فشند - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Modir در ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۶

2026-07-19T21:36:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۶
خط ۴:		خط ۴:
	روستای فشند در دامنه رشته‌کوه البرز واقع شده و منطقه [[طالقان]] در شمال این کوه‌ها و در فاصله بین روستا تا جلگه مازندران قرار دارد.<ref name="wp1"/><ref name="payam1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://payam-savoj.blogsky.com/1391/10/08/post-39/\|عنوان=روستای فشند\|ناشر=باشگاه کوهنوردی پیام ساوجبلاغ\|تاریخ=۲۰۱۳-۰۱-۰۸\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> این روستا از سمت غرب با روستای [[خور (البرز)\|خور]] و روستای سپیدارک، از سمت شرق با روستاهای آردهه، کوشک‌زر و سیفستان، و از جنوب با ینگی‌امام و مهستان (ساوجبلاغ) همسایه است.<ref name="wp1"/><ref name="melk1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://melk-market.com/where-is-fashnd1/\|عنوان=فشند کجاست \| روستای فشند هشتگرد کجای کرج قرار دارد\|ناشر=ملک مارکت\|تاریخ=۲۰۲۱-۰۱-۰۲\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="shish1"/>		روستای فشند در دامنه رشته‌کوه البرز واقع شده و منطقه [[طالقان]] در شمال این کوه‌ها و در فاصله بین روستا تا جلگه مازندران قرار دارد.<ref name="wp1"/><ref name="payam1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://payam-savoj.blogsky.com/1391/10/08/post-39/\|عنوان=روستای فشند\|ناشر=باشگاه کوهنوردی پیام ساوجبلاغ\|تاریخ=۲۰۱۳-۰۱-۰۸\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> این روستا از سمت غرب با روستای [[خور (البرز)\|خور]] و روستای سپیدارک، از سمت شرق با روستاهای آردهه، کوشک‌زر و سیفستان، و از جنوب با ینگی‌امام و مهستان (ساوجبلاغ) همسایه است.<ref name="wp1"/><ref name="melk1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://melk-market.com/where-is-fashnd1/\|عنوان=فشند کجاست \| روستای فشند هشتگرد کجای کرج قرار دارد\|ناشر=ملک مارکت\|تاریخ=۲۰۲۱-۰۱-۰۲\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="shish1"/>

	روستای فشند با مساحت ۹۶۰۰ هکتار (معادل ۹۲۰۰ هکتار در برخی منابع) و از نظر حوضه آبریز کوهستانی و دشت‌های آبرفتی، از بزرگ‌ترین روستاهای ایران به شمار می‌رود.<ref name="wp1"/><ref name="dehyari1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://dehyarifashand.blogfa.com/post/1\|عنوان=درباره روستای فشند\|ناشر=دهیاری فشند\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="abadis1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://abadis.ir/fatofa/فشند/\|عنوان=فشند\|ناشر=آبادیس\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> ارتفاع این روستا ۱۶۴۳ متر از سطح دریا است.<ref name="wp1"/><ref name="wikidata1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.wikidata.org/wiki/Q5436702\|عنوان=Q5436702\|وبگاه=Wikidata\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> موقعیت جغرافیایی فشند در مختصات {{coord\|36\|01\|56\|N\|50\|45\|22\|E\|type:city\|display=inline,title}} قرار دارد.<ref name="wp1"/><ref name="neshan1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://neshan.org/maps/places/b7a30a4b2a23a51bb6ceb922032f6c4d\|عنوان=نقشه فشند در نشان\|ناشر=نشان\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref>		روستای فشند با مساحت ۹۶۰۰ هکتار (معادل ۹۲۰۰ هکتار در برخی منابع) و از نظر حوضه آبریز کوهستانی و دشت‌های آبرفتی، از بزرگ‌ترین روستاهای ایران به شمار می‌رود.<ref name="wp1"/><ref name="dehyari1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://dehyarifashand.blogfa.com/post/1\|عنوان=درباره روستای فشند\|ناشر=دهیاری فشند\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="abadis1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://abadis.ir/fatofa/فشند/\|عنوان=فشند\|ناشر=آبادیس\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> ارتفاع این روستا ۱۶۴۳ متر از سطح دریا است.<ref name="wp1"/><ref name="wikidata1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.wikidata.org/wiki/Q5436702\|عنوان=Q5436702\|وبگاه=Wikidata\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref>

