ماهدشت

ماهدشت شهری از توابع شهرستان کرج در استان البرز است که در ۱۸ کیلومتری جنوب غربی کرج واقع شده‌است. این شهر در سال ۱۳۹۵ دارای ۶۲۹۱۰ نفر جمعیت بوده و برآوردهای غیررسمی جمعیت فعلی شهر را حدود ۸۰ تا ۸۵ هزار نفر اعلام کرده‌اند. ماهدشت با مساحتی حدود ۶۱۱۶ هکتار و با ۲۷۰۰ هکتار زمین کشاورزی، یکی از قطب‌های کشاورزی و صنعتی استان البرز محسوب می‌شود.

موقعیت جغرافیایی

ماهدشت در بخش مرکزی شهرستان کرج واقع شده و از شمال به فرودگاه بین‌المللی پیام، از جنوب به شهریار، از شرق به محمدشهر و از غرب به اشتهارد می‌رسد. این شهر در بیشترین حالت ۴٫۴ کیلومتر طول و ۲٫۲ کیلومتر عرض دارد و در ارتفاع ۱۱۶۶ متر از سطح دریا قرار گرفته‌است.

از نظر موقعیت جغرافیایی، ماهدشت از موقعیت استراتژیک مطلوبی برخوردار است؛ زیرا از یک طرف بر سر راه ترانزیت تهران، کرج و اشتهارد واقع شده که این محور در ادامهٔ خود به استان‌های قزوین، همدان، کرمانشاه و کردستان مرتبط است و از طرف دیگر محوری که از طریق شهریار به استان مرکزی متصل می‌گردد، از مجاورت این شهر می‌گذرد. همچنین این شهر در مجاورت فرودگاه بین‌المللی پیام و منطقه ویژه اقتصادی پیام قرار دارد که از جایگاه ویژه‌ای برای سرمایه‌گذاری برخوردار است.

تاریخچه

نام‌گذاری

ماهدشت در گذشته به نام مردآباد شناخته می‌شد. در دوران قاجار، روستای مردآباد متعلق به ابوالفتح میرزا سالارالدوله بود. با آبادانی روستا توسط سالارالدوله و ساخت کاخی بزرگ در آن، نام مردآباد به شاهدشت تغییر یافت. این کاخ امروزه به ساختمان شهرداری ماهدشت و پارک شهر تبدیل شده‌است. در زمان حکومت پهلوی، شاهدشت به‌خاطر آب‌وهوای خوش مورد توجه خاندان پهلوی قرار داشت و یکی از تفرجگاه‌های استان بود. پس از انقلاب اسلامی، نام شاهدشت به ماهدشت تغییر یافت.

دوران باستان

کشف تپه مردآباد در داخل شهر ماهدشت نشان از قدمت سکونت در این منطقه به هزاره‌های پنجم تا سوم پیش از میلاد دارد. این تپه با شماره ۲۲۵۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و نشان می‌دهد که ماهدشت از دوران باستان محل زندگی و فعالیت انسان‌ها بوده‌است.

اقتصاد

کشاورزی

ماهدشت با ۲۷۰۰ هکتار زمین کشاورزی یکی از قطب‌های کشاورزی استان البرز و کرج محسوب می‌شود. این شهر از دیر باز به‌خاطر آب‌وهوای معتدل، محل مناسبی برای کشاورزی و دامداری بوده‌است.

صنعت

ماهدشت به‌عنوان یکی از مناطق مستعد سرمایه‌گذاری شهرستان کرج شناخته می‌شود و با وجود شهرک‌های صنعتی متعدد، به یکی از قطب‌های صنعتی استان البرز تبدیل شده‌است.

شهرک صنعتی ماهدشت

شهرک صنعتی ماهدشت (یا پیام ماهدشت) با مساحت ۳۰۰ تا ۴۰۰ هکتار در ۴۰ کیلومتری تهران قرار دارد و در سال ۱۳۸۴ (۲۰۰۵ میلادی) شروع به کار کرد. این شهرک صنعتی دارای بیش از ۱۰۰ واحد صنعتی و ۸۰ واحد در حال تصویب است که از بین این تعداد ۸۰ واحد فعال بوده و حدود ۳۰۰۰ شغل ایجاد کرده‌اند. ظرفیت اشتغال‌زایی این شهرک صنعتی حدود ۱۰ هزار شغل برآورد شده‌است.

این شهرک صنعتی در فاصله ۵ کیلومتری گمرک، ۱۵ کیلومتری راه‌آهن، ۵ کیلومتری منطقه ویژه اقتصادی پیام و ۵ کیلومتری فرودگاه بین‌المللی پیام قرار دارد. صنایع فعال در این شهرک شامل تولید لوله و اتصالات، سفال و سرامیک، وایرشمع، اسباب‌بازی، جوشکاری، ریخته‌گری، تجهیزات برقی و مخازن گاز مایع است.

