سیجان
| سیجان | |
|---|---|
| روستا | |
| کشور | الگو:پرچمکوچک ایران |
| استان | البرز |
| شهرستان | شهرستان کرج |
| بخش | بخش آسارا |
| دهستان | دهستان آدران |
| مختصات | ۳۵٫۹۱۹۸° شمالی ۵۱٫۱۴۹۰° شرقی |
| ارتفاع | ۲۰۰۰ متر |
| جمعیت | ۷۶۷ (سرشماری ۱۳۹۵) |
| تعداد خانوار | ۲۵۳ |
| زبان | تاتی |
| اقلیم | کوهستانی (تابستان خنک، زمستان برفی) |
| اقتصاد | کشاورزی، باغداری، دامداری و گردشگری |
| جاذبهها | آبشار سیجان، رودخانه سیجان، چشمه اسپی، چشمه دژ، چشمه شاهی، امامزاده محمد سیجان |
سیجان روستایی از توابع بخش آسارا، دهستان آدران، شهرستان کرج در استان البرز است. این روستا با طبیعت کوهستانی بکر، باغهای میوه، رودخانه و آبشار، یکی از مقاصد محبوب طبیعتگردی نزدیک کرج و تهران محسوب میشود.
جغرافیا و دسترسی
سیجان در دامنه جنوبی رشتهکوه البرز، در ارتفاع تقریبی ۲۰۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. فاصله آن حدود ۱۸ کیلومتر از جاده کرج-چالوس (خروجی خوزنکلا به سمت پیست اسکی خور) است. برای رسیدن به روستا باید از روستاهای سرزیارت و گوراب عبور کنید.[۱]
روستا بین روستاهای ارنگه و خور واقع شده و به دلیل موقعیت کوهستانی، تابستانهای خنک و زمستانهای برفی دارد.
ساختار روستا و محلهها
سیجان روستایی نسبتاً متمرکز است؛ خانههای مسکونی در کنار هم قرار گرفتهاند و زمینهای کشاورزی و باغها در اطراف بافت روستا واقع شدهاند. محلههای اصلی روستا عبارتند از:
- **دزک** (شمال روستا)
- **پسمحله** (شرق)
- **بالامحله** (جنوب)
- **دشتک** (آخرین محله در جنوب)
زمینهای کشاورزی نیز با نامهای محلی مانند لانه، پشته، سییبکلاه و سودرهچاک شناخته میشوند.[۲]
جاذبههای طبیعی
آبشار سیجان
آبشار سیجان در فاصله حدود ۲ کیلومتری جنوب روستا و در ارتفاع ۲۲۶۴ متری قرار گرفته است. مسیر دسترسی از درهای سرسبز با رودخانه سیجان عبور میکند که درختان آلبالو، بوتههای پونه و بابونه آن را زیبا کردهاند. پیادهروی تا آبشار حدود ۴۵-۶۰ دقیقه طول میکشد و در برخی نقاط نیاز به عبور از رودخانه دارد؛ بنابراین **کفش مناسب** ضروری است.[۳]
رودخانهها و چشمهها
دو رودخانه اصلی در روستا جریان دارند:
- رودخانهای که از **چشمه اسپی** در محله دزک (شمال) سرچشمه میگیرد.
- رودخانهای که از **چشمه دژ** در کوه ملکشاه (محله دشتک) سرچشمه میگیرد.
این دو رودخانه در خارج از روستا به هم میپیوندند و به رودخانه کرج میریزند. آب آشامیدنی روستا از **چشمه شاهی** در کوه سکینچال تأمین و از طریق لولهکشی به خانهها میرسد.[۲]
پوشش گیاهی و جانوری
باغهای سیجان پر از گیلاس، آلبالو، گردو و سبزیجات است. پوشش جنگلی و مرتعی منطقه شامل گیاهان دارویی (پونه، بابونه) و زیستگاه حیواناتی مانند کل، بز کوهی، روباه و پرندگان شکاری است.
کوهها
کوههایی در اطراف روستا هست که برخی از این کوهها به روستای واریان متصل هستند و برخی دیگر به روستای خور اتصال مییابند. کوههای چاکک، چهل دختران، نوزان بخش، بزرگ تخته و سکین چال به واریان میرسند و کوه ملک شاه تنها کوهی است که روستای سیجان را به روستای خور متصل میکند.
تاریخچه و فرهنگ
زبان رایج اهالی گویش تاتی است که ریشه در زبانهای باستانی ایرانی دارد. مراسم محرم (بهویژه تاسوعا و عاشورا) در این روستا با آیینهای محلی برگزار میشود.
امامزاده محمد سیجان
امامزاده محمد مربوط به دوره قاجار است و در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۵۷۷ بهعنوان اثر ملی ثبت شده است. این زیارتگاه محلی معنوی مهمی برای اهالی و گردشگران است.[۴]
جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت سیجان ۵۶۱ نفر (۲۰۴ خانوار) بوده است. این رقم در سرشماری سال ۱۳۹۵ به ۷۶۷ نفر (۲۵۳ خانوار) افزایش یافته است. بسیاری از اهالی فصلی هستند و در تعطیلات و تابستان به روستا میآیند.[۱]
اقتصاد
اقتصاد سنتی روستا بر پایه کشاورزی، باغداری (گیلاس، آلبالو، گردو) و دامداری است. در سالهای اخیر گردشگری نقش مهمی در درآمد اهالی پیدا کرده است.
