پل B1: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''پل B1 در آزادراه شمالی کرج''' (همچنین با نام '''پل بیلقان''' شناخته میشود) یکی از بزرگترین و پیچیدهترین پلهای کابلی اکسترادوز در خاورمیانه است که بر روی رودخانه کرج در مسیر آزادراه شمالی کرج (بزرگراه بزرگراه شهید سلیمانی|شهید سلیمانی...» ایجاد کرد |
جز ←منابع |
||
| (۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''پل B1 در آزادراه شمالی کرج''' (همچنین با نام '''پل بیلقان''' شناخته میشود) یکی از بزرگترین و پیچیدهترین پلهای کابلی اکسترادوز در | {{جعبه اطلاعات پل | ||
| نام پل = پل B1 (پل بیلقان) | |||
| نام رسمی = پل B1 آزادراه شمالی کرج | |||
| تصویر = <!-- [[پرونده:Pl B1 Karaj.jpg|300px]] --> | |||
| زیرنویس = بلندترین پل کابلی اکسترادوز غرب آسیا | |||
| مکان = {{پرچم|ایران}} [[کرج]]، محدوده بیلقان، بر روی [[رودخانه کرج]] | |||
| مختصات = <!-- اگر موجود شد --> | |||
| گونه = کابلی اکسترادوز (Extradosed) | |||
| مواد = بتن و کابلهای فولادی | |||
| درازا = ۱۰۵۰ متر | |||
| پهنا = ۳۸ متر | |||
| بلندی = ۱۳۶ متر (بلندترین پایه) | |||
| درازترین دهنه = ۱۷۶ متر | |||
| دهنهها = ۸ | |||
| خطها = ۶ خط (۳+۳) + خطوط کندرو | |||
| آغاز ساخت = ۱۳۹۵ شمسی | |||
| پیشرفت = بیش از ۹۰٪ (تا آذر ۱۴۰۴) | |||
| گشایش در آینده = پایان ۱۴۰۴ یا اوایل ۱۴۰۵ شمسی | |||
| هزینه ساخت = حدود ۵۰۰۰ میلیارد تومان | |||
| اهمیت = کاهش ۴۰-۵۰٪ ترافیک تهران-کرج، صرفهجویی ۱۳۰ میلیارد تومان سوخت روزانه | |||
}} | |||
'''پل B1 در آزادراه شمالی کرج''' (همچنین با نام '''پل بیلقان''' شناخته میشود) یکی از بزرگترین و پیچیدهترین پلهای کابلی اکسترادوز در خاورمیانه است که بر روی [[رودخانه کرج]] در مسیر [[آزادراه شمالی کرج]] (بزرگراه شهید سلیمانی) در [[استان البرز]] قرار دارد. این پل با ارتفاع ۱۳۶ متر، طول ۱۰۵۰ متر و دهانه میانی ۱۷۶ متر، بهعنوان بلندترین پل غرب آسیا و یکی از مرتفعترین سازههای پلی ایران شناخته میشود.<ref name="engineerplus">{{یادکرد وب|عنوان=بازدید اعضاء سازمان از بلندترین و بزرگترین پل خاورمیانه|نشانی=https://engineerplus.ir/mag/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF|ناشر=مهندس پلاس|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | |||
پل B1 بخش کلیدی از پروژه ملی آزادراه شهید سلیمانی به طول ۱۸ کیلومتر است که با هدف کاهش ترافیک سنگین محور [[تهران-کرج]]-[[قزوین]] طراحی و اجرا شده است. این سازه توسط مهندسان و متخصصان ایرانی با استفاده از فناوریهای پیشرفته مهندسی عمران طراحی و ساخته شده و نمونه موفقی از بومیسازی دانش فنی در کشور محسوب میشود.<ref name="eghtesadonline1">{{یادکرد وب|عنوان=پایان راهبندان ترانزیتی کرج/ دومین بزرگراه درون شهری آماده بهرهبرداری شد|نشانی=https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2082713/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|ناشر=اقتصاد آنلاین|تاریخ=۱۴۰۴ | پل B1 بخش کلیدی از پروژه ملی آزادراه شهید سلیمانی به طول ۱۸ کیلومتر است که با هدف کاهش ترافیک سنگین محور [[تهران-کرج]]-[[قزوین]] طراحی و اجرا شده است. این سازه توسط مهندسان و متخصصان ایرانی با استفاده از فناوریهای پیشرفته مهندسی عمران طراحی و ساخته شده و نمونه موفقی از بومیسازی دانش فنی در کشور محسوب میشود.<ref name="eghtesadonline1">{{یادکرد وب|عنوان=پایان راهبندان ترانزیتی کرج/ دومین بزرگراه درون شهری آماده بهرهبرداری شد|نشانی=https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2082713/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|ناشر=اقتصاد آنلاین|تاریخ=۱۴۰۴-۰۶-۲۹|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> این پل در روز ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ هدف [[حمله به پل بی۱ کرج|حمله]] آمریکا قرار گرفت و بخشهایی از آن فرو ریخت. مسئولان استان البرز پس از این حمله گفتند که این پل را پس از ایمنسازی، دوباره خواهند ساخت. | ||
== موقعیت جغرافیایی == | == موقعیت جغرافیایی == | ||
پل B1 در محدوده [[بیلقان (البرز)|بیلقان]]، در حدود ۴ کیلومتری شمال شهر [[کرج]] و در ابتدای [[جاده چالوس]] واقع شده است. این پل بر روی [[رودخانه کرج]] و بالای [[تصفیهخانه بیلقان]] (آبگیر بیلقان) که یکی از منابع مهم تأمین آب شرب | پل B1 در محدوده [[بیلقان (البرز)|بیلقان]]، در حدود ۴ کیلومتری شمال شهر [[کرج]] و در ابتدای [[جاده چالوس]] واقع شده است. این پل بر روی [[رودخانه کرج]] و بالای [[تصفیهخانه بیلقان]] (آبگیر بیلقان) که یکی از منابع مهم تأمین آب شرب تهران و کرج است، احداث شده است. موقعیت استراتژیک پل در نقطه تلاقی آزادراه شهید همت و جاده چالوس قرار دارد و نقش حیاتی در اتصال شرق به غرب شهر کرج ایفا میکند.<ref name="karajito">{{یادکرد وب|عنوان=پروژه کنارگذر شمالی کرج|نشانی=https://karajito.com/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC/|ناشر=کرج ایتو|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