منطقه ویژه اقتصادی پیام

منطقه ویژه اقتصادی پیام در محدوده‌ای به وسعت ۳۶۰۰ هکتار در اراضی ۱۰ هزار هکتاری فرودگاه بین‌المللی پیام تأسیس گردیده‌است. این منطقه در سال ۱۳۸۰ به‌منظور توسعه حمل‌ونقل پستی و باربری هوایی، انبارداری و تسهیل در امر صادرات کالاهای فاسدشدنی تأسیس شد. در سال ۱۳۹۰ فعالیت‌های تولیدی و صنعتی این منطقه صرفاً به پردازش صادرات و استقرار صنایع غیرآلاینده موسوم به سبز و ایجاد پایانه صادراتی و ارائه خدمات یک‌پارچه و همه‌جانبه به صادرکنندگان اضافه گردید.

منطقه پیام به لحاظ جغرافیایی نزدیک‌ترین منطقه ویژه اقتصادی به پایتخت محسوب می‌شود و به لحاظ موقعیت استراتژیک، در مسیر ۱۳ استان کشور قرار دارد که همین امر سهولت تبادلات تجاری را فراهم می‌کند. وجود فرودگاه در منطقه ویژه اقتصادی یکی از کاربردی‌ترین ویژگی‌ها برای سرمایه‌گذاران محسوب می‌شود.

مراکز تجاری

ماهدشت به‌عنوان یکی از شهرهای در حال رشد استان البرز، دارای مراکز تجاری متعددی است. از جمله مراکز تجاری این شهر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مجتمع تجاری انصار در جاده ماهدشت
• پاساژ پارسا در مرکز شهر
• مجتمع امیرکبیر
• فروشگاه زنجیره‌ای رفاه شهرک البرز
• بازارهای محلی در بلوار امام خمینی

این مراکز تجاری شامل فروشگاه‌های لباس، لوازم خانگی، مواد غذایی، کاشی و سرامیک، لوازم ساختمانی و سایر نیازهای روزمره ساکنان شهر است.

مراکز فرهنگی و آموزشی

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

دانشگاه پیام نور واحد ماهدشت

دانشگاه پیام نور واحد ماهدشت یکی از مراکز آموزش عالی این شهر است که در خیابان اردیبهشت واقع شده‌است. این دانشگاه در مقاطع کارشناسی (بدون کنکور و کنکوری) و کارشناسی ارشد فراگیر، دانشجو می‌پذیرد.

رشته‌های تحصیلی این واحد در گروه‌های علوم انسانی، ریاضی، تجربی، هنر و زبان ارائه می‌شود.

دانشگاه جامع علمی-کاربردی

دانشگاه جامع علمی-کاربردی نیز یکی دیگر از مراکز آموزش عالی مستقر در ماهدشت است.

مدارس

ماهدشت دارای مدارس دولتی و غیردولتی متعددی در مقاطع پیش‌دبستانی، ابتدایی، راهنمایی و متوسطه است. از جمله مدارس غیردولتی شناخته‌شده این شهر می‌توان به پیش‌دبستان و دبستان غیردولتی مهرسینا اشاره کرد که از سال ۱۳۹۱ با مدیریت سرکار خانم دهقان نیری فعالیت می‌کند.

بهداشت و درمان

بیمارستان‌ها و مراکز درمانی

بیمارستان شریعتی

بیمارستان و زایشگاه دکتر علی شریعتی مهم‌ترین مرکز درمانی ماهدشت است که در جاده محمدشهر به ماهدشت، روی بلوار امام خمینی واقع شده‌است. این بیمارستان دارای بخش‌های اورژانس، مردان، زنان، CCU، ICU، زایشگاه، اتاق عمل، دیالیز، جراحی، ارتوپدی، داخلی، اطفال، فیزیوتراپی، چشم‌پزشکی و سایر بخش‌های تخصصی است.

شماره تماس بیمارستان شریعتی: ۰۲۶-۳۷۳۰۵۰۰۱ و ۰۲۶-۳۷۳۰۵۰۰۲ و ۰۲۶-۳۷۳۱۳۰۰۹

درمانگاه‌ها و مراکز بهداشتی

علاوه بر بیمارستان شریعتی، ماهدشت دارای درمانگاه‌ها و مراکز بهداشتی-درمانی متعددی است که خدمات پزشکی به شهروندان ارائه می‌دهند.

