دهستان چندار: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''دهستان چندار''' یکی از دهستانهای [[بخش چندار]] در [[شهرستان ساوجبلاغ]] [[استان البرز]] است که در غرب [[کرج]] و در دامنههای جنوبی [[رشتهکوه البرز]] قرار دارد و مجموعهای از روستاهای تاریخی، کشاورزی و ییلاقی مانند [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، [[بانوصحرا]]، [[آردهه]]، [[فشند]]، [[ | '''دهستان چندار''' یکی از دهستانهای [[بخش چندار]] در [[شهرستان ساوجبلاغ]] [[استان البرز]] است که در غرب [[کرج]] و در دامنههای جنوبی [[رشتهکوه البرز]] قرار دارد و مجموعهای از روستاهای تاریخی، کشاورزی و ییلاقی مانند [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، [[بانوصحرا]]، [[آردهه]]، [[فشند]]، [[شنده]] و چند روستای دیگر را در بر میگیرد.<ref name="fa-wp">{{یادکرد وب |عنوان=دهستان چندار |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/دهستان_چندار |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |ناشر=بنیاد ویکیمدیا |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref><ref name="shish-chendar">{{یادکرد وب |عنوان=چندار ساوجبلاغ: راهنمای جامع بازدید از منطقهای خوشآبوهوا |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/َChendar4of78Savojbolagh |وبگاه=شیشدُنگ |ناشر=شیشدُنگ |تاریخ=۴ مه ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
== موقعیت و حدود == | == موقعیت و حدود == | ||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== تقسیمات کشوری == | == تقسیمات کشوری == | ||
دهستان چندار یکی از دهستانهای | دهستان چندار یکی از دهستانهای بخش چندار در [[شهرستان ساوجبلاغ]] است و همراه با دهستانهای دیگری مانند دهستان برغان، ساختار اداری این بخش را تشکیل میدهد.<ref name="fa-wp" /><ref name="tal-farhang">{{یادکرد وب |عنوان=استان البرز و روستاهای آن |نشانی=https://alishiri-naveh.blogfa.com/post/19 |وبگاه=فرهنگستان طالقان |ناشر=وبلاگ |تاریخ=۹ آذر ۱۳۸۹ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref>«دهستان چندار و روستای برغان موجب پیدایش چندار کرج شدهاند؛ این منطقهٔ گسترده از ادغام چندار و قلعهچندار شکل گرفته و امروزه بخشی از شهر [[کوهسار]] را در بر میگیرد»؛ این شهر بهعنوان مرکز خدماتی و اداری بخش چندار شناخته میشود.<ref name="irantourist-chendar">{{یادکرد وب |عنوان=چندار |نشانی=https://irantourist.blogfa.com/post/33/چندار |وبگاه=ایرانگردی |ناشر=ایرانگردی |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref><ref name="kouhsar-ig">{{یادکرد وب |عنوان=کوهسار بخش چندار |نشانی=https://www.instagram.com/kouhsar_karaj/ |وبگاه=اینستاگرام |ناشر=صفحهٔ کوهسار |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
== جمعیت == | == جمعیت == | ||
