محمدحسین کتابچی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی البرز
صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شخص | نام = محمدحسین کتابچی | نام دیگر = علومی تبریزی | تصویر = | توضیح تصویر = | تاریخ تولد = {{تاریخ تولد|1312|||شمسی}} | محل تولد = تبریز، ایران | تاریخ درگذشت = ۴ آذر ۱۴۰۴ | محل درگذشت = فردیس، استان البرز، ایران | محل دفن = | ملیت = {{...» ایجاد کرد
 
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۶: خط ۱۶:
}}
}}


'''محمدحسین کتابچی''' (زادهٔ ۱۳۱۲ [[تبریز]] – درگذشت ۴ آذر ۱۴۰۴ [[فردیس]])، متخلص به '''علومی تبریزی'''، [[شاعر]]، [[نویسنده]] و [[پژوهشگر]] معاصر [[ایران|ایرانی]] بود. وی از چهره‌های برجسته [[شعر آیینی]] و [[شعر کلاسیک|کلاسیک]] به شمار می‌رفت و آثار ارزشمندی در ستایش [[چهارده معصوم]] (ع) و تأملات [[اخلاق|اخلاقی]] و [[عرفان|عرفانی]] از خود به‌جا گذاشت. کتابچی بیش از چهار دهه از عمر خود را در شهرستان [[فردیس]] [[استان البرز]] سپری کرد و از مفاخر فرهنگی این استان محسوب می‌شد.
'''محمدحسین کتابچی''' (زادهٔ ۱۳۱۲ تبریز – درگذشت ۴ آذر ۱۴۰۴ [[فردیس]])، متخلص به علومی تبریزی، شاعر، نویسنده و پژوهشگر معاصر ایرانی بود. وی از چهره‌های برجسته شعر آیینی و کلاسیک به شمار می‌رفت و آثار ارزشمندی در ستایش چهارده معصوم (ع) و تأملات اخلاقی و عرفانی از خود به‌جا گذاشت. کتابچی بیش از چهار دهه از عمر خود را در شهرستان [[فردیس]] [[استان البرز]] سپری کرد و از مفاخر فرهنگی این استان محسوب می‌شد.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
محمدحسین کتابچی در سال ۱۳۱۲ [[هجری شمسی|شمسی]] در شهر [[تبریز]] به دنیا آمد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://ketabnak.com/persons/58598|عنوان=محمدحسین کتابچی|وبگاه=کتابناک|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref> وی از همان ابتدا طبع شعر داشت و تا اوایل دوران جوانی آثار [[مدیحه‌سرایی|مدیحه]] و [[مرثیه]] فراوانی خلق کرد.<ref name="divan">{{یادکرد وب|نشانی=https://ketabnak.com/book/118920|عنوان=دیوان علومی تبریزی|وبگاه=کتابناک|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
محمدحسین کتابچی در سال ۱۳۱۲ شمسی در شهر تبریز به دنیا آمد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://ketabnak.com/persons/58598|عنوان=محمدحسین کتابچی|وبگاه=کتابناک|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref> وی از همان ابتدا طبع شعر داشت و تا اوایل دوران جوانی آثار [[مدیحه‌سرایی|مدیحه]] و [[مرثیه]] فراوانی خلق کرد.<ref name="divan">{{یادکرد وب|نشانی=https://ketabnak.com/book/118920|عنوان=دیوان علومی تبریزی|وبگاه=کتابناک|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>


در سال ۱۳۳۵ از تبریز به [[تهران]] عزیمت کرد و به تحقیق و فراگیری علم مشغول شد.<ref name="divan"/> نتیجهٔ این دوره از فعالیت‌های علمی و ادبی وی، تألیف بیش از ۷۰ اثر قوی به [[نثر]] و [[نظم]] و [[شعر]] در زمینه‌های مختلف [[ادبیات|ادبی]]، [[دین|مذهبی]]، [[عرفان|عرفانی]]، دینی و علوم غریبه است.<ref name="divan"/>
در سال ۱۳۳۵ از تبریز به تهران عزیمت کرد و به تحقیق و فراگیری علم مشغول شد.<ref name="divan"/> نتیجهٔ این دوره از فعالیت‌های علمی و ادبی وی، تألیف بیش از ۷۰ اثر قوی به نثر و نظم و شعر در زمینه‌های مختلف ادبی، مذهبی، عرفانی، دینی و علوم غریبه است.<ref name="divan"/>


