روستای نجمآباد: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''نجمآباد''' (به فارسی باستان: ''ستارهٔ آباد'') روستایی از توابع بخش مرکزی [[شهرستان نظرآباد]] در [[استان البرز]] ایران و مرکز [[دهستان نجمآباد]] است.<ref name="wp-najm">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%AC%D9%85%E2%80%8C%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF_(%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF) |عنوان=نجمآباد (نظرآباد) |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این روستا با قدمت ۱۵۰۰ ساله، بزرگترین و قدیمیترین روستای مسکونی [[شهرستان نظرآباد]] و یکی از دهستانهای بزرگ [[استان البرز]] بهشمار میرود.<ref name="wp-najm" /><ref name="tripyar">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.tripyar.com/iran/البرز/نظرآباد/گردشگری/نجم-آباد |عنوان=روستای نجمآباد البرز |وبگاه=TripYar |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> نجمآباد با دارابودن [[امامزاده چهل دختر]]، [[کویر نجمآباد]]، [[غار نمکی نجمآباد]]، خاک حاصلخیز و فرهیختگان برجسته، یکی از روستاهای شناختهشده در غرب [[استان البرز]] است.<ref name="montazaran">{{یادکرد وب |نشانی=https://montazerannajm.rozblog.com/post/13 |عنوان=درباره روستای نجمآباد |وبگاه=منتظران |تاریخ=۵ ژوئن ۲۰۱۲ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | '''نجمآباد''' (به فارسی باستان: ''ستارهٔ آباد'') روستایی از توابع بخش مرکزی [[شهرستان نظرآباد]] در [[استان البرز]] ایران و مرکز [[دهستان نجمآباد]] است.<ref name="wp-najm">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%AC%D9%85%E2%80%8C%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF_(%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF) |عنوان=نجمآباد (نظرآباد) |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این روستا با قدمت ۱۵۰۰ ساله، بزرگترین و قدیمیترین روستای مسکونی [[شهرستان نظرآباد]] و یکی از دهستانهای بزرگ [[استان البرز]] بهشمار میرود.<ref name="wp-najm" /><ref name="tripyar">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.tripyar.com/iran/البرز/نظرآباد/گردشگری/نجم-آباد |عنوان=روستای نجمآباد البرز |وبگاه=TripYar |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> نجمآباد با دارابودن [[امامزاده چهل دختر]]، [[کویر نجمآباد]]، [[غار نمکی نجمآباد]]، خاک حاصلخیز و فرهیختگان برجسته، یکی از روستاهای شناختهشده در غرب [[استان البرز]] است.<ref name="montazaran">{{یادکرد وب |نشانی=https://montazerannajm.rozblog.com/post/13 |عنوان=درباره روستای نجمآباد |وبگاه=منتظران |تاریخ=۵ ژوئن ۲۰۱۲ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== موقعیت جغرافیایی == | |||
روستای نجمآباد بهعنوان مرکز [[دهستان نجمآباد]] واقع در جنوب غربی [[شهرستان نظرآباد]] قرار دارد که از شمال به [[نظرآباد]]، از جنوب به [[شهرستان اشتهارد]]، از غرب به دشت قزوین و از شرق به [[بخش تنکمان]] محدود است.<ref name="wp-najm" /> نجمآباد در طول جغرافیایی ۵۰ درجه و ۳۰ دقیقه و ۲۰ ثانیه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۵۰ دقیقه و ۴۳ ثانیه قرار دارد.<ref name="montazaran" /> این روستا در فاصلهٔ ۱۰۸ کیلومتری تهران، ۵۶ کیلومتری [[کرج]] و ۴۸ کیلومتری مرکز [[شهرستان نظرآباد]] واقع شده است.