https://wikialborz.com/history/%D9%BE%D9%84_%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7?feed=atomپل بانوصحرا - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-16T12:10:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.6https://wikialborz.com/index.php?title=%D9%BE%D9%84_%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7&diff=11005&oldid=prevModir: /* ویژگیهای معماری */2026-07-24T21:51:14Z<p><span class="autocomment">ویژگیهای معماری</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۵۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* عرض: حدود ۵٫۵ متر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* عرض: حدود ۵٫۵ متر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ارتفاع بخش باقیمانده: حدود ۶٫۶ متر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ارتفاع بخش باقیمانده: حدود ۶٫۶ متر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبق برخی منابع محلی و گردشگری، در ساخت پل از تیرهای چوبی قطور برای کلافبندی استفاده شده و روی آن با آجرهای قرمز رنگ تزئین شده است. همچنین وجود کتیبهای سنگی بر پیشانی پل گزارش شده که به دلیل تخریب و عدم دسترسی، خوانده نشده است.<ref>{{یادکرد وب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان = بانوصحرا</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| وبگاه = ویکی روستا</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نشانی = https://wikiroosta.ir/%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ بازبینی = ۱۴۰۳/۰۴/۰۱</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وضعیت فعلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وضعیت فعلی ==</div></td></tr>
</table>Modirhttps://wikialborz.com/index.php?title=%D9%BE%D9%84_%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7&diff=11003&oldid=prevModir: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات بنای تاریخی | نام = پل تاریخی بانوصحرا | نامهای دیگر = پل بانو صحرا | تصویر = | توضیح تصویر = | کشور = ایران | استان = استان البرز | شهرستان = شهرستان ساوجبلاغ | بخش = بخش چندار | روستا = بانوصحرا | کاربری = پل | دیرینگی = دوره صفوی | د...» ایجاد کرد2026-07-24T21:43:38Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات بنای تاریخی | نام = پل تاریخی بانوصحرا | نامهای دیگر = پل بانو صحرا | تصویر = | توضیح تصویر = | کشور = ایران | استان = <a href="/view/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2" title="استان البرز">استان البرز</a> | شهرستان = <a href="/view/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA" title="شهرستان ساوجبلاغ">شهرستان ساوجبلاغ</a> | بخش = <a href="/view/%D8%A8%D8%AE%D8%B4_%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1" title="بخش چندار">بخش چندار</a> | روستا = <a href="/view/%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7" title="بانوصحرا">بانوصحرا</a> | کاربری = پل | دیرینگی = دوره صفوی | د...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات بنای تاریخی<br />
| نام = پل تاریخی بانوصحرا<br />
| نامهای دیگر = پل بانو صحرا<br />
| تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
| کشور = ایران<br />
| استان = [[استان البرز]]<br />
| شهرستان = [[شهرستان ساوجبلاغ]]<br />
| بخش = [[بخش چندار]]<br />
| روستا = [[بانوصحرا]]<br />
| کاربری = پل<br />