محدوده بیلقان در شمال شرقی کرج در درهای معتدل واقع شده و رودخانه کرج از میان آن عبور میکند. این منطقه به دلیل نزدیکی به رودخانه کرج و ویژگیهای طبیعی آن، از اهمیت زیستمحیطی بالایی برخوردار است.<ref name="wikipedia1">{{یادکرد وب|عنوان=بیلقان (البرز)|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2)|ناشر=ویکیپدیا|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | محدوده بیلقان در شمال شرقی کرج در درهای معتدل واقع شده و رودخانه کرج از میان آن عبور میکند. این منطقه به دلیل نزدیکی به رودخانه کرج و ویژگیهای طبیعی آن، از اهمیت زیستمحیطی بالایی برخوردار است.<ref name="wikipedia1">{{یادکرد وب|عنوان=بیلقان (البرز)|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2)|ناشر=ویکیپدیا|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
| خط ۱۵: | خط ۳۶: | ||
ساخت پل B1 بهعنوان بخشی از پروژه آزادراه شمالی کرج در سال ۱۳۹۵ آغاز شد. این پروژه با هدف ایجاد مسیری جایگزین برای کاهش بار ترافیکی سنگین محور تهران-کرج که ۲۸ درصد از ترافیک کل کشور را به خود اختصاص میدهد، طراحی گردید.<ref name="tinn1">{{یادکرد وب|عنوان=پروژه آزادراه شهید سلیمانی در آستانه نیاز تکمیل میشود|نشانی=https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-97/288922-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|ناشر=تسنیم|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ساخت پل B1 بهعنوان بخشی از پروژه آزادراه شمالی کرج در سال ۱۳۹۵ آغاز شد. این پروژه با هدف ایجاد مسیری جایگزین برای کاهش بار ترافیکی سنگین محور تهران-کرج که ۲۸ درصد از ترافیک کل کشور را به خود اختصاص میدهد، طراحی گردید.<ref name="tinn1">{{یادکرد وب|عنوان=پروژه آزادراه شهید سلیمانی در آستانه نیاز تکمیل میشود|نشانی=https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-97/288922-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|ناشر=تسنیم|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
در سال ۱۴۰۲، پل B1 با حدود ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی به پیمانکار جدید واگذار شد و عملیات اجرایی آن با سرعت بیشتری ادامه یافت. با ورود | در سال ۱۴۰۲، پل B1 با حدود ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی به پیمانکار جدید واگذار شد و عملیات اجرایی آن با سرعت بیشتری ادامه یافت. با ورود دولت به پروژه و تأمین ۵۰ درصد از بودجه به همراه [[شهرداری کرج]]، روند ساخت تسریع شد.<ref name="isna1">{{یادکرد وب|عنوان=احداث بلندترین پل خاورمیانه بر روی رودخانه کرج|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403022719882/%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AB-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AC|ناشر=ایسنا|تاریخ=۱۴۰۳-۰۲-۲۷|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
=== مراحل ساخت === | === مراحل ساخت === | ||
| خط ۲۷: | خط ۴۸: | ||
پیشبینی اولیه بهرهبرداری از پل B1 در بهار ۱۴۰۴ اعلام شده بود. با توجه به پیچیدگیهای فنی و حساسیت گیرایی بتن، زمانبندی اجرا با تأخیرات اندکی همراه بود. تا آبان ماه ۱۴۰۴، از ۱۸ قطعه بتنی پل، ۱۶ قطعه به اتمام رسیده و پیشبینی میشد تا پایان تابستان ۱۴۰۴ به بهرهبرداری برسد.<ref name="yjc1">{{یادکرد وب|عنوان=پل اکسترادوز ترافیک تهران-کرج را کاهش میدهد|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8846186/%D9%BE%D9%84-%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D8%AF|ناشر=باشگاه خبرنگاران جوان|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | پیشبینی اولیه بهرهبرداری از پل B1 در بهار ۱۴۰۴ اعلام شده بود. با توجه به پیچیدگیهای فنی و حساسیت گیرایی بتن، زمانبندی اجرا با تأخیرات اندکی همراه بود. تا آبان ماه ۱۴۰۴، از ۱۸ قطعه بتنی پل، ۱۶ قطعه به اتمام رسیده و پیشبینی میشد تا پایان تابستان ۱۴۰۴ به بهرهبرداری برسد.<ref name="yjc1">{{یادکرد وب|عنوان=پل اکسترادوز ترافیک تهران-کرج را کاهش میدهد|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8846186/%D9%BE%D9%84-%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D8%AF|ناشر=باشگاه خبرنگاران جوان|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
