سد طالقان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Modir در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۰

2026-05-02T20:50:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''سد طالقان''' سد مخزنی از نوع سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی است که در [[شهرستان طالقان]] از توابع [[استان البرز]] ایران بر روی [[رودخانه شاهرود]] احداث شده است.<ref name="wp-talaqan">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86 \|عنوان=سد طالقان \|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این سد در حدود ۱۳۵ کیلومتری شمال غربی [[تهران]] واقع شده و با هدف تأمین آب آشامیدنی، تولید برق آبی و انتقال آب به [[استان قزوین]] طراحی و ساخته شد.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="alibaba">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.alibaba.ir/mag/alborz/taleqan-dam/ \|عنوان=دریاچه طالقان؛ بهشت آرامش در دل طبیعت ایران \|وبگاه=علی‌بابا \|تاریخ=۲۹ دسامبر ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> سد طالقان با بیش از ۱۰۰ متر ارتفاع از بستر رودخانه و ایجاد دریاچه‌ای به طول ۱۳ کیلومتر، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین سدهای ایران و یکی از زیباترین جاذبه‌های گردشگری [[استان البرز]] به‌شمار می‌آید.<ref name="mohsen">{{یادکرد وب \|نشانی=https://mohsen1966.blogfa.com/post/47 \|عنوان=مشخصات سد طالقان \|وبگاه=صمغ‌آباد \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>		'''سد طالقان''' سد مخزنی از نوع سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی است که در [[شهرستان طالقان]] از توابع [[استان البرز]] ایران بر روی [[رودخانه شاهرود]] احداث شده است.<ref name="wp-talaqan">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86 \|عنوان=سد طالقان \|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این سد در حدود ۱۳۵ کیلومتری شمال غربی تهران واقع شده و با هدف تأمین آب آشامیدنی، تولید برق آبی و انتقال آب به استان قزوین طراحی و ساخته شد.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="alibaba">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.alibaba.ir/mag/alborz/taleqan-dam/ \|عنوان=دریاچه طالقان؛ بهشت آرامش در دل طبیعت ایران \|وبگاه=علی‌بابا \|تاریخ=۲۹ دسامبر ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> سد طالقان با بیش از ۱۰۰ متر ارتفاع از بستر رودخانه و ایجاد دریاچه‌ای به طول ۱۳ کیلومتر، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین سدهای ایران و یکی از زیباترین جاذبه‌های گردشگری [[استان البرز]] به‌شمار می‌آید.<ref name="mohsen">{{یادکرد وب \|نشانی=https://mohsen1966.blogfa.com/post/47 \|عنوان=مشخصات سد طالقان \|وبگاه=صمغ‌آباد \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

	## موقعیت جغرافیایی		## موقعیت جغرافیایی

	سد طالقان در [[شهرستان طالقان]]، [[استان البرز]]، در حدود ۱۳۵ کیلومتری شمال غربی [[تهران]] و ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی [[کرج]] واقع شده است.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="kojachetor">{{یادکرد وب \|نشانی=https://kojachetor.com/taleqan-dam/ \|عنوان=دریاچه سد طالقان کجاست \|وبگاه=کجا چطور \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این سد بر روی [[رودخانه شاهرود]] که از کوه‌های [[استان مازندران\|مازندران]] سرچشمه می‌گیرد و در مسیر جریان به درهٔ زیبای طالقان می‌رسد، بنا شده است.<ref name="kojachetor" /> سد طالقان در ارتفاع ۱۷۸۹ متری (برخی منابع ۱۷۰۰ متر) از سطح دریا قرار دارد و در میان رشته‌کوه‌های [[البرز]] واقع است.<ref name="kojachetor" /><ref name="lahzeakhar">{{یادکرد وب \|نشانی=https://lahzeakhar.com/Tourist-attractions-full-information/25151/ \|عنوان=سد طالقان \| معرفی کامل دریاچه طالقان \|وبگاه=تور لحظه آخر \|تاریخ=۲۶ مه ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>		سد طالقان در [[شهرستان طالقان]]، [[استان البرز]]، در حدود ۱۳۵ کیلومتری شمال غربی تهران و ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی [[کرج]] واقع شده است.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="kojachetor">{{یادکرد وب \|نشانی=https://kojachetor.com/taleqan-dam/ \|عنوان=دریاچه سد طالقان کجاست \|وبگاه=کجا چطور \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این سد بر روی [[رودخانه شاهرود]] که از کوه‌های [[استان مازندران\|مازندران]] سرچشمه می‌گیرد و در مسیر جریان به درهٔ زیبای طالقان می‌رسد، بنا شده است.<ref name="kojachetor" /> سد طالقان در ارتفاع ۱۷۸۹ متری (برخی منابع ۱۷۰۰ متر) از سطح دریا قرار دارد و در میان رشته‌کوه‌های [[البرز]] واقع است.<ref name="kojachetor" /><ref name="lahzeakhar">{{یادکرد وب \|نشانی=https://lahzeakhar.com/Tourist-attractions-full-information/25151/ \|عنوان=سد طالقان \| معرفی کامل دریاچه طالقان \|وبگاه=تور لحظه آخر \|تاریخ=۲۶ مه ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

