https://wikialborz.com/history/%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)?feed=atom 2026-08-16T01:14:55Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.6 https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=9647&oldid=prev 2026-04-09T15:24:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''شو چله'''(به تاتی: شُو چِلّه) یا **شب چله**، نام بومی و سنتی آیین شب یلدا در شهرستان ساوجبلاغ و مناطق تات‌نشین استان البرز است. این آیین که ریشه در گاه‌شماری کشاورزی و فرهنگ کوهپایه‌ای البرز دارد، با مجموعه‌ای از مناسک نمایشی، ادبیات شفاهی و خوراک‌های بومی برگزار می‌شود. متمایزترین ویژگی این مراسم در گذشته، رسم نمایشی «شال‌اندازی» (درجی‌سران) و خوانش منظومه‌های عاشقانه‌ی بومی مانند «[[عزیز و نگار]]» بوده است.&lt;ref name="mehr"&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=خبرگزاری مهر |کد زبان=fa |تاریخ=۱۳۹۱ |وبگاه=Mehr News Agency |نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1769055/ |عنوان=شال اندازی شب چله در طالقان و ساوجبلاغ }}&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات رویداد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات رویداد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = شو چله (ساوجبلاغ)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = شو چله (ساوجبلاغ)</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| خوراکی‌ها = گندم‌شادانه، فسنجان، هندوانه، خشکبار محلی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| خوراکی‌ها = گندم‌شادانه، فسنجان، هندوانه، خشکبار محلی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''شو چله'''(به تاتی: شُو چِلّه) یا **شب چله**، نام بومی و سنتی آیین شب یلدا در شهرستان ساوجبلاغ و مناطق تات‌نشین استان البرز است. این آیین که ریشه در گاه‌شماری کشاورزی و فرهنگ کوهپایه‌ای البرز دارد، با مجموعه‌ای از مناسک نمایشی، ادبیات شفاهی و خوراک‌های بومی برگزار می‌شود. متمایزترین ویژگی این مراسم در گذشته، رسم نمایشی «شال‌اندازی» (درجی‌سران) و خوانش منظومه‌های عاشقانه‌ی بومی مانند «[[عزیز و نگار]]» بوده است.&lt;ref name="mehr"&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=خبرگزاری مهر |کد زبان=fa |تاریخ=۱۳۹۱ |وبگاه=Mehr News Agency |نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1769055/ |عنوان=شال اندازی شب چله در طالقان و ساوجبلاغ }}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ریشه‌شناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ریشه‌شناسی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l57">خط ۵۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شب یلدا]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شهرستان ساوجبلاغ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شهرستان ساوجبلاغ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مردم تات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مردم تات]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">خط ۶۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:آداب و رسوم ایران]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جشن‌های ایرانی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فرهنگ استان البرز]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فرهنگ استان البرز]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرستان ساوجبلاغ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شهرستان ساوجبلاغ]]</div></td></tr> </table>