رئیسجمهور ایران در بازدید از پروژه در مرداد ماه ۱۴۰۴ اعلام کرد که این پروژه به عنوان یک افتخار ملی و نماد "ما میتوانیم" در اولویت قرار دارد و با بیش از ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی، تنها دو سگمنت تا تکمیل نهایی فاصله دارد.<ref name="totalnews">{{یادکرد وب|عنوان=اتوبان کرج شمالی: شاهکار مهندسی ایرانی در آستانه بهرهبرداری|نشانی=https://totalnews.com.tr/north-karaj-freeway-iranian-engineering-masterpiece-on-the-brink-of-operation/|ناشر=Total News|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> تا آبان ۱۴۰۴ (نوامبر ۲۰۲۵)، پیشرفت فیزیکی پل به بیش از ۹۰ درصد رسید و نصب هشتمین و آخرین کابل با موفقیت انجام شد و قرار بود افتتاح رسمی با حضور رئیسجمهور در اواخر سال ۱۴۰۴ یا اوایل سال ۱۴۰۵ انجام شود<ref name="khabarban1">{{یادکرد وب|عنوان=جدیدترین خبرهای «پل B1 کرج»|نشانی=https://khabarban.com/w/%D9%BE%D9%84-B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AC|ناشر=خبربان|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> ولی در تاریخ ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، این پل مورد هجوم آمریکا قرار گرفت و بخشهایی از آن فرو ریخت. | |||
== مشخصات فنی == | == مشخصات فنی == | ||
| خط ۵۵: | خط ۷۶: | ||
=== ظرفیت باربری و ایمنی === | === ظرفیت باربری و ایمنی === | ||
هر پایه پل قادر به تحمل بار ۳۲ هزار تن است که معادل وزن تریلیهای پشت سر هم از کرج تا تهران میباشد. پل طراحی شده تا زلزله ۸.۵ ریشتر را بدون آسیب تحمل کند.<ref name="tasnimnews1">{{یادکرد وب|عنوان=کاهش ترافیک شاهراه ارتباطی ۱۴ استان با آزادراه شمالی کرج/ ساخت پیچیدهترین پل ایران و صرفهجویی روزانه ۹۰ میلیون سوخت|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/09/15/3001746/%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-14-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-90-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA|ناشر=تسنیم|تاریخ=۱۴۰۲ | هر پایه پل قادر به تحمل بار ۳۲ هزار تن است که معادل وزن تریلیهای پشت سر هم از کرج تا تهران میباشد. پل طراحی شده تا زلزله ۸.۵ ریشتر را بدون آسیب تحمل کند.<ref name="tasnimnews1">{{یادکرد وب|عنوان=کاهش ترافیک شاهراه ارتباطی ۱۴ استان با آزادراه شمالی کرج/ ساخت پیچیدهترین پل ایران و صرفهجویی روزانه ۹۰ میلیون سوخت|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/09/15/3001746/%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-14-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-90-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA|ناشر=تسنیم|تاریخ=۱۴۰۲-۰۹-۱۵|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
میزان بتنریزی در این پروژه از بتنریزی | میزان بتنریزی در این پروژه از بتنریزی برج میلاد تهران بیشتر بوده است.<ref name="tinn3">{{یادکرد وب|عنوان=بهرهبرداری کامل از کنارگذر شمالی کرج تا پایان سال|نشانی=https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-97/301375-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84|ناشر=تسنیم|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
== اهمیت و جایگاه == | == اهمیت و جایگاه == | ||
| خط ۶۷: | خط ۸۸: | ||
* بخشی از شاهراه ارتباطی ۱۴ استان غربی کشور است که از [[استان البرز]] عبور میکنند | * بخشی از شاهراه ارتباطی ۱۴ استان غربی کشور است که از [[استان البرز]] عبور میکنند | ||
* بر روی تصفیهخانه بیلقان که تأمینکننده بخشی از آب شرب تهران است، قرار دارد | * بر روی تصفیهخانه بیلقان که تأمینکننده بخشی از آب شرب تهران است، قرار دارد | ||
* از نظر | * از نظر پدافند غیرعامل، مسیر جایگزینی برای ارتباط با غرب کشور فراهم میکند | ||
با تکمیل آزادراه شمالی کرج و پل B1، پیشبینی میشود ۴۰ تا ۵۰ درصد از ترافیک محور تهران-کرج کاهش یابد.<ref name="iranjib">{{یادکرد وب|عنوان=بزرگترین پل خاورمیانه در استان به بهرهبرداری|نشانی=https://www.iranjib.ir/shownews/136999/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/|ناشر=ایران جیبی|تاریخ=۱۴۰۴ | با تکمیل آزادراه شمالی کرج و پل B1، پیشبینی میشود ۴۰ تا ۵۰ درصد از ترافیک محور تهران-کرج کاهش یابد.<ref name="iranjib">{{یادکرد وب|عنوان=بزرگترین پل خاورمیانه در استان به بهرهبرداری|نشانی=https://www.iranjib.ir/shownews/136999/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/|ناشر=ایران جیبی|تاریخ=۱۴۰۴-۰۶-۲۹|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref><ref name="snn2">{{یادکرد وب|عنوان=استاندار البرز: اتوبان شهید سلیمانی ۳۲ کیلومتر ترافیک استان را کاهش میدهد+فیلم|نشانی=https://snn.ir/fa/news/1323807/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B3%DB%B2-%DA%A9%DB%8C%D9%84%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|ناشر=خبرگزاری دانشجو|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
=== اهمیت اقتصادی === | === اهمیت اقتصادی === | ||
