Modir: /* پانویس */

2026-07-17T13:11:41Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۸۸:		خط ۸۸:

	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:شهرهای استان البرز]]
			[[رده:شهرهای شهرستان ساوجبلاغ]]

Modir در ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۰

2026-07-13T23:50:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات جغرافیا
			\|نوع=city
			\|نام=هشتگرد
			\|نام‌رسمی=شهر هشتگرد
			\|تصویر=
			\|توضیح تصویر=
			\|اندازه‌تصویر=250

			\|کشور=ایران
			\|استان=[[البرز]]
			\|شهرستان=[[شهرستان ساوجبلاغ]]
			\|بخش=[[بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ]]
			\|دهستان=
			\|مرکز=شهرستان ساوجبلاغ

			\|شهرها=
			\|بخش‌ها=

			\|جمعیت=۶۴٬۵۰۰ نفر (۱۳۹۵)
			\|مساحت=
			\|تراکم‌جمعیت=
			\|ارتفاع=
			\|شهردار=
			\|فرماندار=
			\|پیش‌شماره=
			\|پلاک خودرو=
			\|حوزه انتخابیه=
			\|مذهب=
			\|سال تأسیس=
			\|وبگاه=
			\|نام‌های دیگر=هشتگِرد، هشتگِرد قدیم، هشتجرد

			\|پانویس=
			}}
	'''هَشتگِرد''' (در گفتار محلی: هَشتگَرد، هَشتگِردِ قدیم) شهری در [[بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ]] در [[استان البرز]] و مرکز این شهرستان است.<ref name="wp-mzn">{{یادکرد وب \|نشانی=https://mzn.wikipedia.org/wiki/هشتگرد \|عنوان=هشتگرد \|وبگاه=ویکی‌پدیای مازندرانی \|تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="kojaro">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.kojaro.com/thingstodo/194724-hashtgerd-savojbolagh-alborz/ \|عنوان=هشتگرد کجاست؟ \|وبگاه=کجارو \|تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این شهر در جنوب [[آزادراه کرج – قزوین]]، حدود ۷۰ کیلومتری باختر [[تهران]] و حدود ۳۰ کیلومتری باختر [[کرج]] واقع شده‌است و در برابر آن، در شمال آزادراه، [[مهستان (شهر جدید هشتگرد)\|شهر مهستان]] (شهر جدید هشتگرد سابق) قرار دارد که از نظر اداری شهری جداگانه به‌شمار می‌آید.<ref name="kojaro" /><ref name="mehestan">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/مهستان_(شهر_جدید_هشتگرد) \|عنوان=مهستان (شهر جدید هشتگرد) \|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>		'''هَشتگِرد''' (در گفتار محلی: هَشتگَرد، هَشتگِردِ قدیم) شهری در [[بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ]] در [[استان البرز]] و مرکز این شهرستان است.<ref name="wp-mzn">{{یادکرد وب \|نشانی=https://mzn.wikipedia.org/wiki/هشتگرد \|عنوان=هشتگرد \|وبگاه=ویکی‌پدیای مازندرانی \|تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="kojaro">{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.kojaro.com/thingstodo/194724-hashtgerd-savojbolagh-alborz/ \|عنوان=هشتگرد کجاست؟ \|وبگاه=کجارو \|تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این شهر در جنوب [[آزادراه کرج – قزوین]]، حدود ۷۰ کیلومتری باختر [[تهران]] و حدود ۳۰ کیلومتری باختر [[کرج]] واقع شده‌است و در برابر آن، در شمال آزادراه، [[مهستان (شهر جدید هشتگرد)\|شهر مهستان]] (شهر جدید هشتگرد سابق) قرار دارد که از نظر اداری شهری جداگانه به‌شمار می‌آید.<ref name="kojaro" /><ref name="mehestan">{{یادکرد وب \|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/مهستان_(شهر_جدید_هشتگرد) \|عنوان=مهستان (شهر جدید هشتگرد) \|وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد \|تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

Modir: صفحه‌ای تازه حاوی «'''هَشتگِرد''' (در گفتار محلی: هَشتگَرد، هَشتگِردِ قدیم) شهری در بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز و مرکز این شهرستان است.{{یادکرد وب |نشانی=https://mzn.wikipedia.org/wiki/هشتگرد |عنوان=هشتگرد |وبگاه=ویکی‌پدیای مازندرانی |تاریخ بازبینی=...» ایجاد کرد