سرشماری ۱۳۸۵ جمعیت دهستان چندار را | سرشماری ۱۳۸۵ جمعیت دهستان چندار را ۱۲٬۱۱۰ نفر در ۳٬۵۳۷ خانوار ثبت کردهاست.<ref name="fa-wp" /> در سرشماری ۱۳۹۵، جمعیت روستاها بهصورت جداگانه منتشر شده و مجموع دهستان در منابع عمومی تازهسازی نشدهاست؛ با این حال، رشد ساختوساز و افزایش سکونت دائم و موقت در روستاهایی مانند [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، [[بانوصحرا]] و [[شنده]] نشان میدهد که جمعیت واقعی (بهویژه جمعیت شناور) این ناحیه افزایش یافتهاست.<ref name="dehgardi-kordan">{{یادکرد وب |عنوان=کردان |نشانی=https://dehgardi.ir/place/91661 |وبگاه=دهگردی |ناشر=دهگردی |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref><ref name="emelk-chendar">{{یادکرد وب |عنوان=چندار کرج و دیدنیهای بکر و جذاب آن |نشانی=https://emelk.biz/mag/چندار/ |وبگاه=ایملک |ناشر=ایملک |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
== زبان == | == زبان == | ||
زبان غالب در روستاهای دهستان چندار | زبان غالب در روستاهای دهستان چندار فارسی است؛ با اینحال، در برخی روستاها گویشهای محلی مانند [[گویش کرجی]] و گونههایی از [[زبان تاتی]] شنیده میشود و در برخی دیگر، بخشی از ساکنان به ترکی سخن میگویند.<ref name="fa-wp" /><ref name="shish-chendar" /><ref name="zavilla-chendar" /> در [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، گویش کرجی در کنار فارسی معیار رواج دارد.<ref name="kordan-fa">{{یادکرد وب |عنوان=کردان (ساوجبلاغ) |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/کردان_(ساوجبلاغ) |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |ناشر=بنیاد ویکیمدیا |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
== روستاها == | == روستاها == | ||
روستاهای دهستان چندار بر اساس تقسیمات کشوری، این روستاها هستند:<ref name="zavilla-chendar" /><ref name="emelk-chendar" /> | |||
* [[برغان]] | * [[برغان]] | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
== مرکز دهستان و شهر کوهسار == | == مرکز دهستان و شهر کوهسار == | ||
چندار (روستای قدیم) و قلعهچندار، هستهٔ اولیهای هستند که در کنار هم شهر | چندار (روستای قدیم) و قلعهچندار، هستهٔ اولیهای هستند که در کنار هم شهر [[کوهسار]] را شکل دادهاند.<ref name="irantourist-chendar" /> این شهر بهعنوان مرکز خدماتی و اداری بخش چندار عمل میکند و بسیاری از خدمات آموزشی، اداری و تجاری برای روستاهای دهستان در این شهر متمرکز شدهاست.<ref name="zavilla-chendar" /><ref name="kouhsar-ig" /> | ||
== تاریخ و آثار تاریخی == | == تاریخ و آثار تاریخی == | ||
'''امامزاده | '''[[امامزاده عبدالله صالح]]''' در روستای چندار یکی از مهمترین آثار تاریخی دهستان است. این بنا که متعلق به دورهٔ دودمان زند است گنبد مخروطی آجری دارد و موقعیت آن بر روی تپهای نسبتاً مرتفع است.<ref name="irantourist-chendar" /> | ||
همچنین | همچنین تپههای باستانی متعددی در نقاط مختلف چندار وجود دارد که نشانهای از استقرار و حضور حکومتها و قدرتها از هزارهٔ پنجم پیش از میلاد تا دورهٔ اسلامی در منطقه است.<ref name="zavilla-chendar" /> <ref name="safarmarket-savoj">{{یادکرد وب |عنوان=جاهای دیدنی ساوجبلاغ |نشانی=https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/karaj/savojbolagh-attractions |وبگاه=سفرمارکت |ناشر=سفرمارکت |تاریخ=۲۲ اوت ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
روستای [[بانوصحرا]]، بر طبق برخی از تحقیقات قدمتش به | روستای [[بانوصحرا]]، بر طبق برخی از تحقیقات قدمتش به دوران اشکانی بر میگردد و این روستا بهعنوان یکی از سکونتگاههای قدیمی بخش چندار شناخته میشود.<ref name="shish-bano">{{یادکرد وب |عنوان=بانو صحرا ساوجبلاغ: راهنمای جامع بازدید |نشانی=https://shishdong.com/blog/detail/BanoSahraof78Savojbolagh |وبگاه=شیشدُنگ |ناشر=شیشدُنگ |تاریخ=۱۲ ژانویه ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