مطالعات نشان میدهد که با بهرهبرداری از این پروژه، روزانه ۱۳۰ میلیارد تومان در مصرف سوخت صرفهجویی خواهد شد و این میزان به | مطالعات نشان میدهد که با بهرهبرداری از این پروژه، روزانه ۱۳۰ میلیارد تومان در مصرف سوخت صرفهجویی خواهد شد و این میزان به بیتالمال بازمیگردد. همچنین زمان سفر از یک ساعت به حداقل ۱۰ دقیقه بدون ترافیک کاهش مییابد.<ref name="ravikhabar1">{{یادکرد وب|عنوان=صرفهجویی ۱۳۰ میلیارد تومانی با احداث پل B1|نشانی=https://www.ravikhabar.com/story/%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AB-%D9%BE%D9%84-b%DB%B1|ناشر=رادیو خبر|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
=== اهمیت فنی و مهندسی === | === اهمیت فنی و مهندسی === | ||
| خط ۸۲: | خط ۱۰۳: | ||
* استفاده از فناوری روز اروپا و دانش پیشرفته مهندسی | * استفاده از فناوری روز اروپا و دانش پیشرفته مهندسی | ||
* اجرا توسط مهندسان ایرانی با تکیه بر توان داخلی | * اجرا توسط مهندسان ایرانی با تکیه بر توان داخلی | ||
* نمونه موفق از بومیسازی دانش فنی در حوزه پلسازی | * نمونه موفق از بومیسازی دانش فنی در حوزه پلسازی<ref name="tinn4">{{یادکرد وب|عنوان=بازدید وزیر راه و شهرسازی از احداث مرتفعترین پل ایران/غرب آسیا|نشانی=https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-15/283409-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AB-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7|ناشر=تسنیم|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref><ref name="fararu2">{{یادکرد وب|عنوان=پل بیلقان کرج شاهکار مهندسی داخلی|نشانی=https://fararu.com/fa/news/873764/%D9%BE%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C|ناشر=فرارو|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
=== اهمیت شهری === | === اهمیت شهری === | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۱۱۹: | ||
=== سرمایهگذاری و بودجه === | === سرمایهگذاری و بودجه === | ||
هزینه کل پروژه آزادراه شمالی کرج حدود ۷ هزار میلیارد تومان برآورد شده که به صورت مشارکتی ۵۰ درصد توسط دولت و ۵۰ درصد توسط شهرداری کرج تأمین | هر چند در ابتدا هزینه کل پروژه آزادراه شمالی کرج حدود ۷ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود که قرار بود به صورت مشارکتی ۵۰ درصد توسط دولت و ۵۰ درصد توسط شهرداری کرج تأمین شود با این حال فقط شهرداری کرج ۲۰ هزار میلیارد تومان برای تملکات و ساخت بزرگراه شمالی هزینه کرده است.<ref name="eghtesadonline2" /> و هزینه ساخت پل B1 به تنهایی حدود ۵۰۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.<ref name="khabaronline">{{یادکرد وب|عنوان=مهاجری: پل B1 آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1795096/%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D9%84-B%DB%B1-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87|ناشر=خبرآنلاین|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
هزینه ساخت پل B1 به تنهایی حدود | |||
== چالشهای اجرایی == | == چالشهای اجرایی == | ||
| خط ۱۱۱: | خط ۱۲۸: | ||
# قرارگیری آبگیر و تصفیهخانه بیلقان (تأمینکننده بخش مهمی از آب شرب تهران) زیر پایههای پل که از نظر استراتژیک و پدافند غیرعامل اهمیت بالایی دارد | # قرارگیری آبگیر و تصفیهخانه بیلقان (تأمینکننده بخش مهمی از آب شرب تهران) زیر پایههای پل که از نظر استراتژیک و پدافند غیرعامل اهمیت بالایی دارد | ||
این چالشها موجب شد تا دهانه پل به ۱۷۶ متر افزایش یابد و از پیچیدهترین روشهای مهندسی برای اجرا استفاده شود.<ref name="tasnimnews2">{{یادکرد وب|عنوان=پل B1 بزرگراه شمالی کرج از بزرگترین پروژههای ملی است|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/06/25/3158553/%D9%BE%D9%84-b1-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|ناشر=تسنیم|تاریخ=۱۴۰۳ | این چالشها موجب شد تا دهانه پل به ۱۷۶ متر افزایش یابد و از پیچیدهترین روشهای مهندسی برای اجرا استفاده شود.<ref name="tasnimnews2">{{یادکرد وب|عنوان=پل B1 بزرگراه شمالی کرج از بزرگترین پروژههای ملی است|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/06/25/3158553/%D9%BE%D9%84-b1-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|ناشر=تسنیم|تاریخ=۱۴۰۳-۰۶-۲۵|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref><ref name="isna2">{{یادکرد وب|عنوان=پل B1 آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه است|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402050402745/%D9%BE%D9%84-B1-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|ناشر=ایسنا|تاریخ=۱۴۰۳-۰۵-۰۴|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
== وضعیت کنونی == | == وضعیت کنونی == | ||
