دهدر
دهدر روستایی در دهستان بالاطالقان، بخش مرکزی، شهرستان طالقان در استان البرز ایران است. این روستا در فاصله 34 کیلومتری شرقی شمال شهر طالقان و در ارتفاع 2300 متری از سطح دریا واقع شده و به دلیل وجود جاذبههای گردشگری و تاریخی از جمله قلعه کیانخاتون، چشمههای آب گرم درمانی و غارهای طبیعی، از روستاهای به شمار میروند.
موقعیت جغرافیایی
روستای دهدر در مختصات جغرافیایی ۳۶°۱۱′۲۱″ شمالی و ۵۱°۰۲′۴۵″ شرقی و روستای در ارتفاع ۲۳۰۰ متری از سطح دریا [۱] واقع شده است. این روستا در دهستان بالاطالقان قرار دارد و در ۳۴ کیلومتری شمال شاهرود طالقان و بر روی جاده سراسری خاوری-باختری طالقان واقع شده است. [۲]
محدوده
روستای دهدر از چهار جهت جغرافیایی با مناطق زیر هممرز است: [۱]
شمال: کوه خاص
شرق: روستای آسکان
جنوب: روستای گته ده
غرب: کوه پیله و همن
جمعیت
بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت این روستا ۳۷ خانوار بوده است. [۳] میدهد از روستاهای تابستانی ۱، منطقهای طالقان در ۴ نفر در زمستان است که در فصل زمستان است. کاهش مییابد. [۳] این روستا مانند روستاهای کوهستانی طالقان، دارای جمعیت فصلی است. [۳]
از نامهای مشترک در میان اهالی این روستا میتوانم به کیان، طاهری، قادری، محمودی و اکبریها اشاره کرد. [۳] [۱]
زبان گفتاری
اهالی روستای دهدر به زبان مازندرانی با گویش طبری طالقانی (تاتی) سخن میگویند. [۳] [۴]این گویش یکی از لهجههای مازندرانی است که در بخش بالاطالقان رایج است.
جاذبههای گردشگری
روستای دهدر به دلیل قرارگیری در منطقه کوهستانی البرز و نزدیکی به قلههای مرتفع، دارای جاذبههای طبیعی و تاریخی متعددی است.
قلعه نوده (قلعه کیانخاتون)
قلعه نوده یا «قلعه کیانخاتون»، مهمترین اثر تاریخی روستای میباشد که به شماره ۷۲۳۵ در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ بهعنوان یکی از [[فهرست ملی ایران|آثار ملی ایران] آثار ثبت شده است. [۵] [۶]
این قلعه استقراری مربوط به دورانهای تاریخی پیش از اسلام تا قرون ۷ و ۸ هجری قمری است [۱] [۶] و در حدفاصل میان دو روستای دهدر و آسکان قرار دارد. [۱] قلعه کیانخاتون یکی از قلعههای استقراری مهم منطقه طالقان است که از دوران اسماعیلیان باقی ماندهاست.
چشمه های آب گرم
روستای دهدر دارای بهترین چشمه آب گرم با خواص است که مهمترین آنها را میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
چشمه آب گرم گنداب
چشمه آب گرم گنداب در شمال روستای دهدر و در جنوب [قله ماسهچال] واقع شده و یکی از مهمترین چشمههای آب گرم منطقه طالقان به شماره میرود. [۷] [۸] [۹] قدمت این چشمه به دوران قاجار بازمیگردد. [۱]
چشمه گنداب دارای خواص درمانی است و گردشگران و اهالی منطقه برای استفاده از خاصیت درمانی آن به این چشمه مراجعه میکنند.
چشمه گروسرک
'چشمه آب گرم گروسرک یکی دیگر از چشمه های آب گرم درمانی روستای دهدر است. [۳] [۱۰] .
