان=معرفی روستاهای طالقان: خسبان\|وبگاه=درجی\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>		روستای خسبان به چند محله تقسیم می‌شود: جیرمله، جوءرمله (بالامحله)، میان‌مله، آسیوسرک و قلاچاک.<ref name="darji">{{یادکرد وب\|نشانی=https://darji.blog.ir/post/خسبان\|عنوان=معرفی روستاهای طالقان: خسبان\|وبگاه=درجی\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

	~~== تاریخچه ==~~
	~~=== پیشینه منطقه طالقان ===~~
	طالقان منطقه‌ای با قدمت چند هزار ساله است. برخی باستان‌شناسان احتمال داده‌اند که طالقان در دوره [[ساسانیان\|ساسانی]]، بخشی از قلمرو «آل‌گشنسب» و «[[آل قارن]]» بوده باشد. وجود تمدن در طالقان را به دوره [[هخامنشیان]] و حتی [[مادها]] نسبت داده‌اند.<ref name="rasekhoon">{{یادکرد وب\|نشانی=https://rasekhoon.net/article/show/1530455\|عنوان=طالقان شهر ۲۵۰۰ ساله در استان البرز\|وبگاه=راسخون\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

	~~=== تحولات دینی ===~~
	آیین مردم طالقان تا قرن سوم هجری، [[دین زرتشت\|زرتشتی]] بود. پس از آن پیرو [[زیدیه]] شدند، ولی با روی‌کارآمدن [[صفویه]] از نفوذ آیین زیدیه کاسته شد و بیشتر مردم طالقان [[شیعه دوازده‌امامی]] شدند.<ref name="talghan-wiki">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/شهرستان_طالقان\|عنوان=شهرستان طالقان\|وبگاه=ویکی‌پدیا\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

	=== تقسیمات کشوری ===		=== تقسیمات کشوری ===
خط ۷۳:		خط ۶۶:
	== زبان و فرهنگ ==		== زبان و فرهنگ ==
	=== زبان ===		=== زبان ===
	مردم خسبان به [[زبان تاتی ایران\|زبان تاتی]] با گویش طالقانی تکلم می‌کنند. این گویش از دسته زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی است و به ~~[[زبان گیلکی\|~~گیلکی]] و ~~[[زبان مازندرانی\|~~مازندرانی]] شباهت دارد. به گفته محققان، واژه «تات» در زبان اهالی گیلان به معنای بومی، روستایی و یکجانشین است و منظور از زبان تاتی همان [[زبان گیلکی]] است.<ref name="wiki"/><ref name="tati">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/تاتی_طالقانی\|عنوان=تاتی طالقانی\|وبگاه=ویکی‌پدیا\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>		مردم خسبان به [[زبان تاتی ایران\|زبان تاتی]] با گویش طالقانی تکلم می‌کنند. این گویش از دسته زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی است و به گیلکی و مازندرانی شباهت دارد. به گفته محققان، واژه «تات» در زبان اهالی گیلان به معنای بومی، روستایی و یکجانشین است و منظور از زبان تاتی همان زبان گیلکی است.<ref name="wiki"/><ref name="tati">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/تاتی_طالقانی\|عنوان=تاتی طالقانی\|وبگاه=ویکی‌پدیا\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

	=== مذهب ===		=== مذهب ===
	اهالی خسبان مانند سایر ساکنان طالقان، مسلمان و پیرو مذهب [[شیعه دوازده‌امامی]] هستند.<ref name="din">{{یادکرد وب\|نشانی=https://darji.blog.ir/post/آیین-مردم-طالقان\|عنوان=آیین مردم طالقان در گذشته\|وبگاه=درجی\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>		اهالی خسبان مانند سایر ساکنان طالقان، مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی هستند.<ref name="din">{{یادکرد وب\|نشانی=https://darji.blog.ir/post/آیین-مردم-طالقان\|عنوان=آیین مردم طالقان در گذشته\|وبگاه=درجی\|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

	=== اماکن مذهبی ===		=== اماکن مذهبی ===

Modir: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات سکونتگاه | نام = خسبان | نام محلی = خُسبان | تصویر = | تصویر اندازه = 250px | توضیح تصویر = نمایی از روستای خسبان و کوه‌های اطراف | نقشه = | نوع = روستا | نام رسمی = خسبان | کشور = {{پرچم|ایران}} | استان = البرز | شهرستان = شهرستان طا...» ایجاد کرد

