نمایش مبدأ برای سید کمال قریشی

'''سید کمال قریشی''' (۱۳۱۳–۱۳۶۰) یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های انقلابی شهر [[کرج]] بود که به عنوان اولین شهید ترور کرج در تاریخ انقلاب اسلامی ایران ثبت شده است.<ref name="navideshahed-intro">{{یادکرد وب |عنوان=معرفی موذن و مداح اهل بیت؛ شهید سید کمال قریشی در سالروز ولادتش |نشانی=https://navideshahed.com/fa/news/405762/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B0%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%AA%D8%B4 |تاریخ=۹ ژوئیه ۲۰۱۷ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=نوید شاهد}}</ref><ref name="shabestan-martyr">{{یادکرد وب |عنوان=شهیدی که به خاطر امربه معروف و نهی از منکر از مدرسه اخراج شد |نشانی=https://www.shabestan.news/news/1203069/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D9%88-%D9%86%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%AC-%D8%B4%D8%AF |تاریخ=۴ آگوست ۲۰۲۲ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=خبرگزاری شبستان}}</ref> او به مدت حدود چهل سال در خط مقدم مبارزه با رژیم پهلوی و منافقین فعالیت داشت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، فعالیت‌های خود را ادامه داد تا اینکه در ۱۴ مرداد ۱۳۶۰ به دست سازمان مجاهدین خلق ایران ترور و شهادت یافت.<ref name="dana-role">{{یادکرد وب |عنوان=سید کمال قریشی، مبارزی که موجب سقوط شهربانی کرج در سال ۵۷ شد |نشانی=https://dana.ir/1805559/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AC%D8%A8-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B5%DB%B7-%D8%B4%D8%AF |تاریخ=۳۱ دسامبر ۲۰۲۱ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=شبکه اطلاع‌رسانی راه دانا}}</ref>.

== زندگی‌نامه ==

=== تولد و خانواده ===
سید کمال قریشی در سال ۱۳۱۳ در [[روستای برغان]] از توابع [[ساوجبلاغ]] (شهرستان [[کرج]]) در [[استان البرز]] به دنیا آمد.<ref name="navideshahed-intro" /> پدرش، سید محمد، کارگر و کشاورز زحمتکشی بود که با کارگری و کشاورزی زندگی خانواده را تأمین می‌کرد.<ref name="navideshahed-intro" /> در هشت‌سالگی، به دلیل شرایط اقتصادی دشوار، مادرش او را به مدرسه برد.<ref name="shabestan-martyr" />.

=== دوران تحصیل و آغاز فعالیت ===
به دلیل روحیه انتقادی و پایبندی به امر به معروف و نهی از منکر، در هشت‌سالگی از مدرسه اخراج شد.<ref name="shabestan-martyr" /> تا حدود ۱۴سالگی، در روستای برغان تحت نظارت مادر و برادر بزرگش، سید جلال (پدر [[شهیدان قریشی]])، به کارگری مشغول بود.<ref name="navideshahed-intro" /> از این زمان به نجاری پرداخت و در ۲۵سالگی، مغازه‌ای در [[خیابان شهید بهشتی (کرج)|خیابان شهید بهشتی]] [[کرج]] اجاره کرد.<ref name="navideshahed-intro" />.

== فعالیت‌های مذهبی و انقلابی ==

=== دوره پیش از انقلاب ===
از دوران نوجوانی، روحیه انتقادی و دینی داشت. در سال‌های ۱۳۴۱–۱۳۴۲، مغازه‌اش در خیابان شهید بهشتی را به عنوان مرکز پخش اعلامیه‌های امام خمینی استفاده کرد.<ref name="navideshahed-intro" /> این فعالیت‌ها باعث دستگیری و بازجویی مکرر توسط شهربانی رژیم پهلوی شد.<ref name="dana-role" /> در قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، شعری در وصف امام خمینی سرود و آن را در حضور امام در قم خواند.<ref name="dana-role" />

نقش در انقلاب اسلامی

تظاهرات و فعالیت‌های انقلابی

[[مهدیه برغانی‌ها]] (مکان فعالیت سید کمال) یکی از مراکز تجمع انقلابیون [[کرج]] بود.<ref name="dana-role" /> در دوران انقلاب، با سربازان خانواده‌های مذهبی ارتباط برقرار کرد و آن‌ها را به حفظ نظم تظاهرات ترغیب نمود.<ref name="navideshahed-intro" /> 

نقش در تسخیر شهربانی کرج

در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، سید کمال قریشی با [[تیمسار محمد بیان]] (فرماندار نظامی [[کرج]]) ملاقات کرد و او را متقاعد به تسخیر شهربانی مرکزی کرد.<ref name="dana-commander">{{یادکرد وب |عنوان=وقتی فرماندار نظامی کرج بهمن ۵۷ شهربانی را به توپ بست |نشانی=https://dana.ir/1706605/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%DB%B5%DB%B7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%BE-%D8%A8%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%DB%8C%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86 |تاریخ=۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=شبکه اطلاع‌رسانی راه دانا}}</ref> این اقدام به سقوط شهربانی و پیروزی انقلاب در [[کرج]] کمک کرد.<ref name="dana-role" />.

=== دوران پس از انقلاب ===
پس از پیروزی انقلاب، به کمیته انقلاب پیوست و در آن‌ها خدمت کرد.<ref name="navideshahed-intro" />. او در سال ۱۳۵۹، به همراه مصطفی چمران در جبهه‌های بستان و سوسنگرد جنگید.<ref name="dana-role" />.