چشمههای آب معدنی لاروسر و گرمدر
علاوه بر چشمه های آب گرم، روستای دهدر دارای چشمه های آب معدنی "لاروسر" و "گرمدر" است. [۳]
تاریخ ژاپن
در ضلع شرقی روستای دهد و در مقابل مسجد جدیدالاحداث، یک حمام تاریخی از دوران قاجار باقی مانده است که آثار تاریخی این روستا به شماره میرود. [۳] [۱۱]
غارهای طبیعی
در اطراف روستای دهدر، غارهای طبیعی متعددی وجود دارد که از مناطق طبیعی به شمار میروند. [۳] [۱۲] .
محوطههای باستانی
در 1760 متری شمال شرقی روستای دهدر، دو منطقه باستانی مهم قرار دارد:
- محوطه تاریخی معصومزاده پیرغلام
- محوطه باستانی گندآب
قدمت این دو منطقه به هزاره اول قبل از میلاد باز میگردد.[۱] [۱۳]
راه دسترسی
برای دسترسی به روستای دهدر، باید از [[شهر طالقان] به سمت شمال شرق و در مسیر جاده سراسری خاوری-باختری طالقان حرکت کرد. این روستا در فاصله 34 کیلومتری از مرکز شهرستان طالقان واقع شده است. [۱۴]
مستندسازی
در سال ۱۴۰۳، مستند «تاریخ شفاهی دهدر» به روایت جناب آقای رجبعلی کیان تهیه شد که در آن به قدمت روستای دهدر، راهگذر به شمال ایران، سنتهای نوروزی، مدرسه، غذاهای سنتی و سایر موارد مربوط به فرهنگ و تاریخ این روستا پرداخته شد. [۱۵]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ «معرفی روستاهای طالقان: دهدر». درجی. ۶ مارس ۲۰۱۶. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
- ↑ «روستای دهدر». کانال طالقانیها. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ ۳٫۸ «دهدر». ویکیپدیا فارسی. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
- ↑ «طالقان کجاست؟». اتاقک. ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر|تاریخ بازیابی=نیاز به وارد کردن|پیوند=دارد (کمک) - ↑ {{یادکرد وب|نشانی= https://aftab.club/12238/%7Cعنوان=قلعه نوده یا قلعه کیانخاتون|ناشر=آفتاب کلاب|بازبینی=۱ ژانویه ۲۰۲۶}
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ «قلعه نوده (قلعه کیانخاتون)». ویکیپدیا. ۱۹ می ۲۰۱۱. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
- ↑ «مکانهای دیدنی و گردشگری طالقان». نامنک. ۲۶ آگوست ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
- ↑ {{یاد وبنشانی| https://www.jajiga.com/mag/سفر-به-طالقان/%7Cعنوان=سفر به طالقان و گلگشتهای تماشایی|ناشر=جاجیگا|تاریخ=۱۳ ژوئیه ۲۰۲۵|بازبینی=۱ ژانویه ۲۰۲۶}
- ↑ «جاهای دیدنی طالقان». الهبوم. ۲۰ می ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
- ↑ «دهدر». نقشه نشان. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰ref26. تاریخ وارد شده در
|بازبینی=را بررسی کنید (کمک) - ↑ {{یادکرد وب|نشانی= https://gelyard-taleghan.blogfa.com/post/14%7Cعنوان=فهرست بناها و محوطههای فرهنگی|ناشر=بلاگ گلیرد طالقان|بازبینی=۱ ژانویه ۲۰۲۶}
- ↑ «دهدر». نقشه نشان. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰ref26. تاریخ وارد شده در
|بازبینی=را بررسی کنید (کمک) - ↑ «فهرست بناها دیدنی و منطقههای فرهنگی». بلاگ گلیرد طالقان.
- ↑ «روستای دهدر». کانال طالقانیها. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
- ↑ «تاریخ شفاهی دهدر». آپارات. ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
[ https://neshan.org/maps/places/b852c6ea999d1c21604564977a91344f نقشه روستای دهدر در نشان]
[ https://www.aparat.com/v/zmy3e8w مستند تاریخ شفاهی دهدر]