کتابچی بیش از چهار دهه از عمر خود را در شهرستان [[فردیس]] [[استان البرز]] گذراند و ساکن این شهرستان بود.<ref name="irna2019">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/news/83387389|عنوان=شاعر معاصر کشور در فردیس تجلیل شد|وبگاه=[[خبرگزاری جمهوری اسلامی|ایرنا]]|تاریخ=۱۳۹۸-۰۴-۱۷|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref> وی در تیرماه ۱۳۹۸ به عنوان یکی از مفاخر فرهنگی و ادبی [[استان البرز]] مورد تجلیل قرار گرفت.<ref name="irna2019"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://sepidarnews.ir/farhangi/206072|عنوان=مفاخر فرهنگی و ادبی البرز تجلیل می‌شوند|وبگاه=سپیدارنیوز|تاریخ=۱۳۹۷-۰۹-۱۰|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
کتابچی بیش از چهار دهه از عمر خود را در شهرستان [[فردیس]] [[استان البرز]] گذراند و ساکن این شهرستان بود.<ref name="irna2019">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/news/83387389|عنوان=شاعر معاصر کشور در فردیس تجلیل شد|وبگاه=[[خبرگزاری جمهوری اسلامی|ایرنا]]|تاریخ=۱۳۹۸-۰۴-۱۷|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref> وی در تیرماه ۱۳۹۸ به عنوان یکی از مفاخر فرهنگی و ادبی [[استان البرز]] مورد تجلیل قرار گرفت.<ref name="irna2019"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://sepidarnews.ir/farhangi/206072|عنوان=مفاخر فرهنگی و ادبی البرز تجلیل می‌شوند|وبگاه=سپیدارنیوز|تاریخ=۱۳۹۷-۰۹-۱۰|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>


=== درگذشت ===
محمدحسین کتابچی پس از دوره‌ای ابتلا به بیماری و به دلیل کهولت سن، در روز ۴ آذر ۱۴۰۴ در شهرستان [[فردیس]] درگذشت.<ref name="ibna">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ibna.ir/news/543904|عنوان=محمدحسین کتابچی درگذشت|وبگاه=[[خبرگزاری کتاب ایران|ایبنا]]|تاریخ=۱۴۰۴-۰۹-۰۴|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref> مدیرکل [[اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز|فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز]] در پی درگذشت وی پیام تسلیتی صادر کرد.<ref name="ibna"/> پیکر وی روز چهارشنبه ۵ آذر ۱۴۰۴ در [[قطعه هنرمندان بهشت سکینه]] [[کرج]] به خاک سپرده شد.
محمدحسین کتابچی پس از دوره‌ای ابتلا به بیماری و به دلیل کهولت سن، در روز ۴ آذر ۱۴۰۴ در شهرستان [[فردیس]] درگذشت.<ref name="ibna">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ibna.ir/news/543904|عنوان=محمدحسین کتابچی درگذشت|وبگاه=[[خبرگزاری کتاب ایران|ایبنا]]|تاریخ=۱۴۰۴-۰۹-۰۴|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref> مدیرکل [[اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز|فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز]] در پی درگذشت وی پیام تسلیتی صادر کرد.<ref name="ibna"/>


== سبک شعری ==
== زندگی ادبی ==
علومی تبریزی در قالب‌های مختلف شعر کلاسیک فارسی از جمله [[غزل]]، [[قصیده]]، [[ترجیع‌بند]]، [[ترکیب‌بند]] و [[رباعی]] طبع‌آزمایی کرد.<ref name="divan"/> وی همچنین اشعار بسیاری به زبان [[زبان ترکی آذربایجانی|ترکی آذربایجانی]] سرود که عمدتاً در مدح و رثای [[ائمه معصومین]] (ع) است.<ref name="irna2019"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://zobdatolashaar.ir/شاعران/فهرست-اشعار-شاعر-محمد-حسین-کتابچی-علومی-تبریزی/|عنوان=فهرست اشعار محمد حسین کتابچی (علومی تبریزی)|وبگاه=زبدةالاشعار|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
علومی تبریزی در قالب‌های مختلف شعر کلاسیک فارسی از جمله غزل، قصیده، ترجیع‌بند، ترکیب‌بند و رباعی طبع‌آزمایی کرد.<ref name="divan"/> وی همچنین اشعار بسیاری به زبان ترکی آذربایجانی سرود که عمدتاً در مدح و رثای ائمه معصومین (ع) است.<ref name="irna2019"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://zobdatolashaar.ir/شاعران/فهرست-اشعار-شاعر-محمد-حسین-کتابچی-علومی-تبریزی/|عنوان=فهرست اشعار محمد حسین کتابچی (علومی تبریزی)|وبگاه=زبدةالاشعار|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>


