پارک ملی ایران کوچک
| پارک ملی ایران کوچک | |
|---|---|
| گونه | پارک موضوعی (تمپارک)، فرهنگی و گردشگری |
| مکان | کرج، استان البرز، جهانشهر |
| مختصات | ۳۵°۴۹′۵۹″شمالی ۵۰°۵۸′۵۱″شرقی / ۳۵٫۸۳۳۱°شمالی ۵۰٫۹۸۰۷°شرقی |
| مساحت | ۷ هکتار |
| ادارهکننده | شهرداری کرج (سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری) |
| وضعیت | فعال |
پارک ملی ایران کوچک (به انگلیسی: Iran Koochak National Park) یا باغ فرهنگ ایران، یکی از بوستانهای شاخص و منحصربهفرد کرج در استان البرز است. این پارک که در منطقه جهانشهر و در زمینی به مساحت ۷ هکتار احداث شده، به عنوان نخستین «باغ فرهنگ» ایران در کمیسیون ملی یونسکو به ثبت رسیده است.[۱]
هدف اصلی از ساخت این مجموعه، شبیهسازی آثار باستانی، زیستبومها و معماری اقوام مختلف ایرانی در مقیاس کوچکتر است تا بازدیدکنندگان بتوانند در یک مکان، نمایی کلی از تنوع فرهنگی و جغرافیایی ایران را مشاهده کنند.
تاریخچه و ساخت
پروژه احداث پارک ایران کوچک در سال ۱۳۹۷ با بودجهای بالغ بر ۴۰۰ میلیارد تومان توسط شهرداری کرج آغاز شد. طراحی و اجرای این پارک با نظارت کارشناسان میراث فرهنگی و معماری انجام گرفت تا سازهها و ماکتها بیشترین شباهت را به نمونههای اصلی داشته باشند. این مجموعه سرانجام در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۹۹ با حضور مقامات کشوری و استانی به بهرهبرداری رسید.
در خرداد ۱۴۰۰، این پارک طی مراسمی با حضور دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، به عنوان «اولین باغ فرهنگ کشور» پلاککوبی و ثبت شد.[۲]
معماری و بخشها
در پارک ایران کوچک، آثار تاریخی و سکونتگاههای بومی ۱۲ منطقه فرهنگی و گردشگری کشور در مقیاس یکدوم یا کوچکتر بازسازی شدهاند. ۸۰ درصد فضای این پارک به موضوعات فرهنگی و هنری و نمایش زیستبوم اقوام اختصاص دارد.
آثار باستانی شبیهسازی شده
برخی از مهمترین بناهای تاریخی که ماکت آنها در این پارک ساخته شده عبارتند از:
- تخت جمشید (استان فارس)
- چغازنبیل (استان خوزستان)
- سیوسهپل (استان اصفهان)
- ارگ بم (استان کرمان)
- مسجد جامع فهرج (استان یزد)
- بازار سعدالسلطنه (استان قزوین)
- پل خشتی لنگرود (استان گیلان)
- بادگیرهای یزد
- آبانبار و کبوترخانه
زیستبوم اقوام ایرانی
در بخش دیگری از پارک، خانهها و سکونتگاههای سنتی اقوام مختلف به صورت واقعی (Full Scale) یا با مقیاس نزدیک به واقعیت ساخته شدهاند تا بازدیدکنندگان با سبک زندگی آنان آشنا شوند:
- **سیاهچادر عشایر بختیاری و لر**
- **مضیف (سازه نییی) اعراب خوزستان**
- **کپرنشینان سواحل مکران**
- **خانه بومی گیلان و مازندران (خانه چوبی)**
- **آلاچیق ترکمن (آغاج اوی)**
- **روستای صخرهای کندوان**
- **بافت روستایی ابیانه (روستای سرخ)**
امکانات رفاهی و تفریحی
این پارک علاوه بر جنبههای معماری و تاریخی، دارای زیرساختهای رفاهی کاملی برای بازدیدکنندگان است:
- **بازارچه صنایع دستی و سوغات:** غرفههای دائمی و موقت برای عرضه صنایع دستی استانهای مختلف و سوغات محلی که فرصت خرید مستقیم از هنرمندان را فراهم میکند.[۳]
- **رستوران و کافه سنتی:** فضایی برای ارائه غذاهای محلی و سنتی ایرانی متناسب با فضای پارک.
- **موزه اقوام:** نمایشگاهی از لباسها، ابزارآلات و سبک زندگی اقوام مختلف ایرانی.
- **زمین بازی کودکان:** فضایی ایمن برای سرگرمی کودکان در کنار بازدید خانوادگی.
- **نمازخانه و سرویسهای بهداشتی:** امکانات رفاهی عمومی در نقاط مختلف پارک.
رویدادها و جشنوارههای شاخص
پارک ایران کوچک به دلیل فضای باز مناسب و آمفیتئاتر روباز، میزبان رویدادهای فرهنگی مهمی در سطح شهر کرج است:
- **جشنواره لالهها:** که معمولاً در فصل بهار برگزار میشود و زیبایی بصری خاصی به پارک میبخشد.
- **جشنواره گلابگیری:** نخستین دوره این جشنواره با همکاری اداره میراث فرهنگی کاشان در این پارک برگزار شد تا آیین گلابگیری سنتی در معرض دید شهروندان قرار گیرد.[۴]
- **جشنواره یلدای اقوام:** این رویداد معمولاً در اواخر آذرماه با اجرای موسیقی زنده اقوام (لر، کرد، آذری، خراسانی و...)، نمایش آیینهای یلدایی و بازارچه سوغات زمستانی برگزار میشود.[۵]
- **جشنواره نوستالژی:** رویدادی برای یادآوری خاطرات گذشته با دکورهای قدیمی و برنامههای هنری که با استقبال گسترده شهروندان روبرو شد.[۶]
موقعیت و دسترسی
پارک ایران کوچک در ضلع جنوب شرقی میدان جمهوری اسلامی (کرج)، ابتدای بلوار ماهان (جهانشهر) واقع شده است. دسترسی به این مکان از طریق ایستگاههای مترو و اتوبوسهای شهری کرج امکانپذیر است.
- **ساعات بازدید:** معمولاً همهروزه از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۰ شب (ساعات ممکن است در فصول مختلف تغییر کند).
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «پارک «ایران کوچک» در کرج توسط رئیس جمهور افتتاح شد». خبرگزاری مهر. ۱۴ اسفند ۱۳۹۹.
- ↑ «پارک ایران کوچک اولین باغ فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو شد». خبرگزاری پانا. ۱۳ فروردین ۱۴۰۱.
- ↑ «بازارچه صنایع دستی و سنتی جهانشهر». نقشه و مسیریاب نشان.
- ↑ «نخستین جشنواره گلابگیری کرج در پارک ملی ایران کوچک برگزار میشود». پایگاه خبری شهرداری کرج.
- ↑ «جشنوارهای به بلندای یلدا در قلب ایران کوچک». خبرگزاری فارس. آذر ۱۴۰۳.
- ↑ «جشنواره نوستالژی در پارک ایران کوچک». اینستاگرام رسمی پارک.