<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikialborz.com/history/%D8%B3%D8%AF_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1?feed=atom</id>
	<title>سد امیرکبیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikialborz.com/history/%D8%B3%D8%AF_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1?feed=atom"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikialborz.com/history/%D8%B3%D8%AF_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1"/>
	<updated>2026-08-16T02:29:28Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=9565&amp;oldid=prev</id>
		<title>Modir: /* نام‌گذاری */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=9565&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-02T21:59:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;نام‌گذاری&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۵۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l38&quot;&gt;خط ۳۸:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳۸:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== اهداف و کارکردها ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== اهداف و کارکردها ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سد امیرکبیر چندمنظوره است و کارکردهای اصلی آن عبارتند از:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سد امیرکبیر چندمنظوره است و کارکردهای اصلی آن عبارتند از:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* تأمین بخش قابل‌توجهی از آب شرب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;تهران&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;و بخشی از [[کرج]] و شهرک‌های اطراف (حدود ۳۴۰ میلیون متر مکعب در سال برای شرب).&amp;lt;ref name=&quot;eghtesadsaramad_amirkabir&quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نقش سد امیرکبیر در تأمین آب تهران |ناشر=اقتصاد سرآمد |نشانی=https://eghtesadsaramad.ir/amirkabir-dam-water |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* تأمین بخش قابل‌توجهی از آب شرب تهران و بخشی از [[کرج]] و شهرک‌های اطراف (حدود ۳۴۰ میلیون متر مکعب در سال برای شرب).&amp;lt;ref name=&quot;eghtesadsaramad_amirkabir&quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نقش سد امیرکبیر در تأمین آب تهران |ناشر=اقتصاد سرآمد |نشانی=https://eghtesadsaramad.ir/amirkabir-dam-water |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* تنظیم جریان رودخانه و تأمین آب کشاورزی پایین‌دست (حدود ۱۳۰ میلیون متر مکعب در سال).&amp;lt;ref name=&amp;quot;thrw_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* تنظیم جریان رودخانه و تأمین آب کشاورزی پایین‌دست (حدود ۱۳۰ میلیون متر مکعب در سال).&amp;lt;ref name=&amp;quot;thrw_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* تولید برق‌آبی با ظرفیت اسمی حدود ۹۰ مگاوات و تولید سالانه حدود ۱۵۰ هزار مگاوات‌ساعت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;raheeno_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نیروگاه سد امیرکبیر |ناشر=راهنو |نشانی=https://raheeno.com/amirkabir-powerplant |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* تولید برق‌آبی با ظرفیت اسمی حدود ۹۰ مگاوات و تولید سالانه حدود ۱۵۰ هزار مگاوات‌ساعت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;raheeno_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نیروگاه سد امیرکبیر |ناشر=راهنو |نشانی=https://raheeno.com/amirkabir-powerplant |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Modir</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=8900&amp;oldid=prev</id>
		<title>Modir: صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;سد امیرکبیر&#039;&#039;&#039;، که به‌طور غیررسمی با نام &#039;&#039;&#039;سد کرج&#039;&#039;&#039; نیز شناخته می‌شود، نخستین سد بزرگ چندمنظوره ایران بر روی رودخانه کرج است. این سد در ۲۳ تا ۲۵ کیلومتری شمال شهر کرج و در مسیر جاده کرج-چالوس واقع شده و دریاچه آن یکی از مهم‌ترین مقاصد طب...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=8900&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-09T20:58:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سد امیرکبیر&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، که به‌طور غیررسمی با نام &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سد کرج&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; نیز شناخته می‌شود، نخستین سد بزرگ چندمنظوره ایران بر روی &lt;a href=&quot;/view/%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%DA%A9%D8%B1%D8%AC&quot; title=&quot;رودخانه کرج&quot;&gt;رودخانه کرج&lt;/a&gt; است. این سد در ۲۳ تا ۲۵ کیلومتری شمال شهر &lt;a href=&quot;/view/%DA%A9%D8%B1%D8%AC&quot; title=&quot;کرج&quot;&gt;کرج&lt;/a&gt; و در مسیر &lt;a href=&quot;/view/%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87_%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%DA%86%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B3&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;جاده کرج-چالوس&quot;&gt;جاده کرج-چالوس&lt;/a&gt; واقع شده و دریاچه آن یکی از مهم‌ترین مقاصد طب...