	== تاریخ و قدمت ==		== تاریخ و قدمت ==
خط ۹۹:		خط ۹۹:
	=== سد فشند ===		=== سد فشند ===
	در سال‌های اخیر سد فشند احداث شده است.<ref name="tasnim1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/07/18/883875/سد-فشند-در-استان-ساوجبلاغ-احداث-می‌شود\|عنوان=سد فشند در شهرستان ساوجبلاغ احداث می‌شود‌\|ناشر=تسنیم\|تاریخ=۲۰۱۵-۱۰-۱۰\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="ostanha1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://ostanha.tabnak.ir/fa/news/109358/احداث-سد-فشند-در-استان-ساوجبلاغ\|عنوان=احداث سد فشند در شهرستان ساوجبلاغ\|ناشر=استان‌ها تابناک\|تاریخ=۲۰۱۵-۱۰-۱۰\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> این سد در بالای فشند احداث و از سرچشمه‌های کوه‌های فشند به وجود آمده است.<ref name="tasnim1"/> سد فشند به عنوان یکی از دیدنی‌های این منطقه از آن یاد می‌شود.<ref name="ostanha1"/><ref name="emlk1"/>		در سال‌های اخیر سد فشند احداث شده است.<ref name="tasnim1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/07/18/883875/سد-فشند-در-استان-ساوجبلاغ-احداث-می‌شود\|عنوان=سد فشند در شهرستان ساوجبلاغ احداث می‌شود‌\|ناشر=تسنیم\|تاریخ=۲۰۱۵-۱۰-۱۰\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="ostanha1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://ostanha.tabnak.ir/fa/news/109358/احداث-سد-فشند-در-استان-ساوجبلاغ\|عنوان=احداث سد فشند در شهرستان ساوجبلاغ\|ناشر=استان‌ها تابناک\|تاریخ=۲۰۱۵-۱۰-۱۰\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> این سد در بالای فشند احداث و از سرچشمه‌های کوه‌های فشند به وجود آمده است.<ref name="tasnim1"/> سد فشند به عنوان یکی از دیدنی‌های این منطقه از آن یاد می‌شود.<ref name="ostanha1"/><ref name="emlk1"/>

	~~=== کوهنوردی و پیاده‌روی ===~~
	اگر علاقه‌مند به کوهنوردی هستید، می‌توانید فشند را انتخاب کنید زیرا فشند دارای کوه‌های فراوان و مرتفعی است که پذیرای بسیاری از علاقه‌مندان به این ورزش است.<ref name="emlk1"/><ref name="shish1"/> مسیرهای متعددی برای پیاده‌روی در میان باغ‌ها و مزارع اطراف روستای فشند وجود دارد.<ref name="emlk1"/><ref name="shish1"/> می‌توانید از قدم زدن در طبیعت، استشمام هوای پاک و تماشای مناظر زیبا لذت ببرید.<ref name="emlk1"/>

	== افراد مشهور ==		== افراد مشهور ==
خط ۱۱۰:		خط ۱۰۷:
	== دسترسی ==		== دسترسی ==
	برای رسیدن به فشند، در مسیر اتوبان تهران-قزوین بعد از گذشتن از کرج و عوارضی قدیم، تابلوی هشتگرد جدید دیده می‌شود.<ref name="ctmehr1"/><ref name="irantourism1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://irantourismonline.com/detail.aspx?id=10800\|عنوان=روستای فشند\|ناشر=ایران توریسم آنلاین\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> بعد از ورود به این جاده، تابلوهای روستای فشند گردشگران را به میدان مادر و از آنجا به سمت خیابان صدرا و داخل روستا هدایت می‌کنند.<ref name="ctmehr1"/><ref name="irantourism1"/>		برای رسیدن به فشند، در مسیر اتوبان تهران-قزوین بعد از گذشتن از کرج و عوارضی قدیم، تابلوی هشتگرد جدید دیده می‌شود.<ref name="ctmehr1"/><ref name="irantourism1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://irantourismonline.com/detail.aspx?id=10800\|عنوان=روستای فشند\|ناشر=ایران توریسم آنلاین\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> بعد از ورود به این جاده، تابلوهای روستای فشند گردشگران را به میدان مادر و از آنجا به سمت خیابان صدرا و داخل روستا هدایت می‌کنند.<ref name="ctmehr1"/><ref name="irantourism1"/>