2026-05-03T07:37:32Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''هَشتگِرد''' (در گفتار محلی: هَشتگَرد، هَشتگِردِ قدیم) شهری در بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز و مرکز این شهرستان است.<ref name="wp-mzn">{{یادکرد وب |نشانی=https://mzn.wikipedia.org/wiki/هشتگرد |عنوان=هشتگرد |وبگاه=ویکی‌پدیای مازندرانی |تاریخ بازبینی=...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''هَشتگِرد''' (در گفتار محلی: هَشتگَرد، هَشتگِردِ قدیم) شهری در [[بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ]] در [[استان البرز]] و مرکز این شهرستان است.<ref name="wp-mzn">{{یادکرد وب |نشانی=https://mzn.wikipedia.org/wiki/هشتگرد |عنوان=هشتگرد |وبگاه=ویکی‌پدیای مازندرانی |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="kojaro">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.kojaro.com/thingstodo/194724-hashtgerd-savojbolagh-alborz/ |عنوان=هشتگرد کجاست؟ |وبگاه=کجارو |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این شهر در جنوب [[آزادراه کرج – قزوین]]، حدود ۷۰ کیلومتری باختر [[تهران]] و حدود ۳۰ کیلومتری باختر [[کرج]] واقع شده‌است و در برابر آن، در شمال آزادراه، [[مهستان (شهر جدید هشتگرد)|شهر مهستان]] (شهر جدید هشتگرد سابق) قرار دارد که از نظر اداری شهری جداگانه به‌شمار می‌آید.<ref name="kojaro" /><ref name="mehestan">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/مهستان_(شهر_جدید_هشتگرد) |عنوان=مهستان (شهر جدید هشتگرد) |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== جغرافیا و اقلیم ==

هشتگرد در دشت ساوجبلاغ و در دامنه‌های جنوبی [[کوه‌های البرز]] و از نظر تقسیمات کشوری در استان البرز، شهرستان ساوجبلاغ و بخش مرکزی این شهرستان قرار دارد.<ref name="kojaro" /><ref name="shish">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/َHashtGardof78Savojbolagh |عنوان=هشتگرد ساوجبلاغ؛ راهنمای جامع بازدید و سکونت |وبگاه=شیش‌دنگ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این شهر از شمال به دامنه‌های کوهستانی و روستاهایی چون [[هیو]] و [[خور]]، از جنوب و خاور به دشت‌های کشاورزی و از باختر به شهر [[مهستان (شهر جدید هشتگرد)|مهستان]] و مسیر قزوین محدود می‌شود.<ref name="shish" /><ref name="delgarm">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.delgarm.com/tourism/174924-هشتگرد |عنوان=معرفی مناطق دیدنی شهر هشتگرد |وبگاه=دلگرم |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

اقلیم هشتگرد به‌سبب قرارگیری در گذر بین دشت و کوهستان، نیمه‌خشک با زمستان‌های سرد و تابستان‌های نسبتاً معتدل و خشک است و وزش بادهای محلی و کوه‌به‌دشت، به‌ویژه در بعدازظهرها، از ویژگی‌های اقلیمی منطقه به‌شمار می‌آید.<ref name="shish" /><ref name="bahal">{{یادکرد وب |نشانی=https://bahalmag.ir/راهنمای-سفر-به-هشتگرد/ |عنوان=راهنمای سفر به هشتگرد |وبگاه=بَهال‌مگ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== تاریخچه و نام ==

کاوش‌ها و یافته‌های باستان‌شناسی، از جمله سفال‌های اشکانی و گورخمره‌های دورهٔ [[ساسانیان|ساسانی]] در تپه‌ها و محوطه‌های اطراف، نشان می‌دهد که پیشینهٔ استقرار انسانی در محدودهٔ هشتگرد به بیش از ۲۲۰۰ سال پیش می‌رسد.<ref name="kojaro" /><ref name="iranhotel">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.iranhotelonline.com/blog/sightseeing-places-hashtgerd/ |عنوان=جاهای دیدنی هشتگرد |وبگاه=ایران هتل آنلاین |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در متون تاریخی و اسناد کهن، از این شهر با نام‌های «هشتگِرت»، «هشت کُرد» و «هشتجرد» نیز یاد شده‌است.<ref name="kojaro" /><ref name="delgarm" />

دربارهٔ وجه‌تسمیهٔ هشتگرد، دیدگاه‌های گوناگونی بیان شده‌است؛ در یکی از این دیدگاه‌ها، «هشتگِرت» ترکیبی از واژهٔ «هشت» و جزء «گِرت/گَرد» به‌معنای گِرد، دژ یا آبادانی دانسته شده و آن را به‌معنای «هشت دژ» یا «هشت آبادی» تفسیر کرده‌اند.<ref name="delgarm" /> در روایتی دیگر، مهاجرت «هشت خانوار کرد» به این ناحیه و آباد کردن آن، سبب نام‌گذاری محل به «هشت کُرد» و سپس دگرگونی آن به «هشتگرد» دانسته شده‌است.<ref name="kojaro" /> این روایت‌ها بیشتر در حوزهٔ فرهنگ عامه و منابع محلی نقل می‌شوند و پشتوانهٔ زبان‌شناختی قطعی ندارند.

