سنج: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''سنج''' [[روستا]]ئی در [[استان البرز]] [[ایران]] است.<ref name="wp">{{یادکرد وب|url=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AC_(%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA)|title=سنج (ساوجبلاغ)|publisher=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد|accessdate=2025-10-10}}</ref> این [[روستا]] در [[دهستان برغان]]، [[بخش چندار]]، [[شهرستان ساوجبلاغ]] واقع شده و در دامنههای جنوبی رشتهکوه [[البرز]]، میان [[کرج]] و [[هشتگرد]] قرار دارد.<ref name="wp"/><ref name="dehgardi">{{یادکرد وب|url=https://dehgardi.ir/%D8%B3%D9%86%D8%AC|title=سنج|publisher=دهگردی|accessdate=2025-10-10}}</ref> سنج به دلیل طبیعت بکر، باغات میوه و آیینهای سنتی مانند [[شیرخشت]]گیری، یکی از مقاصد [[گردشگری]] ییلاقی [[استان البرز]] به شمار میرود.<ref name="irna">{{یادکرد وب|url=https://www.irna.ir/news/82154844/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B5%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C|title=آیین چند صد ساله شیرخشت گیری بهانه ای برای تحكیم دوستی|publisher=ایرنا|date=2016-07-19|accessdate=2025-10-10}}</ref> بنیانگذاری [[روستا]] به دوران [[صفویان]] بازمیگردد<ref name="tourismblog">{{یادکرد وب|url=https://www.tourismblog.ir/News/47/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AC-%D8%A8%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA|title=روستای سنج برغان ساوجبلاغ|publisher=وبلاگ گردشگری ایران|accessdate=2025-10-10}}</ref> و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۸۰۰ متر است.<ref name="mrbilit">{{یادکرد وب|url=https://mrbilit.com/mag/sebyan-dareh-village/|title=روستای سنج و سیبان دره|publisher=مجله مِستر بلیط|date=2021-10-25|accessdate=2025-10-10}}</ref> | '''سنج''' [[روستا]]ئی در [[استان البرز]] [[ایران]] است.<ref name="wp">{{یادکرد وب|url=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AC_(%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA)|title=سنج (ساوجبلاغ)|publisher=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد|accessdate=2025-10-10}}</ref> این [[روستا]] در [[دهستان برغان]]، [[بخش چندار]]، [[شهرستان ساوجبلاغ]] واقع شده و در دامنههای جنوبی رشتهکوه [[البرز]]، میان [[کرج]] و [[هشتگرد]] قرار دارد.<ref name="wp"/><ref name="dehgardi">{{یادکرد وب|url=https://dehgardi.ir/%D8%B3%D9%86%D8%AC|title=سنج|publisher=دهگردی|accessdate=2025-10-10}}</ref> سنج به دلیل طبیعت بکر، باغات میوه و آیینهای سنتی مانند [[شیرخشت]]گیری، یکی از مقاصد [[گردشگری]] ییلاقی [[استان البرز]] به شمار میرود.<ref name="irna">{{یادکرد وب|url=https://www.irna.ir/news/82154844/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B5%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C|title=آیین چند صد ساله شیرخشت گیری بهانه ای برای تحكیم دوستی|publisher=ایرنا|date=2016-07-19|accessdate=2025-10-10}}</ref> بنیانگذاری [[روستا]] به دوران [[صفویان]] بازمیگردد<ref name="tourismblog">{{یادکرد وب|url=https://www.tourismblog.ir/News/47/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AC-%D8%A8%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA|title=روستای سنج برغان ساوجبلاغ|publisher=وبلاگ گردشگری ایران|accessdate=2025-10-10}}</ref> و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۸۰۰ متر است.<ref name="mrbilit">{{یادکرد وب|url=https://mrbilit.com/mag/sebyan-dareh-village/|title=روستای سنج و سیبان دره|publisher=مجله مِستر بلیط|date=2021-10-25|accessdate=2025-10-10}}</ref> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۷
سنج روستائی در استان البرز ایران است.[۱] این روستا در دهستان برغان، بخش چندار، شهرستان ساوجبلاغ واقع شده و در دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز، میان کرج و هشتگرد قرار دارد.[۱][۲] سنج به دلیل طبیعت بکر، باغات میوه و آیینهای سنتی مانند شیرخشتگیری، یکی از مقاصد گردشگری ییلاقی استان البرز به شمار میرود.[۳] بنیانگذاری روستا به دوران صفویان بازمیگردد[۴] و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۸۰۰ متر است.[۵]
جغرافیا