<ref name="wp-najm" /><ref name="montazaran" /> | روستای نجمآباد بهعنوان مرکز [[دهستان نجمآباد]] واقع در جنوب غربی [[شهرستان نظرآباد]] قرار دارد که از شمال به [[نظرآباد]]، از جنوب به [[شهرستان اشتهارد]]، از غرب به دشت قزوین و از شرق به [[بخش تنکمان]] محدود است.<ref name="wp-najm" /> نجمآباد در طول جغرافیایی ۵۰ درجه و ۳۰ دقیقه و ۲۰ ثانیه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۵۰ دقیقه و ۴۳ ثانیه قرار دارد.<ref name="montazaran" /> این روستا در فاصلهٔ ۱۰۸ کیلومتری تهران، ۵۶ کیلومتری [[کرج]] و ۴۸ کیلومتری مرکز [[شهرستان نظرآباد]] واقع شده است.<ref name="wp-najm" /><ref name="montazaran" /> | ||
== دسترسی== | |||
برای رسیدن به روستای نجمآباد از تهران، بهترین مسیر استفاده از [[اتوبان تهران-کرج]] و سپس خروجیهای مربوط به [[نظرآباد]] یا [[هشتگرد]] است.<ref name="shishdong">{{یادکرد وب |نشانی=https://shishdong.com/locations/DehNajmAbad |عنوان=محله دهستان نجمآباد البرز غربی |وبگاه=شیش دنگ |تاریخ=۳۱ دسامبر ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> از [[کرج]]، دو مسیر اصلی وجود دارد: از طریق [[جاده ماهدشت]] و سپس [[نظرآباد]]، یا از طریق [[هشتگرد]] و جادههای منتهی به [[نظرآباد]] و ادامهٔ مسیر به سمت جنوب غربی.<ref name="shishdong" /> | |||
==تاریخچه و قدمت== | |||
=== پیشینهٔ تاریخی=== | |||
نجمآباد با قدمت ۱۵۰۰ ساله، یکی از کهنترین سکونتگاههای استان البرز است.<ref name="wp-najm" /><ref name="magiran">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.magiran.com/article/2360199 |عنوان=روستای ۱۵۰۰ ساله نجمآباد البرز، ستارهای خاموش |وبگاه=مگیران |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> کهنترین سند مکتوب متعلق به این روستای تاریخی در کتاب '''نزهةالقلوب''' نوشتهٔ حمدالله مستوفی قزوینی است که در سال ۷۴۰ هجری قمری تألیف شده است.<ref name="montazaran" /> در این کتاب تاریخی، روستای نجمآباد بهعنوان یکی از بزرگترین روستاهای [[ساوجبلاغ]] توصیف شده است.<ref name="montazaran" /> براساس این سند، ساوجبلاغ در عهد سلجوقیان جزء ری بوده و به دارالخلافهٔ آن دیار مالیات میپرداخته و در عصر حکومت مغولان از آن ملک جدا شده است.<ref name="montazaran" /> | نجمآباد با قدمت ۱۵۰۰ ساله، یکی از کهنترین سکونتگاههای استان البرز است.<ref name="wp-najm" /><ref name="magiran">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.magiran.com/article/2360199 |عنوان=روستای ۱۵۰۰ ساله نجمآباد البرز، ستارهای خاموش |وبگاه=مگیران |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> کهنترین سند مکتوب متعلق به این روستای تاریخی در کتاب '''نزهةالقلوب''' نوشتهٔ حمدالله مستوفی قزوینی است که در سال ۷۴۰ هجری قمری تألیف شده است.<ref name="montazaran" /> در این کتاب تاریخی، روستای نجمآباد بهعنوان یکی از بزرگترین روستاهای [[ساوجبلاغ]] توصیف شده است.<ref name="montazaran" /> براساس این سند، ساوجبلاغ در عهد سلجوقیان جزء ری بوده و به دارالخلافهٔ آن دیار مالیات میپرداخته و در عصر حکومت مغولان از آن ملک جدا شده است.<ref name="montazaran" /> | ||
=== نقش تاریخی=== | |||
