هلجرد: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''هَلجِرد''' روستایی در دهستان کمالآباد، بخش مرکزی شهرستان کرج در استان البرز است که در شمال کمالشهر و در دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز واقع شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd...» ایجاد کرد |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''هَلجِرد''' روستایی در [[دهستان کمالآباد]]، [[بخش مرکزی شهرستان کرج|بخش مرکزی]] [[شهرستان کرج]] در [[استان البرز]] است که در شمال [[کمالشهر]] و در دامنههای جنوبی [[رشتهکوه البرز]] واقع شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | '''هَلجِرد''' روستایی در [[دهستان کمالآباد]]، [[بخش مرکزی شهرستان کرج|بخش مرکزی]] [[شهرستان کرج]] در [[استان البرز]] است که در شمال [[کمالشهر]] و در دامنههای جنوبی [[رشتهکوه البرز]] واقع شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این روستا بهسبب قرار گرفتن در مجاورت [[پارک جنگلی هلجرد]] و مسیر صعود [[قله هلجرد]]، در کنار هویت روستایی، کارکردی تفریحی و طبیعتگردی نیز یافتهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== جغرافیا و موقعیت == | == جغرافیا و موقعیت == | ||
هلجرد در مختصات حدود ۳۵ درجه و ۵۴ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۵۴ دقیقه طول شرقی، در دهستان کمالآبادِ بخش مرکزی شهرستان کرج واقع شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | |||
در شمال روستا، [[پارک جنگلی هلجرد]] و دامنههای منتهی به [[قله هلجرد]] قرار دارد و در جنوب، روستا به تدریج با توسعهٔ بافت کمالشهر و شهرکها و نواحی صنعتی | در شمال روستا، [[پارک جنگلی هلجرد]] و دامنههای منتهی به [[قله هلجرد]] قرار دارد و در جنوب، روستا به تدریج با توسعهٔ بافت کمالشهر و شهرکها و نواحی صنعتی پیرامونی، با آنها پیوستگی کالبدی یافتهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://balad.ir/p/پارک-جنگلی-هلجرد_park-3AhB4yUUye8qqv |عنوان=پارک جنگلی هلجرد کمالشهر |وبگاه=بلد |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== تقسیمات کشوری == | == تقسیمات کشوری == | ||
هلجرد از نظر اداری، روستایی در | هلجرد از نظر اداری، روستایی در [[دهستان کمالآباد]]، زیرمجموعهٔ [[بخش مرکزی شهرستان کرج]]، در [[استان البرز]] است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این روستا پیش از تشکیل استان البرز در سال ۱۳۹۰، جزو تقسیمات استان تهران بهشمار میآمد و در سرشماری ۱۳۸۵ نیز در قالب شهرستان کرجِ استان تهران ثبت شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Central_District_(Savojbolagh_County) |عنوان=Central District (Savojbolagh County) |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== جمعیت == | == جمعیت == | ||
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت هلجرد ۳۱ نفر در ۱۱ خانوار گزارش شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت هلجرد ۳۱ نفر در ۱۱ خانوار گزارش شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> در سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت روستا ۲۰ نفر در ۵ خانوار ثبت شده که نشاندهندهٔ کاهش جمعیت رسمی طی یک دهه است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Haljerd |عنوان=Haljerd |وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== زبان و فرهنگ == | == زبان و فرهنگ == | ||
