روستای خور (کرج): تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات روستا | نام = خور | نام محلی = | تصویر = | عنوان تصویر = نمایی از روستای خور | نقشه = | عنوان نقشه = | کشور = {{پرچمکوچک|ایران}} ایران | استان = البرز | شهرستان = کرج | بخش = آسارا | دهستان = دهستان آدر...» ایجاد کرد |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
}} | }} | ||
'''خور''' روستایی در [[دهستان آدران]] از توابع [[بخش آسارا]] در [[شهرستان کرج]] [[استان البرز]] | '''خور''' روستایی در [[دهستان آدران]] از توابع [[بخش آسارا]] در [[شهرستان کرج]] [[استان البرز]] ایران است.<ref name="amar">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.amar.org.ir/|عنوان=سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵|ناشر=[[مرکز آمار ایران]]|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> این روستا در ارتفاع ۲۸۰۰ متری از سطح دریا و در دامنه غربی [[قله پهنهسار]] (گندمچال) در مسیر [[جاده کرج-چالوس|جاده چالوس]] قرار دارد.<ref name="lastsecond">{{یادکرد وب|نشانی=https://lastsecond.ir/attractions/4124-khor-waterfall-karaj|عنوان=آبشار خور کرج: همه آنچه قبل از رفتن باید بدانید|وبگاه=لستسکند|تاریخ=۲۰۲۲-۱۰-۰۳|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> روستای خور با قدمتی حدود دو هزار ساله،<ref name="pateh">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.pateh.com/blog/skiing-at-the-ski-slope/|عنوان=اسکی در پیست خور، تجربهای هیجانانگیز در نزدیکی تهران|وبگاه=مجله پته|تاریخ=۲۰۲۵-۰۳-۰۳|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> با دارا بودن جاذبههای طبیعی و تاریخی از جمله [[آبشار خور]]، [[پیست اسکی خور]] و [[تپه دژبر]]، یکی از مقاصد گردشگری مهم استان البرز محسوب میشود. زبان مردم این روستا [[زبان تاتی ایران|تاتی]] است<ref name="enwiki">{{یادکرد وب|نشانی=https://en.wikipedia.org/wiki/Khur,_Karaj|عنوان=Khur, Karaj|وبگاه=ویکیپدیای انگلیسی|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> که از شاخه شمال غربی زبانهای ایرانی و بازمانده زبان مادی به شمار میرود.<ref name="tati-wiki">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/زبان_تاتی_ایران|عنوان=زبان تاتی ایران|وبگاه=ویکیپدیا|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> | ||
== موقعیت جغرافیایی == | == موقعیت جغرافیایی == | ||
روستای خور در ۱۷ تا ۲۳ کیلومتری شمال [[کرج]] و در [[جاده کرج-چالوس|جاده چالوس]] قبل از [[سد امیرکبیر]] (سد کرج) واقع شده است.<ref name="lastsecond"/><ref name="enwiki"/> برای دسترسی به این روستا باید در کیلومتر ۲۰ جاده چالوس و سه کیلومتر قبل از سد امیرکبیر، از خروجی [[خوزنکلا]] وارد مسیر فرعی شد و پس از گذشتن از روستاهای [[ارنگه]] و [[سیجان]]، مسیری کوهستانی و پرپیچ و خم به طول حدود ۱۷ کیلومتر را طی کرد.<ref name="lastsecond"/><ref name="uspace">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.uspace.ir/arangeh/|عنوان=اقامتگاههای بومگردی روستای ارنگه|وبگاه=یواسپیس|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> | روستای خور در ۱۷ تا ۲۳ کیلومتری شمال [[کرج]] و در [[جاده کرج-چالوس|جاده چالوس]] قبل از [[سد امیرکبیر]] (سد کرج) واقع شده است.