نمایش مبدأ برای دهستان گرمدره

'''دهستان گرمدره''' دهستانی در [[بخش مرکزی شهرستان کرج]] از توابع [[شهرستان کرج]] در [[استان البرز]] است.<ref name="wp">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/دهستان_گرمدره |عنوان=دهستان گرمدره |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۱۴ سپتامبر ۲۰۱۳ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این دهستان در شرق بخش مرکزی و در مجاورت [[تهران]] واقع شده‌است.<ref name="shishdong">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/DehestanGarmDareh85MRanKaraj |عنوان=دهستان گرمدره کرج: راهنمای جامع بازدید و سکونت |وبگاه=شیش دنگ |تاریخ=۲۴ ژانویه ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۲۲۱ نفر در ۷۵ خانوار بوده‌است.<ref name="wp" />

== موقعیت جغرافیایی ==

دهستان گرمدره در کیلومتر ۲۲ جادهٔ مخصوص تهران-کرج و در فاصلهٔ ۲۵ کیلومتری غرب تهران واقع شده‌است.<ref name="garmdareh-city">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/گرمدره |عنوان=گرمدره |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۲۷ ژوئن ۲۰۰۷ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref><ref name="shishdong" /> این دهستان در شرق [[کرج]] قرار دارد و اولین منطقه ورودی از سمت تهران به کرج محسوب می‌شود.<ref name="iraniju">{{یادکرد وب |نشانی=https://iraniju.ir/گرمدره/ |عنوان=گرمدره کجاست؟ آشنایی با امکانات، لوکیشن + مترو همراه با عکس |وبگاه=ایرانیجو |تاریخ=۱ نوامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

از شمال این دهستان به ارتفاعات [[رشته‌کوه البرز]]، از جنوب به باغ‌ها و اراضی کشاورزی، و از سایر نواحی به زمین‌های صنعتی محدود است.<ref name="alborzjobs">{{یادکرد وب |نشانی=https://alborzjobs.blogfa.com/page/garmdareh.aspx |عنوان=درباره گرمدره |وبگاه=بانک اطلاعات مشاغل البرز |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این منطقه از آب‌وهوای معتدل و مطبوع برخوردار است.<ref name="shishdong" />

== تاریخچه ==

=== پیشینه ===

در جلد نخست کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران نوشتهٔ حسینعلی رزم‌آرا که در تیرماه ۱۳۲۸ به چاپ رسید، گرمدره به‌عنوان دهی در دهستان حومهٔ بخش کرج معرفی شده‌است.<ref name="garmdareh-city" /> در آن زمان، گرمدره در ۸ کیلومتری جنوب‌شرقی کرج واقع بود و دارای ۲۹۰ نفر جمعیت شیعه مذهب و فارسی و تاتی زبان بود.<ref name="garmdareh-city" />

مردم این دهستان به کشاورزی اشتغال داشتند و محصولات اصلی شامل غلات، چغندرقند و سبزیجات بود.<ref name="garmdareh-city" /> گرمدره در کنار راه ماشین‌رو تهران به کرج قرار داشت و دارای کاروانسرا و چند قهوه‌خانه بود.<ref name="garmdareh-city" />

=== تشکیل شهر گرمدره ===

در سال ۱۳۸۳ با تصویب هیئت وزیران، روستای گرمدره که مرکز دهستان بود، با ادغام روستاهای امیرآباد، ناصریه، سعادتیه و کوهک به شهر ارتقا یافت.<ref name="garmdareh-city" /><ref name="mehrnews">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.mehrnews.com/news/124855/ |عنوان=روستاي گرمدره شهر شد |وبگاه=خبرگزاری مهر |تاریخ=۲۶ اکتبر ۲۰۰۴ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> با تشکیل شهر گرمدره، بخش اعظم جمعیت این دهستان از آن جدا شد.<ref name="wp" />

== جمعیت ==

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت دهستان گرمدره (قبل از تشکیل شهر) معادل ۱۲٬۸۲۷ نفر بود.<ref name="garmdareh-city" /> پس از جدا شدن شهر گرمدره در سال ۱۳۸۳، جمعیت دهستان به‌شدت کاهش یافت و در سرشماری سال ۱۳۹۵ به ۲۲۱ نفر در ۷۵ خانوار رسید.<ref name="wp" />