	## تاریخچه		## تاریخچه
خط ۹:		خط ۹:
	### پیشینهٔ اولیه		### پیشینهٔ اولیه

	اولین طرح‌های مربوط به احداث سد طالقان به دههٔ ۱۳۳۰ (دهه ۱۹۵۰ میلادی) بازمی‌گردد.<ref name="mohsen" /> متأسفانه به دلیل پاره‌ای از مسائل زمین‌ساختی و نیز مسائل نامعلوم دیگر، احداث این سد به تعویق افتاد.<ref name="mohsen" /> به منظور انتقال آب طالقان به دشت ~~[[قزوین]]،~~ در سال ۱۳۴۸ سدی انحرافی به همراه تونلی ۹ کیلومتری در این منطقه احداث شد که کارایی لازم را نداشت.<ref name="mihmansho">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.mihmansho.com/mag/content/1943/ \|عنوان=دریاچه سد طالقان مقصدی شگفت‌انگیز برای طبیعت‌گردی \|وبگاه=میهمان شو \|تاریخ=۱ ژانویه ۲۰۲۱ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>		اولین طرح‌های مربوط به احداث سد طالقان به دههٔ ۱۳۳۰ (دهه ۱۹۵۰ میلادی) بازمی‌گردد.<ref name="mohsen" /> متأسفانه به دلیل پاره‌ای از مسائل زمین‌ساختی و نیز مسائل نامعلوم دیگر، احداث این سد به تعویق افتاد.<ref name="mohsen" /> به منظور انتقال آب طالقان به دشت قزوین، در سال ۱۳۴۸ سدی انحرافی به همراه تونلی ۹ کیلومتری در این منطقه احداث شد که کارایی لازم را نداشت.<ref name="mihmansho">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.mihmansho.com/mag/content/1943/ \|عنوان=دریاچه سد طالقان مقصدی شگفت‌انگیز برای طبیعت‌گردی \|وبگاه=میهمان شو \|تاریخ=۱ ژانویه ۲۰۲۱ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

