علی ترکاشوند

علی ترکاشوند مهندس عمران و مدیر شهری ایرانی است که در دو مقطع زمانی مختلف به‌عنوان شهردار کرج فعالیت کرده‌است و در کنار مسئولیت‌های شهری، سمت‌هایی چون مدیریت برج میلاد، ریاست سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران و مدیریت شرکت‌های عمرانی و ورزشی ملی را در کارنامه دارد.

سوابق علمی و حرفه‌ای

منابع محلی، ترکاشوند را دارای «کارشناسی ارشد مهندسی عمران» و «دکترای شهرسازی» معرفی کرده‌اند و او را از چهره‌های شناخته‌شده در جامعهٔ مهندسی کشور می‌دانند. او سه دوره عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران بوده و در سال‌های پایانی دههٔ ۱۳۸۰ و آغاز دههٔ ۱۳۹۰، ریاست و سپس نایب‌رییسی این سازمان را بر عهده داشته‌است. پیش از حضور دوباره در شهرداری کرج، او در شهرداری تهران نیز مسئولیت‌های متعددی داشت؛ از جمله شهردار منطقهٔ ۵ تهران، و سپس مدیرعامل شرکت یادمان سازه، مجری پروژهٔ برج میلاد، که سرپرست سابق این شرکت در سال ۱۳۸۸ به انتصاب ترکاشوند در این سمت اشاره کرده‌است. در سطح ملی نیز، او به‌عنوان مدیرعامل شرکت نگهداری و توسعه اماکن ورزشی کشور (وابسته به سازمان تربیت بدنی/وزارت ورزش) فعالیت کرده و همین هم‌زمانی مسئولیت‌ها، در نهایت به کناره‌گیری زودهنگام او از ریاست سازمان نظام مهندسی تهران منجر شد.

دورهٔ نخست شهرداری کرج (۱۳۸۲–۱۳۸۶)

بر اساس فهرست رسمی شهرداران، علی ترکاشوند نخستین بار در ۱۵ شهریور ۱۳۸۲ به‌عنوان شهردار کرج منصوب شد و تا ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۶ در این سمت باقی ماند. منابع محلی این دوره را از نظر توسعهٔ عمرانی و سازمان‌دهی مناطق شهری، از دوره‌های اثرگذار مدیریت شهری کرج توصیف کرده و از او به‌عنوان یکی از «چهره‌های ملی» جامعهٔ مهندسی یاد کرده‌اند، هرچند این توصیف‌ها بیش‌تر جنبهٔ ارزیابی مثبت و محلی دارند تا تحلیل مستقل دانشگاهی. در این دوره، ترکاشوند هم‌زمان در ساختار نظام مهندسی ساختمان استان تهران نیز فعال بود و در انتخابات هیئت‌مدیرهٔ سال ۱۳۸۸، نام او در صدر فهرست منتخبین گروه عمران در این سازمان قرار گرفت که نشان‌دهندهٔ جایگاه او در میان مهندسان این حوزه است.

دورهٔ دوم شهرداری کرج (۱۳۹۲–۱۳۹۶)

در آغاز فعالیت شورای اسلامی شهر کرج در دورهٔ چهارم، انتخاب شهردار جدید از مهم‌ترین دستورکارهای شورا بود و پس از جلسات متعدد، در ۳۰ شهریور ۱۳۹۲ علی ترکاشوند با ۱۶ رأی موافق به‌عنوان شهردار کلان‌شهر کرج برگزیده شد؛ او پیش‌تر هم یک دوره شهردار این شهر بود و بازگشتش به این سمت بازتاب رسانه‌ای گسترده‌ای یافت. طبق جدول شهرداران، دورهٔ دوم مدیریت او بر شهرداری کرج از ۱۰ مهر ۱۳۹۲ تا ۳ مهر ۱۳۹۶ ادامه یافت و پس از او اصغر نصیری به‌عنوان شهردار بعدی انتخاب شد. در این دوره، او به‌عنوان «شهردار اسبق» و «چهرهٔ شاخص نظام مهندسی» معرفی می‌شد و رزومه‌اش شامل سوابقی چون مدیریت مناطق شهرداری تهران، مدیریت برج میلاد، ریاست سازمان نظام مهندسی تهران و معاونت در وزارت ورزش مطرح می‌گردید.

پرونده‌های قضایی و محکومیت

در سوم آذر ۱۳۹۷، خبر بازداشت «علی ترکاشوند» شهردار سابق کرج در رسانه‌ها منتشر شد؛ اتهام اولیهٔ او «فساد مالی» در شهرداری و «اخلال در بازار ارز» اعلام شد و گفته شد که او در زمان بازداشت، عضو هیئت‌مدیرهٔ سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران بوده‌است. گزارش تابناک به سوءاستفاده از اعتبارات شهرداری، تبانی در معاملات و رانت در حوزهٔ اراضی شهری به‌عنوان محورهای اصلی پروندهٔ او اشاره می‌کند. در سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹، خبرگزاری‌ها از صدور حکم بدوی برای او در پروندهٔ مالی شهرداری کرج و محکومیت به چند سال حبس و جزای نقدی خبر دادند؛ به‌گفتهٔ یک مسئول دانشجویی، «علی ترکاشوند شهردار اسبق کرج در پروندهٔ مالی شهرداری این شهر به سه سال حبس محکوم شده» و پروندهٔ دیگری از او در دادسرای تهران نیز در جریان است. سرانجام در دی ۱۳۹۹، دادگستری استان البرز از صدور حکم قطعی علیه ترکاشوند خبر داد و اعلام کرد که طبق رأی شعبهٔ ۱۳ دادگاه تجدیدنظر استان، او به اتهام «سوءاستفاده از مقام در جهت نقض مقررات در معاملات دولتی» (موضوع مادهٔ ۵۷۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵) به مجازات‌های زیر محکوم شده‌است: • انفصال از خدمات دولتی و عمومی به مدت پنج سال • منع اقامت در استان البرز و تهران به مدت دو سال • انتشار حکم محکومیت قطعی در یکی از روزنامه‌های محلی استان البرز همان خلاصهٔ رأی، از «عدم اجرای اوامر کتبی» منطبق با بزه سوءاستفاده از مقام در معاملات دولتی به‌عنوان عنوان مجرمانه نام می‌برد.

جمع‌بندی جایگاه در مدیریت شهری کرج

گزارش‌های تحلیلی محلی، کارنامهٔ مدیریت شهری کرج در دو دههٔ گذشته را با نام‌هایی چون محمود دادگو، سید علی آقازاده و علی ترکاشوند گره زده‌اند و از او به‌عنوان تنها شهرداری یاد می‌کنند که در دو مقطع جداگانه توانست رأی اعتماد شورای شهر را برای تصدی این سمت به‌دست آورد. در عین حال، پرونده‌های قضایی و محکومیت‌های مالی، بخش مهمی از ارزیابی نهایی از دورهٔ دوم مدیریت او در کرج را شکل داده و نام او را در فهرست مدیران شهری محکوم‌شده به فساد اداری قرار داده‌است.