حمام مصباح

حمام مصباح یک حمام تاریخی مربوط به اوایل دوره قاجار است که در محله قدیمی مصباح کرج واقع شده‌است.

حمام مصباح

نام	حمام مصباح
کشور	ایران
استان	استان البرز
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر	حمام مصباح کرج
نوع بنا	حمام
کاربری	حمام عمومی (سابق)
کاربری کنونی	مخروبه (در حال مرمت ناقص)
دیرینگی	اوایل دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی	۱۲ شهریور ۱۳۸۰
اطلاعات بازدید
امکان بازدید	ندارد

این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

تاریخچه

حمام مصباح در اوایل دوره قاجار و در پی گسترش محلات مسکونی در کرج ساخته شده‌است. محله مصباح در گذشته «ده کرج» نامیده می‌شد و پایه تشکیل شهرستان کرج است. تا حدود دو-سه دهه پیش (حدود سال‌های ۱۳۷۰ شمسی) از آن به عنوان حمام عمومی محله استفاده می‌شد، اما با ساخت حمام‌های خصوصی متروک گردید.

معماری

حمام مصباح حدود ۳ متر پایین‌تر از سطح زمین ساخته شده و برای ورود باید از ۸ تا ۱۵ پله گذشت. فضاهای اصلی شامل سربینه (رختکن)، میان‌در، گرمخانه، شاه‌نشین، محل شستشو و خزینه است. طاق‌های گنبدی و نیم‌دایره‌ای با آجر ختایی ساخته شده‌اند و روزنه‌های دایره‌ای روی گنبدها نور طبیعی را به‌طور مهندسی‌شده پخش می‌کنند. طاقچه‌های حفره‌مانند کنار حوض برای قرار دادن کفش مراجعین تعبیه شده بود. مصالح اصلی آجر به همراه ملات گل و آهک است و گنبد سربینه بر چهار ستون آجری استوار است.

موقعیت جغرافیایی

حمام در محله مصباح کرج (یکی از قدیمی‌ترین محله‌ها) واقع شده و نزدیک بلوار امامزاده حسن (ع)، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، خیابان اسماعیلی (کوچه شهید اسماعیلی یا پیغامی‌نسب) است.

وضعیت فعلی

حمام مصباح در حال حاضر مخروبه است و امکان بازدید عمومی ندارد. در سال ۱۳۹۷ توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری شد و بخش‌هایی مرمت گردید، اما مرمت کامل نشده است. در اسفند ۱۴۰۱، حریم درجه یک بنا به طور کامل تملک شد تا زمینه مرمت و حفاظت بهتر فراهم شود. پیشنهاد شده که با همکاری بخش خصوصی (ماده ۲۷ قانون) مرمت و بهره‌برداری فرهنگی انجام شود.