بام کرج

1. بام کرج

بام کرج نام بلندی‌ها و کوهپایه‌های کوه نور (معروف به بیجی‌کوه) در شمال محله عظیمیه شهر کرج در استان البرز است که در انتهای بلوار طالقانی شمالی و حوالی میدان کوهپایه (میدان کوهنوردان) قرار دارد. این محدوده یکی از مهم‌ترین مراکز تفریحی، ورزشی و مذهبی کرج است و در آن کوه‌پیمایی، پیاده‌روی، تماشای منظره شهر، کافه‌گردی، برگزاری مراسم مذهبی و زیارت شهدای گمنام در یک نقطه متمرکز شده‌است.

آدرس استاندارد بام کرج برای استفاده در متون مرجع به این شکل است: استان البرز، شهر کرج، محله عظیمیه، انتهای بلوار طالقانی شمالی، میدان کوهپایه (میدان کوهنوردان)، ورودی بام کرج.

موقعیت جغرافیایی

بام کرج در شمال شهر کرج، در دامنه جنوبی رشته‌کوه البرز و بر روی کوه نور (بیجی‌کوه) قرار دارد. این منطقه در امتداد شمالی بلوار طالقانی شمالی، پس از میدان طالقانی و تا میدان کوهپایه (میدان کوهنوردان) گسترش می‌یابد.

منابع مختلف ارتفاع بام و قله بیجی‌کوه را بین حدود ۱۷۰۰ تا بیش از ۲۲۰۰ متر از سطح دریا ذکر کرده‌اند. از نقاط مرتفع بام کرج، چشم‌اندازی پانورامیک از شهر کرج، بخشی از مسیر جاده چالوس و در روزهای صاف، افق تهران قابل مشاهده است.

تاریخچه

منطقه فعلی بام کرج و کوه نور عظیمیه در گذشته به سبب وجود چشمه‌های متعدد، محل استقرار و استفاده برخی خانواده‌ها و ساکنان محلی بوده‌است. با توسعه شهر کرج و ساخت‌وساز گسترده در محله عظیمیه، بخش بزرگی از این چشمه‌ها از بین رفته و کاربری منطقه از سکونتی به فضای تفریحی و ورزشی تغییر کرده‌است.

از دهه ۱۳۸۰ به بعد، با آسفالت شدن بخشی از مسیر دسترسی، ایجاد میدان کوهپایه و نصب مجسمه کوهنوردان در این میدان، هویت جدیدی برای این محدوده شکل گرفت و بام کرج به‌تدریج به یکی از نمادهای تفریحی و مذهبی شهر تبدیل شد.

ساختار و بخش‌ها

میدان کوهپایه (میدان کوهنوردان)

میدان کوهپایه یا میدان کوهنوردان در انتهای بلوار طالقانی شمالی، ورودی اصلی بام کرج است. در میانه این میدان، مجسمه چند کوهنورد بسیجی نصب شده که به نماد بام کرج و شروع مسیرهای کوه‌پیمایی تبدیل شده‌است.

اطراف میدان، کافه‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و ورودی مسیرهای پیاده‌روی و کوه‌پیمایی به سمت سکوهای بالادست و قله بیجی‌کوه قرار دارد.

مسیرهای دسترسی کوه

از پای کوه در حوالی میدان کوهنوردان، چند مسیر مختلف برای صعود به بام و قله استفاده می‌شود:

• مسیر پلکانی و پاکوب کوهستانی که با پله‌ها و مسیرهای خاکی و سنگی از پای کوه به سمت سکوهای بالا و سپس نزدیک قله امتداد می‌یابد و در روزهای بارانی و برفی لغزنده است.
• مسیر آسفالته که امکان تردد خودرو تا بخش‌هایی از ارتفاعات پایین‌تر و همچنین پیاده‌روی سبک‌تر را فراهم می‌کند.

سکوهای دید و قله بیجی‌کوه

در ارتفاعات بالاتر، چندین سکوی طبیعی و باز برای ایستادن و تماشای چشم‌انداز شهر و کوهستان وجود دارد که مقصد معمول بسیاری از کوه‌پیمایان است.

