طالیان

طالیان
روستا
نام محلی	تالیان
کشور	ایران
استان	استان البرز
شهرستان	شهرستان ساوجبلاغ
بخش	بخش چندار
دهستان	دهستان برغان
جمعیت	۲۱۲ (سرشماری ۱۳۹۵)
زبان	زبان تاتی

طالیان (یا تالیان) روستایی کوهستانی از توابع بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز است. این روستا در دهستان برغان قرار دارد و به دلیل معماری سنتی، کوچه‌باغ‌های زیبا، درخت چنار کهنسال ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران و مسجد تاریخی با پنجره‌های اُرسی، از روستاهای هدف گردشگری این شهرستان محسوب می‌شود.

طالیان در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز واقع شده و آب‌وهوای معتدل کوهستانی دارد. مردم روستا تات‌زبان هستند و گویش تاتی (گویش کرجی) در آن رایج است. اقتصاد محلی عمدتاً بر پایه باغداری (به‌ویژه آلو، گردو و میوه‌های سردسیری)، دامداری و گردشگری فصلی استوار است.

موقعیت جغرافیایی

روستای طالیان در بخش کوهپایه‌ای شهرستان ساوجبلاغ و در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز قرار دارد. این روستا در دهستان برغان بخش چندار واقع شده و از طریق جاده برغان (منشعب از اتوبان کرج–قزوین، خروجی کردان) قابل دسترسی است. فاصله تقریبی طالیان تا شهر هشتگرد (مرکز شهرستان) حدود ۳۰ کیلومتر و تا کرج حدود ۵۰ کیلومتر است.

تاریخچه

منطقه ساوجبلاغ پیشینه‌ای طولانی دارد و شواهد باستان‌شناسی نشان‌دهنده استقرار انسان از هزاره‌های پنجم و چهارم پیش از میلاد در این ناحیه است. در دوره صفویه به دلیل نزدیکی به قزوین (پایتخت صفویان)، توجه ویژه‌ای به منطقه برغان و روستاهای آن از جمله طالیان شده بود. مسجد طالیان و برخی بناهای دیگر روستا به دوره صفوی–قاجاری تعلق دارند.

جمعیت

بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت روستای طالیان ۲۱۲ نفر در ۷۷ خانوار بوده است.

زبان و فرهنگ

مردم طالیان تات‌زبان هستند و به گویش تاتی (گویش کرجی) سخن می‌گویند. این گویش از زبان‌های ایرانی شمال‌غربی و بازمانده از گویش‌های مادی است که روزگاری گستره وسیعی داشته است.

آثار تاریخی و جاذبه‌ها

• درخت چنار کهنسال طالیان: با بیش از ۴۰۰ سال قدمت، به شماره ۳۰۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. این درخت در محوطه مسجد روستا قرار دارد.
• مسجد طالیان: بنایی با قدمت صفوی–قاجاری که دارای پنجره‌های اُرسی (شیشه‌های رنگی سنتی) است.
• معماری سنتی روستا: کوچه‌باغ‌های زیبا و خانه‌های سنتی که از جاذبه‌های گردشگری روستا هستند.

گردشگری

طالیان از روستاهای هدف گردشگری شهرستان ساوجبلاغ است. مناطق طالقان، سیبان‌دره و روستای تاریخی ورده در برغان در سال ۱۳۸۷ به عنوان مناطق نمونه گردشگری ملی اعلام شدند. جاذبه‌های اصلی روستا شامل طبیعت کوهستانی، باغ‌ها، درخت چنار کهنسال و مسجد تاریخی است.

دسترسی

برای رسیدن به طالیان از کرج یا هشتگرد، وارد جاده برغان شوید. روستا در حاشیه این جاده و پیش از رسیدن به روستای برغان قرار دارد.

جستارهای وابسته

• بخش چندار
• دهستان برغان
• شهرستان ساوجبلاغ
• استان البرز
• زبان تاتی
• روستای برغان