از جمله اشعار معروف او می‌توان به [[حیدریه]] «هر لیل و هر نهار بگو یا علی مدد» اشاره کرد که در محافل مذهبی خوانده می‌شود.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://zobdatolashaar.ir/هر-لیل-و-هر-نهار-بگو-یا-علی-مدد|عنوان=هر لیل و هر نهار بگو یا علی مدد|وبگاه=زبدةالاشعار|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
از جمله اشعار معروف او می‌توان به حیدریه «هر لیل و هر نهار بگو یا علی مدد» اشاره کرد که در محافل مذهبی خوانده می‌شود.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://zobdatolashaar.ir/هر-لیل-و-هر-نهار-بگو-یا-علی-مدد|عنوان=هر لیل و هر نهار بگو یا علی مدد|وبگاه=زبدةالاشعار|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>


== آثار ==
محمدحسین کتابچی بیش از ۷۰ اثر منظوم و منثور در زمینه‌های ادبی، مذهبی، عرفانی و دینی تألیف کرده است.<ref name="irna2019"/> برخی از آثار شناخته‌شدهٔ او عبارتند از:
محمدحسین کتابچی بیش از ۷۰ اثر منظوم و منثور در زمینه‌های ادبی، مذهبی، عرفانی و دینی تألیف کرده است.<ref name="irna2019"/> برخی از آثار شناخته‌شدهٔ او عبارتند از:


=== دیوان‌ها و مجموعه اشعار ===
* دیوان علومی تبریزی (سفینه علومی) – شامل غزلیات، قصاید، تضمین‌ها، ترکیب‌بند، ترجیع‌بند و رباعیات؛ به اهتمام محمود مرندی، ۳۰۱ صفحه<ref name="divan" /><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.gisoom.com/book/1137257|عنوان=سفینه علومی تبریزی|وبگاه=گیسوم|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>


'''دیوان علومی تبریزی''' (سفینه علومی) شامل [[غزل|غزلیات]]، [[قصیده|قصاید]]، [[تضمین|تضمین‌ها]]، [[ترکیب‌بند]]، [[ترجیع‌بند]] و [[رباعی|رباعیات]]؛ به اهتمام محمود مرندی، ۳۰۱ صفحه<ref name="divan"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.gisoom.com/book/1137257|عنوان=سفینه علومی تبریزی|وبگاه=گیسوم|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
* پریشان مجموعه اشعار، چاپ ۱۳۴۸<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://esam.ir/item/34824638|عنوان=پریشان - اشعار علومی تبریزی - چاپ ۱۳۴۸|وبگاه=ایسام|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>


'''پریشان''' مجموعه اشعار، چاپ ۱۳۴۸<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://esam.ir/item/34824638|عنوان=پریشان - اشعار علومی تبریزی - چاپ ۱۳۴۸|وبگاه=ایسام|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
* محمدحسین کتابچی نشر اشکذر<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.adinehbook.com/product/6009077434|عنوان=گنجینه علومی|وبگاه=آدینه‌بوک|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>


'''گنجینه علومی''' – نشر اشکذر<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.adinehbook.com/product/6009077434|عنوان=گنجینه علومی|وبگاه=آدینه‌بوک|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
* توسلات علومی به چهارده معصوم علیهم‌السلام – جلد ۱، انتشارات اشکذر، ۱۳۸۸<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.gisoom.com/book/1625437|عنوان=توسلات علومی به چهارده معصوم علیهم‌السلام|وبگاه=گیسوم|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
 
=== آثار مذهبی ===
 
'''توسلات علومی به چهارده معصوم علیهم‌السلام''' – جلد ۱، انتشارات اشکذر، ۱۳۸۸<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.gisoom.com/book/1625437|عنوان=توسلات علومی به چهارده معصوم علیهم‌السلام|وبگاه=گیسوم|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۵}}</ref>
 
== تقدیرها ==
 
تجلیل به عنوان یکی از مفاخر فرهنگی و ادبی [[استان البرز]] در تیرماه ۱۳۹۸<ref name="irna2019"/>
 
== جستارهای وابسته ==
 
[[شعر آیینی]]
 
[[ادبیات آذربایجان]]
 
[[فردیس]]
 
[[استان البرز]]


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۵

الگو:جعبه اطلاعات شخص

محمدحسین کتابچی (زادهٔ ۱۳۱۲ تبریز – درگذشت ۴ آذر ۱۴۰۴ فردیس)، متخلص به علومی تبریزی، شاعر، نویسنده و پژوهشگر معاصر ایرانی بود. وی از چهره‌های برجسته شعر آیینی و کلاسیک به شمار می‌رفت و آثار ارزشمندی در ستایش چهارده معصوم (ع) و تأملات اخلاقی و عرفانی از خود به‌جا گذاشت. کتابچی بیش از چهار دهه از عمر خود را در شهرستان فردیس استان البرز سپری کرد و از مفاخر فرهنگی این استان محسوب می‌شد.