حمل‌ونقل و دسترسی

حمل‌ونقل عمومی

ماهدشت دارای خطوط اتوبوسرانی درون‌شهری است که در دهه فجر آغاز به کار کرده‌است. مسیرهای اصلی خطوط اتوبوسرانی ماهدشت عبارت‌اند از:

• مسیر ماهدشت - مترو محمدشهر
• مسیر تردد در شهرک پیام
• مسیر ماهدشت - مترو گلشهر

دسترسی به مترو

ماهدشت دسترسی مستقیم به مترو کرج ندارد، اما شهروندان می‌توانند از ایستگاه متروی محمدشهر که در نزدیکی این شهر قرار دارد، استفاده کنند. ایستگاه مترو محمدشهر روبروی ترمینال کلانتری کرج و در جنوب آزادراه تهران-قزوین واقع شده‌است.

فرودگاه بین‌المللی پیام

فرودگاه بین‌المللی پیام (یاتا: PYK، ایکائو: OIIP) در مجاورت ماهدشت واقع شده و در سال ۱۳۷۱ تأسیس و از سال ۱۳۷۶ به‌طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد. این فرودگاه خدمات پروازی داخلی و بین‌المللی ارائه می‌دهد و به‌صورت شبانه‌روزی فعال است.

آدرس فرودگاه: استان البرز، کرج، مهرشهر، انتهای بلوار ارم، فرودگاه بین‌المللی پیام شماره تماس: ۰۲۶-۳۳۲۶۶۰۱۱ الی ۱۵

مسکن

مجتمع مسکونی مهر ماهدشت

بزرگ‌ترین مجتمع مسکونی ماهدشت، مجتمع مسکن مهر است که دارای ۱۲۰۰۰ واحد آپارتمان است و در انتهای ماهدشت، در ضلع شمالی (روبروی فرودگاه پیام) واقع شده‌است. این مجتمع در سال ۱۳۸۹ مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

شهرک امام رضا

دومین مجتمع مسکونی ماهدشت، شهرک امام رضا است که شامل ۳۰۰ واحد می‌باشد و به لحاظ زمان ساخت در مدت ۱۵ ماه دارای رکورد در ایران است.

جاذبه‌های گردشگری و مذهبی

تپه‌های باستانی

• تپه مردآباد: مربوط به هزاره پنجم تا هزاره سوم قبل از میلاد که در داخل شهر واقع شده و با شماره ۲۲۵۲ در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
• تپه حیدرآباد: تپه‌ای باستانی به‌جامانده از نیمه نخست قرن نه هجری قمری واقع در حسین‌آباد.
• تپه امامزاده قاسم: تپه باستانی به‌جامانده از سده پنج تا نه هجری قمری در نزدیکی امامزاده قاسم روستای حاجی‌آباد.
• تپه‌های امامزاده احمد و محمود: مربوط به دوره اسلامی (سده ۷، ۸ و ۹ هجری قمری) در کنار مرقد امامزاده احمد و محمود.
• تپه‌های باستانی راشته: مربوط به دوران سده ۵ تا ۹ هجری قمری که آثار آن در راشته ماهدشت باقی است.

آثار تاریخی

• قلعه حیدرآباد: از آثار باستانی به‌جامانده از دوران صفویه و قاجاریه در حسین‌آباد ماهدشت. این قلعه مخروبه‌ای است که قسمتی از حصار و مقدار بسیار کمی از بناهای داخلی آن باقی‌مانده‌است.

اماکن مذهبی

• امامزاده قاسم: واقع در خیابان نصر، خیابان سردار آباد ماهدشت. این امامزاده در میان شهرک صنعتی خوارزمی ماهدشت واقع شده و فضای معنوی آرامش‌بخشی دارد.
• امامزاده احمد و محمود: آرامگاهی خشتی که در حوزه ماهدشت واقع است.

چشمه‌ها

• چشمه شاهدشت (چشمه شاهدخت): در فاصله ۳۵ کیلومتری جنوب کرج قرار دارد و آب آن دارای املاح معدنی مانند سولفات سدیک و کلروره کلسیک سرد است. این چشمه برای درمان بیماری‌های پوستی، دستگاه گوارش و دستگاه تنفسی مفید است و به‌واسطه داشتن ید، در درمان بیماری گواتر تأثیر دارد.

محله‌ها

محله‌های اصلی ماهدشت عبارت‌اند از:

• راشته
• حسین‌آباد
• حاجی‌آباد
• جعفرآباد
• شهرک البرز
• مسکن مهر

آب و هوا

ماهدشت دارای آب‌وهوای مدیترانه‌ای با تابستان گرم (طبقه‌بندی آب‌وهوایی کوپن: Csa) است. زبان مردم این منطقه فارسی و ترکی است و به مرور زمان، با مهاجرت افراد بیشتر به این منطقه، گویش‌های مختلفی به این زبان‌ها اضافه شده‌است.

جستارهای وابسته

• رصدخانه اپوسوس

جستارهای وابسته

• شهرستان کرج
• استان البرز
• فرودگاه بین‌المللی پیام
• منطقه ویژه اقتصادی پیام
• محمدشهر (کرج)
• اشتهارد
• شهریار