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سد امیرکبیر&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، که به‌طور غیررسمی با نام &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;سد کرج&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; نیز شناخته می‌شود، نخستین سد بزرگ چندمنظوره ایران بر روی [[رودخانه کرج]] است. این سد در ۲۳ تا ۲۵ کیلومتری شمال شهر [[کرج]] و در مسیر [[جاده کرج-چالوس]] واقع شده و دریاچه آن یکی از مهم‌ترین مقاصد طبیعت‌گردی و تفریحی نزدیک تهران و کرج به شمار می‌رود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;wiki_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=سد امیرکبیر |ناشر=ویکی‌پدیای فارسی |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/سد_امیرکبیر |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt; سد امیرکبیر علاوه بر نقش حیاتی در تأمین آب شرب تهران و کرج، در تولید برق‌آبی، کنترل سیلاب و توسعه گردشگری استان البرز جایگاه ویژه‌ای دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== موقعیت جغرافیایی ==&lt;br /&gt;
سد امیرکبیر در استان [[البرز]]، شمال شهرستان [[کرج]] و در حوضه آبریز مرکزی (دریاچه نمک) قرار دارد. این سازه در تنگه‌ای باریک در دل رشته‌کوه [[البرز]] مرکزی و در امتداد محور پرتردد و گردشگری کرج–چالوس ساخته شده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;thrw_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=سد امیرکبیر؛ مشخصات فنی و تاریخی |ناشر=THRW |نشانی=https://thrw.ir/amirkabir-dam |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حوزه آبریز سد حدود ۷۶۴ کیلومتر مربع مساحت دارد و متوسط جریان سالانه رودخانه کرج در محل سد نزدیک به ۴۷۲ میلیون متر مکعب برآورد شده است. موقعیت سد باعث شده هم در شبکه تأمین آب کشور و هم در گردشگری اطراف تهران جایگاه مهمی داشته باشد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;alibaba_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=سد امیرکبیر کرج |ناشر=علی‌بابا |نشانی=https://www.alibaba.ir/mag/alborz/karaj/amirkabir-dam |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ساخت ==&lt;br /&gt;
مطالعات اولیه احداث سد کرج در اواخر دهه ۱۳۲۰ خورشیدی آغاز شد و در سال ۱۳۲۸ به‌طور رسمی در دستور کار سازمان برنامه قرار گرفت. پس از بررسی‌های هیدرولوژیک و زمین‌شناسی، محل فعلی برای ساخت یک سد بلند بتنی انتخاب شد و طرح در دهه ۱۳۳۰ نهایی گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;payamema_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=تاریخچه ساخت سد امیرکبیر |ناشر=پیام ما |نشانی=https://payamema.ir/amirkabir-dam-history |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عملیات اجرایی سد در سال‌های ۱۳۳۵–۱۳۳۶ آغاز و در ۳ آبان ۱۳۴۰ طی مراسمی رسمی افتتاح شد. این سد به‌عنوان نخستین سد بزرگ چندمنظوره مدرن کشور، نقطه عطفی در تاریخ سدسازی ایران به‌شمار می‌آید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;donya_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=سد امیرکبیر؛ نماد نوسازی زیرساخت‌های آبی ایران |ناشر=دنیای اقتصاد |نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/tag/سد_امیرکبیر |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هدف از اجرای طرح، ترکیبی از تأمین آب شرب تهران و کرج، تنظیم آب کشاورزی، تولید برق‌آبی، کنترل سیلاب‌های رودخانه کرج و ایجاد زیرساختی پایدار برای توسعه شهرهای در حال رشد مرکز کشور بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;abin_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=سد امیرکبیر و نقش آن در تأمین آب تهران |ناشر=آبین |نشانی=https://abin.ir/amirkabir-dam |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مراسم افتتاح و هزینه ساخت ===&lt;br /&gt;
هزینه ساخت سد، تأسیسات جانبی و شهرک احداث‌شده برای اسکان روستاییان جابه‌جا شده، در مجموع بین ۴٬۵۰۰ تا ۵٬۵۲۴ میلیون ریال برآورد شده است. این برآورد شامل بدنه سد، نیروگاه، راه‌های دسترسی و ساخت واحدهای مسکونی جایگزین برای روستاهای تحت تأثیر آبگیری مخزن بوده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;entekhab_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=هزینه ساخت سد امیرکبیر در دهه ۱۳۴۰ |ناشر=انتخاب |نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/123456 |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مراسم افتتاح ۳ آبان ۱۳۴۰، محمدرضا پهلوی و مقامات بلندپایه دولت وقت حضور داشتند و سد کرج به‌عنوان نمادی از نوسازی زیرساخت‌های آبی و برقی کشور معرفی شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;thrw_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نام‌گذاری ===&lt;br /&gt;