قله بیجی‌کوه در ادامه مسیر بام و بالاتر از سکوهای اصلی قرار دارد و مقصد کوهنوردان حرفه‌ای‌تر به‌شمار می‌رود.

کاربری‌ها

مذهبی

مزار شهدای گمنام نورالشهداء

در ادامه مسیر بام و بر روی تپه‌ای موسوم به نورالشهداء، مزار شهدای گمنام قرار دارد که یکی از نقاط مهم زیارتی کرج و مقصد بسیاری از کوه‌پیمایان مذهبی است. تشییع و تدفین چند تن از شهدای گمنام دفاع مقدس در این محل صورت گرفته و در گزارش‌های خبری از آن با عنوان کوه نورالشهداء عظیمیه یاد شده‌است.

هیئت رزمندگان نورالشهداء کرج

هیئت رزمندگان نورالشهداء کرج از هیئت‌های فعال مذهبی شهر است که برنامه‌های عزاداری و مناسبت‌های مذهبی خود را در محدوده نورالشهداء و اطراف بام کرج برگزار می‌کند. در ایام محرم، صفر و دیگر مناسبت‌های مذهبی، مکان‌های اطراف بام و نورالشهداء از نقاط مهم برگزاری مراسم عزاداری در کرج به‌شمار می‌آیند.

همچنین در معرفی‌های گردشگری از وجود نمازخانه و مکان عبادت در محدوده بام کرج یاد شده‌است.

فرهنگی و نمادین

• مجسمه کوهنوردان در میدان کوهنوردان که نماد تلفیق فرهنگ ایثار و ورزش در ورودی بام است.
• نصب بنرها و تابلوهای مرتبط با حفظ محیط‌زیست، منع ریختن زباله و هشدارهای ایمنی در طول مسیر.
• برگزاری رویدادها و برنامه‌های مناسبتی مانند مراسم شهدای گمنام و برنامه‌های هیئت‌ها در محدوده نورالشهداء.

تفریحی و ورزشی

پیاده‌روی و کوه‌پیمایی

بام کرج یکی از محبوب‌ترین مسیرهای پیاده‌روی و کوه‌پیمایی در شهر کرج است. مسیرهای نزدیک به میدان کوهنوردان برای کوه‌پیمایی سبک و خانوادگی مناسب است و مسیرهای بالاتر و شیب‌دار برای کوهنوردان باتجربه‌تر تا قله بیجی‌کوه استفاده می‌شود.

سنگ‌نوردی و دوچرخه‌سواری

برخی شیب‌ها و دیواره‌های کوه نور برای تمرین سنگ‌نوردی مورد استفاده قرار می‌گیرد و منابع گردشگری به امکان دوچرخه‌سواری کوهستانی در بخش‌هایی از بام اشاره کرده‌اند.

باشگاه سوارکاری

در شبکه‌های اجتماعی از باشگاه و مدرسه سوارکاری بام در محدوده بام کرج یاد شده که به آموزش و سوارکاری برای سنین مختلف می‌پردازد.

عکاسی و تماشای منظره

چشم‌انداز ۳۶۰ درجه کرج، طلوع و غروب خورشید و نور شبانه شهر، بام کرج را به یکی از نقاط محبوب عکاسی و شب‌گردی تبدیل کرده‌است.

کافه‌ها و رستوران‌ها

محدوده میدان طالقانی، بلوار طالقانی شمالی و میدان کوهنوردان به‌دلیل نزدیکی به بام کرج، به یکی از قطب‌های کافه‌گردی و رستوران‌گردی در کرج تبدیل شده‌است.

