دوزعنبر

دوزعنبر روستایی تاریخی در بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز ایران است. این روستا در دامنه جنوبی رشته‌کوه البرز و در شمال شهر کوهسار واقع شده و دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است.

موقعیت جغرافیایی

روستای دوزعنبر از شمال به ارتفاعات منتهی به منطقه طالقان، از جنوب به روستای آجین دوجین، از شرق به روستای ولیان و از غرب به اراضی روستای آرده محدود می‌شود. موقعیت این روستا در مسیر ارتباطی شمال و جنوب البرز، اهمیت استراتژیک به آن بخشیده است.

آب و هوای دوزعنبر معتدل کوهستانی است و بافت مسکونی آن در دامنه کوه‌های سرسبز البرز قرار دارد که چشم‌اندازهای طبیعی زیبایی ایجاد کرده است.

ریشه‌شناسی نام

نام «دوزعنبر» از دو واژه ترکیب شده است: «دوز» به معنای «قلعه» و «عنبر» به معنای «بوی خوش»، که در مجموع به معنای «قلعه خوش‌بو» یا «قلعه معطر» است. این نام‌گذاری احتمالاً به دلیل وجود گیاهان معطر در منطقه یا بنای قلعه‌مانندی در گذشته بوده است.

تاریخچه

دوزعنبر با قدمتی حدود هشت‌صد ساله، یکی از روستاهای کهن شهرستان ساوجبلاغ به شمار می‌رود. این منطقه در طول تاریخ بخشی از مسیر ارتباطی میان دشت‌های جنوبی و مناطق کوهستانی شمالی بوده و از اهمیت استراتژیک برخوردار است.

جمعیت و زبان

مردپم دوزعنبر عمدتاً به زبان فارسی محلی با گویش طالقانی سخن می‌گویند. این گویش از شاخه زبان‌های ایرانی شمال‌باختری است.

جمعیت این روستا در فصول مختلف سال متغیر است، زیرا بسیاری از مالکان باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی در فصول گرم به روستا بازمی‌گردند. اکثر ساکنان مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی هستند.

اقتصاد

اقتصاد روستای دوزعنبر عمدتاً بر پایه کشاورزی و باغداری استوار است. ساکنان انواع میوه شامل گیلاس، آلبالو، سیب، توت و گردو تولید می‌کنند. باغ‌های میوه در دامنه‌های کوهستانی و کنار چشمه‌ها و رودخانه‌های فصلی قرار دارند.

دامداری نیز منبع درآمدی برای مردم است. با این حال، کمبود آب و خشکسالی از مشکلات اساسی کشاورزان این منطقه است.

جاذبه‌های گردشگری

جاذبه‌های مذهبی

روستای دوزعنبر دارای چندین زیارتگاه مهم است:

• امامزاده یحیی (ع): یکی از مهم‌ترین مراکز زیارتی روستا.
• مزار بی‌بی شهربانو
• مزار بی‌بی سکینه: این دو مزار بر اساس روایات محلی، منسوب به فرزندان امام موسی کاظم (ع) هستند.

جاذبه‌های طبیعی و تاریخی

• درختان کهنسال انگور
• بناهای قدیمی با معماری سنتی کوهستانی البرز
• چشم‌اندازهای کوهستانی و نزدیکی به منطقه طالقان

در فصول بهار و تابستان، سرسبزی باغ‌های میوه منظره دلنشینی ایجاد می‌کند.

فرهنگ و سنت‌ها

مردم دوزعنبر فرهنگ غنی و سنت‌های کهن خود را حفظ کرده‌اند. برگزاری مراسم مذهبی، به ویژه در ماه محرم، از رسوم مهم است. همچنین صنایع دستی محلی و شیوه‌های سنتی کشاورزی پیوند عمیق با گذشته را نشان می‌دهد.

مشکلات

روستا با چالش‌هایی مانند کمبود آب شرب و کشاورزی، مهاجرت جوانان به شهرها به دلیل کمبود فرصت‌های شغلی، و نیاز به توسعه زیرساخت‌ها (راه‌های ارتباطی، شبکه آب و فاضلاب، امکانات گردشگری) روبرو است.

دسترسی

برای دسترسی به دوزعنبر، از اتوبان تهران-قزوین و سپس محور کردان-کوهسار به سمت شمال حرکت کنید. روستا در مسیر روستاهای ولیان و آجین دوجین قرار دارد.

جستارهای وابسته

• شهرستان ساوجبلاغ
• بخش چندار
• ولیان
• آجین دوجین
• استان البرز