کوهسار (البرز): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی البرز
جزبدون خلاصۀ ویرایش
جزبدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات شهر ایران
{{شهر ایران
|نام = کوهسار
| نام = کوهسار
|نام خارجی = Kuhsar
| نام‌به‌لاتین = Kuhsar
|تصویر شهر =
| استان = [[استان البرز]]
|مساحت = ۸٬۰۰۰ هکتار (حریم شهر)
| شهرستان = [[شهرستان ساوجبلاغ]]
|ارتفاع = ۱۳۸۰–۱۵۵۰ متر از سطح دریا
| بخش = [[بخش چندار]]
|استان = [[استان البرز]]
| ارتفاع = ۱۳۸۰–۱۵۵۰ متر
|شهرستان = [[شهرستان ساوجبلاغ]]
| مساحت = ۸٬۰۰۰ هکتار (حریم شهر)
|بخش = [[بخش چندار]]
| جمعیت = ۱۰٬۹۴۰
|جمعیت کل = ۱۰٬۹۴۰ نفر (سرشماری ۱۳۹۵)
| پیش‌شماره = ۰۲۶
|کدپستی = ۳۱۸۷۷
| کدپستی = ۳۱۸۷۷
|پیش‌شماره = ۰۲۶
| شهردار = حسین حشمی‌پور (سرپرست)
|شهردار = حسین حشمی‌پور (سرپرست)
| وبگاه = [http://www.koohsar.ir وبگاه رسمی شهرداری کوهسار]
|وبگاه رسمی = [[http://www.koohsar.ir](http://www.koohsar.ir) koohsar.ir]
}}
}}


'''کوهسار''' شهری در [[استان البرز]] ایران و مرکز [[بخش چندار]] از توابع [[شهرستان ساوجبلاغ]] است.
'''کوهسار''' شهری است در [[استان البرز]] ایران، واقع در شهرستان ساوجبلاغ و مرکز بخش چندار. این شهر در نزدیکی هشتگرد و کرج قرار دارد؛ فاصلهٔ آن تا تهران تقریباً ۷۰ کیلومتر گزارش شده است.<ref>{{یادکرد وب|url=https://savojland.com/kuhsar-alborz-city/|title=شهر کوهسار استان البرز|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref>
این شهر در نزدیکی [[کرج]] (حدود ۲۵ کیلومتری شمال غرب) و [[هشتگرد]] قرار دارد و فاصله آن تا [[تهران]] تقریباً ۷۰ کیلومتر عنوان شده است.<ref name="wiki\_kuhsar"\>{{یادکرد وب|url=[https://fa.wikipedia.org/wiki/کوهسار\_(البرز](https://www.google.com/search?q=https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B3%D8%A7%D8%B1_\(%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2\))|title=کوهسار (البرز) – ویکی‌پدیا|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref\><ref name="jazebeha"\>{{یادکرد وب|url=[https://jazebeha.com/ایرانگردی/البرز/جاذبه-های-کوهسار/](https://jazebeha.com/ایرانگردی/البرز/جاذبه-های-کوهسار/)|title=جاذبه‌های گردشگری کوهسار|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>
شهر کوهسار در سال ۱۳۸۳ با ادغام دو روستای اصلی «چندار» و «قلعه چندار» و تعدادی روستای تابع تأسیس شد.\<ref name="majlis"\>{{یادکرد وب|url=[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/123403](https://rc.majlis.ir/fa/law/show/123403)|title=قانون تأسیس شهر کوهسار|publisher=مجلس شورای اسلامی|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>


== جغرافیا و جمعیت ==
== تاریخچه ==
کوهسار بر اساس مصوبهٔ مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۸ خرداد ۱۳۸۳ از ادغام روستاهای چندار و قلعه چندار به همراه چند روستای تابع بخش چندار تشکیل شد.<ref>{{یادکرد وب|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/123403|title=قانون تأسیس شهر کوهسار|publisher=مجلس شورای اسلامی|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref> 
برخی روستاها مانند خوروین، شنده، ازنق، هرجاب، کردان، بانو صحرا و ولیان به عنوان مناطقی تابع یا همجوار با کوهسار ذکر شده‌اند؛ تعیین دقیق محدودهٔ الحاق هرکدام نیاز به مستندات اداری دارد. 
روستای کوشک زر نیز تا سال ۱۳۹۳ جزو محدودهٔ کوهسار بوده و بعدها به شهر مهستان الحاق شده است.