	### مطالعات و بازنگری		### مطالعات و بازنگری
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	دریاچهٔ پشت سد طالقان با طولی بیش از ۱۰ کیلومتر و با حجم ذخیرهٔ آب حدود ۴۲۰ میلیون مترمکعب، منظرهٔ بسیار زیبایی به وجود آورده و جلوهٔ خاصی به آن منطقه بخشیده است.<ref name="kojachetor" /><ref name="tabnak-sad">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/988575/ \|عنوان=سد «طالقان» \|وبگاه=تابناک \|تاریخ=۴ جولای ۲۰۲۰ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> ماهیان زردپر، قزل‌آلای رنگین‌کمانی و کپور از جملهٔ آبزیان داخل این دریاچه هستند که باعث جذب ماهیگیران به این منطقه شده است.<ref name="kojachetor" /><ref name="lahzeakhar" />		دریاچهٔ پشت سد طالقان با طولی بیش از ۱۰ کیلومتر و با حجم ذخیرهٔ آب حدود ۴۲۰ میلیون مترمکعب، منظرهٔ بسیار زیبایی به وجود آورده و جلوهٔ خاصی به آن منطقه بخشیده است.<ref name="kojachetor" /><ref name="tabnak-sad">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/988575/ \|عنوان=سد «طالقان» \|وبگاه=تابناک \|تاریخ=۴ جولای ۲۰۲۰ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> ماهیان زردپر، قزل‌آلای رنگین‌کمانی و کپور از جملهٔ آبزیان داخل این دریاچه هستند که باعث جذب ماهیگیران به این منطقه شده است.<ref name="kojachetor" /><ref name="lahzeakhar" />

	منطقهٔ طالقان با طبیعتی بکر و زیبا، یکی از مقاصد گردشگری محبوب در نزدیکی [[تهران]] و [[کرج]] به‌شمار می‌آید.<ref name="kojachetor" /> با توجه به شرایط اقلیمی خاص منطقهٔ طالقان، این دریاچه به یکی از زیباترین دریاچه‌های ایران و حتی در خاور میانه تبدیل شده است که می‌تواند در آینده سهم به‌سزایی از صنعت توریست داخلی و خارجی را به عهده بگیرد.<ref name="neginealborz" />		منطقهٔ طالقان با طبیعتی بکر و زیبا، یکی از مقاصد گردشگری محبوب در نزدیکی تهران و [[کرج]] به‌شمار می‌آید.<ref name="kojachetor" /> با توجه به شرایط اقلیمی خاص منطقهٔ طالقان، این دریاچه به یکی از زیباترین دریاچه‌های ایران و حتی در خاور میانه تبدیل شده است که می‌تواند در آینده سهم به‌سزایی از صنعت توریست داخلی و خارجی را به عهده بگیرد.<ref name="neginealborz" />

	## جاذبه‌های گردشگری		## جاذبه‌های گردشگری
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	### ماهیگیری و قایق‌سواری		### ماهیگیری و قایق‌سواری

	به دلیل وجود ماهی‌هایی همچون قزل‌آلای رنگین‌کمان، کپور و زردپر، سد طالقان محل مناسبی برای ماهیگیری است که می‌توان لذت و آرامش ماهیگیری را در مکانی دلنشین و آرام تجربه کرد.<ref name="lahzeakhar" /> برای ماهیگیری باید از [[اداره محیط‌زیست]] مجوز تهیه کرد و با گرفتن این مجوز می‌توان روزانه تا سقف ۱۰ ماهی صید کرد.<ref name="lahzeakhar" /> قایق‌سواری، عکاسی از مناظر دیدنی و کمپینگ در دل طبیعت از جذابیت‌های دیگر این منطقه هستند.<ref name="alibaba" /><ref name="pinorest">{{یادکرد وب \|نشانی=https://pinorest.com/mag/taleqan-dam/ \|عنوان=سد طالقان \| جایی که زمین به آسمان وصل می‌شود \|وبگاه=پینورست \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>		به دلیل وجود ماهی‌هایی همچون قزل‌آلای رنگین‌کمان، کپور و زردپر، سد طالقان محل مناسبی برای ماهیگیری است که می‌توان لذت و آرامش ماهیگیری را در مکانی دلنشین و آرام تجربه کرد.<ref name="lahzeakhar" /> برای ماهیگیری باید از اداره محیط‌زیست مجوز تهیه کرد و با گرفتن این مجوز می‌توان روزانه تا سقف ۱۰ ماهی صید کرد.<ref name="lahzeakhar" /> قایق‌سواری، عکاسی از مناظر دیدنی و کمپینگ در دل طبیعت از جذابیت‌های دیگر این منطقه هستند.<ref name="alibaba" /><ref name="pinorest">{{یادکرد وب \|نشانی=https://pinorest.com/mag/taleqan-dam/ \|عنوان=سد طالقان \| جایی که زمین به آسمان وصل می‌شود \|وبگاه=پینورست \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