2025-12-02T15:19:22Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات سکونتگاه | نام = خسبان | نام محلی = خُسبان | تصویر = | تصویر اندازه = 250px | توضیح تصویر = نمایی از روستای خسبان و کوه‌های اطراف | نقشه = | نوع = روستا | نام رسمی = خسبان | کشور = {{پرچم|ایران}} | استان = البرز | شهرستان = شهرستان طا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات سکونتگاه
| نام = خسبان
| نام محلی = خُسبان
| تصویر =
| تصویر اندازه = 250px
| توضیح تصویر = نمایی از روستای خسبان و کوه‌های اطراف
| نقشه =
| نوع = روستا
| نام رسمی = خسبان
| کشور = {{پرچم|ایران}}
| استان = [[استان البرز|البرز]]
| شهرستان = [[شهرستان طالقان|طالقان]]
| بخش = [[بخش مرکزی شهرستان طالقان|مرکزی]]
| دهستان = [[دهستان میان‌طالقان|میان‌طالقان]]
| جمعیت = ۲۹۹
| سال سرشماری = ۱۳۹۵
| تعداد خانوار = ۱۰۰۹
| مساحت =
| ارتفاع = ۱۹۸۰
| آب و هوا = کوهستانی و سردسیر
| زبان = [[زبان تاتی ایران|تاتی طالقانی]]
| مذهب = [[شیعه دوازده‌امامی]]
| عرض جغرافیایی = ۳۶°۱۱′۵۸″
| طول جغرافیایی = ۵۰°۴۷′۲۰″
| کد پستی =
| پیش‌شماره تلفن = ۰۲۶۴
}}

'''خُسبان''' روستایی از توابع [[شهرستان طالقان]] در [[استان البرز]] [[ایران]] است. این روستا در بخش مرکزی شهرستان طالقان و در [[دهستان میان‌طالقان]] واقع شده و یکی از روستاهای پرجمعیت و قدیمی منطقه طالقان به شمار می‌رود.<ref name="fb">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.facebook.com/khosban/|عنوان=صفحه رسمی روستای خسبان|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> خسبان با فاصله ۲٫۵ کیلومتری از مرکز شهرک طالقان، در دامنه‌های کوهستانی [[رشته‌کوه البرز]] قرار گرفته و دارای آب‌وهوای کوهستانی و سردسیر است.<ref name="wiki">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/خسبان|عنوان=خسبان|وبگاه=ویکی‌پدیا|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

این روستا به دلیل قرارگیری در مسیر دسترسی به [[آبشار شله‌بن]]، یکی از زیباترین آبشارهای طالقان، از اهمیت گردشگری برخوردار است.<ref name="yjc">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8586140/|عنوان=شله بن طالقان؛ آبشار سه طبقه!|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان|تاریخ=۱۴۰۲-۰۸-۰۹|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> مردم خسبان به [[زبان تاتی ایران|زبان تاتی طالقانی]] تکلم می‌کنند و شغل سنتی اهالی، زراعت، دامداری و صنایع دستی بوده است.<ref name="wiki"/>

== ریشه‌شناسی نام ==
درباره ریشه و معنای نام «خسبان» دو دیدگاه اصلی وجود دارد:

=== دیدگاه اول ===
واژه «خسبان» از دو بخش تشکیل شده است: «خُسب» در زبان محلی به معنای خوابیدن و «بان» به معنای نگهبان یا جایگاه. بنابراین خسبان به معنای «محلی برای خوابیدن و آرامش» است.<ref name="insta">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.instagram.com/reel/DPy6dLwjCNJ/|عنوان=خسبان کجاست؟|وبگاه=اینستاگرام|تاریخ=۱۴۰۴-۰۷-۱۱|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== دیدگاه دوم ===
در گویش فارسی، «خِس» به معنای علف و گیاه و «بان» به معنای دارنده است. بر این اساس، خسبان به معنای «جای پُر از گیاه و بوته» است که با طبیعت سرسبز و کوهستانی این روستا همخوانی دارد.<ref name="insta"/>