=== موقعیت و اقلیم ===
== جغرافیا و اقلیم ==
کوهسار در عرض جغرافیایی $۳۵^{\circ}۵۷^{\prime}۲۲^{\prime\prime}$ شمالی و طول جغرافیایی $۵۰^{\circ}۴۷^{\prime}۴۵^{\prime\prime}$ شرقی واقع شده است.\<ref name="emelk"\>{{یادکرد وب|url=[https://emelk.biz/mag/کوهسار-کرج/](https://emelk.biz/mag/کوهسار-کرج/)|title=کوهسار البرز|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>
کوهسار در مختصات ۳۵°۵۷′۲۲″ شمالی و ۵۰°۴۷′۴۵″ شرقی واقع شده است.<ref>{{یادکرد وب|url=https://emelk.biz/mag/کوهسار-کرج/|title=کوهسار البرز|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref>
این شهر که در دامنه‌های [[کوه‌های البرز]] گسترش یافته، دارای اقلیم معتدل کوهستانی است. زمستان‌ها در آن سرد و تابستان‌ها معتدل است.\<ref name="jazebeha"/\>
این شهر در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و شیبدار گسترده شده و حریم آن حدود ۸٬۰۰۰ هکتار اعلام شده است.<ref>{{یادکرد وب|url=https://savojland.com/kuhsar-alborz-city/|title=شهر کوهسار استان البرز|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref>
ارتفاع کوهسار از سطح دریا بین ۱۳۸۰ تا ۱۵۵۰ متر متغیر است. حریم این شهر حدود ۸٬۰۰۰ هکتار تعیین شده است.\<ref name="savojland"\>{{یادکرد وب|url=[https://savojland.com/kuhsar-alborz-city/](https://savojland.com/kuhsar-alborz-city/)|title=شهر کوهسار استان البرز|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>
اقلیم کوهسار معتدل کوهستانی توصیف شده است؛ زمستان‌ها سرد و تابستان‌ها معتدل گزارش شده‌اند. رودخانهٔ کردان از حاشیهٔ شرقی منطقه عبور می‌کند و در تأمین آب و طراوت باغات منطقه نقش دارد.<ref>{{یادکرد وب|url=https://jazebeha.com/ایرانگردی/البرز/جاذبه-های-کوهسار/|title=جاذبه‌های گردشگری کوهسار|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref>
[[رودخانه کردان]] (کردان‌رود) از حاشیهٔ شرقی منطقه عبور می‌کند و یکی از منابع اصلی تأمین رطوبت باغات منطقه به‌شمار می‌رود.


=== جمعیت ===
== جمعیت ==
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت ثابت شهر کوهسار **۱۰٬۹۴۰** نفر ثبت شده است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۷٬۷۶۹ نفر بوده است.\<ref name="wiki\_kuhsar"/\>\<ref name="wiki\_listcities"\>{{یادکرد وب|url=[https://fa.wikipedia.org/wiki/فهرست\_شهرهای\_استان\_البرز](https://fa.wikipedia.org/wiki/فهرست_شهرهای_استان_البرز)|title=فهرست شهرهای استان البرز|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>
طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر کوهسار برابر با ۱۰٬۹۴۰ نفر بوده است.<ref>{{یادکرد وب|url=https://fa.wikipedia.org/wiki/کوهسار_(البرز)|title=کوهسار (البرز) – ویکی‌پدیا|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref>
این مقدار نسبت به جمعیت ۷٬۷۶۹ نفری در سال ۱۳۸۵ رشد معناداری نشان می‌دهد.