== جمعیت ==

در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت شهر هشتگرد ۴۵٬۳۳۲ نفر ثبت شده‌است.<ref name="amar">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/جمعیت_شهرستان‌های_استان_البرز |عنوان=جمعیت شهرستان‌های استان البرز |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> داده‌های آماری تجمیعی برای شهرهای استان البرز نشان می‌دهد که جمعیت هشتگرد در سرشماری سال ۱۳۹۵ به حدود ۶۴٬۵۰۰ نفر رسیده و این شهر در میان شهرهای استان در ردیف شهرهای با جمعیت متوسط قرار دارد.<ref name="sdata">{{یادکرد وب |نشانی=https://sdata.ir/dashboards/population/جمعیت-شهرهای-استان-البرز |عنوان=جمعیت شهرهای استان البرز |وبگاه=اس دیتا |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

مجموعهٔ شهرستان ساوجبلاغ، که مرکز آن هشتگرد است، در سرشماری ۱۳۸۵ جمعیتی نزدیک به ۱۸۹ هزار نفر داشته‌است و هشتگرد به‌عنوان مرکز اداری، تجاری و خدماتی، نقش محوری در شبکهٔ سکونتگاهی این شهرستان ایفا می‌کند.<ref name="amar" /><ref name="shish" />

== اقتصاد ==

اقتصاد هشتگرد ترکیبی از بخش‌های خدماتی، صنعتی و تا حدی کشاورزی و باغداری است.<ref name="shish" /><ref name="iranhotel" /> در محدودهٔ شهر و حاشیهٔ آن، واحدهای تجاری، کارگاه‌های تولیدی، خدمات شهری، حمل‌ونقل و اصناف خرد بخش مهمی از اشتغال را تشکیل می‌دهند و بازار و مراکز خرید شهری، پاسخ‌گوی نیازهای شهر و بخشی از جمعیت روستاهای اطراف هستند.<ref name="shish" /><ref name="bahal" />

یکی از مهم‌ترین عناصر ساختار اقتصادی منطقه، [[شهرک صنعتی هشتگرد]] است که در سال ۱۳۶۷ در زمینی به مساحت حدود ۲۵۰ هکتار و در مجاورت آزادراه کرج–قزوین ایجاد شد و هدف از آن تأمین اشتغال برای شهر هشتگرد و شهر جدید هشتگرد (مهستان) و جلوگیری از خوابگاهی شدن این شهرها بوده‌است.<ref name="bamkok">{{یادکرد وب |نشانی=https://bamkok.ir/blog/hashtgerd-industrial-town/ |عنوان=شهرک صنعتی هشتگرد |وبگاه=مجله بامکوک |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="hashtic">{{یادکرد وب |نشانی=http://www.hashtgerdicc.com |عنوان=شرکت شهرک صنعتی غیردولتی هشتگرد |وبگاه=شهرک صنعتی هشتگرد |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

در این شهرک بیش از ۱۵۰ واحد صنعتی در حوزه‌های شیمیایی، فلزی، غذایی، نساجی، محصولات سلولزی، لوازم آرایشی و بهداشتی و محصولات پلاستیکی فعالیت دارند و برای هزاران نفر به‌طور مستقیم و غیرمستقیم اشتغال ایجاد کرده‌اند.<ref name="bamkok" /><ref name="hashtic" /> توسعهٔ این شهرک تا حدود ۳۵۰ هکتار در طرح‌های آتی پیش‌بینی شده و آن را به یکی از شهرک‌های صنعتی مهم کشور تبدیل کرده‌است.<ref name="bamkok" />

== مراکز بهداشتی و درمانی ==

هشتگرد به‌عنوان مرکز شهرستان ساوجبلاغ، دارای شبکه‌ای از مراکز بهداشتی و درمانی شامل «مرکز بهداشت شهر»، درمانگاه‌ها، مطب‌های خصوصی و داروخانه‌ها است که خدمات عمومی سلامت را به جمعیت شهری و روستاهای پیرامون ارائه می‌کنند.<ref name="shish" /><ref name="bahal" /> بخشی از خدمات تخصصی درمانی نیز از طریق مراکز درمانی کرج و تهران برای ساکنان منطقه قابل دسترس است و سامانه‌های نوبت‌دهی و ارجاع پزشکی میان این شهرها برقرار است.<ref name="lastsecond">{{یادکرد وب |نشانی=https://lastsecond.ir/taleqan |عنوان=اطلاعات منطقه‌ای البرز و دسترسی‌ها |وبگاه=لست‌سکند |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== مراکز فرهنگی و آموزشی ==

