https://wikialborz.com/history/%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C?feed=atomعلیپناه اشتهاردی - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-16T04:40:25Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.6https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=11263&oldid=prevModir در ۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۸2026-08-09T14:48:03Z<p></p>
<a href="https://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=11263&oldid=11262">نمایش تغییرات</a>Modirhttps://wikialborz.com/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=11262&oldid=prevModir: صفحهای تازه حاوی «'''شیخ علیپناه اشتهاردی''' (۱۲۹۶–۱۸ تیر ۱۳۸۷) روحانی شیعه ایرانی، فقیه، مدرس حوزه علمیه قم و از شاگردان روحالله خمینی بود. او از روحانیان مبارز در جریان انقلاب ۱۳۵۷ ایران بهشمار میرفت و در فعالیتهای علمی و فرهنگی حوزه علمیه قم نقش د...» ایجاد کرد2026-08-09T14:42:53Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''شیخ علیپناه اشتهاردی''' (۱۲۹۶–۱۸ تیر ۱۳۸۷) روحانی شیعه ایرانی، فقیه، مدرس حوزه علمیه قم و از شاگردان <a href="/edit/%D8%B1%D9%88%D8%AD%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C?redlink=1" class="new" title="روحالله خمینی (صفحه وجود ندارد)">روحالله خمینی</a> بود. او از روحانیان مبارز در جریان <a href="/edit/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?redlink=1" class="new" title="انقلاب ۱۳۵۷ ایران (صفحه وجود ندارد)">انقلاب ۱۳۵۷ ایران</a> بهشمار میرفت و در فعالیتهای علمی و فرهنگی حوزه علمیه قم نقش د...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''شیخ علیپناه اشتهاردی''' (۱۲۹۶–۱۸ تیر ۱۳۸۷) روحانی شیعه ایرانی، فقیه، مدرس حوزه علمیه قم و از شاگردان [[روحالله خمینی]] بود. او از روحانیان مبارز در جریان [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] بهشمار میرفت و در فعالیتهای علمی و فرهنگی حوزه علمیه قم نقش داشت. اشتهاردی در [[اشتهارد]] در [[استان البرز]] زاده شد و بیشتر عمر خود را به تدریس، تبلیغ و پژوهش در علوم اسلامی گذراند.<br />
<br />
او از استادان شناختهشده [[حوزه علمیه قم]] در تدریس متون درسی، بهویژه ''[[اللمعة الدمشقیة]]''، بود و به دلیل تسلط بر این کتاب، از سوی روحالله خمینی «فقه سیار» لقب گرفت. وی تا پایان عمر به تدریس لمعه ادامه داد و با وجود توانایی علمی، به تدریس دروس عالی حوزه وارد نشد.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
علیپناه اشتهاردی در سال ۱۲۹۶ش در [[اشتهارد]] زاده شد. کمتر از یک سال داشت که پدرش درگذشت و مادرش سرپرستی و تربیت او و دیگر فرزندان خانواده را بر عهده گرفت.<br />
<br />
او در ششسالگی وارد مکتبخانه شد و قرآن را فراگرفت. تحصیلات ابتدایی خود را تا حدود یازدهسالگی ادامه داد و سپس با تشویق حاج شیخ یحیی تقوی (درگذشته ۱۳۳۸ش) به تحصیل علوم حوزوی در حوزه علمیه اشتهارد روی آورد.<br />
<br />
پس از فراگیری مقدمات علوم اسلامی، وارد حوزه علمیه قم شد؛ اما به دلیل شرایط سیاسی و محدودیتهای مذهبی در دوران حکومت [[رضاشاه پهلوی]]، ناچار به بازگشت به زادگاهش شد و بار دیگر نزد شیخ یحیی تقوی به تحصیل پرداخت.<br />
<br />
== تحصیلات حوزوی ==<br />
اشتهاردی در سال ۱۳۲۰ش برای ادامه تحصیل به قم بازگشت و نزد استادان برجسته حوزه علمیه قم به تحصیل پرداخت. از استادان او میتوان به [[سید شهابالدین مرعشی نجفی]]، [[مرتضی حائری یزدی]]، [[سید محمد حجت کوهکمری]]، [[سید محمدتقی خوانساری]]، [[سید حسین طباطبایی بروجردی]]، [[محمدعلی اراکی]]، [[سید محمدرضا گلپایگانی]]، [[سید احمد خوانساری]]، [[سید صدرالدین صدر]]، [[محمدحسین طباطبایی]] و [[روحالله خمینی]] اشاره کرد.<br />