== پیشینه و آثار تاریخی ==
== آثار و جاذبه‌ها ==
=== طبیعی ===
آبشار سیرود در روستای سیرود از جاذبه‌های منطقه است و در برخی منابع ارتفاعات اطراف این آبشار حدود ۲٬۲۵۰ متر ذکر شده است.<ref>{{یادکرد وب|url=https://berkehtourism.ir/home/waterfalls/alborzprovincewaterfall/sirud-waterfall/|title=آبشار سیرود|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref> 
رودخانهٔ کردان نیز منبع دائمی آب منطقه است و در کشاورزی و محیط زیست نقش دارد.


شهر کوهسار از ادغام دو روستای «چندار» و «قلعه چندار» (یا قلعه سلیمانخانی) تأسیس شد. روستاهای دیگری همچون خوروین، شنده، ازنق، هرجاب، [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، بانو صحرا و ولیان نیز در محدودهٔ حریم و همجوار این شهر قرار دارند.
=== تاریخی و مذهبی ===
در منطقهٔ کوهسار، محوطه‌هایی مانند گنج‌تپه و سیاه‌تپه در روستای خوروین وجود دارند که در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند و کاوش‌ها اشیایی مربوط به عصر آهن را نشان داده‌اند.<ref>{{یادکرد وب|url=https://www.isna.ir/news/alborz-20572/شکوفه-تمدن-مادها-در-روستایی-که-نامش-جهانی-شد|title=شکوفه تمدن مادها در روستایی که نامش جهانی شد – ایسنا|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref> 
بنای امامزاده عبدالله و صالح در بخش چندار نیز به‌عنوان اثر تاریخی و مذهبی شناخته شده است.<ref>{{یادکرد وب|url=https://fa.wikipedia.org/wiki/امامزاده_عبدالله_و_صالح|title=امامزاده عبدالله و صالح – ویکی‌پدیا|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref> 
پل بانو صحرا در روستای بانو صحرا یکی دیگر از آثار تاریخی منطقه است که در منابع محلی قدمتی نزدیک به ۵۰۰ سال برای آن ذکر شده است.


در منطقهٔ کوهسار و پیرامون آن، محوطه‌هایی باستانی مانند گنج‌تپه و سیاه‌تپه در روستای خوروین وجود دارند که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند و قدمت آن‌ها به دوره‌های باستان و عصر آهن می‌رسد.\<ref name="wiki\_kuhsar"/\>
== اقتصاد ==
همچنین بناها و سازه‌های تاریخی و مذهبی زیر در این منطقه واقع شده‌اند:
کوهسار به‌عنوان منطقه‌ای باغدار شناخته می‌شود و محصولاتی مانند گیلاس، آلبالو، گردو، زردآلو، سیب و انگور در این ناحیه تولید می‌شوند. همچنین با توجه به طبیعت و نزدیکی به شهرهای بزرگ، گردشگری و اجارهٔ ویلا از فعالیت‌های اقتصادی مطرح منطقه است.


* **امامزاده عبدالله و صالح:** در بخش چندار، با قدمت تخمینی دورهٔ [[زندیه]] و ثبت‌شده در فهرست آثار ملی.\<ref name="wiki\_imamzadeh"\>{{یادکرد وب|url=[https://fa.wikipedia.org/wiki/امامزاده\_عبدالله\_و\_صالح](https://fa.wikipedia.org/wiki/امامزاده_عبدالله_و_صالح)|title=امامزاده عبدالله و صالح|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>
== زیرساخت و خدمات شهری ==
* **پل بانو صحرا:** یک پل تاریخی با قدمت حدود ۵۰۰ سال در روستای بانو صحرا که در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
شهرداری مستقل و شورای اسلامی شهر در کوهسار فعال‌اند. 
در منطقه مدارس و مراکز درمانی وجود دارد؛ با این حال گزارش‌هایی دربارهٔ کمبود خدمات اورژانسی منتشر شده و تأسیس یا تکمیل درمانگاه شبانه‌روزی در برنامه‌های محلی آورده شده است.<ref>{{یادکرد وب|url=https://www.koohsar.ir/News/337/جلسه-بررسی-وضعیت-بهداشت-محیط-شهر-و-مشکلات-درمانگاه-شبانه-روزی-شهر-کوهسار|title=جلسه بررسی وضعیت بهداشت محیط شهر و مشکلات درمانگاه شبانه‌روزی – شهرداری کوهسار|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref>
دسترسی به کوهسار از طریق آزادراه کرج–قزوین و جادهٔ کردان امکان‌پذیر است.