	~~### آبشار کرکبود~~

	[[آبشار کرکبود]] (یا '''آبشار گُر''') یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم در اطراف سد طالقان است که در فاصلهٔ ۷۰۰ متری شمال روستای [[کرکبود (طالقان)\|کرکبود]] در میان یک درهٔ صخره‌ای و عظیم همراه با صدای پرهیبت جریان رودخانه قرار دارد.<ref name="wp-karkabud">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1_%DA%A9%D8%B1%DA%A9%D8%A8%D9%88%D8%AF \|عنوان=آبشار کرکبود \|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این آبشار آهکی با بلندای ۵ متر از ارتفاعات حصارچال [[استان مازندران\|مازندران]] سرچشمه می‌گیرد و به رود کرکبود و [[رودخانه شاهرود]] می‌ریزد.<ref name="wp-karkabud" /><ref name="karnaval">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.karnaval.ir/things-to-do/karkabud-waterfall \|عنوان=آبشار کرکبود طالقان \|وبگاه=کارناوال \|تاریخ=۱۹ نوامبر ۲۰۲۱ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در قسمت پایین دست آبشار، حوضچه‌های کوچکی وجود دارد که برای آب‌تنی در فصل تابستان مناسب هستند.<ref name="karnaval" />

	~~### روستاهای زیبا~~

	[[شهرستان طالقان]] ۸۵ روستا دارد که از جمله زیباترین آن‌ها می‌توان به [[اورازان (طالقان)\|اورازان]]، [[گوران (طالقان)\|گوران]]، [[دیزان (طالقان)\|دیزان]]، [[فشندک (طالقان)\|فشندک]]، [[زیدشت (طالقان)\|زیدشت]]، [[کرکبود (طالقان)\|کرکبود]]، [[ایستا (طالقان)\|ایستا]]، [[میناوند (طالقان)\|میناوند]] و [[کویین (طالقان)\|کویین]] اشاره کرد.<ref name="iraniju">{{یادکرد وب \|نشانی=https://iraniju.ir/روستاهای-طالقان/ \|عنوان=روستاهای طالقان کدامند؟ لیست ۸۵ تایی \|وبگاه=ایرانیجو \|تاریخ=۳۰ نوامبر ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="safarbazi">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.safarbazi.com/mag/taleqan-villages/ \|عنوان=بهترین روستاهای طالقان رو بشناس! \|وبگاه=سفربازی \|تاریخ=۲۴ سپتامبر ۲۰۲۴ \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

	~~### قلعه‌های تاریخی~~

	در اطراف طالقان، قلعه‌های متعددی وجود دارد که بسیاری از آن‌ها به زمان [[حسن صباح\|حسن‌صباح]] و [[اسماعیلیان]] بازمی‌گردد.<ref name="beytoote-talaqan">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/attractions3-tourism-taleghan.html \|عنوان=تاریخچه شهر طالقان+ جاذبه‌های گردشگری طالقان \|وبگاه=بیتوته \|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> [[قلعه الموت]] مشهورترین قلعهٔ منطقه است که مقر حسن‌صباح، بنیان‌گذار اسماعیلیان الموت، بود و در همجواری با منطقهٔ طالقان قرار دارد.<ref name="beytoote-talaqan" />