<ref name="lastsecond"/><ref name="enwiki"/> برای دسترسی به این روستا باید در کیلومتر ۲۰ جاده چالوس و سه کیلومتر قبل از سد امیرکبیر، از خروجی [[خوزنکلا]] وارد مسیر فرعی شد و پس از گذشتن از روستاهای [[ارنگه]] و [[سیجان]]، مسیری کوهستانی و پرپیچ و خم به طول حدود ۱۷ کیلومتر را طی کرد.<ref name="lastsecond"/><ref name="uspace">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.uspace.ir/arangeh/|عنوان=اقامتگاههای بومگردی روستای ارنگه|وبگاه=یواسپیس|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> | ||
این روستا در دامنه غربی قله پهنهسار با ارتفاع ۳۴۰۰ متر قرار گرفته است.<ref name="gandom">{{یادکرد وب|نشانی=http://mshiking.ir/tag/گندم-چال/|عنوان=قله گندمچال|وبگاه=گروه کوهنوردی اماس سنتر|تاریخ=۲۰۲۲-۰۵-۲۷|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> قله پهنهسار که به آن پهنهحصار، پهنحصار و پشتهبند نیز گفته میشود، از شرق به دره و روستای | این روستا در دامنه غربی قله پهنهسار با ارتفاع ۳۴۰۰ متر قرار گرفته است.<ref name="gandom">{{یادکرد وب|نشانی=http://mshiking.ir/tag/گندم-چال/|عنوان=قله گندمچال|وبگاه=گروه کوهنوردی اماس سنتر|تاریخ=۲۰۲۲-۰۵-۲۷|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> قله پهنهسار که به آن پهنهحصار، پهنحصار و پشتهبند نیز گفته میشود، از شرق به دره و روستای سنگان، از غرب به روستای خور و از جنوب به روستای [[واریش]] منتهی میشود.<ref name="gandom"/><ref name="pahnesaar">{{یادکرد وب|نشانی=http://kuhnavardi.com/قله-پهنه-سار-از-خور/|عنوان=قله پهنهسار از خور|وبگاه=کوهنوردی، نشاط زندگی|نویسنده=نیما اسماعیلی|تاریخ=۲۰۲۳-۰۲-۰۶|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
=== پیشینه تاریخی === | === پیشینه تاریخی === | ||
روستای خور با قدمتی بالغ بر دو هزار سال<ref name="pateh"/> از کهنترین روستاهای منطقه به شمار میرود. | روستای خور با قدمتی بالغ بر دو هزار سال<ref name="pateh"/> از کهنترین روستاهای منطقه به شمار میرود. حمدالله مستوفی جغرافینگار و مورخ دوره ایلخانان در کتاب نزهةالقلوب که در سال ۷۴۰ هجری قمری نگاشته شد، در گزارش احوال ولایت [[ساوجبلاغ]] از روستای «خرداد» به عنوان یکی از روستاهای بزرگ منطقه یاد کرده که برخی محققان آن را همان خور کنونی میدانند.<ref name="nozhat">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/نزهةالقلوب|عنوان=نزهةالقلوب|وبگاه=ویکیپدیا|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref><ref name="seeiran">{{یادکرد وب|نشانی=https://seeiran.ir/روستای-خور-ساوجبلاغ/|عنوان=روستای خور ساوجبلاغ|وبگاه=سیری در ایران|تاریخ=۲۰۲۲-۰۴-۰۵|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> | ||
نام «خور» به معنای مخفف «خورشید» است<ref name="lastsecond"/><ref name="flashkhor">{{یادکرد وب|نشانی=http://www.flashkhor.com/forum/showthread.php?tid=201333|عنوان=آبشار خور|وبگاه=فلش خور|تاریخ=۲۰۱۴-۱۲-۲۴|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> که احتمالاً به دلیل قرارگیری روستا در ارتفاع بالا و دریافت نور آفتاب فراوان این نام بر آن نهاده شده است. | نام «خور» به معنای مخفف «خورشید» است<ref name="lastsecond"/><ref name="flashkhor">{{یادکرد وب|نشانی=http://www.flashkhor.com/forum/showthread.php?tid=201333|عنوان=آبشار خور|وبگاه=فلش خور|تاریخ=۲۰۱۴-۱۲-۲۴|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> که احتمالاً به دلیل قرارگیری روستا در ارتفاع بالا و دریافت نور آفتاب فراوان این نام بر آن نهاده شده است. | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