نمونه‌ای از کافه‌ها و رستوران‌های شناخته‌شده:

• کافه رستوران روما – کرج، عظیمیه، میدان طالقانی، به سمت بام کرج.
• کافه بیلیونز – کرج، عظیمیه، میدان طالقانی، نبش خیابان گلستان ۲۰.
• کافه تی‌شی‌نی – کرج، عظیمیه، بلوار طالقانی شمالی، نبش گلستان ۲۰.
• کافه جوجک – کرج، عظیمیه، بلوار طالقانی شمالی، نبش گلستان ۱۸.
• کافه شکلات بام – کرج، عظیمیه، خیابان گلستان ۲۱، پای کوه.
• کافه بام‌لند – کرج، عظیمیه، بلوار طالقانی شمالی، پس از میدان کوهنوردان، طبقه بالای رستورانی که در نقشه به‌نام «کافه بام لند» ثبت شده‌است.
• کافه بام کرج – در ویدئوها و معرفی‌ها به کافه‌ای با این نام در محدوده میدان کوهنوردان اشاره شده‌است.

امکانات

منابع گردشگری برای بام کرج امکانات زیر را برشمرده‌اند:

• پارکینگ برای خودروهای شخصی در اطراف میدان کوهنوردان و مسیر ورودی.
• سرویس‌های بهداشتی عمومی در نزدیکی ورودی مسیر صعود.
• نمازخانه و مکان عبادت.
• آلاچیق‌ها و فضاهای نشستن و پیک‌نیک.
• تابلوهای راهنما، هشدارهای محیط‌زیستی و ایمنی.

دسترسی

از داخل کرج

مسیر اصلی دسترسی از داخل شهر کرج به این صورت است:

1. رسیدن به میدان یا چهارراه طالقانی.
2. حرکت در بلوار طالقانی شمالی تا انتهای خیابان.
3. ورود به میدان کوهپایه (میدان کوهنوردان) و استفاده از پارکینگ‌ها و مسیرهای پیاده‌روی از آن‌جا.

از تهران و سایر شهرها

بازدیدکنندگان ابتدا از راه آزادراه تهران–کرج به شهر کرج وارد می‌شوند و سپس از طریق خیابان‌ها و بلوارهای داخلی به میدان طالقانی و بلوار طالقانی شمالی می‌رسند.

حمل‌ونقل عمومی

• اتوبوس‌های شهری و تاکسی‌های خطی به سمت میدان یا چهارراه طالقانی و سپس تاکسی و وسیله نقلیه به سمت انتهای بلوار طالقانی شمالی و میدان کوهنوردان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

آب‌وهوا و زمان مناسب بازدید

بهار و اوایل تابستان به‌دلیل هوای معتدل و سرسبزی دامنه‌ها، مناسب‌ترین فصل بازدید از بام کرج محسوب می‌شود و پاییز نیز برای تماشای مناظر رنگارنگ و هوای خنک محبوب است. در زمستان، سردی هوا و لغزندگی مسیرها می‌تواند صعود را دشوارتر کند.

از نظر زمانی، ساعات صبح برای کوه‌پیمایی و ورزش و ساعات غروب تا اوایل شب برای تماشای منظره شهر و استفاده از کافه‌ها بیشتر مورد استقبال است.

ایمنی

منابع محلی و گردشگری نکات ایمنی زیر را برای بازدید از بام کرج یادآوری می‌کنند:

• استفاده از کفش مناسب کوه‌پیمایی، به‌ویژه در مسیرهای شیب‌دار.
• پرهیز از صعود افراد کم‌تجربه، سالمندان و کودکان در روزهای بارانی و برفی از مسیرهای لغزنده.
• رعایت فاصله ایمن از پرتگاه‌ها و شیب‌های تند.
• همراه داشتن پوشاک گرم و چراغ در صورت بازگشت در تاریکی.
• توجه به هشدارهای مربوط به خطرات گاز منوکسید کربن در استفاده نادرست از وسایل گرمایشی در خودرو یا چادر، که از سوی نهادهای ایمنی و آتش‌نشانی درباره ارتفاعات و تفریح‌گاه‌های مشابه در کرج گوشزد شده‌است.

هزینه

بازدید از بام کرج رایگان است و برای ورود به این منطقه مبلغی دریافت نمی‌شود. هزینه‌های مربوط به پارکینگ، کافه‌ها و رستوران‌ها بسته به نوع خدمات متغیر است.