نجمآباد تا چهل سال پیش مرکز دهستانی بوده و [[نظرآباد]] از توابع آن بهشمار میرفته است.<ref name="tripyar" /><ref name="montazaran" /> در گذشتهٔ نهچندان دور، حوزهٔ علمیهای در این روستا برقرار بود و علمایی مانند آیتالله شیخ هادی نجمآبادی، آیتالله شیخ ابوالحسن نجمآبادی و شیخ محمدباقر نجمآبادی را در دامان خود پرورش داده است.<ref name="montazaran" /> | نجمآباد تا چهل سال پیش مرکز دهستانی بوده و [[نظرآباد]] از توابع آن بهشمار میرفته است.<ref name="tripyar" /><ref name="montazaran" /> در گذشتهٔ نهچندان دور، حوزهٔ علمیهای در این روستا برقرار بود و علمایی مانند آیتالله شیخ هادی نجمآبادی، آیتالله شیخ ابوالحسن نجمآبادی و شیخ محمدباقر نجمآبادی را در دامان خود پرورش داده است.<ref name="montazaran" /> | ||
== جمعیت و بافت انسانی== | |||
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت نجمآباد ۳۷۵۷ نفر (۱۰۵۸ خانوار) بوده است.<ref name="wp-najm" /> نجمآباد بزرگترین روستای [[شهرستان نظرآباد]] است و دارای وسعت ۱۵۰ هکتار میباشد.<ref name="montazaran" /> آبوهوای روستا نسبتاً معتدل و در عین حال کویری گرم و خشک است و علت آن وجود کوههای حلقهدره در جنوب و قرارگیری در ناحیهٔ نیمهبیابانی است.<ref name="tripyar" /> | براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت نجمآباد ۳۷۵۷ نفر (۱۰۵۸ خانوار) بوده است.<ref name="wp-najm" /> نجمآباد بزرگترین روستای [[شهرستان نظرآباد]] است و دارای وسعت ۱۵۰ هکتار میباشد.<ref name="montazaran" /> آبوهوای روستا نسبتاً معتدل و در عین حال کویری گرم و خشک است و علت آن وجود کوههای حلقهدره در جنوب و قرارگیری در ناحیهٔ نیمهبیابانی است.<ref name="tripyar" /> | ||
== اقتصاد و کشاورزی== | |||
نجمآباد در جلگهٔ معتدل خوشآبوهوایی واقع شده، بهطوری که خاک آن برای کشاورزی بسیار مناسب است.<ref name="magiran" /> روستای نجمآباد با ۱۸ مزرعه و ۴۲۰۰ هکتار زمین قابل کشت، قطب تولید گندم غرب [[استان البرز]] است و از نظر تولید گندم در [[شهرستان نظرآباد]] و [[ساوجبلاغ]] در ردیف اول قرار دارد.<ref name="tripyar" /><ref name="magiran" /> دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی نیز در کتاب '''حماسه کویر''' از گندم این روستا سخن گفته و کیفیت آن را مرغوب دانسته است.<ref name="tripyar" /> انگور و هندوانهٔ این منطقه بسیار معروف است و شغل اصلی اهالی زراعت، گلهداری، تولید محصولات لبنی و کشت سبزیجات و صیفیجات است.<ref name="magiran" /> | نجمآباد در جلگهٔ معتدل خوشآبوهوایی واقع شده، بهطوری که خاک آن برای کشاورزی بسیار مناسب است.<ref name="magiran" /> روستای نجمآباد با ۱۸ مزرعه و ۴۲۰۰ هکتار زمین قابل کشت، قطب تولید گندم غرب [[استان البرز]] است و از نظر تولید گندم در [[شهرستان نظرآباد]] و [[ساوجبلاغ]] در ردیف اول قرار دارد.<ref name="tripyar" /><ref name="magiran" /> دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی نیز در کتاب '''حماسه کویر''' از گندم این روستا سخن گفته و کیفیت آن را مرغوب دانسته است.<ref name="tripyar" /> انگور و هندوانهٔ این منطقه بسیار معروف است و شغل اصلی اهالی زراعت، گلهداری، تولید محصولات لبنی و کشت سبزیجات و صیفیجات است.<ref name="magiran" /> | ||
== جاذبههای گردشگری== | |||
=== امامزاده چهل دختر=== | |||