روستای سنج در مختصات جغرافیایی واقع شده است.[۱][۶] این روستا در منطقهای کوهستانی و نیمهجنگلی قرار دارد و رودخانه دائمی سرهه از شمال آن سرچشمه میگیرد.[۲] سنج با روستاهای همجوار مانند برغان و کردان هممرز است و دسترسی به آن از طریق جاده چالوس یا مسیرهای محلی از کرج (حدود ۵۰ کیلومتر) امکانپذیر است.[۷] آب و هوای معتدل کوهستانی، سنج را به مکانی ایدهآل برای ییلاق تبدیل کرده است.[۸]
جمعیت و زبان
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت سنج ۱۷۱ نفر (در ۵۰ خانوار) بوده است.[۱][۹] با توجه به مهاجرتهای فصلی ییلاقی، جمعیت دائمی روستا حدود ۲۰۰ نفر تخمین زده میشود.[۶] نرخ باسوادی بالا است و تنها حدود ۷% جمعیت (۱۲ نفر در آمار قدیمی) بیسواد گزارش شدهاند.[۴] مردم سنج عمدتاً مسلمان شیعه هستند.[۴]
گویش رایج در سنج، تاتی (گویش ساوجبلاغی تاتی) است که از شاخه شمالغربی زبانهای ایرانی و بازمانده گویشهای باستانی منطقه محسوب میشود.[۸][۱۰] برخی منابع به تأثیرات گیلکی یا کرجی نیز اشاره دارند، اما تاتی غالب است.[۴]
| سرشماری | جمعیت | خانوار |
|---|---|---|
| ۱۳۷۵ | ۱۸۶ | — |
| ۱۳۸۵ | ۶۵۰ (با مهاجران فصلی) | — |
| ۱۳۹۵ | ۱۷۱ | ۵۰ |
| ۱۴۰۳ (تخمینی) | ۲۰۰ | ۶۰ |
تاریخ
سنج در دوران صفویان بنیانگذاری شده و به عنوان ییلاقی برای دامداران و کشاورزان منطقه استفاده میشده است.[۴][۱۱] بافت سنتی روستا با خانههای گلی، سقفهای چوبی و درهای ارسی، یادگار معماری دورههای تاریخی است.[۱۲] درختان کهنسال و باغات قدیمی، نشانهای از قدمت کشاورزی در منطقه هستند.[۱۳]
اقتصاد
اقتصاد سنج بر پایه کشاورزی و دامداری استوار است.[۲] باغات میوه شامل گردو، گیلاس، آلبالو و بهویژه گوجه برغانی (نوعی گوجه سبز محلی) از محصولات اصلی هستند.[۴] استخراج شیرخشت از درخت وجار (Ferula sp.) نیز بخشی از اقتصاد سنتی و فصلی روستا را تشکیل میدهد.[۳]
جاذبههای گردشگری
سنج به دلیل طبیعت دستنخوردهاش، مقصدی محبوب برای گردشگران است.[۸] جاذبههای اصلی عبارتند از:
- آبشار سنج: آبشاری دائمی و زیبا در شمال روستا، مناسب برای طبیعتگردی و عکاسی.[۱۴][۱۵]
- باغات و رودخانه سرهه: بافت نیمهجنگلی حاشیه رودخانه با مناظر سرسبز، بهویژه در بهار و تابستان.[۲]
- منطقه توکوه: ییلاقی بکر در ۱۵ کیلومتری شمال روستا، با مسیر پیادهروی از انتهای سنج؛ ایدهآل برای فصل بهار.[۸]
- بافت سنتی روستا: خانههای قدیمی و درختان کهنسال، دور از آلودگیهای شهری.[۱۲]
سنج برای سفرهای یکروزه از کرج مناسب است و امکانات اقامتی محدود (خانههای محلی) دارد.[۷]
آیینها و فرهنگ
آیین شیرخشتگیری یکی از رسوم چندصدساله سنج است که هر سال در تابستان برگزار میشود.[۳] مردم مهاجر از سراسر کشور برای برداشت شیره درخت وجار (شیرخشت) بازمیگردند.[۳] این ماده گیاهی ملین، تببر و خنککننده است و برداشت آن تحت نظارت دشتبان و با قوانین سنتی (زمانبندی و سهمبندی) انجام میشود.[۳] این آیین نه تنها اقتصادی، بلکه نمادی از همبستگی اجتماعی است و پیشنهاد ثبت آن در فهرست میراث ناملموس مطرح شده است.[۳]
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «سنج (ساوجبلاغ)». ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «سنج». دهگردی. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ «آیین چند صد ساله شیرخشت گیری بهانه ای برای تحكیم دوستی». ایرنا. ۲۰۱۶-۰۷-۱۹. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ «روستای سنج برغان ساوجبلاغ». وبلاگ گردشگری ایران. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ «روستای سنج و سیبان دره». مجله مِستر بلیط. ۲۰۲۱-۱۰-۲۵. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ «روستا سنج ساوجبلاغ استان البرز». فروشگاه اینترنتی سیتی مهر. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ «روستا و آبشار سنج انتخابی حساب شده برای گشت و گذار در بهار و تابستان». مهمانشو. ۲۰۲۳-۰۳-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ «روستای زیبا و دیدنی سنج کردان». ویلاروز. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن». مرکز آمار ایران. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ «زبان تاتی ایران». ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ «روستای سنج ساوجبلاغ». این تودی. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «روستا و آبشار سنج، انتخابی مناسب برای سفر یكروزه در فصل تابستان». رادیو تهران. ۲۰۲۳-۰۸-۰۸. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ «روستای دیدنی سنج با طبیعتی بکر و زیبا در نزدیکی کرج». خبرگزاری جوان. ۲۰۲۲-۰۵-۳۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ «آبشار سنج». آپارات. ۲۰۲۴-۰۲-۱۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ «آبشار سنج شهرستان ساوجبلاغ + تصاویر، آدرس و نظرات مردم». نشان. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.