روستای نجم‌آباد

نجم‌آباد (به فارسی باستان: ستارهٔ آباد) روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نظرآباد در استان البرز ایران و مرکز دهستان نجم‌آباد است. این روستا با قدمت ۱۵۰۰ ساله، بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین روستای مسکونی شهرستان نظرآباد و یکی از دهستان‌های بزرگ استان البرز به‌شمار می‌رود. نجم‌آباد با دارابودن امامزاده چهل دختر، کویر نجم‌آباد، غار نمکی نجم‌آباد، خاک حاصلخیز و فرهیختگان برجسته، یکی از روستاهای شناخته‌شده در غرب استان البرز است.

موقعیت جغرافیایی

روستای نجم‌آباد به‌عنوان مرکز دهستان نجم‌آباد واقع در جنوب غربی شهرستان نظرآباد قرار دارد که از شمال به نظرآباد، از جنوب به شهرستان اشتهارد، از غرب به دشت قزوین و از شرق به بخش تنکمان محدود است. نجم‌آباد در طول جغرافیایی ۵۰ درجه و ۳۰ دقیقه و ۲۰ ثانیه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۵۰ دقیقه و ۴۳ ثانیه قرار دارد. این روستا در فاصلهٔ ۱۰۸ کیلومتری تهران، ۵۶ کیلومتری کرج و ۴۸ کیلومتری مرکز شهرستان نظرآباد واقع شده است.

دسترسی

برای رسیدن به روستای نجم‌آباد از تهران، بهترین مسیر استفاده از اتوبان تهران-کرج و سپس خروجی‌های مربوط به نظرآباد یا هشتگرد است. از کرج، دو مسیر اصلی وجود دارد: از طریق جاده ماهدشت و سپس نظرآباد، یا از طریق هشتگرد و جاده‌های منتهی به نظرآباد و ادامهٔ مسیر به سمت جنوب غربی.

تاریخچه و قدمت

پیشینهٔ تاریخی

نجم‌آباد با قدمت ۱۵۰۰ ساله، یکی از کهن‌ترین سکونتگاه‌های استان البرز است. کهن‌ترین سند مکتوب متعلق به این روستای تاریخی در کتاب نزهة‌القلوب نوشتهٔ حمدالله مستوفی قزوینی است که در سال ۷۴۰ هجری قمری تألیف شده است. در این کتاب تاریخی، روستای نجم‌آباد به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین روستاهای ساوجبلاغ توصیف شده است. براساس این سند، ساوجبلاغ در عهد سلجوقیان جزء ری بوده و به دارالخلافهٔ آن دیار مالیات می‌پرداخته و در عصر حکومت مغولان از آن ملک جدا شده است.

نقش تاریخی

نجم‌آباد تا چهل سال پیش مرکز دهستانی بوده و نظرآباد از توابع آن به‌شمار می‌رفته است. در گذشتهٔ نه‌چندان دور، حوزهٔ علمیه‌ای در این روستا برقرار بود و علمایی مانند آیت‌الله شیخ هادی نجم‌آبادی، آیت‌الله شیخ ابوالحسن نجم‌آبادی و شیخ محمدباقر نجم‌آبادی را در دامان خود پرورش داده است.

جمعیت و بافت انسانی

براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت نجم‌آباد ۳۷۵۷ نفر (۱۰۵۸ خانوار) بوده است. نجم‌آباد بزرگ‌ترین روستای شهرستان نظرآباد است و دارای وسعت ۱۵۰ هکتار می‌باشد. آب‌وهوای روستا نسبتاً معتدل و در عین حال کویری گرم و خشک است و علت آن وجود کوه‌های حلقه‌دره در جنوب و قرارگیری در ناحیهٔ نیمه‌بیابانی است.

اقتصاد و کشاورزی

نجم‌آباد در جلگهٔ معتدل خوش‌آب‌وهوایی واقع شده، به‌طوری که خاک آن برای کشاورزی بسیار مناسب است. روستای نجم‌آباد با ۱۸ مزرعه و ۴۲۰۰ هکتار زمین قابل کشت، قطب تولید گندم غرب استان البرز است و از نظر تولید گندم در شهرستان نظرآباد و ساوجبلاغ در ردیف اول قرار دارد. دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی نیز در کتاب حماسه کویر از گندم این روستا سخن گفته و کیفیت آن را مرغوب دانسته است. انگور و هندوانهٔ این منطقه بسیار معروف است و شغل اصلی اهالی زراعت، گله‌داری، تولید محصولات لبنی و کشت سبزیجات و صیفی‌جات است.