<br />
او پس از سالها تحصیل نزد استادان حوزه، به درجه اجتهاد رسید.<br />
<br />
اشتهاردی درباره تأثیر روحالله خمینی بر خود گفته است:<br />
<br />
{{نقل قول|امام خمینی به من آموخت به امور دنیوی توجه نکنم و اگر چیزی از آن امور را از دست دادم، اهمیت ندهم.}}<br />
<br />
== تدریس و فعالیتهای علمی ==<br />
اشتهاردی از مدرسان حوزه علمیه قم و از استادان مسلط بر متون کلاسیک دروس حوزوی بود. بیشترین شهرت او در تدریس، به کتاب ''[[اللمعة الدمشقیة]] فی فقه الامامیة''، اثر [[شهید اول]]، مربوط میشد.<br />
<br />
او برخلاف روند معمول در حوزههای علمیه که مدرسان پس از تدریس لمعه به تدریس کتابهایی مانند ''[[فرائد الاصول]]''، ''[[مکاسب]]'' و ''[[کفایة الاصول]]'' و سپس درس خارج فقه و اصول میپردازند، تا پایان عمر به تدریس لمعه ادامه داد. با وجود توانایی علمی، وارد تدریس مراحل عالیتر دروس حوزوی نشد.<br />
<br />
به دلیل تسلط ویژه او بر کتاب لمعه، [[روحالله خمینی]] او را «فقه سیار» نامیده بود.<br />
<br />
آیتالله [[سید محمدرضا گلپایگانی]] او را به عضویت هیئت ممتحن دروس سطح حوزه منصوب کرد. اشتهاردی همچنین در مواقعی که محمدعلی اراکی در سفر بود، در [[مسجد امام حسن عسکری قم]] اقامه جماعت میکرد.<br />
<br />
== فعالیتهای تبلیغی و فرهنگی پیش از انقلاب ==<br />
اشتهاردی در سالهای پیش از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] به فعالیتهای تبلیغی و فرهنگی نیز پرداخت. او برای تبلیغ دینی به شهرهای مختلف، از جمله [[اشتهارد]]، [[تفرش]]، [[زرینشهر]] و [[تویسرکان]] سفر کرد و مدتی نیز در حوزه علمیه [[خرمآباد]] به تدریس پرداخت.<br />
<br />
وی همچنین در [[مسجد امام حسن عسکری قم]] و برخی مراکز مذهبی قم به اقامه نماز جماعت میپرداخت.<br />
<br />
== فعالیتهای سیاسی و حمایت از انقلاب ==<br />
اشتهاردی از آغاز [[نهضت امام خمینی]] از این نهضت حمایت کرد و در جریان رویدادهای منتهی به انقلاب ۱۳۵۷ ایران با جریان مبارزه روحانیون علیه حکومت پهلوی همراه بود.<br />
<br />
پس از [[قیام ۱۵ خرداد]] ۱۳۴۲، شیخ اسدالله کاشی مبلغی پول برای اشتهاردی فرستاد تا آن را میان طلبههایی که در جریان این واقعه آسیب دیده بودند توزیع کند.<br />
<br />
اشتهاردی همچنین برخی اعلامیهها و بیانیههای اعتراضی روحانیون علیه حکومت پهلوی و در حمایت از روحالله خمینی را امضا کرد. از جمله این موارد، نامهای در مهر ۱۳۴۴ در پی انتقال روحالله خمینی از تبعید در [[ترکیه]] به [[نجف]] بود.<br />
<br />
او در یکی از سفرهای تبلیغی خود به اشتهارد، به دلیل سخنرانیهای انتقادی و روشنگرانه، توسط [[ساواک]] بازداشت شد.<br />
<br />
== فعالیتها پس از انقلاب ==<br />
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، اشتهاردی همچنان به فعالیتهای علمی و مذهبی خود ادامه داد. او در طول [[جنگ ایران و عراق]] در میان رزمندگان [[لشکر ۱۷ علی بن ابیطالب]] حضور یافت.<br />
<br />
از دیگر فعالیتهای او در این دوره میتوان به اقامه نماز جماعت در [[حرم فاطمه معصومه]] و [[مدرسه فیضیه]]، برگزاری جلسات اخلاق برای طلاب و فعالیت در دفتر [[شورای استفتائات]] روحالله خمینی و [[علی خامنهای]] اشاره کرد.<br />
<br />
او همچنین در مدرسه فیضیه، بیت قدیمی روحالله خمینی و دفتر رهبر جمهوری اسلامی در قم به برگزاری جلسات اخلاق میپرداخت.<br />
<br />
== آثار ==<br />
علیپناه اشتهاردی در دوران تحصیل و تدریس حدود ۸۰ اثر چاپشده و دستنویس در زمینه علوم اسلامی پدید آورد. بخش قابل توجهی از آثار او شامل تقریرات درس استادانش و حاشیه و تعلیقه بر آثار فقهی و اصولی عالمان شیعه بود.<br />
<br />
از آثار و نوشتههای او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<br />
<br />
* ''تقریرات درس خارج فقه آیتالله بروجردی''، در ۲ جلد.<br />