'''امامزاده چهل دختر''' (یا '''چهل اختر''') این زیارتگاه در چهار کیلومتری شرق روستای نجمآباد در منطقهای مسطح و در دشت واقع است.<ref name="wp-najm" /><ref name="youtube-chaheldokht">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.youtube.com/watch?v=sMrT0wNUsw8 |عنوان=امامزاده چهل دختر |وبگاه=یوتیوب |تاریخ=۷ فوریه ۲۰۲۲ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این بقعه بهصورت بنای منفرد، فاقد گلدسته و دارای گورستانی عمومی است.<ref name="wp-najm" /> تاریخ ساخت این بنای قدیمی به قرن هشتم هجری قمری میرسد، اگرچه طی زمان، بسیاری از نقاط آن مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و این تعمیرات تا قرن ۱۲ هجری قمری نیز ادامه یافته است.<ref name="wp-najm" /><ref name="afkar-imamzadeh">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.afkarnews.com/بخش-البرز-127/508750-امامزاده-چهل-دختر |عنوان=امامزاده چهل دختر میراثی فراموششده در نظرآباد |وبگاه=افکارنیوز |تاریخ=۲۷ آوریل ۲۰۱۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این امامزاده یکی از بناهای آرامگاهی ارزشمند تاریخی فرهنگی [[شهرستان نظرآباد]] بهشمار میرود و روزانه تعداد زیادی زائر را به سوی خود جلب میکند.<ref name="wp-najm" /> این بنا در فهرست آثار میراث فرهنگی کشور ثبت شده است، اگرچه طی سالهای اخیر توجه کمتری به حفظ و نگهداری آن شده است.<ref name="afkar-imamzadeh" /> | '''امامزاده چهل دختر''' (یا '''چهل اختر''') این زیارتگاه در چهار کیلومتری شرق روستای نجمآباد در منطقهای مسطح و در دشت واقع است.<ref name="wp-najm" /><ref name="youtube-chaheldokht">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.youtube.com/watch?v=sMrT0wNUsw8 |عنوان=امامزاده چهل دختر |وبگاه=یوتیوب |تاریخ=۷ فوریه ۲۰۲۲ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این بقعه بهصورت بنای منفرد، فاقد گلدسته و دارای گورستانی عمومی است.<ref name="wp-najm" /> تاریخ ساخت این بنای قدیمی به قرن هشتم هجری قمری میرسد، اگرچه طی زمان، بسیاری از نقاط آن مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و این تعمیرات تا قرن ۱۲ هجری قمری نیز ادامه یافته است.<ref name="wp-najm" /><ref name="afkar-imamzadeh">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.afkarnews.com/بخش-البرز-127/508750-امامزاده-چهل-دختر |عنوان=امامزاده چهل دختر میراثی فراموششده در نظرآباد |وبگاه=افکارنیوز |تاریخ=۲۷ آوریل ۲۰۱۶ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> این امامزاده یکی از بناهای آرامگاهی ارزشمند تاریخی فرهنگی [[شهرستان نظرآباد]] بهشمار میرود و روزانه تعداد زیادی زائر را به سوی خود جلب میکند.<ref name="wp-najm" /> این بنا در فهرست آثار میراث فرهنگی کشور ثبت شده است، اگرچه طی سالهای اخیر توجه کمتری به حفظ و نگهداری آن شده است.<ref name="afkar-imamzadeh" /> | ||
=== کویر نجمآباد=== | |||
'''کویر نجمآباد''' منطقهای بکر و زیبا در جنوب غربی [[شهرستان نظرآباد]] و شمال شرقی بویینزهرا واقع است.<ref name="wp-najm" /> بیابانی است که حدود ۳۰ کیلومتر عرض و ۳۰ کیلومتر طول دارد و در فصل بهار به تالاب پرآبی تبدیل میشود و در تابستان منطقهای نیمهکویری بهحساب میآید.<ref name="wp-najm" /> رودخانههای فصلی زیادی در این بیابان جاری است.<ref name="wp-najm" /> این منطقه کویری به دلیل وجود حیواناتی نظیر آهو، غزال و مار از طرف محیطزیست، منطقهٔ محفاظتشده اعلام شده است.<ref name="wp-najm" /> | '''کویر نجمآباد''' منطقهای بکر و زیبا در جنوب غربی [[شهرستان نظرآباد]] و شمال شرقی بویینزهرا واقع است.<ref name="wp-najm" /> بیابانی است که حدود ۳۰ کیلومتر عرض و ۳۰ کیلومتر طول دارد و در فصل بهار به تالاب پرآبی تبدیل میشود و در تابستان منطقهای نیمهکویری بهحساب میآید.<ref name="wp-najm" /> رودخانههای فصلی زیادی در این بیابان جاری است.<ref name="wp-najm" /> این منطقه کویری به دلیل وجود حیواناتی نظیر آهو، غزال و مار از طرف محیطزیست، منطقهٔ محفاظتشده اعلام شده است.<ref name="wp-najm" /> | ||
