حمام مصباح: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات بنای تاریخی | نام = حمام مصباح | نامهای دیگر = حمام مصباح کرج | تصویر = حمام مصباح کرج2.jpg | اندازه تصویر = ۳۰۰ | توضیح تصویر = نمای داخلی طاقهای گنبدی حمام مصباح | کشور = {{پرچم|ایران}} | استان = استان البرز | شهر = کرج | محله = مصباح | ن...» ایجاد کرد |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
| اندازه تصویر = ۳۰۰ | | اندازه تصویر = ۳۰۰ | ||
| توضیح تصویر = نمای داخلی طاقهای گنبدی حمام مصباح | | توضیح تصویر = نمای داخلی طاقهای گنبدی حمام مصباح | ||
| کشور = | | کشور = ایران | ||
| استان = [[استان البرز]] | | استان = [[استان البرز]] | ||
| شهر = [[کرج]] | | شهر = [[کرج]] | ||
| محله = مصباح | | محله = مصباح | ||
| نوع بنا = | | نوع بنا = حمام | ||
| کاربری = حمام عمومی (سابق) | | کاربری = حمام عمومی (سابق) | ||
| | | وضعیت = مخروبه (در حال مرمت ناقص) | ||
| | | مالکیت = وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی | ||
| دیرینگی = | | دیرینگی = اوایل دوره قاجار | ||
| | | دوره تاریخی = اوایل دوره قاجار | ||
| شماره ثبت ملی = ۳۷۹۰ | | شماره ثبت ملی = ۳۷۹۰ | ||
| تاریخ ثبت ملی = ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ | | تاریخ ثبت ملی = ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ | ||
| مختصات = | | مختصات = | ||
| امکان بازدید = ندارد | | امکان بازدید = ندارد | ||
}} | }} | ||
'''حمام مصباح''' یک | '''حمام مصباح''' یک حمام تاریخی مربوط به اوایل دوره قاجار است که در [[محله مصباح|محله قدیمی مصباح]] [[کرج]] واقع شدهاست.<ref name="wiki">{{یادکرد وب|عنوان=حمام مصباح|وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/حمام_مصباح|تاریخ دسترسی=۸ اسفند ۱۴۰۴}}</ref><ref name="lastsecond">{{یادکرد وب|عنوان=حمام مصباح در کرج، یادگار معماری دوران قاجار|وبگاه=لستسکند|نشانی=https://lastsecond.ir/blog/7234-mesbah-bathroom-karaj|تاریخ=۱ بهمن ۱۳۹۷|تاریخ دسترسی=۸ اسفند ۱۴۰۴}}</ref> | ||
این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۰ در فهرست | این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.<ref name="wiki" /> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
حمام مصباح در اوایل | حمام مصباح در اوایل دوره قاجار و در پی گسترش محلات مسکونی در کرج ساخته شدهاست.<ref name="lastsecond" /><ref name="chidaneh">{{یادکرد وب|عنوان=حمام مصباح کرج، بنایی قاجاری در قلب شهر!|وبگاه=چیدانه|نشانی=https://www.chidaneh.com/حمام-مصباح-کرج،-بنایی-قاجاری-در-قلب-شهر|تاریخ=۱ خرداد ۱۴۰۳|تاریخ دسترسی=۸ اسفند ۱۴۰۴}}</ref> محله مصباح در گذشته «ده کرج» نامیده میشد و پایه تشکیل شهرستان کرج است.<ref name="chidaneh" /> تا حدود دو-سه دهه پیش (حدود سالهای ۱۳۷۰ شمسی) از آن به عنوان حمام عمومی محله استفاده میشد، اما با ساخت حمامهای خصوصی متروک گردید.<ref name="lastsecond" /><ref name="chidaneh" /> | ||
== معماری == | == معماری == | ||
حمام مصباح حدود ۳ متر پایینتر از سطح زمین ساخته شده و برای ورود باید از ۸ تا ۱۵ پله گذشت.<ref name="lastsecond" /><ref name="chidaneh" /> فضاهای اصلی شامل | حمام مصباح حدود ۳ متر پایینتر از سطح زمین ساخته شده و برای ورود باید از ۸ تا ۱۵ پله گذشت.<ref name="lastsecond" /><ref name="chidaneh" /> فضاهای اصلی شامل سربینه (رختکن)، میاندر، گرمخانه، شاهنشین، محل شستشو و خزینه است. طاقهای گنبدی و نیمدایرهای با آجر ختایی ساخته شدهاند و روزنههای دایرهای روی گنبدها نور طبیعی را بهطور مهندسیشده پخش میکنند.<ref name="lastsecond" /> طاقچههای حفرهمانند کنار حوض برای قرار دادن کفش مراجعین تعبیه شده بود. مصالح اصلی آجر به همراه ملات گل و آهک است و گنبد سربینه بر چهار ستون آجری استوار است.<ref name="lastsecond" /> | ||
== موقعیت جغرافیایی == | == موقعیت جغرافیایی == | ||