جاذبه‌های گردشگری

امامزاده چهل دختر

امامزاده چهل دختر (یا چهل اختر) این زیارتگاه در چهار کیلومتری شرق روستای نجم‌آباد در منطقه‌ای مسطح و در دشت واقع است. این بقعه به‌صورت بنای منفرد، فاقد گلدسته و دارای گورستانی عمومی است. تاریخ ساخت این بنای قدیمی به قرن هشتم هجری قمری می‌رسد، اگرچه طی زمان، بسیاری از نقاط آن مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و این تعمیرات تا قرن ۱۲ هجری قمری نیز ادامه یافته است. این امامزاده یکی از بناهای آرامگاهی ارزشمند تاریخی فرهنگی شهرستان نظرآباد به‌شمار می‌رود و روزانه تعداد زیادی زائر را به سوی خود جلب می‌کند. این بنا در فهرست آثار میراث فرهنگی کشور ثبت شده است، اگرچه طی سال‌های اخیر توجه کمتری به حفظ و نگهداری آن شده است.

کویر نجم‌آباد

کویر نجم‌آباد منطقه‌ای بکر و زیبا در جنوب غربی شهرستان نظرآباد و شمال شرقی بویین‌زهرا واقع است. بیابانی است که حدود ۳۰ کیلومتر عرض و ۳۰ کیلومتر طول دارد و در فصل بهار به تالاب پرآبی تبدیل می‌شود و در تابستان منطقه‌ای نیمه‌کویری به‌حساب می‌آید. رودخانه‌های فصلی زیادی در این بیابان جاری است. این منطقه کویری به دلیل وجود حیواناتی نظیر آهو، غزال و مار از طرف محیط‌زیست، منطقهٔ محفاظت‌شده اعلام شده است.

غار نمکی

غار نمکی چند میلیون ساله محصور در جنوب نجم‌آباد، در محیطی کاملاً فرسایشی و کویری قرار دارد. طول غار در حدود ۳۵۰ متر است و دارای ۳ دهانهٔ ورودی می‌باشد. در داخل تالارهای غار، قندیل‌های نمکی بسیار زیبایی پدید آمده است که مناظر بدیع و بی‌نظیری را رقم زده‌اند. در ابتدای ورودی غار، جویی از نمک جریان دارد.

رودخانهٔ فصلی

رودخانهٔ فصلی در جنوب روستا جاری است که از کوه‌های کردان سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسافتی در نزدیکی شهر اشتهارد با رودخانه شور ادغام و در نهایت به دریاچه نمک ریخته می‌شود.

فرهیختگان برجسته

روستای نجم‌آباد فرهیختگان بزرگی را در دامان خود پرورش داده است. خاندان اهل علم نجم آبادی اصالتا اهل این روستا هستند. برخی از فرهیختگان این روستا عبارتند از:

دکتر محمود نجم‌آبادی

دکتر محمود نجم‌آبادی (۱۲۸۲–۱۳۷۹ هجری خورشیدی)، طبیب، نویسنده، مترجم، استاد دانشگاه، روزنامه‌نگار، محقق و مورخ ایران در عرصهٔ پزشکی که به پدر تاریخ پزشکی ایران معروف است. کتاب او تاریخ طب در ایران به‌عنوان یکی از صد کتاب ماندگار قرن توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزیده شده است. مؤلفات دکتر نجم‌آبادی به زبان فارسی ۳۵ جلد است.

مصطفی نجمی

مصطفی نجمی، نقاش برجستهٔ معاصر و شاگرد کمال‌الملک که برخواسته از همین روستا است.

گلزار شهدا و شهدای نجم‌آباد

روستای نجم‌آباد دارای گلزار شهدای بهشت زینب (س) است و در هشت سال دفاع مقدس، مردم این روستا دعوت امام خمینی (ره) را لبیک گفتند و در جبهه‌های حق علیه باطل حضور فعال داشتند که ۳۹ شهید گرانقدر را نثار جمهوری اسلامی ایران کردند. از جمله شهدای این روستا می‌توان به شهید هوشنگ رادپور (فرزند علی وردی، متولد ۱۹ دی ۱۳۴۷، به‌شهادت‌رسیده در عملیات بیت‌المقدس ۲ در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۶۶) اشاره کرد که پدرش علی وردی رادپور نیز به‌شهادت رسیده است.