== طبیعت و آبوهوا == | == طبیعت و آبوهوا == | ||
چندار یکی از نواحی | چندار یکی از نواحی خوشآبوهوای استان البرز است. این منطقه، «منطقهای با باغهای دیدنی، دشتهای آرام و هوای مطبوع» است که بسیاری از ساکنان تهران و کرج، برای تفریح و گذران اوقات فراغت به این منطقه سفر میکنند.<ref name="zavilla-chendar" /> | ||
چندار در کوهپایههای البرز قرار گرفته و روستاهای آن، بهویژه در شمال دهستان، دارای آبوهوای ییلاقی هستند. چندار «مسیر اتصال دشت ساوجبلاغ به کوهستان» است.<ref name="shish-chendar" /><ref name="emelk-shendeh">{{یادکرد وب |عنوان=شنده کجاست و چرا محبوب است؟ |نشانی=https://emelk.biz/mag/شنده/ |وبگاه=ایملک |ناشر=ایملک |تاریخ=۱ اکتبر ۲۰۲۲ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | چندار در کوهپایههای البرز قرار گرفته و روستاهای آن، بهویژه در شمال دهستان، دارای آبوهوای ییلاقی هستند. چندار «مسیر اتصال دشت ساوجبلاغ به کوهستان» است.<ref name="shish-chendar" /><ref name="emelk-shendeh">{{یادکرد وب |عنوان=شنده کجاست و چرا محبوب است؟ |نشانی=https://emelk.biz/mag/شنده/ |وبگاه=ایملک |ناشر=ایملک |تاریخ=۱ اکتبر ۲۰۲۲ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
== بافت ویلایی و توسعهٔ مسکونی == | == بافت ویلایی و توسعهٔ مسکونی == | ||
در دهههای اخیر، بهویژه در روستاهایی مانند [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، [[بانوصحرا]] و [[شنده (ساوجبلاغ)|شنده]]، توسعهٔ | در دهههای اخیر، بهویژه در روستاهایی مانند [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، [[بانوصحرا]] و [[شنده (ساوجبلاغ)|شنده]]، توسعهٔ شهرکهای ویلایی و ساختمانهای تفریحی افزایش یافتهاست.<ref name="jabama-villas">{{یادکرد وب |عنوان=بهترین شهرکهای ویلایی در کردان کرج کجاست؟ |نشانی=https://www.jabama.com/mag/get-to-know-the-best-kordan-areas-for-villa-towns |وبگاه=جاباما |ناشر=جاباما |تاریخ=۱۹ اکتبر ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref><ref name="vilaparadise-kordan">{{یادکرد وب |عنوان=کردان کجاست؟ معروفترین منطقه ویلایی ایران |نشانی=https://vilaparadise.com/where-is-kordan/ |وبگاه=ویلا پارادایس |ناشر=ویلا پارادایس |تاریخ=۲۰ فوریه ۲۰۲۶ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref>که همین نکته باعث افزایش ارزش زمین و گسترش ساختوساز مسکونی در چندار شده است و این منطقه یکی از نواحی مورد توجه سرمایهگذاران در حوزهٔ ویلا و باغویلااست.<ref name="zamiin-chendar">{{یادکرد وب |عنوان=قیمت زمین در چندار کردان |نشانی=https://www.zamiin.ir/area/چندار/ |وبگاه=زمین |ناشر=زمین |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
== جاذبههای گردشگری == | == جاذبههای گردشگری == | ||