=== غار نمکی=== | |||
'''غار نمکی''' چند میلیون ساله محصور در جنوب نجمآباد، در محیطی کاملاً فرسایشی و کویری قرار دارد.<ref name="wp-najm" /> طول غار در حدود ۳۵۰ متر است و دارای ۳ دهانهٔ ورودی میباشد.<ref name="wp-najm" /> در داخل تالارهای غار، قندیلهای نمکی بسیار زیبایی پدید آمده است که مناظر بدیع و بینظیری را رقم زدهاند.<ref name="wp-najm" /> در ابتدای ورودی غار، جویی از نمک جریان دارد.<ref name="wp-najm" /> | '''غار نمکی''' چند میلیون ساله محصور در جنوب نجمآباد، در محیطی کاملاً فرسایشی و کویری قرار دارد.<ref name="wp-najm" /> طول غار در حدود ۳۵۰ متر است و دارای ۳ دهانهٔ ورودی میباشد.<ref name="wp-najm" /> در داخل تالارهای غار، قندیلهای نمکی بسیار زیبایی پدید آمده است که مناظر بدیع و بینظیری را رقم زدهاند.<ref name="wp-najm" /> در ابتدای ورودی غار، جویی از نمک جریان دارد.<ref name="wp-najm" /> | ||
=== رودخانهٔ فصلی=== | |||
رودخانهٔ فصلی در جنوب روستا جاری است که از کوههای [[کردان]] سرچشمه میگیرد و پس از طی مسافتی در نزدیکی شهر [[اشتهارد]] با [[رودخانه شور]] ادغام و در نهایت به دریاچه نمک ریخته میشود.<ref name="wp-najm" /> | رودخانهٔ فصلی در جنوب روستا جاری است که از کوههای [[کردان]] سرچشمه میگیرد و پس از طی مسافتی در نزدیکی شهر [[اشتهارد]] با [[رودخانه شور]] ادغام و در نهایت به دریاچه نمک ریخته میشود.<ref name="wp-najm" /> | ||
== فرهیختگان برجسته== | |||
روستای نجمآباد فرهیختگان بزرگی را در دامان خود پرورش داده است | روستای نجمآباد فرهیختگان بزرگی را در دامان خود پرورش داده است. [[خاندان نجمآبادی| خاندان اهل علم نجم آبادی]] اصالتا اهل این روستا هستند. برخی از فرهیختگان این روستا عبارتند از:<ref name="tripyar" /> | ||
===دکتر محمود نجمآبادی=== | |||
'''دکتر محمود نجمآبادی''' (۱۲۸۲–۱۳۷۹ هجری خورشیدی)، طبیب، نویسنده، مترجم، استاد دانشگاه، روزنامهنگار، محقق و مورخ ایران در عرصهٔ پزشکی که به '''پدر تاریخ پزشکی ایران''' معروف است.<ref name="wp-mahmoud">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_%D9%86%D8%AC%D9%85%E2%80%8C%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C |عنوان=محمود نجمآبادی |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> کتاب او '''تاریخ طب در ایران''' بهعنوان یکی از صد کتاب ماندگار قرن توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزیده شده است.<ref name="aparat-mahmoud">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.aparat.com/v/wZV5L |عنوان=نگاهی به فعالیتها و آثار دکتر محمود نجمآبادی |وبگاه=آپارات |تاریخ=۲۰ آوریل ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> مؤلفات دکتر نجمآبادی به زبان فارسی ۳۵ جلد است.<ref name="tripyar" /> | '''دکتر محمود نجمآبادی''' (۱۲۸۲–۱۳۷۹ هجری خورشیدی)، طبیب، نویسنده، مترجم، استاد دانشگاه، روزنامهنگار، محقق و مورخ ایران در عرصهٔ پزشکی که به '''پدر تاریخ پزشکی ایران''' معروف است.