== جمعیت == | == جمعیت == | ||
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن | براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵ (زمانی که روستا در استان تهران قرار داشت)، جمعیت روستای خور ۱۱۰ نفر در ۴۶ خانوار بود.<ref name="enwiki"/> پس از تشکیل [[استان البرز]] در سال ۱۳۸۹ و براساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا به ۲۹۳ نفر در ۱۰۷ خانوار افزایش یافت<ref name="enwiki"/> که نشاندهنده رشد جمعیتی قابل توجه آن است. | ||
== زبان == | == زبان == | ||
زبان مردم روستای خور [[زبان تاتی ایران|تاتی]] است<ref name="enwiki"/><ref name="karajshahr">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.karajshahr.ir/زبان-تاتی/|عنوان=زبان تاتی|وبگاه=اطلاعات درباره شهر کرج|تاریخ=۲۰۱۳-۰۱-۱۴|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> که یکی از زبانهای ایرانی از شاخه شمال غربی و بازمانده | زبان مردم روستای خور [[زبان تاتی ایران|تاتی]] است<ref name="enwiki"/><ref name="karajshahr">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.karajshahr.ir/زبان-تاتی/|عنوان=زبان تاتی|وبگاه=اطلاعات درباره شهر کرج|تاریخ=۲۰۱۳-۰۱-۱۴|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> که یکی از زبانهای ایرانی از شاخه شمال غربی و بازمانده زبان مادی باستان محسوب میشود.<ref name="tati-wiki"/> این زبان که روزگاری از آذربایجان تا شمال خراسان گسترده بود،<ref name="tati-utopia">{{یادکرد وب|نشانی=https://iranianutopia.ir/زبان-تاتی-ایران/|عنوان=زبان تاتی ایران|وبگاه=آرمانشهر ایرانیان|تاریخ=۲۰۰۹-۰۷-۲۱|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> امروزه تنها در جزیرههایی از شمال ایران از جمله رودبار الموت، [[طالقان]]، دماوند و برخی روستاهای [[کرج]] و قزوین به کار میرود.<ref name="tati-farahan">{{یادکرد وب|نشانی=https://farahan-online.blogfa.com/category/33|عنوان=زبان تاتی|وبگاه=فراهان آنلاین|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> | ||
زبان تاتی تحت تأثیر | زبان تاتی تحت تأثیر اوستایی که زبان مذهبی مردمان این سامان بوده، و فارسی باستان، پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی و فارسی دری قرار گرفته است<ref name="tati-wiki"/> و بسیاری از ویژگیهای کهن زبانی همچون تمایز جنس دستوری، ساخت ارگتیو، و گردش مصوتها را حفظ کرده است.<ref name="tati-utopia"/> | ||
== آثار تاریخی == | == آثار تاریخی == | ||
=== تپه دژبر === | === تپه دژبر === | ||
[[تپه دژبر]] مهمترین اثر تاریخی روستای خور است که مربوط به دوره | [[تپه دژبر]] مهمترین اثر تاریخی روستای خور است که مربوط به دوره تیموریان و صفوی میباشد.<ref name="dezbar">{{یادکرد وب|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/تپه_دزدبر|عنوان=تپه دزدبر|وبگاه=ویکیپدیا|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> این اثر در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۵۷۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است<ref name="dezbar"/> و نشاندهنده اهمیت تاریخی و باستانشناسی این روستاست. | ||