دهستان چندار، بهویژه از طریق روستاهایی مانند [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، [[بانوصحرا]]، [[شنده (ساوجبلاغ)|شنده]] و [[فشند]]، یکی از محورهای مهم | دهستان چندار، بهویژه از طریق روستاهایی مانند [[کردان (ساوجبلاغ)|کردان]]، [[بانوصحرا]]، [[شنده (ساوجبلاغ)|شنده]] و [[فشند]]، یکی از محورهای مهم گردشگری در استان البرز است.<ref name="otaghak-attractions">{{یادکرد وب |عنوان=معرفی جاهای دیدنی کردان |نشانی=https://www.otaghak.com/blog/attraction-of-kordan/ |وبگاه=اتاقک |ناشر=اتاقک |تاریخ=۳ نوامبر ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref><ref name="eligasht-kordan">{{یادکرد وب |عنوان=جاهای دیدنی کردان |نشانی=https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/دیدنی-کردان/ |وبگاه=الی گشت |ناشر=الی گشت |تاریخ=۱۲ ژانویه ۲۰۲۵ |تاریخ بازبینی=۳ خرداد ۱۴۰۵ |زبان=فارسی}}</ref> | ||
لستسکند، [[فشند]] را روستایی ییلاقی با رودخانه، آبشار، چشمه و مناظر بکر معرفی میکند که در تعطیلات پذیرای گردشگران بسیاری است.<ref name="lastsecond-fashand" /> شیشدُنگ، [[بانوصحرا]] را «روستایی تاریخی با طبیعت بکر» میخواند که بهسبب آبوهوای مطبوع، تفرجگاهی آرام بهشمار میآید.<ref name="shish-bano" /> | لستسکند، [[فشند]] را روستایی ییلاقی با رودخانه، آبشار، چشمه و مناظر بکر معرفی میکند که در تعطیلات پذیرای گردشگران بسیاری است.<ref name="lastsecond-fashand" /> شیشدُنگ، [[بانوصحرا]] را «روستایی تاریخی با طبیعت بکر» میخواند که بهسبب آبوهوای مطبوع، تفرجگاهی آرام بهشمار میآید.<ref name="shish-bano" /> | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
== فعالیتهای صنعتی == | == فعالیتهای صنعتی == | ||
دهستان چندار عمدتاً ماهیتی روستایی–ییلاقی دارد و شهرک صنعتی بزرگی در خود دهستان مستقر | دهستان چندار عمدتاً ماهیتی روستایی–ییلاقی دارد و شهرک صنعتی بزرگی در خود دهستان مستقر نیست و تنها برخی کارگاهها و واحدهای کوچک تولیدی و خدماتی در حاشیهٔ روستاها و محورهای ارتباطی (بهویژه در نزدیکی شهر کوهسار و مسیر کردان) فعالیت میکنند که از نظر مقیاس، در حد صنایع کوچک و خدمات محلی هستند.<ref name="zamiin-chendar" /><ref name="emelk-chendar" /> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ ۱۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۵
دهستان چندار یکی از دهستانهای بخش چندار در شهرستان ساوجبلاغ استان البرز است که در غرب کرج و در دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز قرار دارد و مجموعهای از روستاهای تاریخی، کشاورزی و ییلاقی مانند کردان، بانوصحرا، آردهه، فشند، شنده و چند روستای دیگر را در بر میگیرد.[۱][۲]
موقعیت و حدود
چندار در غرب شهر کرج و در محدودهٔ شهرستان ساوجبلاغ قرار دارد.[۱] این دهستان از شمال به ارتفاعات البرز و مرزهای طالقان، از جنوب به هشتگرد و چهارباغ، از شرق به کلانشهر کرج و از غرب به شهر جدید هشتگرد محدود شدهاست.[۳][۲] چندار «وسیعترین ناحیهٔ محافظتشدهٔ استان البرز» است و باغها، دشتها و کوهپایههای آن عناصر اصلی سیمای طبیعی این ناحیه به شمار میآید.[۳]
تقسیمات کشوری
دهستان چندار یکی از دهستانهای بخش چندار در شهرستان ساوجبلاغ است و همراه با دهستانهای دیگری مانند دهستان برغان، ساختار اداری این بخش را تشکیل میدهد.[۱][۴]«دهستان چندار و روستای برغان موجب پیدایش چندار کرج شدهاند؛ این منطقهٔ گسترده از ادغام چندار و قلعهچندار شکل گرفته و امروزه بخشی از شهر کوهسار را در بر میگیرد»؛ این شهر بهعنوان مرکز خدماتی و اداری بخش چندار شناخته میشود.[۵][۶]
جمعیت