زبان روزمرهٔ بومیان روستا گونهای از [[زبان تاتی ایران|زبان تاتی]] است که از زبانهای کهن منطقهٔ کرج بهشمار میآید.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7847130 |عنوان=گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد |وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> همانند دیگر روستاهای تاتزبان البرز، زبان فارسی نیز در کنار تاتی در مناسبات رسمی و ارتباط با شهرنشینان بهکار میرود. | |||
== جاذبههای طبیعی == | == جاذبههای طبیعی == | ||
=== قله هلجرد === | === قله هلجرد === | ||
قلهٔ هلجرد، قلهای کمارتفاع در شمال روستاست که بر روی خطالرأسی کوتاه در | قلهٔ هلجرد، قلهای کمارتفاع در شمال روستاست که بر روی خطالرأسی کوتاه در البرز غربی قرار دارد و از سمت روستای [[کردان]] آغاز شده و قلههای '''کوه کردان'''، '''تالیان''' و '''هلجرد''' بر آن واقعاند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.instagram.com/p/DFf5NgYMLAp/ |عنوان=معرفی قله هلجرد |وبگاه=اینستاگرام |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این قله بهدلیل دسترسی آسان، مدتزمان نسبتاً کوتاه صعود (حدود دو ساعت برای صعود و حدود یکونیم ساعت برای فرود) و نزدیکی به کرج، بهعنوان مقصدی مناسب برای برنامههای تمرینی میانهفتهٔ کوهنوردان معرفی شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
برای دسترسی به مبدا صعود، از [[آزادراه کرج – قزوین]] وارد جادهٔ کمالشهر شده و آن را تا انتها ادامه میدهند تا به ورودی [[پارک جنگلی هلجرد]] برسند؛ مسیر صعود از داخل پارک جنگلی آغاز شده و پس از جدا شدن از مسیر پارک، با پیمایش یالها به خطالرأس و قله میرسد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | برای دسترسی به مبدا صعود، از [[آزادراه کرج – قزوین]] وارد جادهٔ کمالشهر شده و آن را تا انتها ادامه میدهند تا به ورودی [[پارک جنگلی هلجرد]] برسند؛ مسیر صعود از داخل پارک جنگلی آغاز شده و پس از جدا شدن از مسیر پارک، با پیمایش یالها به خطالرأس و قله میرسد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://avayetabiyat.ir/قله-هلجرد/ |عنوان=قله هلجرد کجاست؟ |وبگاه=آوای طبیعت |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
=== پارک جنگلی هلجرد === | === پارک جنگلی هلجرد === | ||
پارک جنگلی هلجرد در شمال کمالشهر و در مجاورت روستا قرار دارد و یکی از تفرجگاههای طبیعی غرب کرج بهشمار میآید.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://balad.ir/p/پارک-جنگلی-هلجرد_park-3AhB4yUUye8qqv |عنوان=پارک جنگلی هلجرد کمالشهر |وبگاه=بلد |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | پارک جنگلی هلجرد در شمال کمالشهر و در مجاورت روستا قرار دارد و یکی از تفرجگاههای طبیعی غرب کرج بهشمار میآید.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://balad.ir/p/پارک-جنگلی-هلجرد_park-3AhB4yUUye8qqv |عنوان=پارک جنگلی هلجرد کمالشهر |وبگاه=بلد |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این پارک دارای پوشش درختی، مسیرهای پیادهروی و فضاهای نشیمن است و بهعنوان دروازهٔ ورود به مسیرهای کوهنوردی قلهٔ هلجرد و ارتفاعات اطراف عمل میکند. | ||