تا پاییز ۱۴۰۴، پروژه آزادراه شمالی کرج بیش از ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشت و پل B1 نیز در آستانه تکمیل قرار داشت. بخشهای مختلف آزادراه به تدریج زیر بار ترافیک رفته و فاز اول و دوم پروژه افتتاح شده بودند.<ref name="khabarban2">{{یادکرد وب|عنوان=جدیدترین خبرهای «کنارگذر شمالی کرج»|نشانی=https://khabarban.com/w/%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC|ناشر=خبربان | تا پاییز ۱۴۰۴، پروژه آزادراه شمالی کرج بیش از ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشت و پل B1 نیز در آستانه تکمیل قرار داشت. بخشهای مختلف آزادراه به تدریج زیر بار ترافیک رفته و فاز اول و دوم پروژه افتتاح شده بودند.<ref name="khabarban2">{{یادکرد وب|عنوان=جدیدترین خبرهای «کنارگذر شمالی کرج»|نشانی=https://khabarban.com/w/%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC|ناشر=خبربان|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> تا آبان ۱۴۰۴، پیشرفت به بیش از ۹۰ درصد رسیده و عملیات نصب کابلها تکمیل شده بود.<ref name="instagram1">{{یادکرد وب|عنوان=هشتمین و آخرین کابل پروژه پل بزرگراهی شمالی کرج با موفقیت نصب شد|نشانی=https://www.instagram.com/reel/DPS-nqJCGvl/|ناشر=اینستاگرام|تاریخ=۱۴۰۴-۰۷-۰۹|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> اما در ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، آمریکا دو مرتبه به این پل حمله کرد و این پل تخریب شد. | ||
== آینده و چشمانداز == | == آینده و چشمانداز == | ||
با تکمیل کامل آزادراه شهید سلیمانی و بهرهبرداری از پل B1، انتظار | اگر این پل توسط آمریکا تخریب نمیشد و تکمیل میشد با تکمیل کامل آزادراه شهید سلیمانی و بهرهبرداری از پل B1، انتظار میرفت: | ||
* کاهش ۴۰ تا ۵۰ درصدی بار ترافیکی محور تهران-کرج-قزوین | * کاهش ۴۰ تا ۵۰ درصدی بار ترافیکی محور تهران-کرج-قزوین | ||
| خط ۱۲۷: | خط ۱۴۲: | ||
* کاهش آلودگی هوا و بهبود کیفیت زیست شهروندان | * کاهش آلودگی هوا و بهبود کیفیت زیست شهروندان | ||
* تسهیل ارتباط ۱۴ استان غربی کشور با شرق | * تسهیل ارتباط ۱۴ استان غربی کشور با شرق | ||
* رونق اقتصادی و گردشگری منطقه | * رونق اقتصادی و گردشگری منطقه <ref name="nuranews2">{{یادکرد وب|عنوان=کنارگذر شمالی کرج الگویی برای همکاریهای عمرانی|نشانی=https://nuranews.ir/17585/|ناشر=نورا نیوز|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref><ref name="tinn5">{{یادکرد وب|عنوان=کنارگذر شمالی کرج میانبری برای مسافران هر روزه شهر جدید هشتگرد-قزوین|نشانی=https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-97/303850-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AC-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86|ناشر=تسنیم|تاریخ=|تاریخ بازدید=۲۰۲۵-۱۱-۰۸}}</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:پلهای استان البرز]] | [[رده:پلهای استان البرز]] | ||
[[رده:ساختمانها و سازههای کرج]] | [[رده:ساختمانها و سازههای کرج]] | ||
[[رده:حمل و نقل در استان البرز]] | [[رده:حمل و نقل در استان البرز]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۹
| پل B1 (پل بیلقان) | |
|---|---|
| پل B1 آزادراه شمالی کرج | |
| موقعیت | |
| مکان | |
| ویژگیهای فنی | |
| گونه پل | کابلی اکسترادوز (Extradosed) |
| مواد | بتن و کابلهای فولادی |
| طول کلی | ۱۰۵۰ متر |
| عرض عرشه | ۳۸ متر |
| ارتفاع | ۱۳۶ متر (بلندترین پایه) |
| دهانه اصلی | ۱۷۶ متر |
| تعداد دهانهها | ۸ |
| تعداد خطوط | ۶ خط (۳+۳) + خطوط کندرو |
| پیشینه | |
| آغاز ساخت | ۱۳۹۵ شمسی |
| پایان ساخت / پیشرفت | بیش از ۹۰٪ (تا آذر ۱۴۰۴) |
| پیشبینی افتتاح | پایان ۱۴۰۴ یا اوایل ۱۴۰۵ شمسی |
| هزینه ساخت | حدود ۵۰۰۰ میلیارد تومان |
| آمار و اهمیت | |
| اهمیت | کاهش ۴۰-۵۰٪ ترافیک تهران-کرج، صرفهجویی ۱۳۰ میلیارد تومان سوخت روزانه |
| پیوندها | |
پل B1 در آزادراه شمالی کرج (همچنین با نام پل بیلقان شناخته میشود) یکی از بزرگترین و پیچیدهترین پلهای کابلی اکسترادوز در خاورمیانه است که بر روی رودخانه کرج در مسیر آزادراه شمالی کرج (بزرگراه شهید سلیمانی) در استان البرز قرار دارد. این پل با ارتفاع ۱۳۶ متر، طول ۱۰۵۰ متر و دهانه میانی ۱۷۶ متر، بهعنوان بلندترین پل غرب آسیا و یکی از مرتفعترین سازههای پلی ایران شناخته میشود.[۱]
پل B1 بخش کلیدی از پروژه ملی آزادراه شهید سلیمانی به طول ۱۸ کیلومتر است که با هدف کاهش ترافیک سنگین محور تهران-کرج-قزوین طراحی و اجرا شده است. این سازه توسط مهندسان و متخصصان ایرانی با استفاده از فناوریهای پیشرفته مهندسی عمران طراحی و ساخته شده و نمونه موفقی از بومیسازی دانش فنی در کشور محسوب میشود.[۲] این پل در روز ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ هدف حمله آمریکا قرار گرفت و بخشهایی از آن فرو ریخت. مسئولان استان البرز پس از این حمله گفتند که این پل را پس از ایمنسازی، دوباره خواهند ساخت.