=== گورستان تاریخی === | === گورستان تاریخی === | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
=== پیست اسکی خور === | === پیست اسکی خور === | ||
[[پیست اسکی خور]] در سال ۱۳۵۰ و پیش از | [[پیست اسکی خور]] در سال ۱۳۵۰ و پیش از انقلاب تأسیس شد.<ref name="pateh"/> با شروع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی، این پیست تعطیل شد و در سال ۱۳۸۸ دوباره به کار خود ادامه داد.<ref name="pateh"/> این پیست در ارتفاع ۲۸۰۰ تا ۳۰۰۰ متر از سطح دریا<ref name="pateh"/><ref name="safarmarket">{{یادکرد وب|نشانی=https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/karaj/khur-ski-resort|عنوان=پیست اسکی خور کجاست؟|وبگاه=سفرمارکت|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> و در نزدیکی [[سد امیرکبیر]] قرار دارد.<ref name="safarmarket"/> | ||
پیست اسکی خور دارای دو مسیر به طول ۳۵۰ متر و ۱۸۵۰ متر است<ref name="pateh"/> که مسیر بلندتر آن از طولانیترین پیستهای اسکی ایران محسوب میشود. این پیست ظرفیت پذیرش ۱۳۰۰ اسکیباز در روز را دارد<ref name="pateh"/> و برای جابهجایی اسکیبازان، یک تلهاسکی بشقابی در نظر گرفته شده است.<ref name="pateh"/> علاوه بر اسکی، امکان تیوپسواری نیز در محوطه مخصوص آن وجود دارد.<ref name="pateh"/> | پیست اسکی خور دارای دو مسیر به طول ۳۵۰ متر و ۱۸۵۰ متر است<ref name="pateh"/> که مسیر بلندتر آن از طولانیترین پیستهای اسکی ایران محسوب میشود. این پیست ظرفیت پذیرش ۱۳۰۰ اسکیباز در روز را دارد<ref name="pateh"/> و برای جابهجایی اسکیبازان، یک تلهاسکی بشقابی در نظر گرفته شده است.<ref name="pateh"/> علاوه بر اسکی، امکان تیوپسواری نیز در محوطه مخصوص آن وجود دارد.<ref name="pateh"/> | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
[[سد امیرکبیر]] (سد کرج) که در فاصله ۱۷ کیلومتری روستای خور قرار دارد،<ref name="lastsecond"/> بر [[رودخانه کرج]] در ۲۵ کیلومتری شمال کرج و کنار جاده چالوس احداث شده است.<ref name="sadclimb">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.climbers.ir/tourist-attractions/662-سد-امیر-کبیر|عنوان=سد امیرکبیر|وبگاه=کلایمبر|تاریخ=۲۰۲۲-۰۹-۳۰|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> این سد که ساخت آن از سال ۱۳۳۶ آغاز و در سال ۱۳۴۰ به بهرهبرداری رسید،<ref name="sadclimb"/> اولین سد چندمنظوره ایران است.<ref name="sadclimb"/> | [[سد امیرکبیر]] (سد کرج) که در فاصله ۱۷ کیلومتری روستای خور قرار دارد،<ref name="lastsecond"/> بر [[رودخانه کرج]] در ۲۵ کیلومتری شمال کرج و کنار جاده چالوس احداث شده است.<ref name="sadclimb">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.climbers.ir/tourist-attractions/662-سد-امیر-کبیر|عنوان=سد امیرکبیر|وبگاه=کلایمبر|تاریخ=۲۰۲۲-۰۹-۳۰|تاریخ بازدید=۱۴۰۴-۰۹-۰۶}}</ref> این سد که ساخت آن از سال ۱۳۳۶ آغاز و در سال ۱۳۴۰ به بهرهبرداری رسید،<ref name="sadclimb"/> اولین سد چندمنظوره ایران است.<ref name="sadclimb"/> | ||
