بانوصحرا

بانوصحرا روستایی در بخش چندار از شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز است. این روستا در محدودهٔ جغرافیایی غرب استان البرز و در نزدیکی منطقهٔ کردان قرار دارد و از جمله سکونتگاه‌های روستایی حوضهٔ رودخانه کردان به‌شمار می‌رود.

بانوصحراروستاکشورایراناستاناستان البرزشهرستانشهرستان ساوجبلاغبخشبخش چنداردهستاندهستان چندارجمعیت۵۳۲ نفر

قرار گرفتن بانوصحرا در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز، وجود باغ‌های میوه، منابع آب سطحی و نزدیکی به مراکز جمعیتی بزرگ مانند کرج و تهران، از عوامل مؤثر در شکل‌گیری اهمیت اقتصادی و گردشگری این روستا در دهه‌های اخیر بوده است.

نام

نام «بانوصحرا» ترکیبی از واژهٔ «بانو» (عنوان احترام‌آمیز برای زن در زبان فارسی و برخی گویش‌های ایرانی) و «صحرا» (به معنای دشت یا جلگه) است. این الگو در نام‌گذاری چندین آبادی دیگر ایران نیز دیده می‌شود.

جغرافیا

بانوصحرا در بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ واقع شده است. این روستا در محدوده‌ای کوهپایه‌ای قرار دارد که از شمال به ارتفاعات البرز و از جنوب به دشت ساوجبلاغ مرتبط می‌شود.

مهم‌ترین عنصر طبیعی مؤثر بر شکل‌گیری روستا، رودخانه کردان است. این رودخانه علاوه بر نقش طبیعی، در گذشته منبع مهم تأمین آب کشاورزی منطقه بوده و در توسعهٔ باغ‌ها و زمین‌های زراعی پیرامون روستا نقش داشته است.

اقلیم بانوصحرا متأثر از موقعیت کوهپایه‌ای آن است. نزدیکی به ارتفاعات البرز موجب شده است که منطقه نسبت به دشت‌های پیرامونی از شرایط آب‌وهوایی معتدل‌تری برخوردار باشد.

پیشینه و آثار تاریخی

موقعیت جغرافیایی بانوصحرا در کنار رودخانه کردان و قرارگیری آن در یکی از مسیرهای ارتباطی قدیمی منطقه، سبب شده است که این محدوده از گذشته دارای اهمیت سکونتی باشد.

مهم‌ترین اثر تاریخی روستا، پل تاریخی بانوصحرا است که مربوط به دورهٔ صفوی بوده و در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۱۰۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. علاوه بر پل، حمامی مربوط به دورهٔ قاجار نیز در روستا وجود دارد که در سال ۱۳۹۳ مرمت شده است.

در برخی منابع محلی به وجود تپه‌ای موسوم به «تپه گد» با قدمت احتمالی اشکانی اشاره شده است، هرچند تاکنون بررسی علمی و ثبت رسمی دربارهٔ آن انجام نشده است.

جمعیت

بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران، جمعیت روستای بانوصحرا در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۱۸ نفر (۱۶۴ خانوار) و در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵۳۲ نفر بوده است.

اقتصاد

اقتصاد سنتی بانوصحرا بر پایهٔ کشاورزی و باغداری شکل گرفته است. محصولات باغی منطقه شامل گردو، گیلاس، آلبالو، سیب، گلابی، زردآلو و آلو است. در دهه‌های اخیر، توسعهٔ گردشگری و ساخت باغ‌ویلاها نیز به فعالیت‌های اقتصادی روستا افزوده شده است.

فرهنگ و زبان

مردم بومی منطقهٔ چندار و روستاهای پیرامون آن (از جمله بانوصحرا) به گویش تاتی سخن می‌گویند که از زبان‌های ایرانی شمال‌غربی است.

گردشگری

بانوصحرا به دلیل نزدیکی به منطقهٔ گردشگری کردان، طبیعت کوهپایه‌ای، باغ‌های میوه و وجود پل تاریخی بانوصحرا، از جمله روستاهای مورد توجه گردشگران در شهرستان ساوجبلاغ است.

راه‌های دسترسی

بانوصحرا از طریق محورهای ارتباطی منطقهٔ کردان به شبکهٔ راه‌های شهرستان ساوجبلاغ متصل می‌شود و فاصلهٔ نسبتاً کمی با کرج و آزادراه تهران–قزوین دارد.