دهستان گرمدره

دهستان گرمدره دهستانی در بخش مرکزی شهرستان کرج از توابع شهرستان کرج در استان البرز است. این دهستان در شرق بخش مرکزی و در مجاورت تهران واقع شده‌است. جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ معادل ۲۲۱ نفر در ۷۵ خانوار بوده‌است.

موقعیت جغرافیایی

دهستان گرمدره در کیلومتر ۲۲ جادهٔ مخصوص تهران-کرج و در فاصلهٔ ۲۵ کیلومتری غرب تهران واقع شده‌است. این دهستان در شرق کرج قرار دارد و اولین منطقه ورودی از سمت تهران به کرج محسوب می‌شود.

از شمال این دهستان به ارتفاعات رشته‌کوه البرز، از جنوب به باغ‌ها و اراضی کشاورزی، و از سایر نواحی به زمین‌های صنعتی محدود است. این منطقه از آب‌وهوای معتدل و مطبوع برخوردار است.

تاریخچه

پیشینه

در جلد نخست کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران نوشتهٔ حسینعلی رزم‌آرا که در تیرماه ۱۳۲۸ به چاپ رسید، گرمدره به‌عنوان دهی در دهستان حومهٔ بخش کرج معرفی شده‌است. در آن زمان، گرمدره در ۸ کیلومتری جنوب‌شرقی کرج واقع بود و دارای ۲۹۰ نفر جمعیت شیعه مذهب و فارسی و تاتی زبان بود.

مردم این دهستان به کشاورزی اشتغال داشتند و محصولات اصلی شامل غلات، چغندرقند و سبزیجات بود. گرمدره در کنار راه ماشین‌رو تهران به کرج قرار داشت و دارای کاروانسرا و چند قهوه‌خانه بود.

تشکیل شهر گرمدره

در سال ۱۳۸۳ با تصویب هیئت وزیران، روستای گرمدره که مرکز دهستان بود، با ادغام روستاهای امیرآباد، ناصریه، سعادتیه و کوهک به شهر ارتقا یافت. با تشکیل شهر گرمدره، بخش اعظم جمعیت این دهستان از آن جدا شد.

جمعیت

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت دهستان گرمدره (قبل از تشکیل شهر) معادل ۱۲٬۸۲۷ نفر بود. پس از جدا شدن شهر گرمدره در سال ۱۳۸۳، جمعیت دهستان به‌شدت کاهش یافت و در سرشماری سال ۱۳۹۵ به ۲۲۱ نفر در ۷۵ خانوار رسید.

روستاهای دهستان

دهستان گرمدره در حال حاضر دارای دو روستا است:

باغ پیر

باغ پیر روستایی از توابع دهستان گرمدره است که مردم آن به زبان تاتی صحبت می‌کنند. زبان تاتی از زبان‌های قدیم کرج است که در برخی روستاها هنوز رایج است.

جمعیت روستای باغ پیر بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ معادل ۲۰۸ نفر در ۵۷ خانوار بوده‌است. این روستا در بخش شمالی دهستان گرمدره واقع شده‌است.

شهرک طالقانی

شهرک طالقانی روستای دیگر این دهستان است که در خیابان طالقانی و خیابان باغبان محمدی قرار دارد. جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ معادل ۲۰۰ نفر در ۴۴ خانوار بود که در سال ۱۳۹۵ به ۱۱۱ نفر کاهش یافت.

شهر گرمدره

گرمدره که پیش از سال ۱۳۸۳ مرکز این دهستان بود، اکنون به‌عنوان شهر مستقل از دهستان جدا شده‌است. این شهر با جمعیت بیش از ۲۲ هزار نفر در سال ۱۳۹۵، یکی از شهرهای مهم بخش مرکزی کرج است.

آثار تاریخی

قلعه سالار

قلعه سالار یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی منطقه است که در محلهٔ ناصریه (که اکنون جزو شهر گرمدره است) قرار دارد. این قلعه که به دوران قاجار بازمی‌گردد، بقایای آن به‌صورت باغی دیده می‌شود.

کلاه فرنگی

عمارت کلاه فرنگی نیز از دیگر آثار تاریخی به جا مانده در این منطقه است که در محلهٔ ناصریه واقع شده‌است.

اقتصاد

کشاورزی

اقتصاد سنتی دهستان گرمدره بر پایهٔ کشاورزی استوار بوده‌است. محصولات اصلی شامل غلات، چغندرقند، سیب‌زمینی و سبزیجات است. آب رودخانهٔ کرج برای آبیاری زمین‌های کشاورزی استفاده می‌شود.

صنعت

با گسترش شهر گرمدره و نزدیکی به تهران، زمین‌های اطراف دهستان به کاربری صنعتی تبدیل شده‌اند. منطقه صنعتی گرمدره در جنوب جادهٔ مخصوص واقع شده و به توسعهٔ اقتصادی این منطقه کمک می‌کند.

دسترسی

دهستان گرمدره بر سر محور ارتباطی تهران-کرج قرار دارد و از بزرگراه شهید لشکری (جادهٔ مخصوص تهران-کرج) و آزادراه تهران-کرج به آن دسترسی وجود دارد.

ایستگاه‌های خط ۵ متروی تهران در شهر گرمدره امکان دسترسی آسان به تهران و کرج را فراهم کرده‌است.