مبارزه با منافقین

سید کمال قریشی در برگزاری اولین تظاهرات ضد ابوالحسن بنی‌صدر در [[کرج]] نقش داشت.<ref name="navideshahed-intro" /> این فعالیت‌ها تهدیدهای مکرر منافقین را به دنبال داشت، اما امام با ایمان و عقیده به مبارزه ادامه داد.<ref name="navideshahed-intro" />. او از مخالفان سرسخت سازمان مجاهدین خلق ایران بود و با شعر و سخنرانی علیه آن‌ها فعالیت می‌کرد. این مخالفت به درگیری‌های گاه‌به‌گاه منجر شد.<ref name="navideshahed-intro" />.

== ویژگی‌های شخصیتی ==
سید کمال قریشی به دلیل کارهای خیرخواهی معروف بود. در تسهیل ازدواج جوانان، کمک به ایتام و حل مشکلات معیشتی فعال بود، اما برای زندگی شخصی خود وام نمی‌گرفت.<ref name="shabestan-martyr" /> روایت می‌شود که پیش از شهادت، برای خود مجلس ختم خواند و نواری از تلقین تدفین خود تهیه کرد.<ref name="irna-martyr">{{یادکرد وب |عنوان=شهیدی كه قبل از شهادت برای خود مجلس ختم گرفت |نشانی=https://www.irna.ir/news/82621083/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%AA%D9%85-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}</ref><ref name="akharinkhabar-martyr">{{یادکرد وب |عنوان=شهیدی كه قبل از شهادت برای خود مجلس ختم گرفت |نشانی=https://akharinkhabar.ir/interestings/3649119/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%82%D8%A8%D9%81%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%AA%D9%85-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA |تاریخ=۴ آگوست ۲۰۱۷ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=آخرین خبر}}</ref>.

== شهادت ==
در عصر چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۳۶۰، حوالی ساعت چهار بعدازظهر، دو نفر به کارگاه نجاری سید کمال قریشی در محله [[حصار (کرج)|حصار]] مراجعه کردند.<ref name="shabestan-family">{{یادکرد وب |عنوان=برگی از زندگی شهیدان قریشی ها؛ روایت ایثار و جانبازی |نشانی=https://www.shabestan.news/news/1204876/%D8%A8%D8%B1%D8%B6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C |تاریخ=۱۱ آگوست ۲۰۲۲ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=خبرگزاری شبستان}}</ref> پس از درخواست تعمیر قاب عکس یا خط‌کش، ضارب تیر هفت‌تیر را به شقیقه راست وی شلیک کرد.<ref name="shabestan-family" /> فراریان با موتور همکار سید کمال (پسرش محمود) فرار کردند.<ref name="shabestan-family" />.

امام خمینی در اثر این اصابت شهادت یافت.<ref name="navideshahed-intro" /> پیکرش بعدها توسط منافقین سوزانده شد.<ref name="shabestan-family" />.

== خانواده ==
سید کمال قریشی پدر شهیدان [[سید احمد قریشی|سید احمد]] و [[سید محمود قریشی]] است.
* سید احمد قریشی که از جانباران جنگ عراق با ایران بود، به عنوان یکی از فرماندهان تیپ فاطمیون در سوریه برای دفاع از حرم حضور داشت و در سال ۱۴۰۰ به شهادت رسید.<ref name="tasnim-ahmad">{{یادکرد وب |عنوان=«قریشی» از فرماندهان فاطمیون آسمانی شد |نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/05/02/2542854/%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |تاریخ=۲۳ ژوئیه ۲۰۲۱ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}</ref>
* سید محمود قریشیدر عملیات خیبر ( سال ۱۳۶۲) مفقود شد و پیکرش ۱۳ سال بعد بازگردانده شد.<ref name="shohada-mahmoud">{{یادکرد وب |عنوان=شهید قریشی-سیدمحمود |نشانی=https://shohadaealborz.blog.ir/post/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF |تاریخ=۶ اکتبر ۲۰۲۲ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=شهدای البرز}}</ref>

او هم‌چنین عموی [[شهیدان قریشی]] (چهار برادر شهید) بود:<ref name="irna-family">{{یادکرد وب |عنوان=معرفی شهیدان قریشی |نشانی=https://www.irna.ir/news/83610614/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B4%DB%8C |تاریخ=۲۷ دسامبر ۲۰۱۹ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}</ref>
شهیدان قریشی، چهار برادر شهید به نام‌های سید علی‌اصغر، سید عباس، سید جمال و سید محمد هستند که در دفاع مقدس به شهادت رسیدند.<ref name="irna-family" />.

=== شیوه دفن ===
روایت می‌شود که اولین شهید ترور کرج، تلقین تدفینش با صدای خود شهید خوانده شد.<ref name="shabestan-martyr" /> پیکرش در [[گلزار شهدای امامزاده محمد (ع)]] حصارک [[کرج]] دفن شد.<ref name="habilian-martyr">{{یادکرد وب |عنوان=شهید سید کمال قریشی |نشانی=https://www.habilian.ir/fa/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B4%DB%8C.html |تاریخ=۲ آگوست ۲۰۲۰ |تاریخ بازدید=۲ نوامبر ۲۰۲۵ |وبگاه=مرکز مطالعات تروریسم پژوهشگاه هابیلیان}}</ref>.

== جستارهای وابسته ==
* [[کرج]]
* [[استان البرز]]
* [[محله حصار (کرج)]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
* نوید شاهد
* مرکز مطالعات تروریسم پژوهشگاه هابیلیان

[[رده:شهدای انقلاب اسلامی ایران]]
[[رده:شهدای ترور]]
[[رده:ساکنان کرج]]
[[رده:شهدای استان البرز]]
[[رده:افراد مذهبی کرج]]