خاک که آدم نیست (کتاب)
خاک که آدم نیست یک رمان ایرانی به نویسندگی بهناز قرهداغی است که برای جشنواره داستان انقلاب حوزه هنری نوشته شده و در سال ۱۳۹۶ توسط انتشارات سوره مهر منتشر شد.[۱]
مقدمه
این اثر یک رمان رئالیستی است که واقعیتهای انقلاب اسلامی ایران و جنگ ایران و عراق را از منظری انسانی و درونی به تصویر میکشد.[۲] رمان با استفاده از روایت موازی و جابهجایی زمانی، خواننده را به تفکر عمیقتر در خصوص واقعیتهای تاریخی دعوت میکند.
نویسنده
بهناز قرهداغی
بهناز قرهداغی[۳] متولد سال الگو:جلالی در کرج است و بهعنوان داستاننویس و کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی شناخته میشود. او فعالیت ادبی خود را در سال الگو:جلالی با چاپ رمان تمناس عشق آغاز کرد و تاکنون چندین اثر ادبی از وی منتشر شدهاست.[۴] قرهداغی از نویسندگان مطرح حوزه هنری استان البرز بهشمار میرود و با تأکید بر ارزشهای اصیل فرهنگی و تاریخی، به نویسندگی انتقادی و واقعگرایانه اهتمام دارد.[۵] آثار دیگر او شامل رمان رستگاری در سحرگاه مبعث است که روایتی داستانی از خاطرات شهدای مدافع حرم است.[۶]
اطلاعات نشر
رمان خاک که آدم نیستدر ۲۱۶ صفحه در قطع رقعی برای اولین بار در اردیبهشت سال ۱۳۹۶ توسط انتشارات سوره مهر به تعداد ۲۵۰۰ نسخه منتشر شد.[۷]
سبک و محتوای رمان
رمان خاک که آدم نیست، واقعیتهای انقلاب اسلامی را در قالب داستانی که در تبریز اتفاق میافتد به شیوه موازی روایت میکند و خواننده را بهطور مداوم میان دورههای مختلف زمانی جابهجا میکند. این پیچیدگی ساختاری داستان خواننده را به تفکر عمیقتر و جستجوی معنایی بیشتر در متن دعوت میکند.
این داستان جریان انقلاب اسلامی در سالهای قبل از آن را به تصویر میکشد؛ سپس به آرامی وارد حوزه جنگ ایران و عراق میشود و یک درام را از ناگفتههای انقلاب و جنگ از دید پزشکی به نام اعلاءالدین روایت میکند. [۸]
رمان بهطور خاص بر موارد زیر تمرکز دارد:
انقلاب اسلامی ایران: تصویرگری واقعبینانه رویدادهای انقلاب
جنگ ایران و عراق: تأثیرات انسانی و روحی جنگ
تجربیات شخصی: تمرکز بر احساسات و تجربیات درونی شخصیتها در برابر رویدادهای بزرگ تاریخی
حافظه جمعی: حفظ و بازنمایی خاطرات مردم ایران
نویسنده از زاویهدید دانای کل استفاده میکند. در سراسر رمان، شخصیتها مونولوگهای طولانی دارند و مرتبهای لحن داستان به گزارش و نقلواقع نزدیک میشود. این تنوع در صدای روایی، اثری را میسازد که هم عاطفی و هم فکری است.
نمونههای متنی
یکی از بخشهای برجسته رمان بهشرح زیر است:
آفتاب میدرخشید. گورستان پر بود از جمعیت. انبوه مردم برای خاکسپاری دو مرد سرشناس شهرشان آمده بودند. اتومبیلهای زیادی مردم را به آنجا منتقل میکردند. آفتاب با همهی توانش گورستان را داغ کرده بود. اعلاءالدین خورشید را گم کرده بود. آدمکها در گورستان جای آدمها را گرفته بودند. امید اعلاءالدین وقتی از همه جا بریده شد که مادر با اشک از او خواست که «بذار آخرین تصمیم رو داداشت برای پدرت بگیره.» اولین بار بود که مادر به فریبرز لقب «داداش» میداد.
— خاک که آدم نیست
نقدها
رمان خاک که آدم نیست مورد نقد و بررسی جدی نقادان ادبی قرار گرفته است. یکی از مهمترین این جلسات در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۷ (به مناسبت چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران به میزبانی دفتر آفرینشهای ادبی حوزه هنری استان البرز و بههمکاری معاونت پژوهشی دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی دانشگاه آزاد اسلامی کرج برگزار شد.[۹]
منابع
- ↑ سوره مهر. خاک که آدم نیست. خاک که آدم نیست
- ↑ تاقچه. کتاب خاک که آدم نیست بهناز قرهداغی. کتاب خاک که آدم نیست بهناز قرهداغی
- ↑ ایران کتاب. بهناز قره داغی نویسنده کتاب خاک که آدم نیست. بهناز قره داغی نویسنده کتاب خاک که آدم نیست
- ↑ حوزه هنری البرز. نقد و بررسی رمان «خاک که آدم نیست». نقد و بررسی رمان «خاک که آدم نیست»
- ↑ بهناز قرهداغی (بیوگرافی و دانلود کتابها). بهناز قرهداغی (بیوگرافی و دانلود کتابها)
- ↑ نوید شاهد. «رستگاری در سحرگاهِ مبعث»؛ روایتِ داستانی از شهید خانطومان. «رستگاری در سحرگاهِ مبعث»؛ روایتِ داستانی از شهید خانطومان
- ↑ کتاب خاک که آدم نیست اثر بهناز قرهداغی معرفی و خرید. کتاب خاک که آدم نیست اثر بهناز قرهداغی معرفی و خرید
- ↑ نقد و بررسی رمان «خاک که آدم نیست». نقد و بررسی رمان «خاک که آدم نیست»
- ↑ خسرو عباسی. نقد و بررسی رمان «خاک که آدم نیست». ۱۶ بهمن ۱۳۹۷. نقد و بررسی رمان «خاک که آدم نیست»