سد امیرکبیر از دیوارههای قوسی بلند بتنی ساخته شده که طول تاج آن ۳۹۰ متر و ارتفاع آن از پی ۱۸۰ متر است.<ref name="sadclimb"/> نیروگاه برق آبی آن توانایی تولید ۹۰ | سد امیرکبیر از دیوارههای قوسی بلند بتنی ساخته شده که طول تاج آن ۳۹۰ متر و ارتفاع آن از پی ۱۸۰ متر است.<ref name="sadclimb"/> نیروگاه برق آبی آن توانایی تولید ۹۰ مگاوات برق را داراست.<ref name="sadclimb"/> | ||
=== قله پهنهسار === | === قله پهنهسار === | ||
قله پهنهسار با ارتفاع ۳۴۰۰ متر<ref name="gandom"/> یکی از قلههای مرتفع | قله پهنهسار با ارتفاع ۳۴۰۰ متر<ref name="gandom"/> یکی از قلههای مرتفع البرز مرکزی است که روستای خور در دامنه غربی آن قرار دارد.<ref name="gandom"/><ref name="pahnesaar"/> این قله که به آن گندمچال، پهنهحصار و پشتهبند نیز گفته میشود،<ref name="gandom"/> مسیرهای صعود مختلفی دارد که یکی از آنها از جبهه غربی و از مسیر روستای خور است.<ref name="gandom"/> | ||
== اقتصاد == | == اقتصاد == | ||
| خط ۸۹: | خط ۸۹: | ||
=== مذهب === | === مذهب === | ||
مردم روستای خور مسلمان و پیرو مذهب | مردم روستای خور مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازدهامامی هستند.<ref name="seeiran"/> | ||
== محلهبندی == | == محلهبندی == | ||
نسخهٔ ۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۲
| خور | |
|---|---|
| روستا | |
| نمایی از روستای خور | |
| کشور | الگو:پرچمکوچک ایران |
| استان | البرز |
| شهرستان | کرج |
| بخش | آسارا |
| دهستان | آدران |
| جمعیت | ۲۹۳ |
| ارتفاع | ۲۸۰۰ |
خور روستایی در دهستان آدران از توابع بخش آسارا در شهرستان کرج استان البرز ایران است.[۱] این روستا در ارتفاع ۲۸۰۰ متری از سطح دریا و در دامنه غربی قله پهنهسار (گندمچال) در مسیر جاده چالوس قرار دارد.[۲] روستای خور با قدمتی حدود دو هزار ساله،[۳] با دارا بودن جاذبههای طبیعی و تاریخی از جمله آبشار خور، پیست اسکی خور و تپه دژبر، یکی از مقاصد گردشگری مهم استان البرز محسوب میشود. زبان مردم این روستا تاتی است[۴] که از شاخه شمال غربی زبانهای ایرانی و بازمانده زبان مادی به شمار میرود.[۵]
موقعیت جغرافیایی
روستای خور در ۱۷ تا ۲۳ کیلومتری شمال کرج و در جاده چالوس قبل از سد امیرکبیر (سد کرج) واقع شده است.[۲][۴] برای دسترسی به این روستا باید در کیلومتر ۲۰ جاده چالوس و سه کیلومتر قبل از سد امیرکبیر، از خروجی خوزنکلا وارد مسیر فرعی شد و پس از گذشتن از روستاهای ارنگه و سیجان، مسیری کوهستانی و پرپیچ و خم به طول حدود ۱۷ کیلومتر را طی کرد.[۲][۶]
این روستا در دامنه غربی قله پهنهسار با ارتفاع ۳۴۰۰ متر قرار گرفته است.[۷] قله پهنهسار که به آن پهنهحصار، پهنحصار و پشتهبند نیز گفته میشود، از شرق به دره و روستای سنگان، از غرب به روستای خور و از جنوب به روستای واریش منتهی میشود.[۷][۸]
تاریخچه
پیشینه تاریخی
روستای خور با قدمتی بالغ بر دو هزار سال[۳] از کهنترین روستاهای منطقه به شمار میرود. حمدالله مستوفی جغرافینگار و مورخ دوره ایلخانان در کتاب نزهةالقلوب که در سال ۷۴۰ هجری قمری نگاشته شد، در گزارش احوال ولایت ساوجبلاغ از روستای «خرداد» به عنوان یکی از روستاهای بزرگ منطقه یاد کرده که برخی محققان آن را همان خور کنونی میدانند.[۹][۱۰]
نام «خور» به معنای مخفف «خورشید» است[۲][۱۱] که احتمالاً به دلیل قرارگیری روستا در ارتفاع بالا و دریافت نور آفتاب فراوان این نام بر آن نهاده شده است.