در هشتگرد، ادارهٔ فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان ساوجبلاغ، شهرداری و دیگر نهادهای محلی، متولی برگزاری برنامه‌های فرهنگی، هنری و مذهبی هستند و در مناسبت‌های ملی و مذهبی، جشنواره‌ها و آیین‌های مختلفی در سطح شهر برگزار می‌شود.<ref name="shish" /><ref name="bahal" /> نام‌گذاری «روز فرهنگی هشتگرد» در پی ثبت و توجه به کاروانسرای تاریخی ینگی امام، بخشی از برنامه‌های هویت‌بخشی فرهنگی شهر به‌شمار می‌آید.<ref name="bahal" /><ref name="delgarm" />

در شهر، چند کتابخانهٔ عمومی، فرهنگسرا، کانون‌های فرهنگی هنری مساجد و آموزشگاه‌های آزاد هنری و موسیقی فعالیت می‌کنند و در کنار مدارس دولتی و غیرانتفاعی، نیازهای آموزشی و فرهنگی ساکنان را پوشش می‌دهند.<ref name="shish" /><ref name="behtarino-cultural">{{یادکرد وب |نشانی=https://behtarino.com/r/مکان-تفریحی/هشتگرد |عنوان=مکان‌های تفریحی و فرهنگی هشتگرد |وبگاه=بهترینو |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== گردشگری و جاذبه‌ها ==

هشتگرد و پیرامون آن دارای مجموعه‌ای از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی است که بخشی از آنها در محدودهٔ شهری و بخشی دیگر در روستاهای تابع شهرستان ساوجبلاغ قرار دارند. مهم‌ترین این جاذبه‌ها عبارت‌اند از:<ref name="delgarm" /><ref name="iranhotel" /><ref name="jazebeha">{{یادکرد وب |نشانی=https://jazebeha.com/جاهای-دیدنی-هشتگرد/ |عنوان=جاهای دیدنی هشتگرد |وبگاه=جاذبه‌ها |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

* '''کاروانسرای ینگی امام''': کاروانسرایی تاریخی از دورهٔ صفویه در روستای ینگی امام در جنوب‌شرقی هشتگرد، که ترکیبی از باغ و کاروانسرا است و با معماری چهارایوانی، حجره‌ها، اصطبل و حوض مرکزی شناخته می‌شود و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.<ref name="delgarm" /><ref name="iranhotel" /><ref name="bahal" />
* '''قلعه و مجموعهٔ تاریخی ینگی امام''': در مجاورت کاروانسرا، بقایای قلعه و عمارت قاجاری این مجموعه نیز از جاذبه‌های تاریخی منطقه به‌شمار می‌رود.<ref name="iranhotel" /><ref name="behtarino-cultural" />
* '''[[غار هیو]]''': غاری طبیعی در شمال‌باختری روستای هیو، در درهٔ تفریحی واسوار، در حدود ۸ کیلومتری جادهٔ هشتگرد–قزوین که قدمت آن بر پایهٔ مطالعات زمین‌شناسی به دوران پارینه‌سنگی نسبت داده شده‌است.<ref name="delgarm" /><ref name="iranhotel" />
* '''امامزاده جعفر هشتگرد''': بقعه‌ای مذهبی در مرکز شهر که حرم اصلی آن به دورهٔ صفویه نسبت داده می‌شود و از اماکن مورد احترام مردم شهر است.<ref name="delgarm" /><ref name="shish" />
* '''دسترسی به روستاهای گردشگری ساوجبلاغ''': هشتگرد به‌واسطهٔ موقعیت خود، دسترسی مناسبی به روستاهای خوش‌آب‌وهوای [[کردان]]، [[برغان (ساوجبلاغ)|برغان]]، [[هیو]]، [[خور (کرج)|خور]] و دیگر آبادی‌های گردشگری شهرستان ساوجبلاغ دارد که دارای باغ‌های میوه، رودخانه‌ها، آبشارها و چشم‌اندازهای طبیعی متنوع هستند.<ref name="shish" /><ref name="bahal" />

== حمل‌ونقل ==

هشتگرد به‌سبب قرارگیری در کنار آزادراه کرج–قزوین و نزدیکی به [[خط ۵ متروی تهران (تهران–کرج–مهستان)|خط ریلی تهران–کرج–مهستان]] (با ایستگاه در مهستان)، از نظر دسترسی جاده‌ای و ریلی موقعیت مناسبی دارد.<ref name="kojaro" /><ref name="shish" /><ref name="mehestan" /> خطوط اتوبوس‌رانی و تاکسی‌های بین‌شهری، هشتگرد را به کرج، تهران، قزوین و شهرهای اطراف متصل می‌کنند و در درون شهر نیز ناوگان تاکسی و مینی‌بوس، جابه‌جایی مسافران را بر عهده دارد.<ref name="shish" /><ref name="bahal" />

== پانویس ==

{{پانویس}}

هشتگرد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Modir: /* پانویس */

Modir در ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۰