سرشماری ۱۳۸۵ جمعیت دهستان چندار را ۱۲٬۱۱۰ نفر در ۳٬۵۳۷ خانوار ثبت کردهاست.[۱] در سرشماری ۱۳۹۵، جمعیت روستاها بهصورت جداگانه منتشر شده و مجموع دهستان در منابع عمومی تازهسازی نشدهاست؛ با این حال، رشد ساختوساز و افزایش سکونت دائم و موقت در روستاهایی مانند کردان، بانوصحرا و شنده نشان میدهد که جمعیت واقعی (بهویژه جمعیت شناور) این ناحیه افزایش یافتهاست.[۷][۸]
زبان
زبان غالب در روستاهای دهستان چندار فارسی است؛ با اینحال، در برخی روستاها گویشهای محلی مانند گویش کرجی و گونههایی از زبان تاتی شنیده میشود و در برخی دیگر، بخشی از ساکنان به ترکی سخن میگویند.[۱][۲][۳] در کردان، گویش کرجی در کنار فارسی معیار رواج دارد.[۹]
روستاها
روستاهای دهستان چندار بر اساس تقسیمات کشوری، این روستاها هستند:[۳][۸]
مرکز دهستان و شهر کوهسار
چندار (روستای قدیم) و قلعهچندار، هستهٔ اولیهای هستند که در کنار هم شهر کوهسار را شکل دادهاند.[۵] این شهر بهعنوان مرکز خدماتی و اداری بخش چندار عمل میکند و بسیاری از خدمات آموزشی، اداری و تجاری برای روستاهای دهستان در این شهر متمرکز شدهاست.[۳][۶]
تاریخ و آثار تاریخی
امامزاده عبدالله صالح در روستای چندار یکی از مهمترین آثار تاریخی دهستان است. این بنا که متعلق به دورهٔ دودمان زند است گنبد مخروطی آجری دارد و موقعیت آن بر روی تپهای نسبتاً مرتفع است.[۵]
همچنین تپههای باستانی متعددی در نقاط مختلف چندار وجود دارد که نشانهای از استقرار و حضور حکومتها و قدرتها از هزارهٔ پنجم پیش از میلاد تا دورهٔ اسلامی در منطقه است.[۳] [۱۳]
روستای بانوصحرا، بر طبق برخی از تحقیقات قدمتش به دوران اشکانی بر میگردد و این روستا بهعنوان یکی از سکونتگاههای قدیمی بخش چندار شناخته میشود.[۱۴]
طبیعت و آبوهوا
چندار یکی از نواحی خوشآبوهوای استان البرز است. این منطقه، «منطقهای با باغهای دیدنی، دشتهای آرام و هوای مطبوع» است که بسیاری از ساکنان تهران و کرج، برای تفریح و گذران اوقات فراغت به این منطقه سفر میکنند.[۳]
چندار در کوهپایههای البرز قرار گرفته و روستاهای آن، بهویژه در شمال دهستان، دارای آبوهوای ییلاقی هستند. چندار «مسیر اتصال دشت ساوجبلاغ به کوهستان» است.[۲][۱۵]
اقتصاد و معیشت
معیشت سنتی روستاهای دهستان چندار بر کشاورزی، باغداری، دامداری و تا حدی زنبورداری استوار است.[۴][۲] در فشند، کشاورزی و دامداری اصلیترین فعالیتهای اقتصادی است و محصولاتی مانند آلبالو، گیلاس، گلابی، گندم و جو در باغها و مزارع این روستا تولید میشود.[۱۲]گردو، توت، انگور و دیگر محصولات باغی بخشی دیگر از اقتصاد روستایی را تشکیل میدهد.[۳][۲]
بافت ویلایی و توسعهٔ مسکونی
در دهههای اخیر، بهویژه در روستاهایی مانند کردان، بانوصحرا و شنده، توسعهٔ شهرکهای ویلایی و ساختمانهای تفریحی افزایش یافتهاست.[۱۶][۱۷]که همین نکته باعث افزایش ارزش زمین و گسترش ساختوساز مسکونی در چندار شده است و این منطقه یکی از نواحی مورد توجه سرمایهگذاران در حوزهٔ ویلا و باغویلااست.[۱۸]
جاذبههای گردشگری
دهستان چندار، بهویژه از طریق روستاهایی مانند کردان، بانوصحرا، شنده و فشند، یکی از محورهای مهم گردشگری در استان البرز است.[۱۹][۲۰]
لستسکند، فشند را روستایی ییلاقی با رودخانه، آبشار، چشمه و مناظر بکر معرفی میکند که در تعطیلات پذیرای گردشگران بسیاری است.[۱۲] شیشدُنگ، بانوصحرا را «روستایی تاریخی با طبیعت بکر» میخواند که بهسبب آبوهوای مطبوع، تفرجگاهی آرام بهشمار میآید.[۱۴]