در زمان ساخت و افتتاح، سد بیشتر با نام «سد کرج» شناخته می‌شد. در دهه ۱۳۴۰ خورشیدی، نام رسمی آن به افتخار &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;امیرکبیر&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (میرزا تقی‌خان فراهانی) به «سد امیرکبیر» تغییر یافت، در حالی که نام «سد کرج» در میان مردم و رسانه‌ها همچنان رواج دارد. دلیل این نام‌گذاری، ارجاع نمادین به تلاش‌های امیرکبیر برای اصلاح امور آب و مدیریت منابع است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;asriran_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نام‌گذاری سد کرج به نام امیرکبیر |ناشر=عصر ایران |نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/123456 |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== طراحی، ساخت و بهره‌برداری ==&lt;br /&gt;
=== طراح و مشاور ===&lt;br /&gt;
شرکت «هارزا» (Harza Engineering Company) به‌عنوان مشاور و طراح اصلی سد امیرکبیر فعالیت کرد. همچنین شرکت‌های آمریکایی دیگری در مراحل اولیه مطالعات و طراحی با سازمان برنامه همکاری داشتند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;brickala_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=مشاوران خارجی سد امیرکبیر |ناشر=بریکالا |نشانی=https://brickala.com/amirkabir-dam-design |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سه کارشناس برجسته سدسازی از آمریکا، فرانسه و انگلستان برای انتخاب محل و نوع سد به ایران دعوت شدند و ساخت سد بتنی دو قوسی در محل فعلی را مناسب اعلام کردند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;donya_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیمانکار اجرایی ===&lt;br /&gt;
پیمانکار اصلی شرکت آمریکایی &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مورسیون–نادسن&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Morrison–Knudsen) بود. حدود سه هزار نیروی ایرانی و نزدیک به صد متخصص خارجی در کارگاه‌ها فعالیت می‌کردند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;wiki_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش خلیل طالقانی ===&lt;br /&gt;
مهندس خلیل طالقانی، در دوره وزارت کشاورزی، مطالعات، مذاکرات تأمین مالی، انتخاب مشاور و پیمانکار و آغاز عملیات ساخت را پیگیری کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;virgool_taleghani&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نقش خلیل طالقانی در سد امیرکبیر |ناشر=ویرگول |نشانی=https://virgool.io/@user/khalil-taleghani-amirkabir |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بهره‌بردار فعلی ===&lt;br /&gt;
بهره‌برداری، نگهداری و مدیریت سد بر عهده شرکت آب منطقه‌ای تهران است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;thrw_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اهداف و کارکردها ==&lt;br /&gt;
سد امیرکبیر چندمنظوره است و کارکردهای اصلی آن عبارتند از:&lt;br /&gt;
* تأمین بخش قابل‌توجهی از آب شرب [[تهران]] و بخشی از [[کرج]] و شهرک‌های اطراف (حدود ۳۴۰ میلیون متر مکعب در سال برای شرب).&amp;lt;ref name=&amp;quot;eghtesadsaramad_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نقش سد امیرکبیر در تأمین آب تهران |ناشر=اقتصاد سرآمد |نشانی=https://eghtesadsaramad.ir/amirkabir-dam-water |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* تنظیم جریان رودخانه و تأمین آب کشاورزی پایین‌دست (حدود ۱۳۰ میلیون متر مکعب در سال).&amp;lt;ref name=&amp;quot;thrw_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
* تولید برق‌آبی با ظرفیت اسمی حدود ۹۰ مگاوات و تولید سالانه حدود ۱۵۰ هزار مگاوات‌ساعت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;raheeno_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=نیروگاه سد امیرکبیر |ناشر=راهنو |نشانی=https://raheeno.com/amirkabir-powerplant |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* کنترل سیلاب‌های فصلی رودخانه کرج.&amp;lt;ref name=&amp;quot;safarmarket_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=کنترل سیلاب با سد امیرکبیر |ناشر=سفر مارکت |نشانی=https://safarmarket.com/amirkabir-flood-control |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* فراهم‌کردن بستر برای شیلات و صید ورزشی در دریاچه.&amp;lt;ref name=&amp;quot;wiki_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مشخصات فنی ==&lt;br /&gt;
سد امیرکبیر از نوع بتنی دو قوسی است و نیروها را به دیواره‌های سنگی دره منتقل می‌کند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;sceg_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=مشخصات فنی سد امیرکبیر |ناشر=SCEG |نشانی=https://sceg.ir/amirkabir-specs |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مشخصات کلیدی:&lt;br /&gt;