زندگی‌نامه

محمدحسین کتابچی در سال ۱۳۱۲ شمسی در شهر تبریز به دنیا آمد.[۱] وی از همان ابتدا طبع شعر داشت و تا اوایل دوران جوانی آثار مدیحه و مرثیه فراوانی خلق کرد.[۲]

در سال ۱۳۳۵ از تبریز به تهران عزیمت کرد و به تحقیق و فراگیری علم مشغول شد.[۲] نتیجهٔ این دوره از فعالیت‌های علمی و ادبی وی، تألیف بیش از ۷۰ اثر قوی به نثر و نظم و شعر در زمینه‌های مختلف ادبی، مذهبی، عرفانی، دینی و علوم غریبه است.[۲]

کتابچی بیش از چهار دهه از عمر خود را در شهرستان فردیس استان البرز گذراند و ساکن این شهرستان بود.[۳] وی در تیرماه ۱۳۹۸ به عنوان یکی از مفاخر فرهنگی و ادبی استان البرز مورد تجلیل قرار گرفت.[۳][۴]

محمدحسین کتابچی پس از دوره‌ای ابتلا به بیماری و به دلیل کهولت سن، در روز ۴ آذر ۱۴۰۴ در شهرستان فردیس درگذشت.[۵] مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز در پی درگذشت وی پیام تسلیتی صادر کرد.[۵] پیکر وی روز چهارشنبه ۵ آذر ۱۴۰۴ در قطعه هنرمندان بهشت سکینه کرج به خاک سپرده شد.

زندگی ادبی

علومی تبریزی در قالب‌های مختلف شعر کلاسیک فارسی از جمله غزل، قصیده، ترجیع‌بند، ترکیب‌بند و رباعی طبع‌آزمایی کرد.[۲] وی همچنین اشعار بسیاری به زبان ترکی آذربایجانی سرود که عمدتاً در مدح و رثای ائمه معصومین (ع) است.[۳][۶]

از جمله اشعار معروف او می‌توان به حیدریه «هر لیل و هر نهار بگو یا علی مدد» اشاره کرد که در محافل مذهبی خوانده می‌شود.[۷]

محمدحسین کتابچی بیش از ۷۰ اثر منظوم و منثور در زمینه‌های ادبی، مذهبی، عرفانی و دینی تألیف کرده است.[۳] برخی از آثار شناخته‌شدهٔ او عبارتند از:

  • دیوان علومی تبریزی (سفینه علومی) – شامل غزلیات، قصاید، تضمین‌ها، ترکیب‌بند، ترجیع‌بند و رباعیات؛ به اهتمام محمود مرندی، ۳۰۱ صفحه[۲][۸]
  • پریشان – مجموعه اشعار، چاپ ۱۳۴۸[۹]
  • محمدحسین کتابچی – نشر اشکذر[۱۰]
  • توسلات علومی به چهارده معصوم علیهم‌السلام – جلد ۱، انتشارات اشکذر، ۱۳۸۸[۱۱]

منابع

  1. «محمدحسین کتابچی». کتابناک. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «دیوان علومی تبریزی». کتابناک. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ «شاعر معاصر کشور در فردیس تجلیل شد». ایرنا. ۱۳۹۸-۰۴-۱۷. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  4. «مفاخر فرهنگی و ادبی البرز تجلیل می‌شوند». سپیدارنیوز. ۱۳۹۷-۰۹-۱۰. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «محمدحسین کتابچی درگذشت». ایبنا. ۱۴۰۴-۰۹-۰۴. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  6. «فهرست اشعار محمد حسین کتابچی (علومی تبریزی)». زبدةالاشعار. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  7. «هر لیل و هر نهار بگو یا علی مدد». زبدةالاشعار. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  8. «سفینه علومی تبریزی». گیسوم. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  9. «پریشان - اشعار علومی تبریزی - چاپ ۱۳۴۸». ایسام. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  10. «گنجینه علومی». آدینه‌بوک. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.
  11. «توسلات علومی به چهارده معصوم علیهم‌السلام». گیسوم. دریافت‌شده در ۱۴۰۴-۰۹-۰۵.

پیوند به بیرون

اشعار علومی تبریزی در سایت زبدةالاشعار

اشعار علومی تبریزی در سایت امام هشت