Modir https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=8602&oldid=prev 2025-12-04T21:45:05Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شو چله'''(به تاتی: شُو چِلّه) یا **شب چله**، نام بومی و سنتی آیین شب یلدا در شهرستان ساوجبلاغ و مناطق تات‌نشین استان البرز است. این آیین که ریشه در گاه‌شماری کشاورزی و فرهنگ کوهپایه‌ای البرز دارد، با مجموعه‌ای از مناسک نمایشی، ادبیات شفاهی و خوراک‌های بومی برگزار می‌شود. متمایزترین ویژگی این مراسم در گذشته، رسم نمایشی «شال‌اندازی» (درجی‌سران) و خوانش منظومه‌های عاشقانه‌ی بومی مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«عزیز </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگار» </del>بوده است.&lt;ref name="mehr"&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=خبرگزاری مهر |کد زبان=fa |تاریخ=۱۳۹۱ |وبگاه=Mehr News Agency |نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1769055/ |عنوان=شال اندازی شب چله در طالقان و ساوجبلاغ }}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شو چله'''(به تاتی: شُو چِلّه) یا **شب چله**، نام بومی و سنتی آیین شب یلدا در شهرستان ساوجبلاغ و مناطق تات‌نشین استان البرز است. این آیین که ریشه در گاه‌شماری کشاورزی و فرهنگ کوهپایه‌ای البرز دارد، با مجموعه‌ای از مناسک نمایشی، ادبیات شفاهی و خوراک‌های بومی برگزار می‌شود. متمایزترین ویژگی این مراسم در گذشته، رسم نمایشی «شال‌اندازی» (درجی‌سران) و خوانش منظومه‌های عاشقانه‌ی بومی مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[عزیز </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگار]]» </ins>بوده است.&lt;ref name="mehr"&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=خبرگزاری مهر |کد زبان=fa |تاریخ=۱۳۹۱ |وبگاه=Mehr News Agency |نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1769055/ |عنوان=شال اندازی شب چله در طالقان و ساوجبلاغ }}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات رویداد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات رویداد</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر متل‌گویی (روایت داستان‌های حماسی شاهنامه و افسانه‌های جن و پری به زبان محلی) و تفال به دیوان حافظ، خوانش منظومه **<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«عزیز </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگار»</del>** جایگاه ویژه‌ای در این شب داشته است. عزیز و نگار، داستان عشق دو جوان از منطقه طالقان و ساوجبلاغ است که سینه‌به‌سینه نقل شده و نماد هویت عاشقانه و ادبی این منطقه محسوب می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر متل‌گویی (روایت داستان‌های حماسی شاهنامه و افسانه‌های جن و پری به زبان محلی) و تفال به دیوان حافظ، خوانش منظومه **<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[عزیز </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگار]]»</ins>** جایگاه ویژه‌ای در این شب داشته است. عزیز و نگار، داستان عشق دو جوان از منطقه طالقان و ساوجبلاغ است که سینه‌به‌سینه نقل شده و نماد هویت عاشقانه و ادبی این منطقه محسوب می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_albo:diff:1.41:old-8600:rev-8602:php=table --> </table>

Modir https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=8600&oldid=prev 2025-12-04T17:15:16Z

<p><span class="autocomment">شال‌اندازی (درجی‌سران)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شال‌اندازی (درجی‌سران) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شال‌اندازی (درجی‌سران) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رسم شال‌اندازی یا در گویش محلی «شال‌اِوزنک»، مهم‌ترین آیین این شب بوده است. در معماری قدیم خانه‌های روستایی ساوجبلاغ (مانند روستاهای [[برغان]]، [[سنج]]، و [[ولیان]])، سوراخی در سقف برای تهویه هوا و خروج دود تنور تعبیه می‌شد که به آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**«درجی»** </del>می‌گفتند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رسم شال‌اندازی یا در گویش محلی «شال‌اِوزنک»، مهم‌ترین آیین این شب بوده است. در معماری قدیم خانه‌های روستایی ساوجبلاغ (مانند روستاهای [[برغان]]، [[سنج]]، و [[ولیان]])، سوراخی در سقف برای تهویه هوا و خروج دود تنور تعبیه می‌شد که به آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«دَرجی» </ins>می‌گفتند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جوانان روستا در گروه‌های چندنفره به پشت‌بام می‌رفتند و شال، روسری یا جوراب پشمی بلندی را از درجی به داخل اتاق آویزان می‌کردند. صاحب‌خانه بدون آنکه چهره فرد را ببیند، هدایایی مانند گردو، تخم‌مرغ پخته، کشمش یا پول در شال می‌پیچید و آن را تکان می‌داد تا بالا بکشند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جوانان روستا در گروه‌های چندنفره به پشت‌بام می‌رفتند و شال، روسری یا جوراب پشمی بلندی را از درجی به داخل اتاق آویزان می‌کردند. صاحب‌خانه بدون آنکه چهره فرد را ببیند، هدایایی مانند گردو، تخم‌مرغ پخته، کشمش یا پول در شال می‌پیچید و آن را تکان می‌داد تا بالا بکشند.</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_albo:diff:1.41:old-8599:rev-8600:php=table --> </table>

Modir https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=8599&oldid=prev 2025-12-04T17:10:25Z

<p><span class="autocomment">ادبیات شفاهی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه‌خوانی </del>و تفال به دیوان حافظ، خوانش منظومه **«عزیز و نگار»** جایگاه ویژه‌ای در این شب داشته است. عزیز و نگار، داستان عشق دو جوان از منطقه طالقان و ساوجبلاغ است که سینه‌به‌سینه نقل شده و نماد هویت عاشقانه و ادبی این منطقه محسوب می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متل‌گویی (روایت داستان‌های حماسی شاهنامه و افسانه‌های جن و پری به زبان محلی) </ins>و تفال به دیوان حافظ، خوانش منظومه **«عزیز و نگار»** جایگاه ویژه‌ای در این شب داشته است. عزیز و نگار، داستان عشق دو جوان از منطقه طالقان و ساوجبلاغ است که سینه‌به‌سینه نقل شده و نماد هویت عاشقانه و ادبی این منطقه محسوب می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_albo:diff:1.41:old-8598:rev-8599:php=table --> </table>