در سالهای اخیر، طرحهای پاکسازی پارک جنگلی هلجرد با حضور مردم و گروههای محیطزیستی اجرا شده و مسئولان محیط زیست و فرمانداری ساوجبلاغ بر اهمیت فرهنگسازی برای جلوگیری از انباشت زباله در این منطقه تأکید کردهاند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://farsnews.ir/Provinces/1422105240000933629 |عنوان=پارک جنگلی هلجرد در غرب البرز پاکسازی شد |وبگاه=خبرگزاری فارس |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | در سالهای اخیر، طرحهای پاکسازی پارک جنگلی هلجرد با حضور مردم و گروههای محیطزیستی اجرا شده و مسئولان محیط زیست و فرمانداری ساوجبلاغ بر اهمیت فرهنگسازی برای جلوگیری از انباشت زباله در این منطقه تأکید کردهاند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://farsnews.ir/Provinces/1422105240000933629 |عنوان=پارک جنگلی هلجرد در غرب البرز پاکسازی شد |وبگاه=خبرگزاری فارس |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== آثار تاریخی == | == آثار تاریخی == | ||
در ورودی روستا، بقایای | در ورودی روستا، بقایای [[حمام تاریخی هلجرد]] قرار دارد که بهگفتهٔ مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7847130 |عنوان=گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد |وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>yjc فرسایش، گذر زمان و بیتوجهی، این حمام را تا حد زیادی تخریب کرده و تنها تلی از خاک و بقایای معماری سنتی از آن برجای گذاشتهاست؛ با این حال، برنامههایی برای واگذاری آن به بخش خصوصی و تبدیل بنا به یک مرکز گردشگری روستایی مطرح شدهاست.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/7847130 |عنوان=گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد |وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>yjc | ||
در برخی نوشتههای محلی و شبکههای اجتماعی نیز به | در برخی نوشتههای محلی و شبکههای اجتماعی نیز به [[گورستان تاریخی هلجرد]] و وجود آثار باستانی در محدودهٔ روستا و دهستان کمالآباد اشاره شدهاست که قدمت دورههای تاریخی و اسلامی روستا را نشان میدهد، هرچند این اشارات بیشتر در سطح گزارشهای مردمی است تا مطالعات باستانشناسی نظاممند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.facebook.com/KarajFunPlaces026/posts/آیا-می-دانید-کرج/410412762355149/ |عنوان=قبرستان تاریخی هلجرد – دهستان کمالآباد |وبگاه=Karaj Fun Places |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== اقتصاد و کاربری اراضی == | == اقتصاد و کاربری اراضی == | ||
با توجه به جمعیت بسیار کم، ساختار اقتصادی هلجرد در منابع رسمی بهتفصیل ثبت نشدهاست، اما موقعیت آن در حاشیهٔ کمالشهر و نزدیکی به | با توجه به جمعیت بسیار کم، ساختار اقتصادی هلجرد در منابع رسمی بهتفصیل ثبت نشدهاست، اما موقعیت آن در حاشیهٔ کمالشهر و نزدیکی به [[شهرک صنعتی هلجرد]] نشان میدهد که بخشی از اراضی پیرامون روستا به کاربریهای صنعتی و خدماتی اختصاص یافته و بخشی دیگر همچنان کارکرد کشاورزی و باغی دارد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.waze.com/it/live-map/directions/shhrk-snaty-hljrd-kmal-shhr |عنوان=مسیر دسترسی به شهرک صنعتی هلجرد، کمالشهر |وبگاه=ویز |تاریخ بازبینی=۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> نزدیکی به پارک جنگلی و محورهای کوهنوردی نیز زمینهای برای شکلگیری خدمات مرتبط با گردشگری طبیعی فراهم کردهاست. | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:روستاهای دهستان کمالآباد]] | [[رده:روستاهای دهستان کمالآباد]] | ||