== جاذبه‌های گردشگری ==
== چالش‌ها و چشم‌انداز ==
 
در گزارش‌های رسانه‌ای سال ۱۴۰۳ به تعطیلی موقت مرکز اورژانس کوهسار اشاره شده است که بر ضرورت تقویت خدمات درمانی منطقه تأکید می‌کند.<ref>{{یادکرد وب|url=https://www.yjc.ir/fa/news/8824518/حال-اورژانس-کوهسار-خوب-نیست|title=حال اورژانس کوهسار خوب نیست – خبرگزاری جوان|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref><ref>{{یادکرد وب|url=https://farsnews.ir/Tt_javaheri/1726635996507236426|title=شهر کوهسار ساوجبلاغ بدون اورژانس – فارس|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}</ref>
=== جاذبه‌های طبیعی ===
برای توسعهٔ آینده، تقویت زیرساخت‌های درمانی، فرهنگی و ورزشی و بازنگری طرح تفصیلی شهر از اولویت‌ها ذکر شده است.
 
* **آبشار سیرود:** این آبشار در روستای سیرود در بخش شمالی کوهسار واقع شده و یکی از مقاصد طبیعت‌گردی منطقه به ویژه در فصول بهار و تابستان است.\<ref name="berkeh"\>{{یادکرد وب|url=[https://berkehtourism.ir/home/waterfalls/alborzprovincewaterfall/sirud-waterfall/](https://berkehtourism.ir/home/waterfalls/alborzprovincewaterfall/sirud-waterfall/)|title=آبشار سیرود|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>
* **رودخانه کردان:** این رودخانه دائمی که از حاشیهٔ شرقی شهر می‌گذرد، در ایجاد فضای سبز و باغات منطقه نقش اساسی دارد و خود یکی از جاذبه‌های طبیعی محسوب می‌شود.
 
== اقتصاد و معیشت ==
 
اقتصاد کوهسار مبتنی بر دو بخش اصلی است:
 
* **کشاورزی (باغداری):** کوهسار به عنوان یک منطقهٔ باغدار مطرح است و محصولات متنوعی از جمله گیلاس، توت، آلبالو، گردو، زردآلو، سیب و انگور در آن تولید می‌شود.
  * **گردشگری و خدمات اقامتی:** به دلیل طبیعت زیبا و موقعیت جغرافیایی مناسب (نزدیکی به تهران و کرج)، جذب گردشگر در منطقه بالا است. ساخت و اجارهٔ ویلا و اقامتگاه یکی از فعالیت‌های اقتصادی رو به رشد در کوهسار و روستاهای اطراف آن است.
 