* ارتفاع از پی: حدود ۱۸۰ متر&lt;br /&gt;
* طول تاج: حدود ۳۹۰ متر&lt;br /&gt;
* حجم مخزن: حدود ۲۰۵ میلیون متر مکعب&lt;br /&gt;
* ظرفیت سرریز: حدود ۱۴۵۰ متر مکعب بر ثانیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دریاچه سد امیرکبیر ==&lt;br /&gt;
دریاچه سد امیرکبیر با گونه‌هایی مانند قزل‌آلای رنگین‌کمان، یکی از دریاچه‌های مصنوعی مهم کشور است. آب دریاچه سرد و شفاف است و دامنه‌های اطراف آن کوه‌ها و پوشش گیاهی کوهستانی را در بر گرفته‌اند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;mrbilit_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=دریاچه سد امیرکبیر |ناشر=مربلیت |نشانی=https://mrbilit.com/amirkabir-lake |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روستاهای جابه‌جا شده ==&lt;br /&gt;
=== واریان ===&lt;br /&gt;
روستای واریان پیش از آبگیری سد در محل کنونی دریاچه قرار داشت و با آبگیری مخزن، ساکنان به ارتفاعات بالاتر منتقل شدند. روستای جدید واریان راه زمینی ندارد و تنها با قایق قابل دسترسی است؛ به همین دلیل به «ونیز ایران» معروف است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;safarmarket_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر روستاها ===&lt;br /&gt;
بخش‌هایی از روستاهای رزکان، کوشک و اراضی اطراف زیر آب رفتند و برای بخشی از اهالی شهرک جدیدی ساخته شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;mizanonline_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=جابه‌جایی روستاها در سد امیرکبیر |ناشر=میزان آنلاین |نشانی=https://mizanonline.ir/amirkabir-villages |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هتل واریان ==&lt;br /&gt;
در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰، هتل واریان در حاشیه دریاچه ساخته شد و یکی از تفرجگاه‌های معروف جاده کرج–چالوس بود. پس از انقلاب، هتل تعطیل و تخریب شد تا از آلودگی آب شرب جلوگیری شود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;khabarfarsi_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=سرنوشت هتل واریان |ناشر=خبر فارسی |نشانی=https://khabarfarsi.com/amirkabir-hotel |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تأمین آب تهران ==&lt;br /&gt;
سد امیرکبیر بخش قابل‌توجهی از آب شرب تهران و کرج را تأمین می‌کند. در سال‌های کم‌بارش، افت تراز مخزن گزارش شده و مدیریت مصرف تأکید می‌شود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;fararu_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=وضعیت سد امیرکبیر در کم‌آبی |ناشر=فرارو |نشانی=https://fararu.com/amirkabir-low-water |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== گردشگری و تفریحات ==&lt;br /&gt;
فعالیت‌های تفریحی شامل تماشای دریاچه، پیک‌نیک، قایق‌سواری، ماهیگیری تفریحی و عکاسی است. حوادث غرق‌شدگی در نقاط غیرمجاز گزارش شده و ایمنی تأکید می‌شود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;jabama_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=گردشگری سد امیرکبیر |ناشر=جاباما |نشانی=https://jabama.com/amirkabir-tourism |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیامدهای زیست‌محیطی ==&lt;br /&gt;
تغییر رژیم جریان رودخانه، کاهش رسوب‌رسانی و حساسیت مخزن به آلودگی از پیامدها هستند. منطقه حفاظت‌شده رودخانه کرج برای مدیریت این مسائل ایجاد شده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;jazebeha_amirkabir&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب |عنوان=پیامدهای زیست‌محیطی سد امیرکبیر |ناشر=جاذبه‌ها |نشانی=https://jazebeha.ir/amirkabir-environment |تاریخ دسترسی=۱۴۰۵-۰۲-۰۹}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جایگاه در سدسازی ایران ==&lt;br /&gt;
سد امیرکبیر نقطه آغاز سدسازی مدرن ایران است و تجربه آن مبنای سدهای سفیدرود و دز شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;donya_amirkabir&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستارهای وابسته ==&lt;br /&gt;
* [[رودخانه کرج]]&lt;br /&gt;
* [[منطقه حفاظت‌شده رودخانه کرج]]&lt;br /&gt;
* [[جاده کرج-چالوس]]&lt;br /&gt;
* [[کرج]]&lt;br /&gt;
* [[استان البرز]]&lt;br /&gt;
* [[واریان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیوند به بیرون ==&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikipedia.org/wiki/سد_امیرکبیر صفحه ویکی‌پدیا سد امیرکبیر]&lt;br /&gt;
* [https://www.alibaba.ir/mag/alborz/karaj/amirkabir-dam سد امیرکبیر در علی‌بابا]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:سدهای استان البرز]]&lt;br /&gt;
[[رده:سدهای ایران]]&lt;br /&gt;
[[رده:جاذبه‌های گردشگری البرز]]&lt;br /&gt;
[[رده:رودخانه کرج]]&lt;br /&gt;
[[رده:جاده کرج-چالوس]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Modir</name></author>
	</entry>
</feed>