Modir https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=8598&oldid=prev 2025-12-04T12:53:28Z

<p><span class="autocomment">خوراک‌شناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">خط ۵۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گندم‌شادانه: گندمی که در شیر خیسانده و سپس برشته شده و با شاهدانه مخلوط می‌شود. این خوراکی نماد برکت کشت سال آینده است.&lt;ref name=&quot;chtn&quot;&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=میراث آریا |کد زبان=fa |تاریخ=۱۴۰۱ |وبگاه=خبرگزاری میراث آریا |نشانی=https://www.chtn.ir/news/14010930537783|عنوان=رسوم شو چله در البرز؛ از شال اوزانک تا شب سیزده چله }}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گندم‌شادانه: گندمی که در شیر خیسانده و سپس برشته شده و با شاهدانه مخلوط می‌شود. این خوراکی نماد برکت کشت سال آینده است.&lt;ref name=&quot;chtn&quot;&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=میراث آریا |کد زبان=fa |تاریخ=۱۴۰۱ |وبگاه=خبرگزاری میراث آریا |نشانی=https://www.chtn.ir/news/14010930537783|عنوان=رسوم شو چله در البرز؛ از شال اوزانک تا شب سیزده چله }}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* هندوانه: مردم ساوجبلاغ هندوانه‌های پوست‌کلفت پاییزه را در میان «کاه» در انبار نگه می‌داشتند تا برای این شب سالم بماند. باور بر این بود که خوردن هندوانه، بدن را در برابر گرمای تابستان و سرمای زمستان واکسینه می‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* هندوانه: مردم ساوجبلاغ هندوانه‌های پوست‌کلفت پاییزه را در میان «کاه» در انبار نگه می‌داشتند تا برای این شب سالم بماند. باور بر این بود که خوردن هندوانه، بدن را در برابر گرمای تابستان و سرمای زمستان واکسینه می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شام: یک غذای محلی به نام لورک که نوعی قیمه است اما عطر و طعمش متفاوت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است غذاهای رایج شامل </del>فسنجان (به دلیل وفور گردو)، شیرین‌پلو و در دوران معاصر سبزی‌پلو با ماهی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شام: یک غذای محلی به نام لورک که نوعی قیمه است اما عطر و طعمش متفاوت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>فسنجان (به دلیل وفور گردو)، شیرین‌پلو و در دوران معاصر سبزی‌پلو با ماهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هم از غذاهایی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که به عنوان شام طبخ می شود</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_albo:diff:1.41:old-8597:rev-8598:php=table --> </table>

Modir https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=8597&oldid=prev 2025-12-04T12:52:31Z

<p><span class="autocomment">خوراک‌شناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شب‌چره (آجیل بومی): ترکیبی از محصولات خشک‌شده باغ‌های منطقه شامل توت خشک، انجیر خشک، برگه زردآلو، سنجد، گردو و بادام.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شب‌چره (آجیل بومی): ترکیبی از محصولات خشک‌شده باغ‌های منطقه شامل توت خشک، انجیر خشک، برگه زردآلو، سنجد، گردو و بادام.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گندم‌شادانه: گندمی که در شیر خیسانده و سپس برشته شده و با شاهدانه مخلوط می‌شود. این خوراکی نماد برکت کشت سال آینده است.&lt;ref name="chtn"&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=میراث آریا |کد زبان=fa |تاریخ=۱۴۰۱ |وبگاه=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">CHTN </del>|نشانی=https://www.chtn.ir/ |عنوان=رسوم شو چله در البرز؛ از شال اوزانک تا شب سیزده چله }}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گندم‌شادانه: گندمی که در شیر خیسانده و سپس برشته شده و با شاهدانه مخلوط می‌شود. این خوراکی نماد برکت کشت سال آینده است.&lt;ref name="chtn"&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=میراث آریا |کد زبان=fa |تاریخ=۱۴۰۱ |وبگاه=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگزاری میراث آریا </ins>|نشانی=https://www.chtn.ir/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">news/14010930537783</ins>|عنوان=رسوم شو چله در البرز؛ از شال اوزانک تا شب سیزده چله }}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* هندوانه: مردم ساوجبلاغ هندوانه‌های پوست‌کلفت پاییزه را در میان «کاه» در انبار نگه می‌داشتند تا برای این شب سالم بماند. باور بر این بود که خوردن هندوانه، بدن را در برابر گرمای تابستان و سرمای زمستان واکسینه می‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* هندوانه: مردم ساوجبلاغ هندوانه‌های پوست‌کلفت پاییزه را در میان «کاه» در انبار نگه می‌داشتند تا برای این شب سالم بماند. باور بر این بود که خوردن هندوانه، بدن را در برابر گرمای تابستان و سرمای زمستان واکسینه می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شام: غذاهای رایج شامل فسنجان (به دلیل وفور گردو)، شیرین‌پلو و در دوران معاصر سبزی‌پلو با ماهی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شام: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک غذای محلی به نام لورک که نوعی قیمه است اما عطر و طعمش متفاوت است </ins>غذاهای رایج شامل فسنجان (به دلیل وفور گردو)، شیرین‌پلو و در دوران معاصر سبزی‌پلو با ماهی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ادبیات شفاهی ==</div></td></tr> </table>