شهیدان روستا
روستای سیجان ۱۳ شهید تقدیم انقلاب اسلامی کرده است. اسامی این شهدای گرانقدر عبارتند از:
- شهید علی حسین اسلامی
- شهید احمد الله وردی
- شهید جواد رستمی
- شهید مسلم رستمی
- شهید محمدرضا زارع
- شهید غلامرضا سیجانی
- شهید محمد شانه سری
- شهید خدایار عسکری سیجانی
- شهید نادر عسگری
- شهید سعدی عفیفی
- شهید ابوالقاسم فریدونی
- شهید مصطفی لادن چهره
- شهید اسماعیل همتی
یادواره شهدای روستا هر سال برگزار میشود.
حادثه سیل ۱۳۹۴
روستا در ۲۸ تیرماه ۱۳۹۴ دچار سیل شدیدی شد که منجر به خسارت جانی و مالی گردید. در این حادثه، ۸ نفر از اهالی روستا به نامهای حسین درخانی، مریم تقیخانی، یاس علیمردانی، فرشته تقیخانی، ماهگل گلی، فرشاد گل محمدی، نیلوفر گل محمدی از دنیا رفتند و ۱۰۲ خودرو از بین رفت و بخشی از خانههای اهالی و باعها آسیب دید. فرسایش خاک در اثر خشکسالی، فقدان سازههای حفاظتی در سرشاخههای حوضه، ساخت و سازهای غیر مجاز در بستر رودخانه و ساخت پلهای غیر قانونی بر روی رودخانه در سایه عدم نظارت مسئولان از عوامل این سیل ویرانگر برشمرده شده است.[۵] [۶]
با توجه به این که پیش از وقوع سیل، دهیار وقت روستا، سیده معصومه طباطبایی، از محل وجوه در اختیار دهیاری و بدون آن که اهالی روستا اطلاع داشته باشند، تمامی خانههای روستا را بیمه حوادث کرده بود، بخشی از خسارات بوسیله بیمه جبران شد.[۷]
این سیل موضوع چندین پژوهش قرار گرفته است از جمله:
- بررسی و ارزیابی ابعاد واقعه سیل یکشنبه ۲۸ تیرماه سال ۱۳۹۴ منطقه سیجان در استان البرز، نویسندگان : جهانگیر پرهمت داود نیک کامی مجتبی صانعی نجفقلی غیاثی، ناشر: پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
- تحلیل رخداد بارشی شدید منجر به سیل ۲۸ تیر ۱۳۹۴ در استان البرز(پژوهشی کاربردی)، نویسندگان: حمزه احمدی، محمد باعقیده، سعید اسدی، فریبرز احمدی، ناشر: فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت مخاطرات محیطی
- رویکرد مشارکتی در مدیریت سیلاب نواحی کوهستانی (مطالعه موردی: روستای سیجان در شهرستان کرج)، نویسندگان: وحید ریاحی، جواد زحمت کش ممتاز، ناشر: فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی
چالشهای محیطزیستی
ساختوسازهای غیرمجاز در بستر رودخانه و تخریب کوههای منطقه به منظور ساخت ویلا و تبدیل زمینهای کشاورزی و باغات به ویلا بخشی از چالشهای محیطزیستی در این منطقه است.
توصیههای گردشگری
- بهترین زمان بازدید: بهار (طبیعت سرسبز) و تابستان (آبوهوای خنک). زمستان برای مناظر برفی مناسب است اما جاده ممکن است لغزنده باشد.
- تجهیزات: کفش کوهنوردی، لباس مناسب، آب و میانوعده.
- رعایت محیطزیست: زباله را جمعآوری کنید و از آسیب به گیاهان خودداری کنید.
- اقامت: امکان اقامت در خانههای محلی یا بومگردیهای اطراف وجود دارد.
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ سیجان (کرج). ویکیپدیا. سیجان (کرج)
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ سیجان. سیجان
- ↑ آبشار سیجان کرج. لستسکند. آبشار سیجان کرج
- ↑ امامزاده محمد سیجان. ویکیپدیا. امامزاده محمد سیجان
- ↑ سیجان پس از گذشت یکسال از حادثه سیل. شهرداری کرج. سیجان پس از گذشت یکسال از حادثه سیل
- ↑ بررسی و ارزیابی ابعاد واقعه سیل یکشنبه 28 تیرماه سال 1394 منطقه سیجان در استان البرز. پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری. بررسی و ارزیابی ابعاد واقعه سیل یکشنبه 28 تیرماه سال 1394 منطقه سیجان در استان البرز
- ↑ زنی که ساکنان یک روستا را نجات داد. تابناک. زنی که ساکنان یک روستا را نجات داد