[[رده:روستاهای شهرستان کرج]] | [[رده:روستاهای شهرستان کرج]] | ||
[[رده:روستاهای استان البرز]] | [[رده:روستاهای استان البرز]] | ||
[[رده:روستاهای تاتزبان]] | [[رده:روستاهای تاتزبان]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۷
هَلجِرد روستایی در دهستان کمالآباد، بخش مرکزی شهرستان کرج در استان البرز است که در شمال کمالشهر و در دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز واقع شدهاست.[۱] این روستا بهسبب قرار گرفتن در مجاورت پارک جنگلی هلجرد و مسیر صعود قله هلجرد، در کنار هویت روستایی، کارکردی تفریحی و طبیعتگردی نیز یافتهاست.[۲]
جغرافیا و موقعیت
هلجرد در مختصات حدود ۳۵ درجه و ۵۴ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۵۴ دقیقه طول شرقی، در دهستان کمالآبادِ بخش مرکزی شهرستان کرج واقع شدهاست.[۳] در شمال روستا، پارک جنگلی هلجرد و دامنههای منتهی به قله هلجرد قرار دارد و در جنوب، روستا به تدریج با توسعهٔ بافت کمالشهر و شهرکها و نواحی صنعتی پیرامونی، با آنها پیوستگی کالبدی یافتهاست.[۴][۵]
تقسیمات کشوری
هلجرد از نظر اداری، روستایی در دهستان کمالآباد، زیرمجموعهٔ بخش مرکزی شهرستان کرج، در استان البرز است.[۶] این روستا پیش از تشکیل استان البرز در سال ۱۳۹۰، جزو تقسیمات استان تهران بهشمار میآمد و در سرشماری ۱۳۸۵ نیز در قالب شهرستان کرجِ استان تهران ثبت شدهاست.[۷]
جمعیت
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت هلجرد ۳۱ نفر در ۱۱ خانوار گزارش شدهاست.[۸] در سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت روستا ۲۰ نفر در ۵ خانوار ثبت شده که نشاندهندهٔ کاهش جمعیت رسمی طی یک دهه است.[۹]
زبان و فرهنگ
زبان روزمرهٔ بومیان روستا گونهای از زبان تاتی است که از زبانهای کهن منطقهٔ کرج بهشمار میآید.[۱۰][۱۱] همانند دیگر روستاهای تاتزبان البرز، زبان فارسی نیز در کنار تاتی در مناسبات رسمی و ارتباط با شهرنشینان بهکار میرود.
جاذبههای طبیعی
قله هلجرد
قلهٔ هلجرد، قلهای کمارتفاع در شمال روستاست که بر روی خطالرأسی کوتاه در البرز غربی قرار دارد و از سمت روستای کردان آغاز شده و قلههای کوه کردان، تالیان و هلجرد بر آن واقعاند.[۱۲][۱۳] این قله بهدلیل دسترسی آسان، مدتزمان نسبتاً کوتاه صعود (حدود دو ساعت برای صعود و حدود یکونیم ساعت برای فرود) و نزدیکی به کرج، بهعنوان مقصدی مناسب برای برنامههای تمرینی میانهفتهٔ کوهنوردان معرفی شدهاست.[۱۴] برای دسترسی به مبدا صعود، از آزادراه کرج – قزوین وارد جادهٔ کمالشهر شده و آن را تا انتها ادامه میدهند تا به ورودی پارک جنگلی هلجرد برسند؛ مسیر صعود از داخل پارک جنگلی آغاز شده و پس از جدا شدن از مسیر پارک، با پیمایش یالها به خطالرأس و قله میرسد.[۱۵]
پارک جنگلی هلجرد