سفرمارکت در معرفی جاذبههای ساوجبلاغ، از کردان بهعنوان یکی از خاصترین روستاهای شهرستان یاد میکند که شهرت و اهمیت ویژهای در میان مقاصد تفریحی منطقه دارد.[۱۳]
فعالیتهای صنعتی
دهستان چندار عمدتاً ماهیتی روستایی–ییلاقی دارد و شهرک صنعتی بزرگی در خود دهستان مستقر نیست و تنها برخی کارگاهها و واحدهای کوچک تولیدی و خدماتی در حاشیهٔ روستاها و محورهای ارتباطی (بهویژه در نزدیکی شهر کوهسار و مسیر کردان) فعالیت میکنند که از نظر مقیاس، در حد صنایع کوچک و خدمات محلی هستند.[۱۸][۸]
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ دهستان چندار. در: ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. بنیاد ویکیمدیا. دهستان چندار
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ چندار ساوجبلاغ: راهنمای جامع بازدید از منطقهای خوشآبوهوا. در: شیشدُنگ. شیشدُنگ. ۴ مه ۲۰۲۳. چندار ساوجبلاغ: راهنمای جامع بازدید از منطقهای خوشآبوهوا
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ آشنایی با چندار کرج. در: زاویلا. زاویلا. ۴ مه ۲۰۲۳. آشنایی با چندار کرج
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ استان البرز و روستاهای آن. در: فرهنگستان طالقان. وبلاگ. ۹ آذر ۱۳۸۹. استان البرز و روستاهای آن
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ چندار. در: ایرانگردی. ایرانگردی. چندار
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ کوهسار بخش چندار. در: اینستاگرام. صفحهٔ کوهسار. کوهسار بخش چندار
- ↑ کردان. در: دهگردی. دهگردی. کردان
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ چندار کرج و دیدنیهای بکر و جذاب آن. در: ایملک. ایملک. چندار کرج و دیدنیهای بکر و جذاب آن
- ↑ کردان (ساوجبلاغ). در: ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. بنیاد ویکیمدیا. کردان (ساوجبلاغ)
- ↑ لیست روستاهای دهستان چندار شهرستان ساوجبلاغ. در: روستامپ. روستامپ. لیست روستاهای دهستان چندار شهرستان ساوجبلاغ
- ↑ دهستان چندار، روستای آردهه. در: نقشههای جاماسپ. جاماسپ. دهستان چندار، روستای آردهه
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ روستای فشند ساوجبلاغ. در: لستسکند. لستسکند. ۷ مه ۲۰۲۱. روستای فشند ساوجبلاغ
- ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ جاهای دیدنی ساوجبلاغ. در: سفرمارکت. سفرمارکت. ۲۲ اوت ۲۰۲۳. جاهای دیدنی ساوجبلاغ
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ بانو صحرا ساوجبلاغ: راهنمای جامع بازدید. در: شیشدُنگ. شیشدُنگ. ۱۲ ژانویه ۲۰۲۵. بانو صحرا ساوجبلاغ: راهنمای جامع بازدید
- ↑ شنده کجاست و چرا محبوب است؟. در: ایملک. ایملک. ۱ اکتبر ۲۰۲۲. شنده کجاست و چرا محبوب است؟
- ↑ بهترین شهرکهای ویلایی در کردان کرج کجاست؟. در: جاباما. جاباما. ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳. بهترین شهرکهای ویلایی در کردان کرج کجاست؟
- ↑ کردان کجاست؟ معروفترین منطقه ویلایی ایران. در: ویلا پارادایس. ویلا پارادایس. ۲۰ فوریه ۲۰۲۶. کردان کجاست؟ معروفترین منطقه ویلایی ایران
- ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ قیمت زمین در چندار کردان. در: زمین. زمین. قیمت زمین در چندار کردان
- ↑ معرفی جاهای دیدنی کردان. در: اتاقک. اتاقک. ۳ نوامبر ۲۰۲۴. معرفی جاهای دیدنی کردان
- ↑ جاهای دیدنی کردان. در: الی گشت. الی گشت. ۱۲ ژانویه ۲۰۲۵. جاهای دیدنی کردان