	## بهترین زمان بازدید		## بهترین زمان بازدید

	سد طالقان از طبیعتی سرسبز و زنده برخوردار است و بهترین زمان سفر به این مکان، فصل زیبای بهار است.<ref name="lahzeakhar" /> در فصل بهار و اردیبهشت‌ماه، به دلیل پوشش گیاهی متنوع در این زمان، سد طالقان به اوج زیبایی خود می‌رسد.<ref name="lahzeakhar" /> تابستان نیز برای آب‌تنی، قایق‌سواری و ماهیگیری زمان مناسبی است.<ref name="karnaval" />		سد طالقان از طبیعتی سرسبز و زنده برخوردار است و بهترین زمان سفر به این مکان، فصل زیبای بهار است.<ref name="lahzeakhar" /> در فصل بهار و اردیبهشت‌ماه، به دلیل پوشش گیاهی متنوع در این زمان، سد طالقان به اوج زیبایی خود می‌رسد.<ref name="lahzeakhar" /> تابستان نیز برای آب‌تنی، قایق‌سواری و ماهیگیری زمان مناسبی است.<ref name="karnaval">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.karnaval.ir/things-to-do/karkabud-waterfall\|عنوان=آبشار کرکبود طالقان\|وبگاه=کارناوال\|تاریخ=۱۹ نوامبر ۲۰۲۱\|تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

	## دسترسی		## دسترسی

Modir: صفحه‌ای تازه حاوی «'''سد طالقان''' سد مخزنی از نوع سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی است که در شهرستان طالقان از توابع استان البرز ایران بر روی رودخانه شاهرود احداث شده است.{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86 |عنوان=سد طالقان |وب...» ایجاد کرد

2026-05-01T18:59:31Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''سد طالقان''' سد مخزنی از نوع سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی است که در شهرستان طالقان از توابع استان البرز ایران بر روی رودخانه شاهرود احداث شده است.<ref name="wp-talaqan">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86 |عنوان=سد طالقان |وب...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''سد طالقان''' سد مخزنی از نوع سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی است که در [[شهرستان طالقان]] از توابع [[استان البرز]] ایران بر روی [[رودخانه شاهرود]] احداث شده است.<ref name="wp-talaqan">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86 |عنوان=سد طالقان |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این سد در حدود ۱۳۵ کیلومتری شمال غربی [[تهران]] واقع شده و با هدف تأمین آب آشامیدنی، تولید برق آبی و انتقال آب به [[استان قزوین]] طراحی و ساخته شد.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="alibaba">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.alibaba.ir/mag/alborz/taleqan-dam/ |عنوان=دریاچه طالقان؛ بهشت آرامش در دل طبیعت ایران |وبگاه=علی‌بابا |تاریخ=۲۹ دسامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> سد طالقان با بیش از ۱۰۰ متر ارتفاع از بستر رودخانه و ایجاد دریاچه‌ای به طول ۱۳ کیلومتر، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین سدهای ایران و یکی از زیباترین جاذبه‌های گردشگری [[استان البرز]] به‌شمار می‌آید.<ref name="mohsen">{{یادکرد وب |نشانی=https://mohsen1966.blogfa.com/post/47 |عنوان=مشخصات سد طالقان |وبگاه=صمغ‌آباد |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

## موقعیت جغرافیایی

سد طالقان در [[شهرستان طالقان]]، [[استان البرز]]، در حدود ۱۳۵ کیلومتری شمال غربی [[تهران]] و ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی [[کرج]] واقع شده است.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="kojachetor">{{یادکرد وب |نشانی=https://kojachetor.com/taleqan-dam/ |عنوان=دریاچه سد طالقان کجاست |وبگاه=کجا چطور |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این سد بر روی [[رودخانه شاهرود]] که از کوه‌های [[استان مازندران|مازندران]] سرچشمه می‌گیرد و در مسیر جریان به درهٔ زیبای طالقان می‌رسد، بنا شده است.<ref name="kojachetor" /> سد طالقان در ارتفاع ۱۷۸۹ متری (برخی منابع ۱۷۰۰ متر) از سطح دریا قرار دارد و در میان رشته‌کوه‌های [[البرز]] واقع است.<ref name="kojachetor" /><ref name="lahzeakhar">{{یادکرد وب |نشانی=https://lahzeakhar.com/Tourist-attractions-full-information/25151/ |عنوان=سد طالقان | معرفی کامل دریاچه طالقان |وبگاه=تور لحظه آخر |تاریخ=۲۶ مه ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