دوران معاصر
طی دهههای اخیر، روستای خور تحولات اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را پشت سر گذاشته است. بررسی تحولات اقتصادی این روستا در بازه زمانی ۴۵ ساله (۱۳۴۰–۱۳۸۵) نشان میدهد که الگوی معیشت از کشاورزی و دامداری سنتی به سمت اشتغال در کارخانجات و صنایع تغییر یافته است.[۱۲]
جمعیت
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵ (زمانی که روستا در استان تهران قرار داشت)، جمعیت روستای خور ۱۱۰ نفر در ۴۶ خانوار بود.[۴] پس از تشکیل استان البرز در سال ۱۳۸۹ و براساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا به ۲۹۳ نفر در ۱۰۷ خانوار افزایش یافت[۴] که نشاندهنده رشد جمعیتی قابل توجه آن است.
زبان
زبان مردم روستای خور تاتی است[۴][۱۳] که یکی از زبانهای ایرانی از شاخه شمال غربی و بازمانده زبان مادی باستان محسوب میشود.[۵] این زبان که روزگاری از آذربایجان تا شمال خراسان گسترده بود،[۱۴] امروزه تنها در جزیرههایی از شمال ایران از جمله رودبار الموت، طالقان، دماوند و برخی روستاهای کرج و قزوین به کار میرود.[۱۵]
زبان تاتی تحت تأثیر اوستایی که زبان مذهبی مردمان این سامان بوده، و فارسی باستان، پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی و فارسی دری قرار گرفته است[۵] و بسیاری از ویژگیهای کهن زبانی همچون تمایز جنس دستوری، ساخت ارگتیو، و گردش مصوتها را حفظ کرده است.[۱۴]
آثار تاریخی
تپه دژبر
تپه دژبر مهمترین اثر تاریخی روستای خور است که مربوط به دوره تیموریان و صفوی میباشد.[۱۶] این اثر در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۵۷۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است[۱۶] و نشاندهنده اهمیت تاریخی و باستانشناسی این روستاست.
گورستان تاریخی
در مرکز روستا گورستان قدیمی با قدمت ۶۰۰ تا ۷۰۰ ساله قرار دارد که در آن سنگهای قبور باستانی با نام اشخاصی که پسوندهای منتصب به خور دارند یافت میشود.[۱۱] این آثار از قدمت و پیشینه طولانی سکونت در این منطقه حکایت دارد.
امامزاده شاهزاده عسکری
بقعه متبرکه امامزاده شاهزاده عسکری در جنوب غربی روستای خور قرار دارد[۱۱] و از جمله اماکن مذهبی و زیارتی مهم این منطقه محسوب میشود.