Modir https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=8596&oldid=prev 2025-12-04T12:47:38Z

<p><span class="autocomment">شال‌اندازی (درجی‌سران)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جوانان روستا در گروه‌های چندنفره به پشت‌بام می‌رفتند و شال، روسری یا جوراب پشمی بلندی را از درجی به داخل اتاق آویزان می‌کردند. صاحب‌خانه بدون آنکه چهره فرد را ببیند، هدایایی مانند گردو، تخم‌مرغ پخته، کشمش یا پول در شال می‌پیچید و آن را تکان می‌داد تا بالا بکشند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جوانان روستا در گروه‌های چندنفره به پشت‌بام می‌رفتند و شال، روسری یا جوراب پشمی بلندی را از درجی به داخل اتاق آویزان می‌کردند. صاحب‌خانه بدون آنکه چهره فرد را ببیند، هدایایی مانند گردو، تخم‌مرغ پخته، کشمش یا پول در شال می‌پیچید و آن را تکان می‌داد تا بالا بکشند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این رسم کارکرد همسرگزینی نیز داشته است؛ جوانی که دختری را دوست داشت، شال می‌انداخت و نوع هدیه‌ای که دریافت می‌کرد، نشانگر نظر خانواده دختر بود.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=عسگری |نام=علی‌اصغر |کتاب=تاریخ و جغرافیای ساوجبلاغ و نظرآباد |ناشر=سوره مهر |سال=۱۳۸۵ |شابک=978-964-506-202-3 }}&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این رسم کارکرد همسرگزینی نیز داشته است؛ جوانی که دختری را دوست داشت، شال می‌انداخت و نوع هدیه‌ای که دریافت می‌کرد، نشانگر نظر خانواده دختر بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== فال کوزه (مهره‌اندازی) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== فال کوزه (مهره‌اندازی) ===</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_albo:diff:1.41:old-8595:rev-8596:php=table --> </table>