## تاریخچه

### پیشینهٔ اولیه

اولین طرح‌های مربوط به احداث سد طالقان به دههٔ ۱۳۳۰ (دهه ۱۹۵۰ میلادی) بازمی‌گردد.<ref name="mohsen" /> متأسفانه به دلیل پاره‌ای از مسائل زمین‌ساختی و نیز مسائل نامعلوم دیگر، احداث این سد به تعویق افتاد.<ref name="mohsen" /> به منظور انتقال آب طالقان به دشت [[قزوین]]، در سال ۱۳۴۸ سدی انحرافی به همراه تونلی ۹ کیلومتری در این منطقه احداث شد که کارایی لازم را نداشت.<ref name="mihmansho">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.mihmansho.com/mag/content/1943/ |عنوان=دریاچه سد طالقان مقصدی شگفت‌انگیز برای طبیعت‌گردی |وبگاه=میهمان شو |تاریخ=۱ ژانویه ۲۰۲۱ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

### مطالعات و بازنگری

در سال ۱۳۶۶، ساخت این سد بار دیگر مورد توجه قرار گرفت و مطالعات آن دوباره آغاز شد که گزارش نهایی این مطالعات همراه با اسناد مناقصه در سال ۱۳۷۱ به [[سازمان آب منطقه‌ای تهران]] تسلیم شد.<ref name="mohsen" /> با توجه به وضعیت خاص زمین‌شناسی محل سد و حساسیت و اهمیت پروژه، از سه کارشناس بین‌المللی سدسازی دعوت شد تا طراحی پی و بدنهٔ سد را مورد بررسی قرار داده و نظر خود را اعلام کنند.<ref name="mohsen" /> این بررسی در سال ۱۳۷۲ انجام و گزارش آن در اردیبهشت همان سال تحویل مسئولین شد که بنابر نظر این کارشناسان، لازم بود که کلیه اسناد و مدارک فنی طراحی توسط یک مؤسسه معتبر بررسی و بازنگری شود.<ref name="mohsen" />

درپی این پیشنهاد، بررسی طرح به '''انستیتو هیدروپروژکت مسکو''' واگذار شد.<ref name="mohsen" /> این مؤسسه نیز محل سد و طراحی را مناسب تشخیص نداد و محور دیگری را برای ساخت سد پیشنهاد داد.<ref name="mohsen" />

### ساخت و بهره‌برداری

عملیات ساخت سد مخزنی طالقان در فروردین سال ۱۳۸۱ (اسفندماه ۱۳۸۰ به روایتی) آغاز شد و در دی‌ماه سال ۱۳۸۴ (سال ۱۳۸۵ به روایت دیگر) به بهره‌برداری رسید.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="mohsen" /><ref name="lahzeakhar" /> طرح سد طالقان با هزینه‌ای بالغ بر ۱۴۲ میلیون دلار انجام شد که از این مبلغ ۸۵ درصد از طریق فاینانس خارجی و ۱۵ درصد آن منابع داخلی از محل درآمدهای عمومی تأمین شد.<ref name="neginealborz">{{یادکرد وب |نشانی=https://neginealborz.blogfa.com/post/5 |عنوان=مشخصات سد طالقان |وبگاه=نگین البرز |تاریخ=۲۱ آذر ۱۳۸۵ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

## مشخصات فنی

سد طالقان از نوع سنگریزه‌ای (خاکی) با هستهٔ رسی است.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="mohsen" /> مشخصات فنی این سد به شرح زیر است:<ref name="mohsen" /><ref name="kojachetor" /><ref name="neginealborz" />

- '''نوع سد:''' سنگریزه‌ای با هستهٔ رسی
- '''طول تاج:''' ۱۱۱۱ متر
- '''ارتفاع از پی:''' ۱۰۹ متر
- '''ارتفاع از کف رودخانه:''' ۱۰۳ متر
- '''حجم بدنه:''' ۱۵ میلیون مترمکعب
- '''گنجایش کل مخزن:''' ۴۲۰ میلیون مترمکعب
- '''گنجایش مفید مخزن:''' ۳۲۹ میلیون مترمکعب
- '''طول دریاچه:''' ۱۳ کیلومتر (برخی منابع ۱۰ کیلومتر ذکر کرده‌اند)
- '''مساحت دریاچه:''' ۲ تا ۴ کیلومترمربع (بسته به فصل و میزان بارش)
- '''ارتفاع از سطح دریا:''' ۱۷۸۹ متر