جاذبههای طبیعی و گردشگری
آبشار خور
آبشار خور یکی از زیباترین و مهمترین جاذبههای طبیعی این منطقه است که با ارتفاعی حدود ۵۰ تا ۶۰ متر،[۲][۱۷] در فاصله دو کیلومتری روستا و در ارتفاع ۲۸۰۰ متری از سطح دریا واقع شده است.[۲] برای رسیدن به این آبشار، مسیری به طول دو کیلومتر و با مدت زمان ۳۰ تا ۴۵ دقیقه پیادهروی از میان درختان سیب ترش، گوجه سبز، زردآلو و گیلاس باید طی شود.[۲]
آبشار خور از ذوب برفهای قله پهنهسار تغذیه میشود[۲] و در فصل زمستان یخ میزند و قندیلهای یخی زیبایی ایجاد میکند.[۱۱]
پیست اسکی خور
پیست اسکی خور در سال ۱۳۵۰ و پیش از انقلاب تأسیس شد.[۳] با شروع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی، این پیست تعطیل شد و در سال ۱۳۸۸ دوباره به کار خود ادامه داد.[۳] این پیست در ارتفاع ۲۸۰۰ تا ۳۰۰۰ متر از سطح دریا[۳][۱۸] و در نزدیکی سد امیرکبیر قرار دارد.[۱۸]
پیست اسکی خور دارای دو مسیر به طول ۳۵۰ متر و ۱۸۵۰ متر است[۳] که مسیر بلندتر آن از طولانیترین پیستهای اسکی ایران محسوب میشود. این پیست ظرفیت پذیرش ۱۳۰۰ اسکیباز در روز را دارد[۳] و برای جابهجایی اسکیبازان، یک تلهاسکی بشقابی در نظر گرفته شده است.[۳] علاوه بر اسکی، امکان تیوپسواری نیز در محوطه مخصوص آن وجود دارد.[۳]
فصل بهرهبرداری از پیست اسکی خور از اواسط ماه دی تا پایان اسفند است[۱۹] و این پیست فقط در روزهای دوشنبه، پنجشنبه و جمعه به روی عموم باز است.[۱۹]
سد امیرکبیر
سد امیرکبیر (سد کرج) که در فاصله ۱۷ کیلومتری روستای خور قرار دارد،[۲] بر رودخانه کرج در ۲۵ کیلومتری شمال کرج و کنار جاده چالوس احداث شده است.[۲۰] این سد که ساخت آن از سال ۱۳۳۶ آغاز و در سال ۱۳۴۰ به بهرهبرداری رسید،[۲۰] اولین سد چندمنظوره ایران است.[۲۰]
سد امیرکبیر از دیوارههای قوسی بلند بتنی ساخته شده که طول تاج آن ۳۹۰ متر و ارتفاع آن از پی ۱۸۰ متر است.[۲۰] نیروگاه برق آبی آن توانایی تولید ۹۰ مگاوات برق را داراست.[۲۰]
قله پهنهسار
قله پهنهسار با ارتفاع ۳۴۰۰ متر[۷] یکی از قلههای مرتفع البرز مرکزی است که روستای خور در دامنه غربی آن قرار دارد.[۷][۸] این قله که به آن گندمچال، پهنهحصار و پشتهبند نیز گفته میشود،[۷] مسیرهای صعود مختلفی دارد که یکی از آنها از جبهه غربی و از مسیر روستای خور است.[۷]
اقتصاد
کشاورزی و باغداری
اقتصاد روستای خور عمدتاً بر پایه کشاورزی، باغداری و دامداری استوار است.[۲۱] محصولات تولیدی این روستا شامل انواع میوههای درختی مانند سیب، هلو، گلابی، گیلاس، آلبالو و گردو است.[۱۱] در فصل بهار نیز گونههای گیاهی وحشی مانند والک، کنگر، ریواس، آویشن و قارچ به فراوانی در منطقه یافت میشود.[۱۱]
صنایع دستی
صنایع دستی از جمله قالیبافی، گلیمبافی و سفالگری از دیگر فعالیتهای اقتصادی اهالی روستا هستند.[۲۱]
فرهنگ
غذاهای محلی
غذاهای محلی روستای خور شامل آش ریواس، آشهای گیاهی و خوراکهای مختلفی از سبزیجات کوهی است.[۲۱] لبنیات محلی نیز با عطر و طعم طبیعی و خاص خود از محصولات شناختهشده این منطقه هستند.[۲۱]
مذهب
مردم روستای خور مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازدهامامی هستند.[۱۰]
محلهبندی
روستای خور از چهار محله تشکیل شده است:[۲۲]
بالا محله: از حسینیه روستا به سمت غرب
میان محله: در وسط روستا و مرکز اصلی آن
پایین محله: در شمال شرق روستا