Modir https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B4%D9%88_%DA%86%D9%84%D9%87_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86)&diff=8595&oldid=prev 2025-12-04T12:10:20Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;شو چله&#039;&#039;&#039;(به تاتی: شُو چِلّه) یا **شب چله**، نام بومی و سنتی آیین شب یلدا در شهرستان ساوجبلاغ و مناطق تات‌نشین استان البرز است. این آیین که ریشه در گاه‌شماری کشاورزی و فرهنگ کوهپایه‌ای البرز دارد، با مجموعه‌ای از مناسک نمایشی، ادبیات شفاهی و خ...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;شو چله&#039;&#039;&#039;(به تاتی: شُو چِلّه) یا **شب چله**، نام بومی و سنتی آیین شب یلدا در شهرستان ساوجبلاغ و مناطق تات‌نشین استان البرز است. این آیین که ریشه در گاه‌شماری کشاورزی و فرهنگ کوهپایه‌ای البرز دارد، با مجموعه‌ای از مناسک نمایشی، ادبیات شفاهی و خوراک‌های بومی برگزار می‌شود. متمایزترین ویژگی این مراسم در گذشته، رسم نمایشی «شال‌اندازی» (درجی‌سران) و خوانش منظومه‌های عاشقانه‌ی بومی مانند «عزیز و نگار» بوده است.&lt;ref name=&quot;mehr&quot;&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=خبرگزاری مهر |کد زبان=fa |تاریخ=۱۳۹۱ |وبگاه=Mehr News Agency |نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1769055/ |عنوان=شال اندازی شب چله در طالقان و ساوجبلاغ }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> {{جعبه اطلاعات رویداد<br /> | نام = شو چله (ساوجبلاغ)<br /> | تصویر = <br /> | زیرنویس = نمایی از کرسی و سفره سنتی شب چله در خانه‌های روستایی البرز<br /> | نام‌های دیگر = شب چله، شو چله، شال‌اِوزنک<br /> | گونه = جشن باستانی، آیین خانوادگی<br /> | مکان = [[شهرستان ساوجبلاغ]]، [[شهرستان طالقان]] و روستاهای کوهپایه البرز<br /> | تاریخ = شامگاه ۳۰ آذر (پایان پاییز)<br /> | دلیل = آغاز چله بزرگ زمستان، انقلاب زمستانی<br /> | آداب اصلی = شال‌اندازی، فال کوزه، شاهنامه‌خوانی، عزیز و نگار خوانی<br /> | خوراکی‌ها = گندم‌شادانه، فسنجان، هندوانه، خشکبار محلی<br /> }}<br /> <br /> == ریشه‌شناسی ==<br /> در گویش محلی ساوجبلاغ که آمیخته‌ای از زبان تاتی و فارسی البرزی است، به جای واژه «یلدا» (که ریشه‌ای سریانی دارد)، از ترکیب «شو» (به معنای شب) و «چله» (اشاره به چهل روز اول زمستان) استفاده می‌شود. بومیان معتقدند این شب، دروازه ورود به سخت‌ترین دوره سرما است و نام‌گذاری آن بازتاب‌دهنده اهمیت تقویم زراعی در زندگی مردم منطقه است.&lt;ref name=&quot;isna&quot;&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=ایسنا |کد زبان=fa |تاریخ=۱۳۹۰ |وبگاه=ISNA |نشانی=https://www.isna.ir/news/9009-19465/ |عنوان=یلدا در البرز؛ مراسم شال‌اندازی از درجی‌های منازل }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == گاه‌شماری و باورهای اقلیمی ==<br /> در فرهنگ عامه ساوجبلاغ، زمستان به سه دوره تقسیم می‌شود:<br /> * **چله بزرگ (Gonde Chelleh):** از اول دی‌ماه تا دهم بهمن‌ماه (۴۰ روز) که اوج سرما و یخبندان است.<br /> * **چله کوچک (Kouchik Chelleh):** از دهم بهمن تا اول اسفند (۲۰ روز) که اگرچه هوا رو به اعتدال می‌رود، اما سوز سرما تندتر است.<br /> * **چارچار (Char-Char):** چهار روز آخر چله بزرگ و چهار روز اول چله کوچک که به باور مردم، سردترین روزهای سال هستند.<br /> * **افسانه اهمن و بهمن:** در این منطقه داستان «اهمن و بهمن» (پسران ننه سرما) رواج دارد. مردم باور دارند که اهمن (نماد چله بزرگ) و بهمن (نماد چله کوچک) باعث ایجاد سرما می‌شوند و در نهایت با آمدن «سرما پیرزن» زمستان پایان می‌یابد.