پارک جنگلی هلجرد در شمال کمالشهر و در مجاورت روستا قرار دارد و یکی از تفرجگاههای طبیعی غرب کرج بهشمار میآید.[۱۶] این پارک دارای پوشش درختی، مسیرهای پیادهروی و فضاهای نشیمن است و بهعنوان دروازهٔ ورود به مسیرهای کوهنوردی قلهٔ هلجرد و ارتفاعات اطراف عمل میکند. در سالهای اخیر، طرحهای پاکسازی پارک جنگلی هلجرد با حضور مردم و گروههای محیطزیستی اجرا شده و مسئولان محیط زیست و فرمانداری ساوجبلاغ بر اهمیت فرهنگسازی برای جلوگیری از انباشت زباله در این منطقه تأکید کردهاند.[۱۷]
آثار تاریخی
در ورودی روستا، بقایای حمام تاریخی هلجرد قرار دارد که بهگفتهٔ مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاست.[۱۸]yjc فرسایش، گذر زمان و بیتوجهی، این حمام را تا حد زیادی تخریب کرده و تنها تلی از خاک و بقایای معماری سنتی از آن برجای گذاشتهاست؛ با این حال، برنامههایی برای واگذاری آن به بخش خصوصی و تبدیل بنا به یک مرکز گردشگری روستایی مطرح شدهاست.[۱۹]yjc در برخی نوشتههای محلی و شبکههای اجتماعی نیز به گورستان تاریخی هلجرد و وجود آثار باستانی در محدودهٔ روستا و دهستان کمالآباد اشاره شدهاست که قدمت دورههای تاریخی و اسلامی روستا را نشان میدهد، هرچند این اشارات بیشتر در سطح گزارشهای مردمی است تا مطالعات باستانشناسی نظاممند.[۲۰]
اقتصاد و کاربری اراضی
با توجه به جمعیت بسیار کم، ساختار اقتصادی هلجرد در منابع رسمی بهتفصیل ثبت نشدهاست، اما موقعیت آن در حاشیهٔ کمالشهر و نزدیکی به شهرک صنعتی هلجرد نشان میدهد که بخشی از اراضی پیرامون روستا به کاربریهای صنعتی و خدماتی اختصاص یافته و بخشی دیگر همچنان کارکرد کشاورزی و باغی دارد.[۲۱] نزدیکی به پارک جنگلی و محورهای کوهنوردی نیز زمینهای برای شکلگیری خدمات مرتبط با گردشگری طبیعی فراهم کردهاست.
پانویس
- ↑ Haljerd. در: ویکیپدیای انگلیسی. Haljerd
- ↑ قله هلجرد کجاست؟. در: آوای طبیعت. قله هلجرد کجاست؟
- ↑ Haljerd. در: ویکیپدیای انگلیسی. Haljerd
- ↑ پارک جنگلی هلجرد کمالشهر. در: بلد. پارک جنگلی هلجرد کمالشهر
- ↑ قله هلجرد کجاست؟. در: آوای طبیعت. قله هلجرد کجاست؟
- ↑ Haljerd. در: ویکیپدیای انگلیسی. Haljerd
- ↑ Central District (Savojbolagh County). در: ویکیپدیای انگلیسی. Central District (Savojbolagh County)
- ↑ Haljerd. در: ویکیپدیای انگلیسی. Haljerd
- ↑ Haljerd. در: ویکیپدیای انگلیسی. Haljerd
- ↑ قله هلجرد کجاست؟. در: آوای طبیعت. قله هلجرد کجاست؟
- ↑ گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد. در: باشگاه خبرنگاران جوان. گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد
- ↑ قله هلجرد کجاست؟. در: آوای طبیعت. قله هلجرد کجاست؟
- ↑ معرفی قله هلجرد. در: اینستاگرام. معرفی قله هلجرد
- ↑ قله هلجرد کجاست؟. در: آوای طبیعت. قله هلجرد کجاست؟
- ↑ قله هلجرد کجاست؟. در: آوای طبیعت. قله هلجرد کجاست؟
- ↑ پارک جنگلی هلجرد کمالشهر. در: بلد. پارک جنگلی هلجرد کمالشهر
- ↑ پارک جنگلی هلجرد در غرب البرز پاکسازی شد. در: خبرگزاری فارس. پارک جنگلی هلجرد در غرب البرز پاکسازی شد
- ↑ گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد. در: باشگاه خبرنگاران جوان. گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد
- ↑ گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد. در: باشگاه خبرنگاران جوان. گنج تاریخی حمام هلجرد کرج ناپدید شد
- ↑ قبرستان تاریخی هلجرد – دهستان کمالآباد. در: Karaj Fun Places. قبرستان تاریخی هلجرد – دهستان کمالآباد
- ↑ مسیر دسترسی به شهرک صنعتی هلجرد، کمالشهر. در: ویز. مسیر دسترسی به شهرک صنعتی هلجرد، کمالشهر