== زیرساخت‌ها و چالش‌ها ==
 
* **مدیریت شهری:** شهر دارای شهرداری مستقل و [[شورای اسلامی شهر]] است.
  * **دسترسی:** دسترسی به کوهسار از طریق [[آزادراه کرج–قزوین]] و جادهٔ کردان امکان‌پذیر است.
* **چالش‌های خدماتی:** یکی از چالش‌های گزارش‌شده در این شهر، کمبود یا عدم کفایت خدمات اورژانسی و درمانی شبانه‌روزی است که نیاز به توسعهٔ مراکز درمانی را پررنگ می‌سازد.\<ref name="koohsar\_health"\>{{یادکرد وب|url=[https://www.koohsar.ir/News/337/جلسه-بررسی-وضعیت-بهداشت-محیط-شهر-و-مشکلات-درمانگاه-شبانه-روزی-شهر-کوهسار](https://www.koohsar.ir/News/337/جلسه-بررسی-وضعیت-بهداشت-محیط-شهر-و-مشکلات-درمانگاه-شبانه-روزی-شهر-کوهسار)|title=وضعیت بهداشت و درمان شهر کوهسار|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>\<ref name="yjc"\>{{یادکرد وب|url=[https://www.yjc.ir/fa/news/8824518/حال-اورژانس-کوهسار-خوب-نیست](https://www.yjc.ir/fa/news/8824518/حال-اورژانس-کوهسار-خوب-نیست)|title=حال اورژانس کوهسار خوب نیست|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref\>\<ref name="fars"\>{{یادکرد وب|url=[https://farsnews.ir/Tt\_javaheri/1726635996507236426](https://farsnews.ir/Tt_javaheri/1726635996507236426)|title=شهر کوهسار ساوجبلاغ بدون اورژانس|access-date=۱۹ مهر ۱۴۰۴}}\</ref>
* **چشم‌انداز توسعه:** با توجه به پتانسیل‌های طبیعی و موقعیت جغرافیایی، جذب سرمایه‌گذار، بهبود زیرساخت‌ها و تقویت بخش گردشگری در برنامهٔ توسعهٔ آتی این شهر قرار دارد.


== پیوند به بیرون ==
* [http://www.koohsar.ir وبگاه رسمی شهرداری کوهسار] 
* [http://www.savojbolagh.ir وبگاه رسمی شهرستان ساوجبلاغ]


== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
== پیوند به بیرون ==
* [[http://www.koohsar.ir](http://www.koohsar.ir) وبگاه رسمی شهرداری کوهسار]
* [[http://www.savojbolagh.ir](http://www.savojbolagh.ir) وبگاه رسمی شهرستان ساوجبلاغ]
{{شهرهای استان البرز}}
{{شهرستان ساوجبلاغ}}
[[رده:شهرهای استان البرز]]
[[رده:شهرهای ایران]]
[[رده:جاذبه‌های گردشگری ایران]]

نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۵

الگو:شهر ایران

کوهسار شهری است در استان البرز ایران، واقع در شهرستان ساوجبلاغ و مرکز بخش چندار. این شهر در نزدیکی هشتگرد و کرج قرار دارد؛ فاصلهٔ آن تا تهران تقریباً ۷۰ کیلومتر گزارش شده است.[۱]

تاریخچه

کوهسار بر اساس مصوبهٔ مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۸ خرداد ۱۳۸۳ از ادغام روستاهای چندار و قلعه چندار به همراه چند روستای تابع بخش چندار تشکیل شد.[۲] برخی روستاها مانند خوروین، شنده، ازنق، هرجاب، کردان، بانو صحرا و ولیان به عنوان مناطقی تابع یا همجوار با کوهسار ذکر شده‌اند؛ تعیین دقیق محدودهٔ الحاق هرکدام نیاز به مستندات اداری دارد. روستای کوشک زر نیز تا سال ۱۳۹۳ جزو محدودهٔ کوهسار بوده و بعدها به شهر مهستان الحاق شده است.

جغرافیا و اقلیم

کوهسار در مختصات ۳۵°۵۷′۲۲″ شمالی و ۵۰°۴۷′۴۵″ شرقی واقع شده است.[۳] این شهر در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و شیبدار گسترده شده و حریم آن حدود ۸٬۰۰۰ هکتار اعلام شده است.[۴] اقلیم کوهسار معتدل کوهستانی توصیف شده است؛ زمستان‌ها سرد و تابستان‌ها معتدل گزارش شده‌اند. رودخانهٔ کردان از حاشیهٔ شرقی منطقه عبور می‌کند و در تأمین آب و طراوت باغات منطقه نقش دارد.[۵]

جمعیت

طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر کوهسار برابر با ۱۰٬۹۴۰ نفر بوده است.[۶] این مقدار نسبت به جمعیت ۷٬۷۶۹ نفری در سال ۱۳۸۵ رشد معناداری نشان می‌دهد.