موقعیت جغرافیایی
پل B1 در محدوده بیلقان، در حدود ۴ کیلومتری شمال شهر کرج و در ابتدای جاده چالوس واقع شده است. این پل بر روی رودخانه کرج و بالای تصفیهخانه بیلقان (آبگیر بیلقان) که یکی از منابع مهم تأمین آب شرب تهران و کرج است، احداث شده است. موقعیت استراتژیک پل در نقطه تلاقی آزادراه شهید همت و جاده چالوس قرار دارد و نقش حیاتی در اتصال شرق به غرب شهر کرج ایفا میکند.[۳]
محدوده بیلقان در شمال شرقی کرج در درهای معتدل واقع شده و رودخانه کرج از میان آن عبور میکند. این منطقه به دلیل نزدیکی به رودخانه کرج و ویژگیهای طبیعی آن، از اهمیت زیستمحیطی بالایی برخوردار است.[۴]
تاریخچه
آغاز پروژه
ساخت پل B1 بهعنوان بخشی از پروژه آزادراه شمالی کرج در سال ۱۳۹۵ آغاز شد. این پروژه با هدف ایجاد مسیری جایگزین برای کاهش بار ترافیکی سنگین محور تهران-کرج که ۲۸ درصد از ترافیک کل کشور را به خود اختصاص میدهد، طراحی گردید.[۵]
در سال ۱۴۰۲، پل B1 با حدود ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی به پیمانکار جدید واگذار شد و عملیات اجرایی آن با سرعت بیشتری ادامه یافت. با ورود دولت به پروژه و تأمین ۵۰ درصد از بودجه به همراه شهرداری کرج، روند ساخت تسریع شد.[۶]
مراحل ساخت
برای ساخت این پل از پیشرفتهترین تجهیزات روز دنیا از جمله دستگاه شاریو (Shoring) استفاده شده است که امکان ساخت پلهای بلند بدون نیاز به داربست زیر عرشه را فراهم میکند. عملیات بتنریزی با استفاده از بتن ویژه با مقاومت ۵۴۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع انجام شده که رکورد مقاومت بتن در ایران را دارد.[۷]
یکی از عملیات پیچیده در ساخت این پل، عملیات "بکلیفت" (Backlift) قطعه ۱۰۰ تنی شاریو بود که برای نخستین بار در کشور با تکیه بر توان مهندسان داخلی انجام شد. این عملیات که شامل پایین آوردن قطعه اصلی از ارتفاع ۱۳۰ متری با استفاده از چهار کابل بود، نمونه موفقی از دانش فنی بومی محسوب میشود.[۸]
بهرهبرداری
پیشبینی اولیه بهرهبرداری از پل B1 در بهار ۱۴۰۴ اعلام شده بود. با توجه به پیچیدگیهای فنی و حساسیت گیرایی بتن، زمانبندی اجرا با تأخیرات اندکی همراه بود. تا آبان ماه ۱۴۰۴، از ۱۸ قطعه بتنی پل، ۱۶ قطعه به اتمام رسیده و پیشبینی میشد تا پایان تابستان ۱۴۰۴ به بهرهبرداری برسد.[۹]
رئیسجمهور ایران در بازدید از پروژه در مرداد ماه ۱۴۰۴ اعلام کرد که این پروژه به عنوان یک افتخار ملی و نماد "ما میتوانیم" در اولویت قرار دارد و با بیش از ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی، تنها دو سگمنت تا تکمیل نهایی فاصله دارد.[۱۰] تا آبان ۱۴۰۴ (نوامبر ۲۰۲۵)، پیشرفت فیزیکی پل به بیش از ۹۰ درصد رسید و نصب هشتمین و آخرین کابل با موفقیت انجام شد و قرار بود افتتاح رسمی با حضور رئیسجمهور در اواخر سال ۱۴۰۴ یا اوایل سال ۱۴۰۵ انجام شود[۱۱] ولی در تاریخ ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، این پل مورد هجوم آمریکا قرار گرفت و بخشهایی از آن فرو ریخت.
مشخصات فنی
ابعاد و ساختار
پل B1 دارای مشخصات فنی زیر است:
- طول کل: ۱۰۵۰ متر
- ارتفاع بلندترین پایه: ۱۳۶ متر (برخی منابع ۱۵۶ متر ذکر کردهاند)[۱۲]
- دهانه میانی: ۱۷۶ متر (بلندترین دهانه)
- عرض عرشه: ۳۸ متر (شامل مسیر رفت و برگشت)
- تعداد دهانهها: ۸ دهانه (۴ دهانه انتهایی هر یک ۴۰ متر، دو دهانه ۹۷ متر و یک دهانه ۱۷۳ متر)[۷]
- تعداد خطوط عبوری: ۳ خط سریع و ۱ خط کندرو در هر مسیر[۱۳]
سیستم سازهای
پل B1 از نوع اکسترادوز (Extradosed) است که ترکیبی از پل کابلی و پل بتنی پیشتنیده محسوب میشود. این نوع سازه دارای رفتار فوقعادی بوده و در مقایسه با پلهای کابلی معمولی، ارتفاع برجها کوتاهتر و کابلها با زاویه کمتری نصب میشوند.[۱۴]
ویژگیهای سازهای پل شامل موارد زیر است:
- استفاده از بتن با مقاومت ۵۴۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع که قادر است ۷۰ درصد مقاومت نهایی خود را در سه روز کسب کند
- کابلهای پیشتنیدگی داخلی در عرشه پل
- کابلهای اکسترنال (خارجی) نگهدارنده با طول بیش از ۴۰ کیلومتر شامل ۱۰۹ رشته[۱۵]
- ترکیب بتن، فلز و کابل در سازه[۱۶]
ظرفیت باربری و ایمنی
هر پایه پل قادر به تحمل بار ۳۲ هزار تن است که معادل وزن تریلیهای پشت سر هم از کرج تا تهران میباشد. پل طراحی شده تا زلزله ۸.۵ ریشتر را بدون آسیب تحمل کند.[۱۷]