<br /> <br /> == آداب و رسوم ==<br /> آیین شو چله در ساوجبلاغ برخلاف شهرهای بزرگ که تنها به دورهمی محدود می‌شود، دارای جنبه‌های نمایشی و تعاملی بوده است.<br /> <br /> === شال‌اندازی (درجی‌سران) ===<br /> <br /> رسم شال‌اندازی یا در گویش محلی «شال‌اِوزنک»، مهم‌ترین آیین این شب بوده است. در معماری قدیم خانه‌های روستایی ساوجبلاغ (مانند روستاهای [[برغان]]، [[سنج]]، و [[ولیان]])، سوراخی در سقف برای تهویه هوا و خروج دود تنور تعبیه می‌شد که به آن **«درجی»** می‌گفتند.<br /> <br /> جوانان روستا در گروه‌های چندنفره به پشت‌بام می‌رفتند و شال، روسری یا جوراب پشمی بلندی را از درجی به داخل اتاق آویزان می‌کردند. صاحب‌خانه بدون آنکه چهره فرد را ببیند، هدایایی مانند گردو، تخم‌مرغ پخته، کشمش یا پول در شال می‌پیچید و آن را تکان می‌داد تا بالا بکشند.<br /> <br /> این رسم کارکرد همسرگزینی نیز داشته است؛ جوانی که دختری را دوست داشت، شال می‌انداخت و نوع هدیه‌ای که دریافت می‌کرد، نشانگر نظر خانواده دختر بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=عسگری |نام=علی‌اصغر |کتاب=تاریخ و جغرافیای ساوجبلاغ و نظرآباد |ناشر=سوره مهر |سال=۱۳۸۵ |شابک=978-964-506-202-3 }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === فال کوزه (مهره‌اندازی) ===<br /> <br /> در برخی آبادی‌ها رسم «مهره‌اندازی» یا «چهل‌سرود» اجرا می‌شد. زنان و دختران هر کدام نشانه‌ای (دکمه، سنجاق، مهره) را در یک کوزه سفالی می‌انداختند. سپس دختربچه‌ای نابالغ، دست در کوزه می‌کرد و نشانه‌ها را یک‌به‌یک بیرون می‌آورد. همزمان یکی از زنان خوش‌صدا، دوبیتی‌های محلی (فهلویات) را می‌خواند. شعری که خوانده می‌شد، به عنوان فال و تعبیر نیت صاحب آن مهره تلقی می‌گردید.<br /> <br /> === خنچه برون ===<br /> <br /> خانواده داماد در این شب، طبقی تزئین‌شده شامل هندوانه، انار، شیرینی، آجیل و هدایایی (مانند پارچه و طلا) را با شادی و ساز به خانه نوعروس می‌فرستادند. این رسم هنوز در منطقه پابرجاست.<br /> <br /> == خوراک‌شناسی ==<br /> <br /> سفره شو چله در ساوجبلاغ نمادی از اقتصاد «خودبسنده» و باغ‌داری منطقه است. اقلام اصلی این سفره عبارتند از:<br /> <br /> * شب‌چره (آجیل بومی): ترکیبی از محصولات خشک‌شده باغ‌های منطقه شامل توت خشک، انجیر خشک، برگه زردآلو، سنجد، گردو و بادام.<br /> * گندم‌شادانه: گندمی که در شیر خیسانده و سپس برشته شده و با شاهدانه مخلوط می‌شود. این خوراکی نماد برکت کشت سال آینده است.&lt;ref name=&quot;chtn&quot;&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=میراث آریا |کد زبان=fa |تاریخ=۱۴۰۱ |وبگاه=CHTN |نشانی=https://www.chtn.ir/ |عنوان=رسوم شو چله در البرز؛ از شال اوزانک تا شب سیزده چله }}&lt;/ref&gt;<br /> * هندوانه: مردم ساوجبلاغ هندوانه‌های پوست‌کلفت پاییزه را در میان «کاه» در انبار نگه می‌داشتند تا برای این شب سالم بماند. باور بر این بود که خوردن هندوانه، بدن را در برابر گرمای تابستان و سرمای زمستان واکسینه می‌کند.<br /> * شام: غذاهای رایج شامل فسنجان (به دلیل وفور گردو)، شیرین‌پلو و در دوران معاصر سبزی‌پلو با ماهی است.<br /> <br /> == ادبیات شفاهی ==<br /> <br /> علاوه بر شاهنامه‌خوانی و تفال به دیوان حافظ، خوانش منظومه **«عزیز و نگار»** جایگاه ویژه‌ای در این شب داشته است. عزیز و نگار، داستان عشق دو جوان از منطقه طالقان و ساوجبلاغ است که سینه‌به‌سینه نقل شده و نماد هویت عاشقانه و ادبی این منطقه محسوب می‌شود.<br /> <br /> == جستارهای وابسته ==<br /> * [[شب یلدا]]<br /> * [[شهرستان ساوجبلاغ]]<br /> * [[مردم تات]]<br /> * [[عزیز و نگار]]<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> <br /> [[رده:آداب و رسوم ایران]]<br /> [[رده:جشن‌های ایرانی]]<br /> [[رده:فرهنگ استان البرز]]<br /> [[رده:شهرستان ساوجبلاغ]]</div>

Modir