## نیروگاه برق‌آبی

سد طالقان دارای نیروگاه برق‌آبی است که از نوع '''نیروگاه غرق‌شده در آب''' می‌باشد.<ref name="neginealborz" /> این نیروگاه با به‌کارگیری دو واحد توربینی ۹٫۸ مگاواتی (مجموعاً ۱۷٫۸ مگاوات) قادر است سالانه ۶۱ گیگاوات ساعت برق تولید کند.<ref name="wp-talaqan" /><ref name="neginealborz" /> نیروگاه طالقان نخستین نیروگاه غرق در آب ایران است.<ref name="neginealborz" />

## دریاچهٔ سد طالقان

دریاچهٔ پشت سد طالقان با طولی بیش از ۱۰ کیلومتر و با حجم ذخیرهٔ آب حدود ۴۲۰ میلیون مترمکعب، منظرهٔ بسیار زیبایی به وجود آورده و جلوهٔ خاصی به آن منطقه بخشیده است.<ref name="kojachetor" /><ref name="tabnak-sad">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/988575/ |عنوان=سد «طالقان» |وبگاه=تابناک |تاریخ=۴ جولای ۲۰۲۰ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> ماهیان زردپر، قزل‌آلای رنگین‌کمانی و کپور از جملهٔ آبزیان داخل این دریاچه هستند که باعث جذب ماهیگیران به این منطقه شده است.<ref name="kojachetor" /><ref name="lahzeakhar" />

منطقهٔ طالقان با طبیعتی بکر و زیبا، یکی از مقاصد گردشگری محبوب در نزدیکی [[تهران]] و [[کرج]] به‌شمار می‌آید.<ref name="kojachetor" /> با توجه به شرایط اقلیمی خاص منطقهٔ طالقان، این دریاچه به یکی از زیباترین دریاچه‌های ایران و حتی در خاور میانه تبدیل شده است که می‌تواند در آینده سهم به‌سزایی از صنعت توریست داخلی و خارجی را به عهده بگیرد.<ref name="neginealborz" />

## جاذبه‌های گردشگری

### ماهیگیری و قایق‌سواری

به دلیل وجود ماهی‌هایی همچون قزل‌آلای رنگین‌کمان، کپور و زردپر، سد طالقان محل مناسبی برای ماهیگیری است که می‌توان لذت و آرامش ماهیگیری را در مکانی دلنشین و آرام تجربه کرد.<ref name="lahzeakhar" /> برای ماهیگیری باید از [[اداره محیط‌زیست]] مجوز تهیه کرد و با گرفتن این مجوز می‌توان روزانه تا سقف ۱۰ ماهی صید کرد.<ref name="lahzeakhar" /> قایق‌سواری، عکاسی از مناظر دیدنی و کمپینگ در دل طبیعت از جذابیت‌های دیگر این منطقه هستند.<ref name="alibaba" /><ref name="pinorest">{{یادکرد وب |نشانی=https://pinorest.com/mag/taleqan-dam/ |عنوان=سد طالقان | جایی که زمین به آسمان وصل می‌شود |وبگاه=پینورست |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

