کلوان (کرج)
کَلوان (به انگلیسی: Kalvan) روستایی کوهستانی و خوشآبوهوا از توابع بخش آسارا در شهرستان کرج، استان البرز است. این روستا در حاشیه جاده کرج-چالوس و میان دو قله مرتفع ناز و کهار واقع شده است. کلوان به دلیل طبیعت بکر، باغهای گیلاس و سیب، و رودخانههای پرآب، یکی از مقاصد محبوب طبیعتگردی در نزدیکی کرج و تهران محسوب میشود.[۱]
وجه تسمیه
نام «کلوان» در گویش محلی از دو بخش «کل» (به معنای بلند و رفیع) و «وان» (پسوند مکان) تشکیل شده است که به معنای «جایگاه بلند» یا «بلندی» میباشد. دلیل این نامگذاری، موقعیت جغرافیایی روستا است که نسبت به روستاهای همجوار خود در ارتفاع بالاتری قرار گرفته است.[۲]
جغرافیا
روستای کلوان با وسعتی بیش از ۱۰۰۰ هکتار در مسیر شمال غربی جاده چالوس واقع شده است. این روستا آخرین روستای محله «سیرا» محسوب میشود و با روستاهای آیگان، کلها، اویزر و لیلستان همسایه است.
موقعیت و ارتفاع
- **ارتفاع:** قرارگیری در ارتفاع بیش از ۲۱۰۰ متر موجب شده تا آبوهوای آن در بهار و تابستان خنک و دلپذیر، و در زمستان سرد و برفی باشد.
- **قلههای محدود کننده:** روستا میان دو قله بسیار مرتفع قرار دارد:
- قله کهار (کاهار): با ارتفاع بیش از ۴۰۰۰ متری، یکی از قلههای بلند البرز غربی است که مسیری از کلوان برای صعود به آن شروع میشود.
- قله ناز: با ارتفاع ۴۱۰۸ متر و مهمترین قله منطقه طالقان (بعد از شاه البرز ۴۰۸۹ متر)، این قله در شرق البرز غربی قرار دارد و از جنوب به دره چالوس و رودخانه کرج و از شمال به دره طالقان منتهی میشود.[۳]
آبهای جاری
روستای کلوان از نظر منابع آبی یکی از ثروتمندترین روستاهای منطقه است. دو رودخانه از میان روستا عبور میکنند:
- رودخانه کرج: یکی از اصلیترین منابع آبی منطقه که از کوههای جنوبی البرز سرچشمه میگیرد. آب این رودخانه برای شرب، کشاورزی و پرورش ماهی قزلآلا (حدود ۲۰۰ کیلوگرم سالانه) استفاده میشود.
- رودخانه دوم (شاخههای فرعی): منابع فرعی آب از ارتفاعات و چشمههای طبیعی کوههای اطراف (به ویژه از قلههای ناز و کهار) که فشار و حجم آبشان در فصول بهار و زمستان به قدری زیاد است که اهالی روستا مجبور به باز کردن تنظیمکنندهٔ فشار میشوند تا لولههای آبکشی از شدت فشار ترکی نشوند.
روستا نسبت به دیگر روستاهای منطقه سیرا (حدود ۵ روستا) دارای بیشترین منابع آبی است.[۴]
مردمشناسی
- **جمعیت:** بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت ثابت روستا حدود ۶۵۰ نفر (۲۵۰ خانوار) بوده است، هرچند در فصول گرم سال با حضور گردشگران و ویلاداران جمعیت شناور آن به میزان قابلتوجهی افزایش مییابد.
- **زبان و فرهنگ:** مردم کلوان به گویشی از زبان تاتی (نزدیک به لهجه کرجی و طالقانی) صحبت میکنند و از اقوام تاتزبان هستند.
- **اقتصاد:** شغل اصلی اهالی کشاورزی، باغداری (گیلاس، گردو، سیب، فندق) و دامداری است. همچنین به دلیل وجود منابع آبی غنی، پرورش ماهی قزلآلا نیز در این روستا رونق دارد. تعداد ۲ استخر پرورش ماهی کوچک در روستا فعالیت دارند.
جاذبههای گردشگری
طبیعت و باغها
- **باغهای بهاری:** کوچهباغهای سرسبز با درختان کهنسال گردو و گیلاس، بهویژه در فصل بهار (زمان شکوفهدهی) منظرهای چشمنواز ایجاد میکنند که هر گردشگری را عاشق خود میکند.