آثار و جاذبه‌ها

طبیعی

آبشار سیرود در روستای سیرود از جاذبه‌های منطقه است و در برخی منابع ارتفاعات اطراف این آبشار حدود ۲٬۲۵۰ متر ذکر شده است.[۷] رودخانهٔ کردان نیز منبع دائمی آب منطقه است و در کشاورزی و محیط زیست نقش دارد.

تاریخی و مذهبی

در منطقهٔ کوهسار، محوطه‌هایی مانند گنج‌تپه و سیاه‌تپه در روستای خوروین وجود دارند که در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند و کاوش‌ها اشیایی مربوط به عصر آهن را نشان داده‌اند.[۸] بنای امامزاده عبدالله و صالح در بخش چندار نیز به‌عنوان اثر تاریخی و مذهبی شناخته شده است.[۹] پل بانو صحرا در روستای بانو صحرا یکی دیگر از آثار تاریخی منطقه است که در منابع محلی قدمتی نزدیک به ۵۰۰ سال برای آن ذکر شده است.

اقتصاد

کوهسار به‌عنوان منطقه‌ای باغدار شناخته می‌شود و محصولاتی مانند گیلاس، آلبالو، گردو، زردآلو، سیب و انگور در این ناحیه تولید می‌شوند. همچنین با توجه به طبیعت و نزدیکی به شهرهای بزرگ، گردشگری و اجارهٔ ویلا از فعالیت‌های اقتصادی مطرح منطقه است.

زیرساخت و خدمات شهری

شهرداری مستقل و شورای اسلامی شهر در کوهسار فعال‌اند. در منطقه مدارس و مراکز درمانی وجود دارد؛ با این حال گزارش‌هایی دربارهٔ کمبود خدمات اورژانسی منتشر شده و تأسیس یا تکمیل درمانگاه شبانه‌روزی در برنامه‌های محلی آورده شده است.[۱۰] دسترسی به کوهسار از طریق آزادراه کرج–قزوین و جادهٔ کردان امکان‌پذیر است.

چالش‌ها و چشم‌انداز

در گزارش‌های رسانه‌ای سال ۱۴۰۳ به تعطیلی موقت مرکز اورژانس کوهسار اشاره شده است که بر ضرورت تقویت خدمات درمانی منطقه تأکید می‌کند.[۱۱][۱۲] برای توسعهٔ آینده، تقویت زیرساخت‌های درمانی، فرهنگی و ورزشی و بازنگری طرح تفصیلی شهر از اولویت‌ها ذکر شده است.

پیوند به بیرون

منابع

  1. «شهر کوهسار استان البرز». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  2. «قانون تأسیس شهر کوهسار». مجلس شورای اسلامی. دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  3. «کوهسار البرز». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  4. «شهر کوهسار استان البرز». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  5. «جاذبه‌های گردشگری کوهسار». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  6. «کوهسار (البرز) – ویکی‌پدیا». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  7. «آبشار سیرود». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  8. «شکوفه تمدن مادها در روستایی که نامش جهانی شد – ایسنا». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  9. «امامزاده عبدالله و صالح – ویکی‌پدیا». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  10. «جلسه بررسی وضعیت بهداشت محیط شهر و مشکلات درمانگاه شبانه‌روزی – شهرداری کوهسار». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  11. «حال اورژانس کوهسار خوب نیست – خبرگزاری جوان». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.
  12. «شهر کوهسار ساوجبلاغ بدون اورژانس – فارس». دریافت‌شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۴.