### آبشار کرکبود

[[آبشار کرکبود]] (یا '''آبشار گُر''') یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم در اطراف سد طالقان است که در فاصلهٔ ۷۰۰ متری شمال روستای [[کرکبود (طالقان)|کرکبود]] در میان یک درهٔ صخره‌ای و عظیم همراه با صدای پرهیبت جریان رودخانه قرار دارد.<ref name="wp-karkabud">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D8%A8%D8%B4%D8%A7%D8%B1_%DA%A9%D8%B1%DA%A9%D8%A8%D9%88%D8%AF |عنوان=آبشار کرکبود |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این آبشار آهکی با بلندای ۵ متر از ارتفاعات حصارچال [[استان مازندران|مازندران]] سرچشمه می‌گیرد و به رود کرکبود و [[رودخانه شاهرود]] می‌ریزد.<ref name="wp-karkabud" /><ref name="karnaval">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.karnaval.ir/things-to-do/karkabud-waterfall |عنوان=آبشار کرکبود طالقان |وبگاه=کارناوال |تاریخ=۱۹ نوامبر ۲۰۲۱ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در قسمت پایین دست آبشار، حوضچه‌های کوچکی وجود دارد که برای آب‌تنی در فصل تابستان مناسب هستند.<ref name="karnaval" />

### روستاهای زیبا

[[شهرستان طالقان]] ۸۵ روستا دارد که از جمله زیباترین آن‌ها می‌توان به [[اورازان (طالقان)|اورازان]]، [[گوران (طالقان)|گوران]]، [[دیزان (طالقان)|دیزان]]، [[فشندک (طالقان)|فشندک]]، [[زیدشت (طالقان)|زیدشت]]، [[کرکبود (طالقان)|کرکبود]]، [[ایستا (طالقان)|ایستا]]، [[میناوند (طالقان)|میناوند]] و [[کویین (طالقان)|کویین]] اشاره کرد.<ref name="iraniju">{{یادکرد وب |نشانی=https://iraniju.ir/روستاهای-طالقان/ |عنوان=روستاهای طالقان کدامند؟ لیست ۸۵ تایی |وبگاه=ایرانیجو |تاریخ=۳۰ نوامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="safarbazi">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.safarbazi.com/mag/taleqan-villages/ |عنوان=بهترین روستاهای طالقان رو بشناس! |وبگاه=سفربازی |تاریخ=۲۴ سپتامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

### قلعه‌های تاریخی

در اطراف طالقان، قلعه‌های متعددی وجود دارد که بسیاری از آن‌ها به زمان [[حسن صباح|حسن‌صباح]] و [[اسماعیلیان]] بازمی‌گردد.<ref name="beytoote-talaqan">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/attractions3-tourism-taleghan.html |عنوان=تاریخچه شهر طالقان+ جاذبه‌های گردشگری طالقان |وبگاه=بیتوته |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> [[قلعه الموت]] مشهورترین قلعهٔ منطقه است که مقر حسن‌صباح، بنیان‌گذار اسماعیلیان الموت، بود و در همجواری با منطقهٔ طالقان قرار دارد.<ref name="beytoote-talaqan" />

## بهترین زمان بازدید

سد طالقان از طبیعتی سرسبز و زنده برخوردار است و بهترین زمان سفر به این مکان، فصل زیبای بهار است.<ref name="lahzeakhar" /> در فصل بهار و اردیبهشت‌ماه، به دلیل پوشش گیاهی متنوع در این زمان، سد طالقان به اوج زیبایی خود می‌رسد.<ref name="lahzeakhar" /> تابستان نیز برای آب‌تنی، قایق‌سواری و ماهیگیری زمان مناسبی است.<ref name="karnaval" />

## دسترسی

دو مسیر اصلی برای رسیدن به سد طالقان وجود دارد:<ref name="kojachetor" />

۱. '''جاده قدیم طالقان:''' از طریق [[آزادراه کرج-قزوین]]، بعد از [[آبیک]] و خروجی طالقان
۲. '''جاده جدید:''' از طریق [[هشتگرد]] به طالقان

از [[تهران]] می‌توان از [[اتوبان تهران-کرج]] و سپس [[آزادراه کرج-قزوین]] یا از طریق [[هشتگرد]] به سد طالقان دسترسی پیدا کرد.<ref name="kojachetor" /> فاصلهٔ [[تهران]] تا سد طالقان حدود ۱۳۵ کیلومتر و فاصلهٔ [[کرج]] تا سد طالقان حدود ۱۲۰ کیلومتر است.<ref name="kojachetor" />

## پانویس

{{پانویس}}