- **رودخانهها و آبشارها:** عبور دو رودخانه با جریان خروشان از میان روستا باعث سرسبزی همیشگی و اعتدال هوا شده است. آبشارهای کوچک در نقاط مختلف روستا و محدودهی آن نیز تشکیل میشوند.
آثار تاریخی و سنتی
روستای کلوان دارای آثار و جاذبههای تاریخی متعددی است:
- **حمام قدیمی کلوان:** بنایی تاریخی که شاهد قدمت سکونت انسان در این منطقه است.
- **آسیاب قدیمی:** بقایای آسیاب آبی که در گذشته برای آرد کردن گندم و دانههای دیگر استفاده میشده است و به عنوان نشانهای از فناوری سنتی کشاورزی باقی مانده است.
- **خانههای گلی و چوبی:** با وجود نوسازیهای اخیر، هنوز برخی خانههای قدیمی با سقفهای چوبی و ایوانهای سنتی (معماری بومی البرز) در روستا دیده میشوند. قدمت برخی از این خانهها به بیش از ۱۰۰ سال میرسد و نشاندهندهٔ شیوهٔ سنتی ساختوساز محلی است.[۵]
مناطق طبیعی شاخص
روستای کلوان دو منطقهٔ طبیعی کاملاً خاص دارد که از جاذبههای اصلی گردشگری آن محسوب میشوند:
- منطقه نوبند: پهنهٔ پوشش گیاهی خاصی است که در فصول مختلف سال، بهویژه در بهار و پاییز، زیبایی چشمنواز ایجاد میکند. این منطقه برای عکاسی و طبیعتگردی بسیار مناسب است.
- منطقه سپیدگل: یک منطقهٔ مرتفع و باز که در فصل بهار و تابستان، گلهای سفید رنگ (احتمالاً اقدام یا گلهای کوهی دیگر) در آن شکوفا میشوند و منظرهای باشکوه را خلق میکنند. این منطقه مقصد محبوب عکاسان و علاقهمندان طبیعت است.[۶]
کوهنوردی و فعالیتهای ورزشی
روستای کلوان یکی از نقاط شروع اصلی برای صعود به دو قلهٔ مهم است:
- صعود به قله کهار: با ارتفاع بیش از ۴۰۰۰ متر، این صعود عمدتاً برای کوهنوردان با تجربه مناسب است.
- صعود به قله ناز: با ارتفاع ۴۱۰۸ متر، این قله یکی از محبوبترین مقاصد کوهنوردی در منطقه طالقان است و از کلوان یا روستای سیرا شروع میشود.
دسترسی
برای رسیدن به کلوان باید از مسیر جاده چالوس (کرج به سمت شمال) حرکت کرد. مسیر دسترسی به شرح زیر است:
۱. وارد جاده چالوس شده، حدود ۴۰ کیلومتر طی میکنید و به روستای بیلقان میرسید. ۲. سپس به روستای سرودار وارد شوید. ۳. پس از ابتدای سد کرج، روستای پلخواب را رد کرده و ادامه دهید. ۴. در نقطهای به نام «سیرا» (حدود کیلومتر ۴۵ از کرج)، در سمت چپ جاده (مسیر فرعی روستاهای سیرا و آیگان) وارد شوید. ۵. پس از حدود ۷ تا ۹ کیلومتر رانندگی در جادهای کوهستانی و پرپیچوهم، به روستای کلوان میرسید.
- فاصله کل:** تقریباً ۴۵ تا ۵۵ کیلومتر از مرکز کرج
- مدت سفر:** حدود ۱ تا ۱/۲ ساعت[۷]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «روستای کلوان؛ تاریخچه و راههای دسترسی». مجله گردشگری مستربلیط.
- ↑ «کلوان؛ صاحب طبیعتی بکر و میزبانی زیبا برای مسافران». خبرگزاری مهر. ۲۲ اسفند ۱۳۹۰.
- ↑ «قله ناز و مسیرهای صعود». ویکیپدیا.
- ↑ «آبهای پرآب روستای کلوان». انصاف.
- ↑ «روستای کلوان البرز به همراه عکس و توضیحات». اینشاط.
- ↑ «جاذبههای گردشگری روستای کلوان». کوجارو.
- ↑ «مسیر کلوان به کرج و فاصله روی نقشه». کارناوال.