آردهه
| آردهه | |
|---|---|
| روستا | |
| کشور | ایران |
| استان | البرز |
| شهرستان | ساوجبلاغ |
| بخش | مرکزی |
| دهستان | هیو |
| جمعیت | حدود ۲۵۰ خانوار (منابع محلی) |
| ارتفاع | حدود ۱٬۷۹۰ متر |
آردهه روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز ایران است. این روستا در دهستان هیو قرار دارد و از روستاهای کوهپایهای شمال شهرستان ساوجبلاغ بهشمار میرود. آردهه در دامنه جنوبی رشتهکوه البرز و در شرق روستای فشند واقع شده است.[۱]
در منابع محلی، آردهه از روستاهای قدیمی منطقه معرفی شده و باغداری و کشاورزی از فعالیتهای اصلی اقتصادی آن است. گیلاس و گردو از محصولات شناختهشده روستا هستند.[۲]
موقعیت جغرافیایی
آردهه در دامنه جنوبی رشتهکوه البرز و در بخش کوهپایهای شمال ساوجبلاغ قرار گرفته است. این روستا در شرق فشند و در شمالشرقی مهستان واقع شده و در محدودهای قرار دارد که تعدادی از روستاهای کوهپایهای ساوجبلاغ را دربرمیگیرد. فاصله آردهه تا کرج حدود ۳۵ کیلومتر و تا تهران حدود ۷۵ کیلومتر گزارش شده است.[۳]
موقعیت کوهپایهای روستا باعث شده باغهای میوه و زمینهای کشاورزی بخش قابل توجهی از پیرامون آن را تشکیل دهند. رودخانه هزاربند نیز در محدوده پیرامونی آردهه قرار دارد. ارتفاع روستا در برخی منابع حدود ۱٬۷۹۰ متر از سطح دریا ذکر شده است. آبوهوای روستا نسبت به مناطق کمارتفاعتر ساوجبلاغ سردتر است و زمستانهای سردتری دارد.[۱][۲]
تقسیمات کشوری
آردهه پیشتر در دهستان چندار از بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ قرار داشت. بر اساس تصویبنامه هیئت وزیران مورخ ۱ آبان ۱۳۹۰ (تأییدشده در ۱۲ آذر همان سال)، روستاهای آردهه، کوشکزر و فشند از دهستان چندار بخش چندار منتزع و به دهستان هیو در بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ ملحق شدند.[۴]
جمعیت و مردم
در منابع محلی برای آردهه حدود ۲۵۰ خانوار گزارش شده است. این رقم شمار خانوار را نشان میدهد و نمیتوان آن را بهعنوان جمعیت فعلی روستا در نظر گرفت.[۱]
زبان
زبان تاتی از زبانهای رایج در آردهه معرفی شده است. در منابع مرتبط با روستا نیز تاتی بهعنوان زبان مردم آردهه ذکر شده است.[۵] برخی منابع محلی زبان مردم منطقه را بهطور کلی فارسی یا «پارسی کوهپایه البرز» توصیف کردهاند؛ با این حال، با توجه به منابع اختصاصیتر مربوط به آردهه، زبان رایج روستا تاتی در نظر گرفته شده است.[۱]
کشاورزی و اقتصاد
کشاورزی و باغداری از فعالیتهای اصلی اقتصادی در آردهه است. باغهای میوه و زمینهای کشاورزی در پیرامون روستا گستردهاند و گیلاس و گردو از محصولات شناختهشده آن هستند.[۱][۲]
در منابع تاریخی نیز به وجود معادن زغالسنگ در آردهه اشاره شده است. [۳] اما در دوره فعلی، فعالیتی در این زمینه وجود ندارد.
گردشگری
آردهه منطقهای با ظرفیت گردشگری است. موقعیت کوهپایهای، باغهای میوه، زمینهای کشاورزی و چشماندازهای طبیعی پیرامون آردهه از ویژگیهای طبیعی روستا هستند. نزدیکی آردهه به فشند و دیگر روستاهای کوهپایهای ساوجبلاغ نیز در معرفی گردشگری آن مورد توجه قرار گرفته است.[۲]
پیشینه
آردهه از آبادیهای قدیمی منطقه ساوجبلاغ معرفی شده است. با وجود اشاره منابع محلی به قدمت روستا، اطلاعات تاریخی مستقل و کافی درباره زمان دقیق شکلگیری آن در منابع بررسیشده وجود ندارد؛ بنابراین نمیتوان تاریخ مشخصی را بهعنوان زمان تأسیس آردهه تعیین کرد.[۲]
شهدای آردهه
آردهه دارای گلزار شهدا است و شماری از شهدای جنگ ایران و عراق در این روستا به خاک سپرده شدهاند. منابع مربوط به شهدای البرز، دستکم چهار شهید را با آردهه و گلزار شهدای این روستا مرتبط میدانند: نصرتالله آردهی، رضا مفتاحی، منصور مفتحی و گودرز مفاخری.
نصرتالله آردهی
نصرتالله آردهی از شهدای مرتبط با آردهه است و مزار او در روستا قرار دارد. نام او در منابع مربوط به شهدای آردهه و منابع یادبود شهدای استان البرز ثبت شده است.[۶] همچنین پایگاه نوید شاهد اطلاعاتی درباره این شهید منتشر کرده است.[۷]
رضا مفتاحی
رضا مفتاحی فرزند عربعلی، در سال ۱۳۳۹ در آردهه متولد شد. او کارگر بود و با ارتش جمهوری اسلامی ایران به جبهه اعزام شد. مفتاحی در ۱۱ آبان ۱۳۶۱ در منطقه عینخوش به شهادت رسید و در گلزار شهدای آردهه به خاک سپرده شد.[۸]
منصور مفتحی
منصور مفتحی نهم بهمن ۱۳۳۹ در روستای آردهه (آن زمان از توابع شهرستان کرج) متولد شد. پس از دریافت دیپلم در رشته ریاضی، به استخدام نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران درآمد و به نیروهای کلاهسبز ارتش پیوست. او در عملیات قادر در شمالغرب کشور حضور داشت و در ۲۷ شهریور ۱۳۶۴ در اشنویه (ارتفاعات سرسول در عراق) به شهادت رسید. پیکر او پس از تفحص در گلزار شهدای زادگاهش (آردهه) به خاک سپرده شد.[۹]
گودرز مفاخری
گودرز مفاخری سوم آبان ۱۳۴۴ در روستای آردهه متولد شد. او دانشجوی دوره کاردانی رشته دبیری الهیات و معارف اسلامی (دانشجومعلم) بود و از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. مفاخری در ششم بهمن ۱۳۶۶ در ماووت عراق بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید و پیکرش در زادگاهش به خاک سپرده شد.[۱۰]
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ فرمانداری شهرستان ساوجبلاغ، «روستای آردهه»، [۱]
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ایملک، «آردهه کجاست؟ (معرفی کامل و جامع آردهه کرج)»، [۲]
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ویکیپدیای فارسی، «آردهه»، [۳]
- ↑ سامانه قوانین و مقررات، «تصویبنامه در خصوص تقسیمات کشوری در شهرستان ساوجبلاغ»، ۱ آبان ۱۳۹۰، [۴]
- ↑ وبگاه روستای آردهه (آرشیو)، [۵]
- ↑ گلزار، «شهید نصرتالله آردهی»، [۶]
- ↑ یقظه شهید، «شهید رضا مفتاحی»، [۸]
- ↑ ویکیشهید، «منصور مفتحی»، [۹]
- ↑ ویکیشهید، «گودرز مفاخری»، [۱۰]