== جغرافیا ==
=== موقعیت ===
روستای خسبان در [[مختصات جغرافیایی]] ۳۶°۱۱′۵۸″ شمالی و ۵۰°۴۷′۲۰″ شرقی، در ارتفاع ۱۹۸۰ متری از سطح دریا واقع شده است.<ref name="gelyard">{{یادکرد وب|نشانی=https://gelyard-taleghan.blogfa.com/post/20|عنوان=طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع روستاهای طالقان|وبگاه=گلیرد|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> این روستا در بخش مرکزی شهرستان طالقان و در دهستان میان‌طالقان قرار دارد.<ref name="topomap">{{یادکرد وب|نشانی=https://topomap.ir/?n=3292306121&l=ghy|عنوان=نقشه ماهواره‌ای خسبان|وبگاه=توپومپ|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== روستاهای همجوار ===
خسبان از سمت غرب با روستای [[جزینان]]، از سمت شرق با روستاهای [[نویزک]] و [[بزج]]، از سمت جنوب با شهرک طالقان و روستای [[پردسر]]، و از سمت شمال با ارتفاعات کوه خسبان همسایه است.<ref name="fb"/><ref name="insta-jez">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.instagram.com/p/CO-1CougR7X/|عنوان=روستای جزینان|وبگاه=اینستاگرام|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== آب‌وهوا ===
خسبان دارای آب‌وهوای کوهستانی و سردسیر است. زمستان‌های سرد و پربرف و تابستان‌های معتدل از ویژگی‌های اقلیمی این روستا است. این شرایط آب‌وهوایی باعث شده که روستا در فصل تابستان مقصد گردشگران و مسافران باشد.<ref name="wiki"/>

=== منابع آب ===
آب روستای خسبان از «خسبان‌رود» و چشمه‌های متعدد داخل قلل کوه خسبان تأمین می‌شود. این رودخانه از قله‌های خسبان سرچشمه گرفته و پس از عبور از روستا، به [[رودخانه شاهرود]] می‌ریزد.<ref name="wiki"/><ref name="fb"/> در خسبان چشمه‌های متعددی وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها چشمه «خاکرو» است که آب آشامیدنی روستا را تأمین می‌کند.<ref name="fb"/>

=== محله‌ها ===
روستای خسبان به چند محله تقسیم می‌شود: جیرمله، جوءرمله (بالامحله)، میان‌مله، آسیوسرک و قلاچاک.<ref name="darji">{{یادکرد وب|نشانی=https://darji.blog.ir/post/خسبان|عنوان=معرفی روستاهای طالقان: خسبان|وبگاه=درجی|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

== تاریخچه ==
=== پیشینه منطقه طالقان ===
طالقان منطقه‌ای با قدمت چند هزار ساله است. برخی باستان‌شناسان احتمال داده‌اند که طالقان در دوره [[ساسانیان|ساسانی]]، بخشی از قلمرو «آل‌گشنسب» و «[[آل قارن]]» بوده باشد. وجود تمدن در طالقان را به دوره [[هخامنشیان]] و حتی [[مادها]] نسبت داده‌اند.<ref name="rasekhoon">{{یادکرد وب|نشانی=https://rasekhoon.net/article/show/1530455|عنوان=طالقان شهر ۲۵۰۰ ساله در استان البرز|وبگاه=راسخون|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== تحولات دینی ===
آیین مردم طالقان تا قرن سوم هجری، [[دین زرتشت|زرتشتی]] بود. پس از آن پیرو [[زیدیه]] شدند، ولی با روی‌کارآمدن [[صفویه]] از نفوذ آیین زیدیه کاسته شد و بیشتر مردم طالقان [[شیعه دوازده‌امامی]] شدند.<ref name="talghan-wiki">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/شهرستان_طالقان|عنوان=شهرستان طالقان|وبگاه=ویکی‌پدیا|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== تقسیمات کشوری ===
روستای خسبان تا چند سال پیش جزو روستاهای بخش بالاطالقان و در دهستان کناررود بود، اما براساس مصوبه هیئت وزیران، این روستا به همراه روستاهای پرده‌سر، جزن، جزینان، سیدآباد و حسنجون از دهستان کناررود منتزع و به محدوده شهر طالقان الحاق شد.<ref name="majlis">{{یادکرد وب|نشانی=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1120032|عنوان=تصویب‌نامه در خصوص تقسیمات کشوری شهرستان طالقان|وبگاه=مرکز پژوهش‌های مجلس|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref><ref name="yjc-problem">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7798044/|عنوان=خسبان، به اسم شهر اما با امکاناتی شبیه بیابان|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان|تاریخ=۱۴۰۰-۰۴-۰۱|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

