طالیان

طالیانروستاکشورایراناستاناستان البرزشهرستانشهرستان ساوجبلاغبخشبخش چنداردهستاندهستان برغانجمعیت۲۱۲

طالیان (یا تالیان) روستایی کوهستانی از توابع بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز است. این روستا در دهستان برغان قرار دارد و به دلیل معماری سنتی، کوچه‌باغ‌های زیبا، درخت چنار کهنسال ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران و مسجد تاریخی با پنجره‌های اُرسی، از روستاهای هدف گردشگری این شهرستان محسوب می‌شود.

طالیان در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز واقع شده و آب‌وهوای معتدل کوهستانی دارد. مردم روستا تات‌زبان هستند و گویش تاتی (گویش کرجی) در آن رایج است. اقتصاد محلی عمدتاً بر پایه باغداری (به‌ویژه آلو، گردو و میوه‌های سردسیری)، دامداری و گردشگری فصلی استوار است.

موقعیت جغرافیایی

روستای طالیان در بخش کوهپایه‌ای شهرستان ساوجبلاغ و در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز قرار دارد. این روستا در دهستان برغان بخش چندار واقع شده و از طریق جاده برغان (منشعب از اتوبان کرج–قزوین، خروجی کردان) قابل دسترسی است. فاصله تقریبی طالیان تا شهر هشتگرد (مرکز شهرستان) حدود ۳۰ کیلومتر و تا کرج حدود ۵۰ کیلومتر است.

تاریخچه

منطقه ساوجبلاغ پیشینه‌ای طولانی دارد و شواهد باستان‌شناسی نشان‌دهنده استقرار انسان از هزاره‌های پنجم و چهارم پیش از میلاد در این ناحیه است. در دوره صفویه به دلیل نزدیکی به قزوین (پایتخت صفویان)، توجه ویژه‌ای به منطقه برغان و روستاهای آن از جمله طالیان شده بود. مسجد طالیان و برخی بناهای دیگر روستا به دوره صفوی–قاجاری تعلق دارند.

جمعیت

بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت روستای طالیان ۲۱۲ نفر در ۷۷ خانوار بوده است.

زبان و فرهنگ

مردم طالیان تات‌زبان هستند و به گویش تاتی (گویش کرجی) سخن می‌گویند. این گویش از زبان‌های ایرانی شمال‌غربی و بازمانده از گویش‌های مادی است که روزگاری گستره وسیعی داشته است.

آثار تاریخی و جاذبه‌ها

• درخت چنار کهنسال طالیان: با بیش از ۴۰۰ سال قدمت، به شماره ۳۰۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. این درخت در محوطه مسجد روستا قرار دارد.
• مسجد طالیان: بنایی با قدمت صفوی–قاجاری که دارای پنجره‌های اُرسی (شیشه‌های رنگی سنتی) است.
• معماری سنتی روستا: کوچه‌باغ‌های زیبا و خانه‌های سنتی که از جاذبه‌های گردشگری روستا هستند.

گردشگری

طالیان از روستاهای هدف گردشگری شهرستان ساوجبلاغ است. مناطق طالقان، سیبان‌دره و روستای تاریخی ورده در برغان در سال ۱۳۸۷ به عنوان مناطق نمونه گردشگری ملی اعلام شدند. جاذبه‌های اصلی روستا شامل طبیعت کوهستانی، باغ‌ها، درخت چنار کهنسال و مسجد تاریخی است.

دسترسی

برای رسیدن به طالیان از کرج یا هشتگرد، وارد جاده برغان شوید. روستا در حاشیه این جاده و پیش از رسیدن به روستای برغان قرار دارد.

جستارهای وابسته

• بخش چندار
• دهستان برغان
• شهرستان ساوجبلاغ
• استان البرز
• زبان تاتی
• روستای برغان