آسارا

آسارا (به تاتی: Âsârâ) مرکز بخش آسارا در شهرستان کرج، استان البرز ایران است. روستای آسارا در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۸۷ پس از تجمیع با روستاهای «ری‌زمین»، «سیرا» و «پل خواب» به شهر تبدیل شد و به‌عنوان شهر آسارا شناخته شد. آسارا با دارابودن سد امیرکبیر، جشنواره لاله آسارا، قلعه صلصال، روستاهای تاریخی، آبشارها و طبیعت بکر کوهستانی، یکی از مهم‌ترین قطب‌های گردشگری استان البرز و کشور به‌شمار می‌آید.

موقعیت جغرافیایی

شهر آسارا در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز و در جاده کرج-چالوس واقع شده است. این شهر ، حدود ۵۰ کیلومتر از مرکز کرج و حدود ۷۰ تا ۸۰ کیلومتر از تهران فاصله دارد. آسارا در ارتفاع ۱۸۵۲ متری از سطح دریا قرار دارد و دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است.

جایگاه در استان البرز

آسارا مرکز بخش آسارا است که یکی از دو بخش شهرستان کرج محسوب می‌شود. بخش آسارا شامل سه دهستان آدران، آسارا و نسا است که در مجموع ۵۶ روستا را در دل خود جای داده‌اند. حدود ۸۰ کیلومتر از مسیر جاده کرج-چالوس در این بخش قرار دارد که یکی از محورهای مواصلاتی استان‌های تهران و مازندران و چند استان دیگر ایران به‌شمار می‌آید. سالانه حدود ۱۳ میلیون جهانگرد و گردشگر داخلی دست‌کم به‌صورت عبوری از این منطقه دیدن می‌کنند.

تاریخچه

پیشینه تاریخی

پیشینهٔ تاریخی آسارا به صدها سال پیش بازمی‌گردد. این منطقه، به دلیل قرارگیری در مسیرهای ارتباطی مهم بین تهران و استان‌های شمالی، همواره محل عبور و مرور مسافران، کاروان‌ها و حتی لشکرکشی‌های تاریخی بوده است. از این رو، آسارا شاهد حوادث و تغییرات تاریخی بسیاری بوده که نقش مهمی در شکل‌گیری فرهنگ و هویت آن داشته‌اند. وجود قلعه‌ها، کاروانسراها و سایر آثار تاریخی در این منطقه، نشان‌دهندهٔ اهمیت راهبردی و تمدنی آن در گذشته است.

علت نامگذاری

نام آسارا ریشه در واژگان کهن فارسی دارد و احتمالاً به‌معنای «پناهگاه» یا «محل سکونت» اشاره دارد. این موضوع با ویژگی‌های جغرافیایی و طبیعی منطقه، که همواره محلی امن و آرام برای سکونت بوده است، هماهنگ است.

تبدیل به شهر

تا پیش از سال ۱۳۸۷، این منطقه مجموعه‌ای از روستاهای پراکنده بود که به دلیل موقعیت جغرافیایی استراتژیک و نزدیکی به جاده کرج-چالوس، همواره از اهمیت خاصی برخوردار بود. با توجه به رشد جمعیت، افزایش فعالیت‌های گردشگری و نیاز به ارتقاء خدمات شهری، مسئولین تصمیم به تجمیع چهار روستای «آسارا»، «ری‌زمین»، «سیرا» و «پل خواب» و تبدیل آن به یک واحد شهری گرفتند.

جمعیت و بافت انسانی

براساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر آسارا ۳۰۶۳ نفر (۹۰۳ خانوار) بوده است. آسارا کم‌جمعیت‌ترین شهر استان البرز است. مردم آسارا به زبان تاتی که زبان بومی منطقه است سخن می‌گویند. معیشت ساکنان بر کشاورزی، باغداری، دامداری و خدمات گردشگری استوار است.

جاذبه‌های گردشگری

سد امیرکبیر

سد امیرکبیر (سد کرج) یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی و زیرساختی آسارا است که در کیلومتر ۲۵ جاده کرج-چالوس قرار دارد و دریاچهٔ زیبایی را در دل کوه‌های البرز ایجاد کرده است.

جشنواره لاله آسارا

جشنواره لاله آسارا یکی از برجسته‌ترین رویدادهای گردشگری استان البرز است که از سال ۱۳۷۷ هر ساله در فصل بهار (اردیبهشت‌ماه) برگزار می‌شود. این جشنواره ابتدا در باغ لاله گچسر واقع در کیلومتر ۵۳ جاده چالوس در روستای گرماب برگزار می‌شد و سپس به آسارا منتقل شد. در سال‌های اخیر، این جشنواره در مساحت یک هکتار در دامنهٔ کوه با بیش از ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار شاخه گل لاله در ۴۳ گونه مختلف در کیلومتر ۴۰ جاده کرج-چالوس، جنب پمپ بنزین امیرکبیر برگزار می‌شود. این جشنواره سالانه صدها هزار گردشگر را به خود جذب می‌کند.

قلعه صلصال

قلعه صلصال اولین جاذبه‌ای است که در ابتدای ورودی به آسارا از سمت کرج به چشم می‌خورد و قدمت آن به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد. این قلعه بر روی صخره‌ای مشرف بر جاده کرج-چالوس قرار دارد و از اهمیت تاریخی و راهبردی بالایی برخوردار است.

آبشار هفت‌چشمه

آبشار هفت‌چشمه در منطقه آدران آسارا واقع در کیلومتر ۱۷ جاده کرج-چالوس با ارتفاع حدود ۷۰ متر یکی از جاذبه‌های طبیعی این منطقه است.

رودخانه کرج

رودخانه کرج که از قلب بخش آسارا عبور می‌کند، یکی از رودخانه‌های کوهستانی ایران است و گردشگران زیادی را برای تفریح کنار رودخانه به خود جذب می‌کند.

گلزار شهدا و شهدای آسارا

آسارا دارای گلزار شهدا است که در آن شهدای دوره جنگ عراق علیه ایران(۱۳۵۹-۱۳۶۷) و جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران(۱۴۰۴) در آن دفن شده‌اند.

از جملهٔ شهدای مدفون در این گلزار، شهید پاسدار مهدی فرهادکیایی (کربلایی مهدی فرهاد کیایی) است که نخستین شهید شوراهای اسلامی استان البرز در جنگ ۱۲ روزه محسوب می‌شود. وی در سن ۴۲ سالگی در خرداد ۱۴۰۴ بر اثر حمله اسرائیب مجروح شد و پس از مدتی به شهادت رسید. پیکر مطهر این شهید والامقام در روستای کیاسر در جاده کرج-چالوس بخش آسارا تشییع و به خاک سپرده شد. ساختمان جدید شورای اسلامی استان البرز و شورای شهرستان کرج به نام این شهید نام‌گذاری شده است.

== روستاهای مجاور

شهر آسارا با روستاهای متعددی در دهستان آسارا همجوار است که از جمله می‌توان به شهرستانک، تکیه سپهسالار، درده، کیاسر، کیاسرلات، همه جا، کوشکک، کهنه‌ده و حسن‌کدر اشاره کرد.

دسترسی

دسترسی به شهر آسارا بسیار آسان است. از تهران، از طریق اتوبان تهران-کرج و سپس جاده کرج-چالوس می‌توان پس از حدود یک ساعت و نیم رانندگی به آسارا رسید. از کرج نیز فاصلهٔ آسارا حدود ۵۰ کیلومتر و یک ساعت رانندگی است.