== جمعیت ==
براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیت روستای خسبان حدود ۲۹۲ نفر بوده است.<ref name="amar85">{{یادکرد وب|نشانی=https://gelyard-taleghan.blogfa.com/post/130|عنوان=فهرست جمعیت روستاهای ایران - سرشماری ۱۳۸۵|وبگاه=گلیرد|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> طبق آمار سال ۱۳۹۱، جمعیت روستا به ۲۹۹ نفر در ۱۰۰۹ خانوار رسیده بود.<ref name="amar91">{{یادکرد وب|نشانی=https://atisabz-naveh.blogfa.com/post/32|عنوان=آمار جمعیتی طالقان در سال ۱۳۹۱|وبگاه=آتی‌سبز|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

مانند سایر روستاهای طالقان، جمعیت خسبان در فصول گرم سال (بهار و تابستان) به دلیل بازگشت مهاجران و حضور گردشگران افزایش قابل توجهی می‌یابد.<ref name="otaghak">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.otaghak.com/blog/about-taleghan/|عنوان=طالقان کجاست؟|وبگاه=اتاقک|تاریخ=۱۴۰۳-۱۱-۰۹|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

== زبان و فرهنگ ==
=== زبان ===
مردم خسبان به [[زبان تاتی ایران|زبان تاتی]] با گویش طالقانی تکلم می‌کنند. این گویش از دسته زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی است و به [[زبان گیلکی|گیلکی]] و [[زبان مازندرانی|مازندرانی]] شباهت دارد. به گفته محققان، واژه «تات» در زبان اهالی گیلان به معنای بومی، روستایی و یکجانشین است و منظور از زبان تاتی همان [[زبان گیلکی]] است.<ref name="wiki"/><ref name="tati">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/تاتی_طالقانی|عنوان=تاتی طالقانی|وبگاه=ویکی‌پدیا|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== مذهب ===
اهالی خسبان مانند سایر ساکنان طالقان، مسلمان و پیرو مذهب [[شیعه دوازده‌امامی]] هستند.<ref name="din">{{یادکرد وب|نشانی=https://darji.blog.ir/post/آیین-مردم-طالقان|عنوان=آیین مردم طالقان در گذشته|وبگاه=درجی|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== اماکن مذهبی ===
مسجد روستای خسبان از بناهای مذهبی این روستا است که در مرکز روستا واقع شده و محل برگزاری نمازهای جماعت و مراسم مذهبی اهالی است.<ref name="neshan">{{یادکرد وب|نشانی=https://neshan.org/maps/places/4252259ff6d3ec22ee80646c17986b79|عنوان=مسجد روستای خسبان|وبگاه=نشان|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

== اقتصاد و معیشت ==
=== کشاورزی و دامداری ===
شغل سنتی اهالی روستای خسبان در گذشته زراعت و دامداری بوده است.<ref name="wiki"/> محصولات کشاورزی اصلی این روستا عبارتند از: غلات، یونجه، سیب‌زمینی، ارزن، عسل و لبنیات.<ref name="wiki"/>

بیشتر زمین‌های کشاورزی خسبان به صورت «دیم‌زار» (بدون آبیاری) است، زیرا آب رودخانه خسبان‌کوه بیشتر به سمت روستاهای [[کرکبود]] و دهات مجاور جریان دارد. با این حال، اهالی سخت‌کوش خسبان در هر جایی که امکان آبیاری وجود داشته، باغ و کشتزار ایجاد کرده‌اند.<ref name="darji"/>

=== صنایع دستی ===
صنایع دستی رایج در روستای خسبان شامل قالیچه‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی و چادرشب‌بافی است.<ref name="wiki"/>

=== صنعتگری ===
برخلاف روستاهای دیگر طالقان که بیشتر به دامداری و کشاورزی اشتغال داشتند، خسبان در گذشته به عنوان «مهد صنعت طالقان» شناخته می‌شد و صنعتکاران بسیاری در زمینه‌های مختلف از جمله خیاطی، معماری، بنایی، آهنگری و نجاری در این روستا فعالیت می‌کردند.<ref name="darji"/>

یکی از نمونه‌های هنر و خلاقیت صنعتکاران خسبانی، «جوب سنگی» روستای نویز است که حدود نیم قرن پیش توسط استادکار خسبانی با تراشیدن سنگ در کوه ساخته شده و هنوز پابرجا و مورد استفاده است.<ref name="darji"/>