محله بندوشکاه: در زیر پارکینگ و رستوران روستا
بخش آسارا
روستای خور در بخش آسارا واقع است. این بخش شامل سه دهستان آدران (۱۸ روستا)، آسارا (۲۱ روستا) و نساء (۱۷ روستا) میباشد[۲۳] و جمعیت آن حدود ۲۵ هزار نفر است (سرشماری ۱۳۹۵).[۲۳] حدود ۸۰ کیلومتر از مسیر جاده چالوس در بخش آسارا قرار دارد[۲۴] و این منطقه به «نگین البرز» شهرت دارد.[۲۴]
منابع
- ↑ سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵. مرکز آمار ایران. سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ آبشار خور کرج: همه آنچه قبل از رفتن باید بدانید. در: لستسکند. ۲۰۲۲-۱۰-۰۳. آبشار خور کرج: همه آنچه قبل از رفتن باید بدانید
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ ۳٫۸ اسکی در پیست خور، تجربهای هیجانانگیز در نزدیکی تهران. در: مجله پته. ۲۰۲۵-۰۳-۰۳. اسکی در پیست خور، تجربهای هیجانانگیز در نزدیکی تهران
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ Khur, Karaj. در: ویکیپدیای انگلیسی. Khur, Karaj
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ زبان تاتی ایران. در: ویکیپدیا. زبان تاتی ایران
- ↑ اقامتگاههای بومگردی روستای ارنگه. در: یواسپیس. اقامتگاههای بومگردی روستای ارنگه
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ ۷٫۵ قله گندمچال. در: گروه کوهنوردی اماس سنتر. ۲۰۲۲-۰۵-۲۷. قله گندمچال
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ نیما اسماعیلی. قله پهنهسار از خور. در: کوهنوردی، نشاط زندگی. ۲۰۲۳-۰۲-۰۶. قله پهنهسار از خور
- ↑ نزهةالقلوب. در: ویکیپدیا. نزهةالقلوب
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ روستای خور ساوجبلاغ. در: سیری در ایران. ۲۰۲۲-۰۴-۰۵. روستای خور ساوجبلاغ
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ ۱۱٫۴ ۱۱٫۵ آبشار خور. در: فلش خور. ۲۰۱۴-۱۲-۲۴. آبشار خور
- ↑ تحولات اقتصادی روستای خور. در: ریسرچگیت. تحولات اقتصادی روستای خور
- ↑ زبان تاتی. در: اطلاعات درباره شهر کرج. ۲۰۱۳-۰۱-۱۴. زبان تاتی
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ زبان تاتی ایران. در: آرمانشهر ایرانیان. ۲۰۰۹-۰۷-۲۱. زبان تاتی ایران
- ↑ زبان تاتی. در: فراهان آنلاین. زبان تاتی
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ تپه دزدبر. در: ویکیپدیا. تپه دزدبر
- ↑ جاذبههای گردشگری روستای خور. در: ایران ماوا. ۲۰۲۴-۰۶-۰۶. جاذبههای گردشگری روستای خور
- ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ پیست اسکی خور کجاست؟. در: سفرمارکت. پیست اسکی خور کجاست؟
- ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ Khor Ski Resort. در: HiPersia. ۲۰۲۵-۰۸-۰۲. Khor Ski Resort
- ↑ ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ ۲۰٫۳ ۲۰٫۴ سد امیرکبیر. در: کلایمبر. ۲۰۲۲-۰۹-۳۰. سد امیرکبیر
- ↑ ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ ۲۱٫۳ روستای خور. در: گردشگر. روستای خور
- ↑ خور؛ یک روستای خوب. در: برترینها. ۲۰۱۴-۰۸-۰۸. خور؛ یک روستای خوب
- ↑ ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ آسارا کجاست؟. در: ایران همسفر. ۲۰۲۵-۱۱-۰۷. آسارا کجاست؟
- ↑ ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ آسارا کجاست؟ معرفی منطقه. در: ایران ایجو. ۲۰۲۴-۱۱-۲۷. آسارا کجاست؟ معرفی منطقه