پرش به محتوا

حمام مصباح

از ویکی البرز
نسخهٔ تاریخ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۲۳ توسط Modir (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
حمام مصباح
نامحمام مصباح
کشورایران
استاناستان البرز
اطلاعات اثر
نام‌های دیگرحمام مصباح کرج
نوع بناحمام
کاربریحمام عمومی (سابق)
کاربری کنونیمخروبه (در حال مرمت ناقص)
دیرینگیاوایل دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی۱۲ شهریور ۱۳۸۰
اطلاعات بازدید
امکان بازدیدندارد

حمام مصباح یک حمام تاریخی مربوط به اوایل دوره قاجار است که در محله قدیمی مصباح کرج واقع شده‌است.[۱][۲]

این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]

تاریخچه

حمام مصباح در اوایل دوره قاجار و در پی گسترش محلات مسکونی در کرج ساخته شده‌است.[۲][۳] محله مصباح در گذشته «ده کرج» نامیده می‌شد و پایه تشکیل شهرستان کرج است.[۳] تا حدود دو-سه دهه پیش (حدود سال‌های ۱۳۷۰ شمسی) از آن به عنوان حمام عمومی محله استفاده می‌شد، اما با ساخت حمام‌های خصوصی متروک گردید.[۲][۳]

معماری

حمام مصباح حدود ۳ متر پایین‌تر از سطح زمین ساخته شده و برای ورود باید از ۸ تا ۱۵ پله گذشت.[۲][۳] فضاهای اصلی شامل سربینه (رختکن)، میان‌در، گرمخانه، شاه‌نشین، محل شستشو و خزینه است. طاق‌های گنبدی و نیم‌دایره‌ای با آجر ختایی ساخته شده‌اند و روزنه‌های دایره‌ای روی گنبدها نور طبیعی را به‌طور مهندسی‌شده پخش می‌کنند.[۲] طاقچه‌های حفره‌مانند کنار حوض برای قرار دادن کفش مراجعین تعبیه شده بود. مصالح اصلی آجر به همراه ملات گل و آهک است و گنبد سربینه بر چهار ستون آجری استوار است.[۲]

موقعیت جغرافیایی

حمام در محله مصباح کرج (یکی از قدیمی‌ترین محله‌ها) واقع شده و نزدیک بلوار امامزاده حسن (ع)، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، خیابان اسماعیلی (کوچه شهید اسماعیلی یا پیغامی‌نسب) است.[۳][۱]

وضعیت فعلی

حمام مصباح در حال حاضر مخروبه است و امکان بازدید عمومی ندارد.[۱] در سال ۱۳۹۷ توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری شد و بخش‌هایی مرمت گردید، اما مرمت کامل نشده است.[۳] در اسفند ۱۴۰۱، حریم درجه یک بنا به طور کامل تملک شد تا زمینه مرمت و حفاظت بهتر فراهم شود.[۴] پیشنهاد شده که با همکاری بخش خصوصی (ماده ۲۷ قانون) مرمت و بهره‌برداری فرهنگی انجام شود.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «حمام مصباح». ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۴۰۴.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ «حمام مصباح در کرج، یادگار معماری دوران قاجار». لست‌سکند. ۱ بهمن ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۴۰۴.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ «حمام مصباح کرج، بنایی قاجاری در قلب شهر!». چیدانه. ۱ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۴۰۴.
  4. «حریم حمام مصباح کرج به طور کامل تملک شد». خبرگزاری مهر. ۴ اسفند ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۴۰۴.