میزان بتنریزی در این پروژه از بتنریزی برج میلاد تهران بیشتر بوده است.[۱۸]
اهمیت و جایگاه
اهمیت ملی و استراتژیک
پل B1 نقش حیاتی در شبکه حملونقل کشور دارد زیرا:
- بخشی از شاهراه ارتباطی ۱۴ استان غربی کشور است که از استان البرز عبور میکنند
- بر روی تصفیهخانه بیلقان که تأمینکننده بخشی از آب شرب تهران است، قرار دارد
- از نظر پدافند غیرعامل، مسیر جایگزینی برای ارتباط با غرب کشور فراهم میکند
با تکمیل آزادراه شمالی کرج و پل B1، پیشبینی میشود ۴۰ تا ۵۰ درصد از ترافیک محور تهران-کرج کاهش یابد.[۱۹][۲۰]
اهمیت اقتصادی
مطالعات نشان میدهد که با بهرهبرداری از این پروژه، روزانه ۱۳۰ میلیارد تومان در مصرف سوخت صرفهجویی خواهد شد و این میزان به بیتالمال بازمیگردد. همچنین زمان سفر از یک ساعت به حداقل ۱۰ دقیقه بدون ترافیک کاهش مییابد.[۲۱]
اهمیت فنی و مهندسی
پل B1 از نظر مهندسی دارای ویژگیهای منحصر به فرد است:
- پیچیدهترین پل از نظر مهندسی در خاورمیانه
- استفاده از فناوری روز اروپا و دانش پیشرفته مهندسی
- اجرا توسط مهندسان ایرانی با تکیه بر توان داخلی
- نمونه موفق از بومیسازی دانش فنی در حوزه پلسازی[۲۲][۲۳]
اهمیت شهری
پل B1 به دلیل موقعیت استراتژیک در ورودی شهر کرج و ابعاد فیزیکی آن، تأثیر بسزایی در سیما و منظر شهری دارد و میتواند به عنوان نماد شهری و هویتبخش کرج مطرح شود.[۲۴]
طراحی و اجرا
مشاوران و پیمانکاران
طراحی پلهای آزادراه شمالی کرج توسط شرکتهای متخصص با بیش از ۵۰ سال تجربه انجام شده است. مهندسین افشین مفیدی، وحید کیانی و دکتر محمد اسکندری از اعضای هیأت مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان استان البرز در بازدیدهای مختلف از پروژه حضور داشتند.[۲۵]
ابوالفضل رحمانی به عنوان مدیرعامل شرکت احداث کنارگذر شمالی کرج و مجری پروژه، نقش کلیدی در پیشبرد کار داشته است.[۲۶]
سرمایهگذاری و بودجه
هر چند در ابتدا هزینه کل پروژه آزادراه شمالی کرج حدود ۷ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود که قرار بود به صورت مشارکتی ۵۰ درصد توسط دولت و ۵۰ درصد توسط شهرداری کرج تأمین شود با این حال فقط شهرداری کرج ۲۰ هزار میلیارد تومان برای تملکات و ساخت بزرگراه شمالی هزینه کرده است.[۲۶] و هزینه ساخت پل B1 به تنهایی حدود ۵۰۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.[۲۷]
چالشهای اجرایی
دو چالش اصلی در اجرای پل B1 وجود داشت:
- عبور از دره عمیق بیلقان با ارتفاع بیش از ۱۳۰ متر
- قرارگیری آبگیر و تصفیهخانه بیلقان (تأمینکننده بخش مهمی از آب شرب تهران) زیر پایههای پل که از نظر استراتژیک و پدافند غیرعامل اهمیت بالایی دارد
این چالشها موجب شد تا دهانه پل به ۱۷۶ متر افزایش یابد و از پیچیدهترین روشهای مهندسی برای اجرا استفاده شود.[۲۸][۲۹]
وضعیت کنونی
تا پاییز ۱۴۰۴، پروژه آزادراه شمالی کرج بیش از ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشت و پل B1 نیز در آستانه تکمیل قرار داشت. بخشهای مختلف آزادراه به تدریج زیر بار ترافیک رفته و فاز اول و دوم پروژه افتتاح شده بودند.[۳۰] تا آبان ۱۴۰۴، پیشرفت به بیش از ۹۰ درصد رسیده و عملیات نصب کابلها تکمیل شده بود.[۳۱] اما در ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، آمریکا دو مرتبه به این پل حمله کرد و این پل تخریب شد.
آینده و چشمانداز
اگر این پل توسط آمریکا تخریب نمیشد و تکمیل میشد با تکمیل کامل آزادراه شهید سلیمانی و بهرهبرداری از پل B1، انتظار میرفت:
- کاهش ۴۰ تا ۵۰ درصدی بار ترافیکی محور تهران-کرج-قزوین
- صرفهجویی روزانه ۱۳۰ میلیارد تومانی در مصرف سوخت
- کاهش آلودگی هوا و بهبود کیفیت زیست شهروندان
- تسهیل ارتباط ۱۴ استان غربی کشور با شرق
- رونق اقتصادی و گردشگری منطقه [۳۲][۳۳]
منابع
- ↑ بازدید اعضاء سازمان از بلندترین و بزرگترین پل خاورمیانه. مهندس پلاس. بازدید اعضاء سازمان از بلندترین و بزرگترین پل خاورمیانه
- ↑ پایان راهبندان ترانزیتی کرج/ دومین بزرگراه درون شهری آماده بهرهبرداری شد. اقتصاد آنلاین. ۱۴۰۴-۰۶-۲۹. پایان راهبندان ترانزیتی کرج/ دومین بزرگراه درون شهری آماده بهرهبرداری شد
- ↑ پروژه کنارگذر شمالی کرج. کرج ایتو. پروژه کنارگذر شمالی کرج
- ↑ بیلقان (البرز). ویکیپدیا. بیلقان (البرز)
