پرش به محتوا

قلعه کیقباد

از ویکی البرز
قلعه کیقباد
روستا
کشورالگو:پرچم‌کوچک ایران
استانالبرز

قلعه کیقباد (با نام رسمی قلعه کیقباد هرنج) یکی از قلعه‌های تاریخی و دفاعی استان البرز است که در شهرستان طالقان، روستای هرنج و در ارتفاعات اطراف روستا واقع شده است.[۱] این قلعه در فاصله ۳ کیلومتری شمال غربی روستای هرنج بر فراز کوه قرار دارد و مربوط به دوره اسماعیلیه است.[۲]

این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۰۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

موقعیت جغرافیایی

قلعه کیقباد در شهرستان طالقان، استان البرز واقع شده است.[۱] این قلعه در نزدیکی روستای هرنج و در ارتفاعات اطراف روستا قرار دارد.[۱] مختصات جغرافیایی این قلعه ۳۶°۱۰′۴۵″ شمالی و ۵۰°۴۰′۳۰″ شرقی است و در فاصله ۳ کیلومتری شمال غربی روستای هرنج بر فراز کوه واقع شده است. ارتفاع قلعه از سطح دریا حدود ۲۸۷۰ تا ۲۹۰۰ متر گزارش شده است.

تاریخچه

دوره ساخت

قلعه کیقباد قلعه‌ای تاریخی و مربوط به دوره اسماعیلیه است و در قرن چهارم یا پنجم هجری قمری بنا شده است.[۲] این قلعه جزو آثار تاریخی کمتر‌شناخته‌شده طالقان است که در نزدیکی روستای هرنج قرار دارد.[۱] سفالینه‌های جمع‌آوری‌شده از سطح تپه به قرن پنجم هجری قمری تعلق دارد.

ارتباط با اسماعیلیه

قلعه کیقباد مربوط به دوره اسماعیلیه است و به‌عنوان یکی از استحکامات دفاعی وابسته به شبکه دفاعی اسماعیلیان نزاری در منطقه طالقان محسوب می‌شود.[۲] قلعه الموت که در نزدیکی طالقان قرار دارد، به‌عنوان مرکز فرماندهی اسماعیلیه نزاری در ایران شناخته می‌شود و قلعه کیقباد نیز به‌عنوان یکی از استحکامات دفاعی وابسته به این شبکه دفاعی محسوب می‌شود.[۳][۴] برخی منابع آن را جزو قلعه‌های ضعیف‌تر دوره اسماعیلیه دانسته‌اند که استواری آن با قلعه‌های معروف‌تری مانند الموت و قلعه‌های قهستان قابل مقایسه نبوده است.

در همان منطقه و در ارتفاع بالاتر از قلعه کیقباد، قلعه منصور نیز قرار دارد که در شمال این قلعه واقع شده است.

ویژگی‌های معماری

موقعیت مرتفع و بقایای معماری سنگی این قلعه نشانه‌هایی از کاربری دفاعی آن در گذشته را نشان می‌دهد.[۱] از این قلعه اکنون جز بقایای دیوارهایی از سنگ و ملات ساروج باقی نمانده است. حد فاصل دیوار شرقی و غربی حدود ۱۰۰ متر است و در وسط محوطه آثار یک حوض سنگی به چشم می‌خورد که به احتمال زیاد برای جمع‌آوری آب باران و برف مورد استفاده قرار می‌گرفته است. این ویژگی نشان‌دهنده خودکفایی نسبی قلعه از نظر تأمین آب بوده است. این قلعه بیشتر در کانون توجه علاقه‌مندان به تاریخ محلی و جاذبه‌های کمتردیده‌شده قرار می‌گیرد.[۱]

راه‌های دسترسی

برای رسیدن به قلعه کیقباد از کرج، باید از جاده کرج–طالقان استفاده کرد.[۱] مسیر دسترسی به شرح زیر است:[۱] ۱. از کرج وارد جاده طالقان شوید. ۲. حدود ۷۰ کیلومتر در جاده اصلی حرکت کنید تا به شهرستان طالقان برسید. ۳. از طالقان به سمت روستای هرنج حرکت کنید. ۴. از روستای هرنج تا قلعه کیقباد باید کوهپیمایی کنید (حدود ۳ کیلومتر به سمت شمال غربی روستا).

در مسیر صعود، حدود نیم ساعت مانده به قلعه، یک مسیر سنگی وجود دارد که عبور از آن کمی دشوار است.

اهمیت گردشگری

قلعه کیقباد به‌عنوان یکی از دیدنی‌های تاریخی کمتر‌شناخته‌شده طالقان، مورد توجه علاقه‌مندان به تاریخ و طبیعت‌گردی قرار دارد.[۱] این قلعه به‌دلیل موقعیت استراتژیک و چشم‌اندازهای طبیعی زیبا، به یکی از جاذبه‌های گردشگری استان البرز تبدیل شده است.[۱]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ جاهای دیدنی طالقان؛ معرفی کامل جاذبه‌های طبیعی و تاریخی. یوتریپ. ۱۴۰۴-۱۱-۱۹. جاهای دیدنی طالقان؛ معرفی کامل جاذبه‌های طبیعی و تاریخی
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ قله کیقباد از هرنج. ویکی‌لوک. ۱۴۰۴-۰۶-۰۱. قله کیقباد از هرنج
  3. قلعه الموت مقر فرماندهی اسماعیلیه. بنیاد خیام. ۱۴۰۴-۰۷-۰۴. قلعه الموت مقر فرماندهی اسماعیلیه
  4. آشیانه عقاب ایستاده بر بلندای تاریخ جهانی شد. خبرگزاری ایرنا. ۱۴۰۵-۰۵-۰۴. آشیانه عقاب ایستاده بر بلندای تاریخ جهانی شد

پیوند به بیرون