| دیرینگی = دوره صفوی<br />
| دوره = دوره صفوی<br />
| شماره ثبت ملی = ۱۱۱۰۴<br />
| تاریخ ثبت ملی = ۱۶ شهریور ۱۳۸۳<br />
}}<br />
<br />
'''پل تاریخی بانوصحرا''' یا '''پل بانو صحرا''' پلی مربوط به دوره صفوی است که در [[شهرستان ساوجبلاغ]]، [[بخش چندار]]، روستای [[بانوصحرا]] و بر روی [[رودخانه کردان]] واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۰۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.<ref name="wiki-pol">{{یادکرد وب<br />
| عنوان = پل بانو صحرا<br />
| وبگاه = ویکیپدیا<br />
| نشانی = https://fa.wikipedia.org/wiki/پل_بانو_صحرا<br />
| تاریخ بازبینی = ۱۴۰۳/۰۴/۰۱}}</ref><br />
<br />
== موقعیت ==<br />
پل در حدود دو کیلومتری شمالغرب روستای کردان و در محدودهٔ روستای بانوصحرا قرار دارد و در گذشته مسیر ارتباطی مهمی میان روستاهای اطراف رودخانه کردان محسوب میشده است.<br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
پژوهشهای انجامشده ساخت این پل را به دورهٔ صفوی نسبت دادهاند. این پل یکی از سه پل باقیمانده از دورهٔ صفویه در شهرستان ساوجبلاغ و تنها پل دارای دو دهانهٔ اصلی در این شهرستان است.<ref name="fayazi1394">{{یادکرد ژورنال<br />
| عنوان = بررسی هندسه در ساخت پل تاریخی بانوصحرا<br />
| نویسنده = مرال فیاضی، داریوش حیدری بنی، حامد ایمانطلب<br />
| نشریه = اولین کنفرانس بینالمللی هنر، صنایع دستی و گردشگری<br />
| سال = ۱۳۹۴}}</ref><ref name="fayazi2015"> Introducing Banu Sahra Bridge, a First and Valuable Pace to Restore It<br />
، مرال فیاضی، داریوش حیدری بنی، حامد ایمانطلب، nternational Journal of Science, Technology and Society، ۲۰۱۵<br />
، ۱۲۲–۱۳۱}}</ref><br />
<br />
پل تا دورهٔ قاجار نیز مورد استفاده قرار میگرفته و تا اواخر دههٔ ۱۳۵۰ همچنان بخشی از مسیر ارتباطی محلی بوده است. با تغییر مسیر جادهها و عدم نگهداری مناسب، بهتدریج متروک و دچار تخریب شده است.<br />
<br />
== ویژگیهای معماری ==<br />
پل دارای دو دهانهٔ اصلی و یک دهانهٔ فرعی بوده است. مصالح بهکاررفته در ساخت آن شامل آجر، سنگ لاشه، قلوهسنگ و ملات ساروج و آهکی است.<ref name="fayazi1394"/><br />
<br />
در ساختار پل از طاقهای آجری و پایههای سنگی استفاده شده و طراحی موجشکنها برای کاهش فشار جریان آب در نظر گرفته شده است.<br />
<br />
بر اساس پژوهشهای معماری، ابعاد تقریبی پل در وضعیت اولیه به این شرح برآورد شده است:<br />
* طول: حدود ۳۳ متر<br />
* عرض: حدود ۵٫۵ متر<br />
* ارتفاع بخش باقیمانده: حدود ۶٫۶ متر<br />
<br />
== وضعیت فعلی ==<br />
در حال حاضر بخش عمدهٔ طاقهای پل فرو ریخته و عمدتاً پایههای سنگی و بخشهایی از بدنه باقی مانده است. عوامل طبیعی (جریان آب، فرسایش و سیلابهای فصلی) و عدم حفاظت مناسب از مهمترین دلایل تخریب گستردهٔ بنا بودهاند.<ref name="fayazi2015"/><br />
<br />
مطالعات انجامشده بر ضرورت مستندسازی دقیق، حفاظت اضطراری و تهیهٔ طرح مرمت اصولی این اثر تأکید کردهاند.<br />
<br />
== اهمیت ==<br />
پل تاریخی بانوصحرا افزون بر ارزش معماری، بیانگر اهمیت مسیرهای ارتباطی محلی در منطقهٔ ساوجبلاغ در دورهٔ صفوی است و نمونهای از مهندسی پلسازی سنتی ایران در مناطق کوهپایهای محسوب میشود.<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
[[رده:پلهای تاریخی ایران]]<br />
[[رده:آثار دوره صفوی در استان البرز]]<br />
[[رده:آثار ثبتشده در فهرست آثار ملی ایران در استان البرز]]<br />
[[رده:آثار تاریخی شهرستان ساوجبلاغ]]<br />
[[رده:پلهای رودخانه کردان]]</div>Modir