* ''تقریرات درس خارج اصول فقه آیتالله بروجردی''، در ۲ جلد.<br />
* ''تقریرات درس خارج فقه آیتالله گلپایگانی''.<br />
* ''تقریرات درس خارج اصول امام خمینی''.<br />
* حاشیه بر ''القرآن و العقل'' نوشته آقانورالدین حسینی عراقی، در ۳ جلد.<br />
* تعلیقه بر ''العروة الوثقی'' نوشته سید محمدکاظم طباطبایی یزدی.<br />
* تعلیقه بر ''وسیلة النجاة'' نوشته سید ابوالحسن اصفهانی.<br />
* تعلیقه بر ''إیضاح الفوائد فی حل مشکلات القواعد'' نوشته فخرالمحققین.<br />
* تعلیقه بر ''روضه المتقین'' نوشته محمدتقی مجلسی، در ۱۴ جلد.<br />
* تعلیقه بر ''مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان'' نوشته مقدس اردبیلی، در ۱۵ جلد.<br />
* تعلیقه بر ''کشف الرموز'' نوشته فاضل آبی، در ۲ جلد.<br />
* ''تعلیقات اخلاقی''.<br />
* ''رسالتان مجموعتان''، حاوی فتاوای علی بن حسین بابویه قمی و ابن ابی عقیل.<br />
* ''فتاوی ابن جنید''.<br />
* ''وظایف مجلس خبرگان''.<br />
* ''وظایف مجلس شورای اسلامی''.<br />
* ''برخی از دستاوردهای انقلاب اسلامی''.<br />
* ''غربگرایی چرا؟''<br />
* ''چهل حدیث از هر معصوم''.<br />
* ''لغات القرآن المأخوذة من تفسیر مجمع البیان''.<br />
* ''هفتساله چرا صدا درآورد؟''، نقد کتاب ''شهید جاوید'' نوشته نعمتالله صالحی نجفآبادی، در ۴۴۰ صفحه.<br />
* ''مدارک العروة الوثقی''، در ۳۰ جلد.<br />
* ''کشکول زمان''.<br />
* ''رسم پارسایی''.<br />
<br />
== ویژگیهای شخصی ==<br />
اشتهاردی حتی در سالهای پایانی زندگی ارتباط خود را با مردم و طلاب حفظ کرد و به پرسشهای دینی آنان پاسخ میداد. بنا بر گزارشهای منتشرشده، او مانند مردم عادی از وسایل حملونقل عمومی استفاده میکرد یا پیاده به محل تدریس و اقامه نماز میرفت.<br />
<br />
او در مدرسه فیضیه با شیوهای روایی و تاریخی به تدریس اخلاق برای طلاب میپرداخت و گاه خاطراتی از روحالله خمینی و وقایع انقلاب اسلامی نقل میکرد.<br />
<br />
== درگذشت ==<br />
علیپناه اشتهاردی شامگاه سهشنبه ۱۸ تیر ۱۳۸۷، پس از اقامه نماز جماعت مغرب، در مدرسه فیضیه قم بر اثر ایست قلبی درگذشت. او در هنگام مرگ ۹۱ سال داشت.<br />
<br />
پیکر او در ضلع غربی رواق شهید مطهری در [[حرم فاطمه معصومه]] به خاک سپرده شد.<br />
<br />
[[علی خامنهای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در پیامی به مناسبت درگذشت او، وی را عالمی مهذب و برخوردار از سجایای اخلاقی توصیف کرد و از شیوه زندگی و رفتار او بهعنوان نمونهای از تقوا و پارسایی یاد کرد.<br />
<br />
== منابع ==<br />
<br />
* ''اسناد انقلاب اسلامی''، ج ۳، ص ۱۷۲.<br />
* فاطمه عزیزخان، ''آیتالله علیپناه اشتهاردی''، حیات نیکان، ج ۸، صص ۱۶–۲۰.<br />
* ''ماهنامه حاشیه''، ش ۳، ص ۵۷.<br />
* پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سید علی خامنهای، ۱۹ تیر ۱۳۸۷.<br />
* ''ویکیشیعه''، دانشنامه مجازی مکتب اهلبیت، ۳ تیر ۱۳۹۷.<br />
* ''هفتهنامه افق حوزه''، ش ۲۹۶، ص ۶.<br />
* رضا استادی، ''سرگذشت کتاب شهید جاوید''، ص ۲۳۴.<br />
* ''سیمای دانشوران حرم''، ص ۸۰.<br />
* حسین عسکری، علمای مجاهد استان البرز، ص ۳۴-۳۷<br />
<br />
[[رده:روحانیان شیعه اهل ایران]]<br />
[[رده:عالمان شیعه]]<br />
[[رده:فقیهان شیعه]]<br />
[[رده:عالمان اهل اشتهارد]]<br />
[[رده:روحانیان اهل اشتهارد]]<br />
[[رده:اهالی اشتهارد]]<br />
[[رده:عالمان استان البرز]]<br />
[[رده:مدرسان حوزه علمیه قم]]<br />
[[رده:شاگردان سید حسین بروجردی]]<br />
[[رده:شاگردان سید محمدرضا گلپایگانی]]<br />
[[رده:شاگردان روحالله خمینی]]<br />
[[رده:عالمان دوره پهلوی]]<br />
[[رده:روحانیان مبارز]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۳۸۷]]<br />
[[رده:زادگان ۱۲۹۶]]<br />
[[رده:خاکسپاریها در حرم فاطمه معصومه]]</div>Modir