	اگر ساکن کرج هستید و مقصدتان منطقه فشند است، باید مسافتی حدود نیم ساعته را طی کنید.<ref name="wp1"/><ref name="emlk1"/> اما اگر ساکن تهران هستید، باید مسافتی ۹۰ دقیقه‌ای (یا ۶۰ کیلومتری) را طی کنید.<ref name="wp1"/><ref name="emlk1"/> مسیر دسترسی به فشند بسیار سرراست و آسان است.<ref name="wp1"/>

	در خروجی شهر مهستان (شهر جدید هشتگرد) از اتوبان کرج-قزوین خارج می‌شوند و پس از میدان امام خمینی وارد بلوار فشند می‌شوند.<ref name="koohpeyma1"/> از ابتدای بلوار فشند تا منطقه خرتیزان (محل شروع کوهپیمایی به قله خوراسان کوه) ۱۳ کیلومتر است.<ref name="koohpeyma1"/>

	== فرهنگ و سنت ==		== فرهنگ و سنت ==

Modir: /* زبان و گویش */

2026-06-28T20:38:46Z

زبان و گویش

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۸
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	=== زبان و گویش ===		=== زبان و گویش ===
	زبان مردم فشند [[زبان تاتی\|تاتی]] است.<ref name="wp1"/><ref name="tat1"/> این زبان از دستهٔ زبان‌های ایرانی شاخهٔ شمال‌غربی است که در سراسر کوهستان البرز از طارم و شهرستان رودبار تا شاهرود رواج دارد.<ref name="tat1~~"/><ref name="civilica1~~"/> گویش تاتی فشندی یا پشندی، گویش کرجی رایج در این روستاست که با گویش تاتی اشتهاردی شباهت‌های زیادی دارد.<ref name="tat1~~"/><ref name="civilica1~~"/>		زبان مردم فشند [[زبان تاتی\|تاتی]] است.<ref name="wp1"/><ref name="tat1"/> این زبان از دستهٔ زبان‌های ایرانی شاخهٔ شمال‌غربی است که در سراسر کوهستان البرز از طارم و شهرستان رودبار تا شاهرود رواج دارد.<ref name="tat1"/>گویش تاتی فشندی یا پشندی، گویش کرجی رایج در این روستاست که با گویش تاتی اشتهاردی شباهت‌های زیادی دارد.<ref name="tat1"/>

	زبان تاتی که از آنجا که یکی از زبان‌های ایرانی شمال‌غربی است، به زبان‌های شاخه شمال‌غربی از جمله گیلکی، مازندرانی و به‌خصوص به تالشی شبیه و نزدیک‌تر می‌باشد.<ref name="tat1"/><ref name="tourism71">{{یادکرد وب\|نشانی=https://tourism7.com/tati-language.html\|عنوان=زبان تاتی\|ناشر=توریسم ۷\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> بر اساس اعلام یونسکو، زبان تاتی یکی از زبان‌های در خطر انقراض است.<ref name="tat1"/> این زبان بسیاری از ویژگی‌های آوایی، واژگانی و صرف و نحوی کهن را حفظ کرده است.<ref name="tat1"/>		زبان تاتی که از آنجا که یکی از زبان‌های ایرانی شمال‌غربی است، به زبان‌های شاخه شمال‌غربی از جمله گیلکی، مازندرانی و به‌خصوص به تالشی شبیه و نزدیک‌تر می‌باشد.<ref name="tat1"/><ref name="tourism71">{{یادکرد وب\|نشانی=https://tourism7.com/tati-language.html\|عنوان=زبان تاتی\|ناشر=توریسم ۷\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> بر اساس اعلام یونسکو، زبان تاتی یکی از زبان‌های در خطر انقراض است.<ref name="tat1"/> این زبان بسیاری از ویژگی‌های آوایی، واژگانی و صرف و نحوی کهن را حفظ کرده است.<ref name="tat1"/>

Modir: /* تاریخ و قدمت */

2026-06-28T20:37:03Z

تاریخ و قدمت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۷
خط ۷:		خط ۷:

	== تاریخ و قدمت ==		== تاریخ و قدمت ==
	قدمت روستای فشند به بیش از ۳۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد.<ref name="wp1"/><ref name="alborz1">{{یادکرد وب\|نشانی=http://128askari.parsiblog.com/Posts/98/فشند:+%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C+3000+%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA/\|عنوان=فشند: روستای ۳۰۰۰ ساله ساوجبلاغ\|ناشر=البرز پژوهی\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> آثار باستانی برجای‌مانده از عصر آهن در جنوب غربی روستا در محلی به نام کشان یافت شده است که نشان‌دهنده قدمت دیرینه این منطقه است.<ref name="wp1"/><ref name="emlk1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://emelk.biz/mag/%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%AF/\|عنوان=فشند\|ناشر=املک\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="sepidar1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://sepidarnews.ir/yaddasht/151169-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%AF.html\|عنوان=ناگفته‌هایی از تاریخ فشند\|ناشر=سپیدار نیوز\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> این یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهند که فشند از دوران‌های بسیار کهن مسکونی بوده و تمدن‌های مختلف در آن زندگی کرده‌اند.~~<ref name="wp1"/><ref name="civilica1"/>~~<ref name="takhistory1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://takhistory.blogfa.com/post/16\|عنوان=تاریخ فشند\|ناشر=تاریخ تاک\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref>		قدمت روستای فشند به بیش از ۳۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد.<ref name="wp1"/><ref name="alborz1">{{یادکرد وب\|نشانی=http://128askari.parsiblog.com/Posts/98/فشند:+%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C+3000+%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA/\|عنوان=فشند: روستای ۳۰۰۰ ساله ساوجبلاغ\|ناشر=البرز پژوهی\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> آثار باستانی برجای‌مانده از عصر آهن در جنوب غربی روستا در محلی به نام کشان یافت شده است که نشان‌دهنده قدمت دیرینه این منطقه است.<ref name="wp1"/><ref name="emlk1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://emelk.biz/mag/%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%AF/\|عنوان=فشند\|ناشر=املک\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref><ref name="sepidar1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://sepidarnews.ir/yaddasht/151169-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%AF.html\|عنوان=ناگفته‌هایی از تاریخ فشند\|ناشر=سپیدار نیوز\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> این یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهند که فشند از دوران‌های بسیار کهن مسکونی بوده و تمدن‌های مختلف در آن زندگی کرده‌اند.<ref name="takhistory1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://takhistory.blogfa.com/post/16\|عنوان=تاریخ فشند\|ناشر=تاریخ تاک\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref>

	در طول تاریخ، این روستا تحت تأثیر فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون قرار داشته و نشانه‌های این تأثیرات در معماری و آثار باستانی روستا مشاهده می‌شود.<ref name="wp1"/><ref name="tat1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/زبان_تاتی_ایران\|عنوان=زبان تاتی ایران\|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> رد پای آیین‌های کهن، به‌ویژه زرتشتی، در فرهنگ و ادبیات بومی و یافته‌های تاریخی این منطقه دیده می‌شود.<ref name="wp1"/><ref name="emlk1"/>		در طول تاریخ، این روستا تحت تأثیر فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون قرار داشته و نشانه‌های این تأثیرات در معماری و آثار باستانی روستا مشاهده می‌شود.<ref name="wp1"/><ref name="tat1">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/زبان_تاتی_ایران\|عنوان=زبان تاتی ایران\|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد\|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۰-۳۱}}</ref> رد پای آیین‌های کهن، به‌ویژه زرتشتی، در فرهنگ و ادبیات بومی و یافته‌های تاریخی این منطقه دیده می‌شود.<ref name="wp1"/><ref name="emlk1"/>

Modir در ‏۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۳

2026-03-04T22:23:32Z

نمایش تغییرات

Modir: صفحه‌ای تازه حاوی «'''فشند''' (با تلفظ بومی '''پشند''') یکی از قدیمی‌ترین، بزرگ‌ترین و زیباترین روستاهای استان البرز است که در شهرستان ساوجبلاغ، بخش چندار واقع شده است.{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/فشند|عنوان=فشند|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزا...» ایجاد کرد

2025-10-31T14:11:25Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''فشند''' (با تلفظ بومی '''پشند''') یکی از قدیمی‌ترین، بزرگ‌ترین و زیباترین روستاهای استان البرز است که در شهرستان ساوجبلاغ، بخش چندار واقع شده است.<ref name="wp1">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/فشند|عنوان=فشند|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزا...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات