https://wikialborz.com/history/%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C?feed=atomپژوهشکده گیاهان دارویی - تاریخچهٔ نسخهها2026-09-05T06:46:32Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.6https://wikialborz.com/index.php?title=%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C&diff=11426&oldid=prevModir: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات سازمان |نام = پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی |نام کامل = پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی |نام انگلیسی = Iranian Institute of Medicinal Plants |تصویر = |توضیح تصویر = |نوع = پژوهشکده تحقیقاتی |وضعیت = فعال |سال تأسیس = ۱۳۷۷ |بنیانگذار = جها...» ایجاد کرد2026-09-04T12:58:06Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات سازمان |نام = پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی |نام کامل = پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی |نام انگلیسی = Iranian Institute of Medicinal Plants |تصویر = |توضیح تصویر = |نوع = پژوهشکده تحقیقاتی |وضعیت = فعال |سال تأسیس = ۱۳۷۷ |بنیانگذار = جها...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات سازمان<br />
|نام = پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی<br />
|نام کامل = پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی<br />
|نام انگلیسی = Iranian Institute of Medicinal Plants<br />
|تصویر = <br />
|توضیح تصویر = <br />
|نوع = پژوهشکده تحقیقاتی<br />
|وضعیت = فعال<br />
|سال تأسیس = ۱۳۷۷<br />
|بنیانگذار = جهاد دانشگاهی<br />
|شعار = <br />
|کشور = ایران<br />
|استان = [[البرز]]<br />
|شهر = [[کرج]]<br />
|منطقه = <br />
|نشانی = کرج، کیلومتر ۵ اتوبان کرج–قزوین، خروجی کمالشهر، انتهای جاده بهشت سکینه، [[مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاد دانشگاهی]]<br />
|مختصات = <br />
|رئیس = [[نسرین قوامی]]<br />
|مدیرعامل = <br />
|مالک = دولت ایران<br />
|سازمان مادر = جهاد دانشگاهی<br />
|حوزه فعالیت = تحقیقات گیاهان دارویی، داروهای گیاهی، بیوتکنولوژی گیاهی، فارماکوگنوزی و فرآوردههای طبیعی<br />
|محصولات = داروهای گیاهی (ملیتروپیک، اورتی هرب، ول اسلیپ، لیپوویا و ...)، مکملهای گیاهی، ارقام اصلاحشده، بذر و نهال استاندارد<br />
|خدمات = تحقیقات کاربردی، آنالیز و استانداردسازی مواد مؤثره، فرمولاسیون، تولید فرآوردههای دارویی گیاهی، آموزش و انتقال یافتههای علمی، مرکز رشد واحدهای فناوری<br />
|شرکتهای تابعه = <br />
|تعداد کارکنان = بیش از ۵۰ عضو هیأت علمی و محقق<br />
|وبگاه = http://imp.acecr.ac.ir<br />
|اینستاگرام= {{اینستاگرام|imp_acecr}} <br />
|تلگرام= https://telegram.me/imp_acecr1<br />
}}<br />
'''پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی''' (به انگلیسی: '''Iranian Institute of Medicinal Plants'''؛ به اختصار: '''IMP''') یک مرکز پژوهشی تخصصی وابسته به [[جهاد دانشگاهی]] است که در مهرماه ۱۳۷۷ در کرج آغاز به کار کرد و در سال ۱۳۸۰ بهعنوان «مرکز تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی» مورد تصویب شورای گسترش دانشگاههای علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار گرفت.<ref name="about">{{یادکرد وب |عنوان=درباره ما |نشانی=http://www.imp.ac.ir/Page/About/1 |ناشر=پژوهشکده گیاهان دارویی |تاریخ= |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><ref name="history">{{یادکرد وب |عنوان=مروری بر ۱۸ سال فعالیت پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی |نشانی=https://www.isna.ir/news/Bojnourd-29179/مروری-بر-۱۸-سال-فعالیت-پژوهشکده-گیاهان-دارویی-جهاد-دانشگاهی-معرفی |ناشر=ایسنا |تاریخ= |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref> این پژوهشکده با مأموریت تلفیق پژوهشهای بنیادی و کاربردی در حوزهٔ گیاهان دارویی، از شناسایی منابع ژنتیکی تا تولید فرآوردههای دارویی و مکملهای گیاهی، بهعنوان یکی از بازوهای راهبردی جهاد دانشگاهی در حوزهٔ زیستفناوری و اقتصاد دانشبنیان شناخته میشود.<ref name="impnews26">{{یادکرد وب |عنوان=پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی؛ از پژوهش تا تجاریسازی دستاوردهای بومی |نشانی=https://research.acecr.ac.ir/fa/news/103302/پژوهشکده-گیاهان-دارویی-جهاد-دانشگاهی-از-پژوهش-تا-تجاری-سازی-دستاوردهای-بومی |ناشر=جهاد دانشگاهی |تاریخ=۱۴۰۵-۰۵-۱۰ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
<br />
=== تأسیس و رسمیتیافتن (۱۳۷۷–۱۳۸۰) ===<br />
<br />
پژوهشکده گیاهان دارویی در '''مهرماه ۱۳۷۷''' بهعنوان یکی از مراکز نوپای جهاد دانشگاهی در حوزهٔ گیاهان دارویی شکل گرفت و سه سال بعد، در '''۲۰ تیر ۱۳۸۰'''، با تصویب شورای گسترش دانشگاههای علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، رسماً بهعنوان «مرکز تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی» به رسمیت رسید.<ref name="about" /><ref name="history" /> این تصویب، مسیر فعالیتهای پژوهشی، آموزشی و فناورانهٔ مرکز را در چارچوب استانداردهای ملی پژوهشهای علوم پزشکی تعریف کرد.<br />
<br />
=== گسترش فعالیتها و ایجاد هرباریوم دیجیتال (دههٔ ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰) ===<br />
<br />
در دو دههٔ پس از تأسیس، پژوهشکده با راهاندازی گلخانههای تحقیقاتی، آزمایشگاههای شیمی گیاهی و فارماکوگنوزی، و نیز ایجاد '''هرباریوم دیجیتال'''، به گردآوری، شناسایی و مستندسازی گونههای دارویی ایران پرداخت. بر پایهٔ گزارشهای رسمی، هرباریوم دیجیتال این مرکز در سیستم بینالمللی ''Herbarium Index'' نمایه شده و تاکنون '''شش گونهٔ گیاهی جدید''' از جمله ''Clematis iranica''، ''Lathyrus alamutensis'' و ''Ferula hezarlalehzarica'' را به جامعهٔ علمی جهان معرفی کرده است.<ref name="herb20">{{یادکرد وب |عنوان=ثبت هرباریوم دیجیتال پژوهشکده گیاهان دارویی در سیستم Herbarium Index |نشانی=https://www.mpnet.ir/4424/4424 |ناشر=شبکه اطلاعرسانی گیاهان دارویی |تاریخ=۱۳۹۹-۰۶-۱۱ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
=== رونمایی از داروی گیاهی ضد آلزایمر و تحول در تجاریسازی (۱۳۹۵–اکنون) ===<br />
<br />
در دیماه ۱۳۹۵، خط تولید '''داروی گیاهی «ملیتروپیک»''' (بر پایهٔ عصارهٔ گیاه بادرنجبویه) با حضور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پژوهشکده افتتاح شد. این محصول که نخستینبار در ایران و با ادعای «تنها داروی گیاهی ضد آلزایمر جهان» معرفی گردید، بر روی ۴۲ بیمار مبتلا به آلزایمر خفیف تا متوسط آزمایش و نتایج آن منتشر شد.<ref name="melit17">{{یادکرد وب |عنوان=«ملیتروپیک»؛ داروی گیاهی درمان آلزایمر توسط وزیر بهداشت رونمایی شد |نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/11/09/1309804/ملیتروپیک-داروی-گیاهی-درمان-آلزایمر-توسط-وزیر-بهداشت-رونمایی-شد |ناشر=تسنیم |تاریخ=۱۳۹۵-۱۱-۰۹ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><ref name="mna17">{{یادکرد وب |عنوان=Iran to unveil herbal medicine for treating Alzheimer's |نشانی=https://en.mehrnews.com/news/122900/Iran-to-unveil-herbal-medicine-for-treating-Alzheimer-s |ناشر=Mehr News Agency |تاریخ=۲۰۱۷-۰۱-۲۱ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref> از آن پس، پژوهشکده با تمرکز بر '''تجاریسازی دستاوردها'''، چندین دارو و مکمل گیاهی دیگر را نیز به سبد دارویی کشور افزود.<ref name="isna22">{{یادکرد وب |عنوان=از تولید ارقام اصلاحشده گیاهان دارویی تا تولید مکملهای ورزشی با پایه گیاهی |نشانی=https://www.isna.ir/news/1401111209796/از-تولید-ارقام-اصلاح-شده-گیاهان-دارویی-تا-تولید-مکمل-های-ورزشی |ناشر=ایسنا |تاریخ=۱۴۰۱-۱۱-۱۲ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
== مدیریت و ساختار سازمانی ==<br />
<br />
=== رؤسا و سرپرستان ===<br />
<br />
بر اساس اطلاعات رسمی، '''دکتر رضا غفارزادگان''' از سال ۱۳۹۸ تا دورهای پس از آن بهعنوان سرپرست و سپس رئیس پژوهشکده فعالیت کرده است.<ref name="director">{{یادکرد وب |عنوان=ریاست |نشانی=http://www.imp.ac.ir/Page/Director/1 |ناشر=پژوهشکده گیاهان دارویی |تاریخ= |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><ref name="profile">{{یادکرد وب |عنوان=رضا غفارزادگان |نشانی=https://profile.acecr.ac.ir/ghafarzadegan/fa |ناشر=سامانه اعضای جهاد دانشگاهی |تاریخ= |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref> در سال ۱۴۰۳، '''دکتر نسرین قوامی''' با حکم رئیس جهاد دانشگاهی بهعنوان سرپرست پژوهشکده منصوب شد و در گزارشهای سال ۱۴۰۵ با عنوان '''رئیس پژوهشکده''' معرفی گردیده است.<ref name="vista25">{{یادکرد وب |عنوان=سرپرست پژوهشکده گیاهان دارویی منصوب شد |نشانی=https://vista.ir/t/3/لپتاپ-دانشگاهی |ناشر=ویستا |تاریخ=۱۴۰۴-۰۲-۲۸ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><ref name="impnews26" /><br />
<br />
=== واحدهای تخصصی ===<br />
<br />
ساختار پژوهشکده بر پایهٔ گروههای پژوهشی و آزمایشگاهی در حوزههای '''کشاورزی و بهنژادی گیاهان دارویی'''، '''فارماکوگنوزی و شیمی گیاهی'''، '''فرآوردههای دارویی و مکملها'''، و نیز '''مرکز رشد واحدهای فناوری گیاهان دارویی''' سازماندهی شده است.<ref name="isna22" /><ref name="impnews26" /> این چیدمان، زنجیرهٔ کامل «از بذر تا دارو» را در یک مجموعهٔ واحد پوشش میدهد.<br />
<br />
== دستاوردهای شاخص ==<br />
<br />
=== معرفی گونههای جدید گیاهی به علم ===<br />
<br />
پژوهشکده با تکیه بر هرباریوم دیجیتال و پژوهشهای میدانی، تاکنون '''شش گونهٔ گیاهی جدید''' را به جامعهٔ علمی جهانی معرفی کرده است؛ از جمله:<ref name="herb20" /><br />
<br />
* ''Clematis iranica'' (کلماتیس ایرانی)<br />
* ''Lathyrus alamutensis'' (لاتیروس الموتی)<br />
* ''Ferula hezarlalehzarica'' (فرولای کوههای هزار لاله)<br />
<br />
این دستاورد، ایران را در فهرست کشورهای کاشف گونههای جدید دارویی قرار داده است.<br />
<br />
=== تولید داروهای گیاهی ثبتشده ===<br />
<br />
پژوهشکده در سالهای اخیر چندین داروی گیاهی را با طی مراحل پژوهش، کارآزمایی بالینی و اخذ مجوزهای لازم به بازار عرضه کرده است. از مهمترین آنها:<ref name="melit17" /><ref name="tasnim22">{{یادکرد وب |عنوان=رونمایی از ۲ داروی گیاهی برای «کاهش قند خون و درمان اختلالات خواب» |نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/09/26/2822802/رونمایی-از-۲-داروی-گیاهی-برای-کاهش-قند-خون-و-درمان-اختلالات-خواب |ناشر=تسنیم |تاریخ=۱۴۰۱-۰۹-۲۶ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><ref name="irna23">{{یادکرد وب |عنوان=آغاز فرایند عملیاتی تأسیس شرکتهای دانشبنیان تولید داروهای گیاهی |نشانی=https://www.irna.ir/news/85190034/آغاز-فرایند-عملیاتی-تاسیس-شرکت-های-دانش-بنیان-تولید-داروهای-گیاهی |ناشر=ایرنا |تاریخ=۱۴۰۲-۰۵-۱۴ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
* '''ملیتروپیک''' (کپسول گیاهی بر پایهٔ عصارهٔ بادرنجبویه) با اندیکاسیون کمک به کنترل علائم آلزایمر خفیف تا متوسط و بهبود عملکرد شناختی.<br />
* '''اورتی هرب''' (Orthi Herb) با اندیکاسیون کمک به کنترل قند خون در دیابت نوع ۲.<br />
* '''ول اسلیپ''' (Well Sleep) با اندیکاسیون کمک به بهبود کیفیت خواب و درمان اختلالات خواب.<br />
* '''لیپوویا''' (Lipovia) با اندیکاسیون کمک به تنظیم سطح کلسترول، تریگلیسیرید و قند خون.<br />
<br />
=== ارقام اصلاحشده و بذرهای استاندارد ===<br />
<br />
پژوهشکده در حوزهٔ کشاورزی گیاهان دارویی، به '''تولید ارقام اصلاحشده''' و '''بذرهای استاندارد''' برای گونههای پرمصرف دست یافته است. این اقدام، گامی کلیدی برای رفع چالش «نبود ارقام همگن و پربازده» در زنجیرهٔ تولید گیاهان دارویی کشور ارزیابی میشود.<ref name="isna22" /><ref name="medplant18">{{یادکرد وب |عنوان=نبود ارقام اصلاحشده برای توسعه گیاهان دارویی |نشانی=https://medplant.ir/31267/نبود-ارقام-اصلاح-شده-برای-توسعه-گیاهان-دارویی |ناشر=پایگاه اطلاعرسانی گیاهان دارویی |تاریخ=۱۳۹۷-۰۴-۲۶ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
=== مکملهای ورزشی گیاهی ===<br />
<br />
در سال ۱۴۰۲، پژوهشکده از تولید '''شش مکمل ورزشی پرمصرف با پایهٔ گیاهی''' خبر داد که هدف آنها کاهش وابستگی به واردات و ارتقای ایمنی فرآوردههای مصرفی ورزشکاران عنوان شده است.<ref name="acecr23">{{یادکرد وب |عنوان=تولید شش مکمل ورزشی پرمصرف توسط پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی |نشانی=https://acecr.ac.ir/fa/news/61790/تولید-شش-مکمل-ورزشی-پرمصرف-توسط-پژوهشکده-گیاهان-دارویی-جهاد-دانشگاهی |ناشر=جهاد دانشگاهی |تاریخ=۱۴۰۲-۰۶-۰۵ |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
=== هرباریوم دیجیتال و خدمات تخصصی ===<br />
<br />
هرباریوم دیجیتال پژوهشکده بهعنوان پایگاهی منسجم از مشخصات گیاهان دارویی، امکان جستوجو، بازیابی و استناد به نمونههای گیاهی را برای پژوهشگران فراهم کرده است. این سامانه در کنار '''گلخانههای تحقیقاتی''' و '''آزمایشگاههای شیمی گیاهی'''، زیرساخت اصلی پژوهشهای شناسایی، استانداردسازی و کنترل کیفیت مواد مؤثره است.<ref name="herb20" /><ref name="digital">{{یادکرد وب |عنوان=هرباریوم دیجیتال |نشانی=http://mpih.ir/ |ناشر=پژوهشکده گیاهان دارویی |تاریخ= |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
== موقعیت جغرافیایی و راههای دسترسی ==<br />
<br />
نشانی اصلی پژوهشکده در استان البرز، کرج، '''کیلومتر ۵ اتوبان کرج–قزوین'''، خروجی کمالشهر، میدان علم و فناوری، جاده شهدای جهاد دانشگاهی، مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاد دانشگاهی است.<ref name="contact">{{یادکرد وب |عنوان=تماس با ما |نشانی=http://www.imp.ac.ir/Page/Help/1 |ناشر=پژوهشکده گیاهان دارویی |تاریخ= |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><ref name="acecr">{{یادکرد وب |عنوان=پژوهشکده گیاهان دارویی |نشانی=https://acecr.ac.ir/fa/page/126/پژوهشکده-گیاهان-دارویی |ناشر=جهاد دانشگاهی |تاریخ= |تاریخبازبینی=۲۰۲۶-۰۹-۰۴}}</ref><br />
<br />
* '''تلفن:''' ۰۲۶–۳۴۷۶۴۰۱۰ (داخلیهای مختلف)<br />
* '''نمابر:''' ۰۲۶–۳۴۷۶۴۰۲۱<br />
* '''پست الکترونیک:''' sec.imp@acecr.ac.ir<br />
* '''وبگاه:''' http://imp.acecr.ac.ir<br />
<br />
دفتر تهران پژوهشکده نیز در میدان انقلاب، خیابان جمالزاده شمالی، خیابان فرصت شیرازی، پلاک ۴۳ واقع است.<ref name="contact" /><br />
<br />
== اهمیت راهبردی ==<br />
<br />
با توجه به تنوع زیستی بالا و پیشینهٔ طب سنتی در ایران، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی بهعنوان '''پل میان دانش بومی، پژوهش نوین و صنعت داروسازی''' عمل میکند. تأکید مسئولان این مرکز بر '''خودکفایی در فرآوردههای گیاهی'''، '''کاهش واردات مکملها''' و '''توسعهٔ شرکتهای دانشبنیان'''، پژوهشکده را در مسیر تبدیلشدن به قطب ملی زیستفناوری گیاهان دارویی قرار داده است.<ref name="impnews26" /><ref name="irna23" /><br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
* [[گیاهان دارویی]]<br />
* [[جهاد دانشگاهی]]<br />
* [[داروی گیاهی]]<br />
* [[هرباریوم]]<br />
* [[زیستفناوری در ایران]]<br />
<br />
== پیوند به بیرون ==<br />
<br />
* [http://imp.acecr.ac.ir/ وبگاه رسمی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی]<br />
* [http://mpih.ir/ هرباریوم دیجیتال پژوهشکده گیاهان دارویی]<br />
<br />
== منابع ==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
<br />
[[رده:پژوهشکدههای کرج]]<br />
[[رده:سازمانهای کرج]]<br />
[[رده:مراکز پژوهشی کرج]]</div>Modir