حمام در محله مصباح کرج (یکی از قدیمیترین محلهها) واقع شده و نزدیک بلوار امامزاده حسن (ع)، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی | حمام در [[محله مصباح]] کرج (یکی از قدیمیترین محلهها) واقع شده و نزدیک بلوار امامزاده حسن (ع)، [[دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران|دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران]]، خیابان اسماعیلی (کوچه شهید اسماعیلی یا پیغامینسب) است.<ref name="chidaneh" /><ref name="wiki" /> | ||
== وضعیت فعلی == | == وضعیت فعلی == | ||
حمام مصباح در حال حاضر مخروبه است و امکان بازدید عمومی ندارد.<ref name="wiki" /> در سال ۱۳۹۷ توسط | حمام مصباح در حال حاضر مخروبه است و امکان بازدید عمومی ندارد.<ref name="wiki" /> در سال ۱۳۹۷ توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری شد و بخشهایی مرمت گردید، اما مرمت کامل نشده است.<ref name="chidaneh" /> در اسفند ۱۴۰۱، حریم درجه یک بنا به طور کامل تملک شد تا زمینه مرمت و حفاظت بهتر فراهم شود.<ref name="mehr">{{یادکرد وب|عنوان=حریم حمام مصباح کرج به طور کامل تملک شد|وبگاه=خبرگزاری مهر|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5717219/حریم-حمام-مصباح-کرج-به-طور-کامل-تملک-شد|تاریخ=۴ اسفند ۱۴۰۱|تاریخ دسترسی=۸ اسفند ۱۴۰۴}}</ref> پیشنهاد شده که با همکاری بخش خصوصی (ماده ۲۷ قانون) مرمت و بهرهبرداری فرهنگی انجام شود. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۴
| حمام مصباح | |
|---|---|
| بنای تاریخی | |
 | |
| نمای داخلی طاقهای گنبدی حمام مصباح | |
| نامهای دیگر | حمام مصباح کرج |
| نوع | حمام |
| کشور | ایران |
| استان | استان البرز |
| شهر | کرج |
| کاربری اصلی | حمام عمومی (سابق) |
| دوره ساخت | اوایل دوره قاجار |
| وضعیت | مخروبه (در حال مرمت ناقص) |
| شماره ثبت | ۳۷۹۰ |
| تاریخ ثبت | ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ |
| مالک | وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی |
حمام مصباح یک حمام تاریخی مربوط به اوایل دوره قاجار است که در محله قدیمی مصباح کرج واقع شدهاست.[۱][۲]
این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.[۱]
تاریخچه
حمام مصباح در اوایل دوره قاجار و در پی گسترش محلات مسکونی در کرج ساخته شدهاست.[۲][۳] محله مصباح در گذشته «ده کرج» نامیده میشد و پایه تشکیل شهرستان کرج است.[۳] تا حدود دو-سه دهه پیش (حدود سالهای ۱۳۷۰ شمسی) از آن به عنوان حمام عمومی محله استفاده میشد، اما با ساخت حمامهای خصوصی متروک گردید.[۲][۳]
معماری
حمام مصباح حدود ۳ متر پایینتر از سطح زمین ساخته شده و برای ورود باید از ۸ تا ۱۵ پله گذشت.[۲][۳] فضاهای اصلی شامل سربینه (رختکن)، میاندر، گرمخانه، شاهنشین، محل شستشو و خزینه است. طاقهای گنبدی و نیمدایرهای با آجر ختایی ساخته شدهاند و روزنههای دایرهای روی گنبدها نور طبیعی را بهطور مهندسیشده پخش میکنند.[۲] طاقچههای حفرهمانند کنار حوض برای قرار دادن کفش مراجعین تعبیه شده بود. مصالح اصلی آجر به همراه ملات گل و آهک است و گنبد سربینه بر چهار ستون آجری استوار است.[۲]
موقعیت جغرافیایی
حمام در محله مصباح کرج (یکی از قدیمیترین محلهها) واقع شده و نزدیک بلوار امامزاده حسن (ع)، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، خیابان اسماعیلی (کوچه شهید اسماعیلی یا پیغامینسب) است.[۳][۱]
وضعیت فعلی
حمام مصباح در حال حاضر مخروبه است و امکان بازدید عمومی ندارد.[۱] در سال ۱۳۹۷ توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری شد و بخشهایی مرمت گردید، اما مرمت کامل نشده است.[۳] در اسفند ۱۴۰۱، حریم درجه یک بنا به طور کامل تملک شد تا زمینه مرمت و حفاظت بهتر فراهم شود.[۴] پیشنهاد شده که با همکاری بخش خصوصی (ماده ۲۷ قانون) مرمت و بهرهبرداری فرهنگی انجام شود.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ حمام مصباح. در: ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. حمام مصباح
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ حمام مصباح در کرج، یادگار معماری دوران قاجار. در: لستسکند. ۱ بهمن ۱۳۹۷. حمام مصباح در کرج، یادگار معماری دوران قاجار
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ حمام مصباح کرج، بنایی قاجاری در قلب شهر!. در: چیدانه. ۱ خرداد ۱۴۰۳. حمام مصباح کرج، بنایی قاجاری در قلب شهر!
- ↑ حریم حمام مصباح کرج به طور کامل تملک شد. در: خبرگزاری مهر. ۴ اسفند ۱۴۰۱. حریم حمام مصباح کرج به طور کامل تملک شد