== روستاهای دهستان ==

دهستان گرمدره در حال حاضر دارای دو روستا است:<ref name="wp" />

=== باغ پیر ===

[[باغ پیر (کرج)|باغ پیر]] روستایی از توابع دهستان گرمدره است که مردم آن به زبان تاتی صحبت می‌کنند.<ref name="baghpir">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/باغ_پیر_(کرج) |عنوان=باغ پیر (کرج) |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۲۳ ژانویه ۲۰۱۳ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> زبان تاتی از زبان‌های قدیم کرج است که در برخی روستاها هنوز رایج است.<ref name="baghpir" />

جمعیت روستای باغ پیر بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ معادل ۲۰۸ نفر در ۵۷ خانوار بوده‌است.<ref name="baghpir" /> این روستا در بخش شمالی دهستان گرمدره واقع شده‌است.<ref name="baghpir" />

=== شهرک طالقانی ===

[[شهرک طالقانی (کرج)|شهرک طالقانی]] روستای دیگر این دهستان است که در خیابان طالقانی و خیابان باغبان محمدی قرار دارد.<ref name="taleghani">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/شهرک_طالقانی_(کرج) |عنوان=شهرک طالقانی (کرج) |وبگاه=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ=۲۳ ژانویه ۲۰۱۳ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ معادل ۲۰۰ نفر در ۴۴ خانوار بود که در سال ۱۳۹۵ به ۱۱۱ نفر کاهش یافت.<ref name="taleghani" />

== شهر گرمدره ==

[[گرمدره]] که پیش از سال ۱۳۸۳ مرکز این دهستان بود، اکنون به‌عنوان شهر مستقل از دهستان جدا شده‌است.<ref name="wp" /> این شهر با جمعیت بیش از ۲۲ هزار نفر در سال ۱۳۹۵، یکی از شهرهای مهم بخش مرکزی کرج است.<ref name="iraniju" />

== آثار تاریخی ==

=== قلعه سالار ===

قلعه سالار یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی منطقه است که در محلهٔ ناصریه (که اکنون جزو شهر گرمدره است) قرار دارد.<ref name="naseryeh">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/Naseryeh78GarmDareh |عنوان=ناصریه گرمدره: راهنمای جامع بازدید و سکونت در محله‌ای با پیش |وبگاه=شیش دنگ |تاریخ=۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این قلعه که به دوران قاجار بازمی‌گردد، بقایای آن به‌صورت باغی دیده می‌شود.<ref name="naseryeh" />

=== کلاه فرنگی ===

عمارت کلاه فرنگی نیز از دیگر آثار تاریخی به جا مانده در این منطقه است که در محلهٔ ناصریه واقع شده‌است.<ref name="fartak">{{یادکرد وب |نشانی=https://fartak-company.com/معرفی-منطقه-گرمدره/ |عنوان=معرفی منطقه گرمدره |وبگاه=شرکت تعاونی فرتاک |تاریخ=۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== اقتصاد ==

=== کشاورزی ===

اقتصاد سنتی دهستان گرمدره بر پایهٔ کشاورزی استوار بوده‌است.<ref name="garmdareh-city" /> محصولات اصلی شامل غلات، چغندرقند، سیب‌زمینی و سبزیجات است.<ref name="garmdareh-city" /> آب رودخانهٔ کرج برای آبیاری زمین‌های کشاورزی استفاده می‌شود.<ref name="garmdareh-city" />

=== صنعت ===

با گسترش شهر گرمدره و نزدیکی به تهران، زمین‌های اطراف دهستان به کاربری صنعتی تبدیل شده‌اند.<ref name="alborzjobs" /> منطقه صنعتی گرمدره در جنوب جادهٔ مخصوص واقع شده و به توسعهٔ اقتصادی این منطقه کمک می‌کند.<ref name="sooledar">{{یادکرد وب |نشانی=https://sooledar.ir/2023/07/13/منطقه-صنعتی-گرمدره/ |عنوان=منطقه صنعتی گرمدره |وبگاه=سوله دار |تاریخ=۱۲ ژوئیه ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۳ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref>

== دسترسی ==

دهستان گرمدره بر سر محور ارتباطی تهران-کرج قرار دارد و از [[بزرگراه شهید لشکری]] (جادهٔ مخصوص تهران-کرج) و [[آزادراه تهران-کرج]] به آن دسترسی وجود دارد.<ref name="iraniju" /><ref name="shishdong" />

ایستگاه‌های [[خط ۵ متروی تهران]] در شهر گرمدره امکان دسترسی آسان به تهران و کرج را فراهم کرده‌است.<ref name="garmdareh-city" />

== پانویس==

{{پانویس}}

[[رده:دهستان‌های شهرستان کرج]]