https://wikialborz.com/history/%D9%BE%D9%84_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86?feed=atom
پل خاتون - تاریخچهٔ نسخهها
2026-08-16T04:15:16Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.6
https://wikialborz.com/index.php?title=%D9%BE%D9%84_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86&diff=9574&oldid=prev
Modir در ۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۲
2026-04-05T11:52:40Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثر </del>تاریخی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنای </ins>تاریخی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = پل خاتون (پل دختر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = پل خاتون (پل دختر)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نامهای دیگر = پل کرج، پل شاهعباسی، پل سلیمانیه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نامهای دیگر = پل کرج، پل شاهعباسی، پل سلیمانیه</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عرض جغرافیایی = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عرض جغرافیایی = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| طول جغرافیایی = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| طول جغرافیایی = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کشور = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{</del>ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کشور = ایران</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| استان = [[استان البرز]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| استان = [[استان البرز]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهرستان = [[کرج]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهرستان = [[کرج]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهر = ورودی شرقی کرج (بلوار هفت تیر)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهر = ورودی شرقی کرج (بلوار هفت تیر)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربری = پل ارتباطی (تاریخی)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربری = پل ارتباطی (تاریخی)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| دیرینگی = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>دوره صفوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>(بازسازی روی پایههای سلجوقی)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| دیرینگی = دوره صفوی (بازسازی روی پایههای سلجوقی)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شماره ثبت = ۳۵۰۱</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شماره ثبت = ۳۵۰۱</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ ثبت ملی = ۲۵ اسفند ۱۳۷۹</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تاریخ ثبت ملی = ۲۵ اسفند ۱۳۷۹</div></td></tr>
</table>
Modir
https://wikialborz.com/index.php?title=%D9%BE%D9%84_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86&diff=9141&oldid=prev
Modir در ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۴۹
2026-02-19T04:49:55Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''پل خاتون''' که با نامهای '''پل دختر کرج'''، '''پل شاهعباسی''' و '''پل سلیمانیه''' نیز شناخته میشود، یکی از سازههای تاریخی مهم شهر [[کرج]] در [[استان البرز]] است. این پل که بر روی [[رودخانه کرج]] ساخته شده، در ورودی شرقی شهر و در نزدیکی [[قلعه صمصام]] واقع شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''پل خاتون''' که با نامهای '''پل دختر کرج'''، '''پل شاهعباسی''' و '''پل سلیمانیه''' نیز شناخته میشود، یکی از سازههای تاریخی مهم شهر [[کرج]] در [[استان البرز]] است. این پل که بر روی [[رودخانه کرج]] ساخته شده، در ورودی شرقی شهر و در نزدیکی [[قلعه صمصام]] واقع شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدمت بنای کنونی این پل به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>دوره صفوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>بازمیگردد، هرچند شواهد باستانشناسی نشان میدهد که پایههای آن بر روی بقایای پلی کهنتر از دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>سلجوقیان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>بنا شده است. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۱ بهعنوان یکی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>آثار ملی ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به ثبت رسیده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایرانشهر|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|نشانی=https://iranshahrpedia.ir/}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدمت بنای کنونی این پل به دوره صفوی بازمیگردد، هرچند شواهد باستانشناسی نشان میدهد که پایههای آن بر روی بقایای پلی کهنتر از دوره سلجوقیان بنا شده است. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایرانشهر|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|نشانی=https://iranshahrpedia.ir/}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۳۹۹، بخش میانی این پل تاریخی فروریخت که منجر به آغاز یک پروژه مرمتی پیچیده شد. عملیات بازسازی این بنا سرانجام در اواخر سال ۱۴۰۴ به پایان رسید و سازه استحکامبخشی شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان مرمت پل خاتون کرج؛ سازه تاریخی جان دوباره گرفت|ناشر=خبرگزاری ایسنا|تاریخ=۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404023022056/}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال ۱۳۹۹، بخش میانی این پل تاریخی فروریخت که منجر به آغاز یک پروژه مرمتی پیچیده شد. عملیات بازسازی این بنا سرانجام در اواخر سال ۱۴۰۴ به پایان رسید و سازه استحکامبخشی شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان مرمت پل خاتون کرج؛ سازه تاریخی جان دوباره گرفت|ناشر=خبرگزاری ایسنا|تاریخ=۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404023022056/}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پل خاتون در مسیر جاده تاریخی «ری به قزوین» قرار داشته و در گذشته یکی از مهمترین گلوگاههای ارتباطی در مسیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>جاده ابریشم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و راه شاهی محسوب میشده است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پل خاتون در مسیر جاده تاریخی «ری به قزوین» قرار داشته و در گذشته یکی از مهمترین گلوگاههای ارتباطی در مسیر جاده ابریشم و راه شاهی محسوب میشده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''دوره سلجوقی:''' برخی کارشناسان معتقدند ساختار اولیه پل متعلق به دوره سلجوقی است که احتمالاً در اثر سیلهای ویرانگر تخریب شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''دوره سلجوقی:''' برخی کارشناسان معتقدند ساختار اولیه پل متعلق به دوره سلجوقی است که احتمالاً در اثر سیلهای ویرانگر تخریب شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''دوره صفوی:''' در زمان حکومت صفویان، همزمان با ساخت کاروانسراها و پلهای متعدد در مسیرهای اصلی کشور، این پل نیز بر روی بقایای سازه قبلی بازسازی و تکمیل شد. سبک معماری طاقها و آجرکاریها گواهی بر صفوی بودن سازه فعلی دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''دوره صفوی:''' در زمان حکومت صفویان، همزمان با ساخت کاروانسراها و پلهای متعدد در مسیرهای اصلی کشور، این پل نیز بر روی بقایای سازه قبلی بازسازی و تکمیل شد. سبک معماری طاقها و آجرکاریها گواهی بر صفوی بودن سازه فعلی دارد.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== عملیات مرمت ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== عملیات مرمت ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از ریزش، عملیات حفاظت اضطراری آغاز شد اما روند بازسازی اصلی با تأخیرهایی مواجه گردید. سرانجام پروژه مرمت جامع پل با نظارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و همکاری [[شهرداری کرج]] آغاز شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از ریزش، عملیات حفاظت اضطراری آغاز شد اما روند بازسازی اصلی با تأخیرهایی مواجه گردید. سرانجام پروژه مرمت جامع پل با نظارت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و همکاری [[شهرداری کرج]] آغاز شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''جزئیات فنی بازسازی:''' در این عملیات، ابتدا آوارهای حاصل از ریزش و الحاقات غیراصولی که در مرمتهای قبلی باعث سنگینی سازه شده بودند، برداشته شدند. سپس طاق فروریخته با استفاده از الگوی سنتی (طاق ضربی و رومی) و مصالح همگن با بافت تاریخی بازسازی شد. همچنین عرشه پل شیببندی، کففرش و ایمنسازی گردید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''جزئیات فنی بازسازی:''' در این عملیات، ابتدا آوارهای حاصل از ریزش و الحاقات غیراصولی که در مرمتهای قبلی باعث سنگینی سازه شده بودند، برداشته شدند. سپس طاق فروریخته با استفاده از الگوی سنتی (طاق ضربی و رومی) و مصالح همگن با بافت تاریخی بازسازی شد. همچنین عرشه پل شیببندی، کففرش و ایمنسازی گردید.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وجه تسمیه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وجه تسمیه ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''پل دختر:''' در فرهنگ ایرانی، انتساب پلها و قلعهها به «دختر» (که اشاره به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آناهیتا]]، </del>ایزدبانوی آبها دارد) معمولاً نشاندهنده اهمیت حفاظت از آب و سازههای آبی بوده است. بسیاری از پلهای تاریخی ایران «پل دختر» نام دارند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''پل دختر:''' در فرهنگ ایرانی، انتساب پلها و قلعهها به «دختر» (که اشاره به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آناهیتا، </ins>ایزدبانوی آبها دارد) معمولاً نشاندهنده اهمیت حفاظت از آب و سازههای آبی بوده است. بسیاری از پلهای تاریخی ایران «پل دختر» نام دارند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''پل خاتون:''' نام خاتون نیز احتمالاً اشاره به بانویی بانی یا مرمتگر در دورههای تاریخی (احتمالاً صفوی یا قاجار) دارد که دستور بازسازی آن را داده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''پل خاتون:''' نام خاتون نیز احتمالاً اشاره به بانویی بانی یا مرمتگر در دورههای تاریخی (احتمالاً صفوی یا قاجار) دارد که دستور بازسازی آن را داده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جستارهای وابسته ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[رودخانه کرج]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[رودخانه کرج]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آثار ملی ایران]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاروانسرای شاهعباسی (کرج)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاروانسرای شاهعباسی (کرج)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاخ سلیمانیه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاخ سلیمانیه]]</div></td></tr>
</table>
Modir
https://wikialborz.com/index.php?title=%D9%BE%D9%84_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86&diff=8775&oldid=prev
Modir: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات اثر تاریخی | نام = پل خاتون (پل دختر) | نامهای دیگر = پل کرج، پل شاهعباسی، پل سلیمانیه | تصویر = Pol-e-dokhtar-karaj.jpg | زیرنویس = نمایی از پل خاتون کرج (وضعیت پس از مرمت ۱۴۰۴) | عرض جغرافیایی = | طول جغرافیایی = | کشور = {{ایران}} | استان = استان ا...» ایجاد کرد
2026-01-05T11:13:36Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات اثر تاریخی | نام = پل خاتون (پل دختر) | نامهای دیگر = پل کرج، پل شاهعباسی، پل سلیمانیه | تصویر = Pol-e-dokhtar-karaj.jpg | زیرنویس = نمایی از پل خاتون کرج (وضعیت پس از مرمت ۱۴۰۴) | عرض جغرافیایی = | طول جغرافیایی = | کشور = {{ایران}} | استان = استان ا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات اثر تاریخی<br />
| نام = پل خاتون (پل دختر)<br />
| نامهای دیگر = پل کرج، پل شاهعباسی، پل سلیمانیه<br />
| تصویر = Pol-e-dokhtar-karaj.jpg<br />
| زیرنویس = نمایی از پل خاتون کرج (وضعیت پس از مرمت ۱۴۰۴)<br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
| کشور = {{ایران}}<br />
| استان = [[استان البرز]]<br />
| شهرستان = [[کرج]]<br />
| شهر = ورودی شرقی کرج (بلوار هفت تیر)<br />
| کاربری = پل ارتباطی (تاریخی)<br />
| دیرینگی = [[دوره صفوی]] (بازسازی روی پایههای سلجوقی)<br />
| شماره ثبت = ۳۵۰۱<br />
| تاریخ ثبت ملی = ۲۵ اسفند ۱۳۷۹<br />
| وضعیت = مرمتشده (آماده بازگشایی)<br />
}}<br />
<br />
'''پل خاتون''' که با نامهای '''پل دختر کرج'''، '''پل شاهعباسی''' و '''پل سلیمانیه''' نیز شناخته میشود، یکی از سازههای تاریخی مهم شهر [[کرج]] در [[استان البرز]] است. این پل که بر روی [[رودخانه کرج]] ساخته شده، در ورودی شرقی شهر و در نزدیکی [[قلعه صمصام]] واقع شده است.<br />
<br />
قدمت بنای کنونی این پل به [[دوره صفوی]] بازمیگردد، هرچند شواهد باستانشناسی نشان میدهد که پایههای آن بر روی بقایای پلی کهنتر از دوره [[سلجوقیان]] بنا شده است. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۱ بهعنوان یکی از [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایرانشهر|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|نشانی=https://iranshahrpedia.ir/}}</ref><br />
<br />
در سال ۱۳۹۹، بخش میانی این پل تاریخی فروریخت که منجر به آغاز یک پروژه مرمتی پیچیده شد. عملیات بازسازی این بنا سرانجام در اواخر سال ۱۴۰۴ به پایان رسید و سازه استحکامبخشی شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان مرمت پل خاتون کرج؛ سازه تاریخی جان دوباره گرفت|ناشر=خبرگزاری ایسنا|تاریخ=۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404023022056/}}</ref><br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
پل خاتون در مسیر جاده تاریخی «ری به قزوین» قرار داشته و در گذشته یکی از مهمترین گلوگاههای ارتباطی در مسیر [[جاده ابریشم]] و راه شاهی محسوب میشده است. <br />
* '''دوره سلجوقی:''' برخی کارشناسان معتقدند ساختار اولیه پل متعلق به دوره سلجوقی است که احتمالاً در اثر سیلهای ویرانگر تخریب شده است.<br />
* '''دوره صفوی:''' در زمان حکومت صفویان، همزمان با ساخت کاروانسراها و پلهای متعدد در مسیرهای اصلی کشور، این پل نیز بر روی بقایای سازه قبلی بازسازی و تکمیل شد. سبک معماری طاقها و آجرکاریها گواهی بر صفوی بودن سازه فعلی دارد.<br />
* '''دوره قاجار:''' در دوره قاجار نیز تعمیراتی روی این پل صورت گرفت و به دلیل نزدیکی به کاخ سلیمانیه (منسوب به سلیمانمیرزا قاجار)، گاهی به نام «پل سلیمانیه» نیز خوانده میشد.<br />
<br />
== معماری ==<br />
درازی پل خاتون حدود ۶۱ متر و پهنای آن بیش از ۷ متر است. این پل دارای دهانههای متعدد با طاقهای جناغی (تز تیز) است که ویژگی بارز معماری دوران اسلامی در ایران میباشد.<br />
<br />
* '''مصالح:''' بدنه اصلی پل از آجر و ملات ساروج ساخته شده است، اما پایههای آن برای استحکام در برابر جریان آب رودخانه کرج، از سنگهای بزرگ و مستحکم تشکیل شده است.<br />
* '''سازه:''' طراحی پل به گونهای بوده که علاوه بر عبور کاروانها، توانایی مقاومت در برابر طغیانهای فصلی رودخانه کرج را داشته باشد. فضای میان پایهها به گونهای طراحی شده که فشار آب را شکسته و از تخریب پل جلوگیری کند.<br />
* '''بخش میانی:''' شیب پل از دو طرف به سمت مرکز افزایش مییابد که فرمی قوسیشکل به نمای کلی پل میبخشد.<br />
<br />
== ریزش و بازسازی (۱۳۹۹–۱۴۰۴) ==<br />
=== حادثه ریزش ===<br />
در آذرماه سال ۱۳۹۹، سقف و طاق اصلی دهانه میانی پل به دلیل نفوذ رطوبت، فرسایش پایهها و عدم مرمت اصولی در سالهای گذشته فروریخت. این حادثه بازتاب گستردهای داشت و نگرانیهایی را درباره تخریب کامل بنا ایجاد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ریزش پل تاریخی خاتون کرج|ناشر=خبرگزاری ایسنا|تاریخ=۲۳ آذر ۱۳۹۹|نشانی=https://www.isna.ir/news/99092317586/}}</ref><br />
<br />
=== عملیات مرمت ===<br />
پس از ریزش، عملیات حفاظت اضطراری آغاز شد اما روند بازسازی اصلی با تأخیرهایی مواجه گردید. سرانجام پروژه مرمت جامع پل با نظارت [[وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی]] و همکاری [[شهرداری کرج]] آغاز شد.<br />
<br />
* '''جزئیات فنی بازسازی:''' در این عملیات، ابتدا آوارهای حاصل از ریزش و الحاقات غیراصولی که در مرمتهای قبلی باعث سنگینی سازه شده بودند، برداشته شدند. سپس طاق فروریخته با استفاده از الگوی سنتی (طاق ضربی و رومی) و مصالح همگن با بافت تاریخی بازسازی شد. همچنین عرشه پل شیببندی، کففرش و ایمنسازی گردید.<br />
* '''تکمیل پروژه:''' در اواخر سال ۱۴۰۴، مقامات میراث فرهنگی استان البرز اعلام کردند که عملیات مرمت و استحکامبخشی پل به پایان رسیده و این اثر تاریخی آماده بهرهبرداری مجدد (به عنوان پیادهراه گردشگری) است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پل خاتون کرج آماده بهرهبرداری شد|ناشر=خبرگزاری صدا و سیما|تاریخ=۸ دی ۱۴۰۴|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/news/5673743/}}</ref><br />
<br />
== وجه تسمیه ==<br />
* '''پل دختر:''' در فرهنگ ایرانی، انتساب پلها و قلعهها به «دختر» (که اشاره به [[آناهیتا]]، ایزدبانوی آبها دارد) معمولاً نشاندهنده اهمیت حفاظت از آب و سازههای آبی بوده است. بسیاری از پلهای تاریخی ایران «پل دختر» نام دارند.<br />
* '''پل خاتون:''' نام خاتون نیز احتمالاً اشاره به بانویی بانی یا مرمتگر در دورههای تاریخی (احتمالاً صفوی یا قاجار) دارد که دستور بازسازی آن را داده است.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
* [[رودخانه کرج]]<br />
* [[آثار ملی ایران]]<br />
* [[کاروانسرای شاهعباسی (کرج)]]<br />
* [[کاخ سلیمانیه]]<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
[[رده:پلهای تاریخی ایران]]<br />
[[رده:پلهای دوره صفویان]]<br />
[[رده:آثار ملی ایران در کرج]]<br />
[[رده:ساختمانها و سازهها در کرج]]<br />
[[رده:جاذبههای گردشگری استان البرز]]</div>
Modir