- ↑ پروژه آزادراه شهید سلیمانی در آستانه نیاز تکمیل میشود. تسنیم. پروژه آزادراه شهید سلیمانی در آستانه نیاز تکمیل میشود
- ↑ احداث بلندترین پل خاورمیانه بر روی رودخانه کرج. ایسنا. ۱۴۰۳-۰۲-۲۷. احداث بلندترین پل خاورمیانه بر روی رودخانه کرج
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ پل B1؛ شاهکار مهندسی ایرانی با رؤفت فوغ. دیدهبان البرز. پل B1؛ شاهکار مهندسی ایرانی با رؤفت فوغ
- ↑ عملیات بکلیفت در پل B1. رمزگشا نیوز. عملیات بکلیفت در پل B1
- ↑ پل اکسترادوز ترافیک تهران-کرج را کاهش میدهد. باشگاه خبرنگاران جوان. پل اکسترادوز ترافیک تهران-کرج را کاهش میدهد
- ↑ اتوبان کرج شمالی: شاهکار مهندسی ایرانی در آستانه بهرهبرداری. Total News. اتوبان کرج شمالی: شاهکار مهندسی ایرانی در آستانه بهرهبرداری
- ↑ جدیدترین خبرهای «پل B1 کرج». خبربان. جدیدترین خبرهای «پل B1 کرج»
- ↑ پل B1، نماد مهندسی ایرانی، در قلب البرز میسازد. سمایر. پل B1، نماد مهندسی ایرانی، در قلب البرز میسازد
- ↑ پل آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه است. فرارو. پل آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه است
- ↑ Extradosed bridge. ویکیپدیا. Extradosed bridge
- ↑ فاز دوم کنارگذر شمالی کرج تا پایان خرداد تحویل مردمی میشود. خبرگزاری دانشجو. فاز دوم کنارگذر شمالی کرج تا پایان خرداد تحویل مردمی میشود
- ↑ از احداث پیچیدهترین پل ایران تا روزی میلیون صرفهجویی سوخت. تسنیم. از احداث پیچیدهترین پل ایران تا روزی میلیون صرفهجویی سوخت
- ↑ کاهش ترافیک شاهراه ارتباطی ۱۴ استان با آزادراه شمالی کرج/ ساخت پیچیدهترین پل ایران و صرفهجویی روزانه ۹۰ میلیون سوخت. تسنیم. ۱۴۰۲-۰۹-۱۵. کاهش ترافیک شاهراه ارتباطی ۱۴ استان با آزادراه شمالی کرج/ ساخت پیچیدهترین پل ایران و صرفهجویی روزانه ۹۰ میلیون سوخت
- ↑ بهرهبرداری کامل از کنارگذر شمالی کرج تا پایان سال. تسنیم. بهرهبرداری کامل از کنارگذر شمالی کرج تا پایان سال
- ↑ بزرگترین پل خاورمیانه در استان به بهرهبرداری. ایران جیبی. ۱۴۰۴-۰۶-۲۹. بزرگترین پل خاورمیانه در استان به بهرهبرداری
- ↑ استاندار البرز: اتوبان شهید سلیمانی ۳۲ کیلومتر ترافیک استان را کاهش میدهد+فیلم. خبرگزاری دانشجو. استاندار البرز: اتوبان شهید سلیمانی ۳۲ کیلومتر ترافیک استان را کاهش میدهد+فیلم
- ↑ صرفهجویی ۱۳۰ میلیارد تومانی با احداث پل B1. رادیو خبر. صرفهجویی ۱۳۰ میلیارد تومانی با احداث پل B1
- ↑ بازدید وزیر راه و شهرسازی از احداث مرتفعترین پل ایران/غرب آسیا. تسنیم. بازدید وزیر راه و شهرسازی از احداث مرتفعترین پل ایران/غرب آسیا
- ↑ پل بیلقان کرج شاهکار مهندسی داخلی. فرارو. پل بیلقان کرج شاهکار مهندسی داخلی
- ↑ طراحی معماری پل B1 بزرگراه شمالی بررسی شد. کرج امروز. طراحی معماری پل B1 بزرگراه شمالی بررسی شد
- ↑ بازدید اعضاء سازمان نظام مهندسی از پل B1. مهندس پلاس. بازدید اعضاء سازمان نظام مهندسی از پل B1
- ↑ ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ هزینه ۲۰ هزار میلیارد تومانی شهرداری کرج برای تملکات و ساخت بزرگراه شمالی. اقتصاد آنلاین. هزینه ۲۰ هزار میلیارد تومانی شهرداری کرج برای تملکات و ساخت بزرگراه شمالی
- ↑ مهاجری: پل B1 آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه. خبرآنلاین. مهاجری: پل B1 آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه
- ↑ پل B1 بزرگراه شمالی کرج از بزرگترین پروژههای ملی است. تسنیم. ۱۴۰۳-۰۶-۲۵. پل B1 بزرگراه شمالی کرج از بزرگترین پروژههای ملی است
- ↑ پل B1 آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه است. ایسنا. ۱۴۰۳-۰۵-۰۴. پل B1 آزادراه شمالی کرج پیچیدهترین پل خاورمیانه است
- ↑ جدیدترین خبرهای «کنارگذر شمالی کرج». خبربان. جدیدترین خبرهای «کنارگذر شمالی کرج»
- ↑ هشتمین و آخرین کابل پروژه پل بزرگراهی شمالی کرج با موفقیت نصب شد. اینستاگرام. ۱۴۰۴-۰۷-۰۹. هشتمین و آخرین کابل پروژه پل بزرگراهی شمالی کرج با موفقیت نصب شد
- ↑ کنارگذر شمالی کرج الگویی برای همکاریهای عمرانی. نورا نیوز. کنارگذر شمالی کرج الگویی برای همکاریهای عمرانی
- ↑ کنارگذر شمالی کرج میانبری برای مسافران هر روزه شهر جدید هشتگرد-قزوین. تسنیم. کنارگذر شمالی کرج میانبری برای مسافران هر روزه شهر جدید هشتگرد-قزوین