== جاذبه‌های گردشگری ==
=== آبشار شله‌بن ===
{{اصلی|آبشار شله بن}}
مهم‌ترین جاذبه گردشگری در نزدیکی روستای خسبان، [[آبشار شله‌بن]] است که یکی از زیباترین آبشارهای طالقان محسوب می‌شود. این آبشار از قلل خسبان سرچشمه گرفته و سپس رودخانه خسبان‌رود را تشکیل می‌دهد.<ref name="abshar-wiki">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/آبشار_شله_بن|عنوان=آبشار شله بن|وبگاه=ویکی‌پدیا|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

آبشار شله‌بن از سه طبقه تشکیل شده و ارتفاع آن حدود ۲۵ متر است.<ref name="insta-abshar">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.instagram.com/reel/C66qEaGLtpf/|عنوان=آبشار شلبن|وبگاه=اینستاگرام|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref><ref name="soltansafar">{{یادکرد وب|نشانی=https://soltansafar.com/TaleghanAttractions/Attraction2952.html|عنوان=آبشار شله بن طالقان|وبگاه=سلطان سفر|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref> این آبشار در شمال روستای خسبان و در ۱۰ کیلومتری شمال شهرک طالقان واقع شده است. بهترین زمان بازدید از این آبشار اواخر بهار است که آبشار پرآب‌تر است.<ref name="otaghak-attr">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.otaghak.com/blog/attraction-of-taleghan/|عنوان=جاهای دیدنی طالقان|وبگاه=اتاقک|تاریخ=۱۴۰۳-۰۸-۱۲|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== کوه خسبان ===
کوه خسبان از کوه‌های معروف منطقه طالقان است که دارای قله‌ای با ارتفاع بیش از ۴۰۰۰ متر است و هر ساله کوهنوردان بسیاری برای صعود به آن اقدام می‌کنند.<ref name="darji"/><ref name="savojland">{{یادکرد وب|نشانی=https://savojland.com/taleghan-alborz-savojland/|عنوان=شهرستان طالقان: تاریخچه، قله‌ها، کوه‌ها|وبگاه=ساوجلند|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۱۲}}</ref>

=== مناطق طبیعی ===
روستای خسبان دارای مناظر بکر و دیدنی متعددی است که شامل مناطق زیر می‌شود: خاکرو، زودر، منطقه شله‌بن، پردلو، چاکبن، کباغی‌سر، آسیویی‌سر، کبودباغ، اوندستی‌باغان، چاکی‌سر، چالان، کلاندشت و مالاندشت.<ref name="darji"/>

=== چراگاه‌ها و ییلاق‌ها ===
خسبان دارای یردها (چراگاه‌ها)ی مهمی برای گوسفندداران است که به نام‌های لت‌سرک، سگلان، جوجوار، قلقل‌چشمه، پاییزه‌گهره، الهوکول، نفت‌دره و خورگیره‌ای‌گردون شناخته می‌شوند.<ref name="darji"/>

== دسترسی ==
روستای خسبان در فاصله ۲٫۵ کیلومتری از شهرک طالقان (مرکز شهرستان) قرار دارد و فاصله زمانی آن با اتومبیل حدود پنج دقیقه است.<ref name="darji"/><ref name="fb"/>

برای دسترسی به روستا از شهرک طالقان، باید از خیابان اصلی به سمت جاده کلاندشت حرکت کرد. در مسیر، سمت راست جاده مزارع روستای خسبان و سمت چپ آن فرهنگسرای [[جلال آل‌احمد]] و مقبره‌الشهدا قرار دارد. سپس از دوراهی به سمت راست و از پل آهنی روی رودخانه عبور کرده و وارد روستا می‌شوید.<ref name="darji"/>

== مسائل و چالش‌ها ==
اهالی روستای خسبان از کمبود امکانات و خدمات در محله خود گلایه‌مند بوده‌اند. این روستا پس از الحاق به محدوده شهر طالقان، با وجود پرداخت عوارض شهرداری، همچنان با کمبود امکانات شهری مواجه است.<ref name="yjc-problem"/>

== جستارهای وابسته ==

[[شهرستان طالقان]]

[[آبشار شله بن]]

[[استان البرز]]

[[زبان تاتی ایران]]

[[دهستان میان‌طالقان]]

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}

== پیوند به بیرون ==

[https://neshan.org/maps/places/4252259ff6d3ec22ee80646c17986b79 موقعیت روستای خسبان در نقشه نشان]

[https://www.instagram.com/khosbaniha/ صفحه رسمی محله خسبان در اینستاگرام]

[[رده:روستاهای شهرستان طالقان]]
[[رده:استان البرز]]
[[رده:طالقان]]