<ref name="wp-mahmoud">{{یادکرد وب |نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF_%D9%86%D8%AC%D9%85%E2%80%8C%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C |عنوان=محمود نجمآبادی |وبگاه=ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> کتاب او '''تاریخ طب در ایران''' بهعنوان یکی از صد کتاب ماندگار قرن توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزیده شده است.<ref name="aparat-mahmoud">{{یادکرد وب |نشانی=https://www.aparat.com/v/wZV5L |عنوان=نگاهی به فعالیتها و آثار دکتر محمود نجمآبادی |وبگاه=آپارات |تاریخ=۲۰ آوریل ۲۰۲۴ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> مؤلفات دکتر نجمآبادی به زبان فارسی ۳۵ جلد است.<ref name="tripyar" /> | ||
=== مصطفی نجمی=== | |||
'''مصطفی نجمی'''، نقاش برجستهٔ معاصر و شاگرد کمالالملک که برخواسته از همین روستا است.<ref name="tripyar" /><ref name="montazaran" /> | '''مصطفی نجمی'''، نقاش برجستهٔ معاصر و شاگرد کمالالملک که برخواسته از همین روستا است.<ref name="tripyar" /><ref name="montazaran" /> | ||
== گلزار شهدا و شهدای نجمآباد== | |||
روستای نجمآباد دارای '''گلزار شهدای بهشت زینب (س)''' است و در هشت سال دفاع مقدس، مردم این روستا دعوت امام خمینی (ره) را لبیک گفتند و در جبهههای حق علیه باطل حضور فعال داشتند که ۳۹ شهید گرانقدر را نثار جمهوری اسلامی ایران کردند.<ref name="montazaran" /><ref name="defapress-yadvareh">{{یادکرد وب |نشانی=https://defapress.ir/fa/news/479471/ |عنوان=یادواره شهدای روستای «نجمآباد» نظرآباد برگزار میشود |وبگاه=دفاع پرس |تاریخ=۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> از جمله شهدای این روستا میتوان به '''شهید هوشنگ رادپور''' (فرزند علی وردی، متولد ۱۹ دی ۱۳۴۷، بهشهادترسیده در عملیات بیتالمقدس ۲ در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۶۶) اشاره کرد که پدرش علی وردی رادپور نیز بهشهادت رسیده است.<ref name="shahid-radpour">{{یادکرد وب |نشانی=https://shohadaealborz.blog.ir/1401/10/20/ |عنوان=شهید رادپور-هوشنگ |وبگاه=شهدای البرز |تاریخ=۸ ژانویه ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | روستای نجمآباد دارای '''گلزار شهدای بهشت زینب (س)''' است و در هشت سال دفاع مقدس، مردم این روستا دعوت امام خمینی (ره) را لبیک گفتند و در جبهههای حق علیه باطل حضور فعال داشتند که ۳۹ شهید گرانقدر را نثار جمهوری اسلامی ایران کردند.<ref name="montazaran" /><ref name="defapress-yadvareh">{{یادکرد وب |نشانی=https://defapress.ir/fa/news/479471/ |عنوان=یادواره شهدای روستای «نجمآباد» نظرآباد برگزار میشود |وبگاه=دفاع پرس |تاریخ=۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> از جمله شهدای این روستا میتوان به '''شهید هوشنگ رادپور''' (فرزند علی وردی، متولد ۱۹ دی ۱۳۴۷، بهشهادترسیده در عملیات بیتالمقدس ۲ در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۶۶) اشاره کرد که پدرش علی وردی رادپور نیز بهشهادت رسیده است.<ref name="shahid-radpour">{{یادکرد وب |نشانی=https://shohadaealborz.blog.ir/1401/10/20/ |عنوان=شهید رادپور-هوشنگ |وبگاه=شهدای البرز |تاریخ=۸ ژانویه ۲۰۲۳ |تاریخ بازبینی=۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵}}</ref> | ||
== پانویس== | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:روستاهای تاریخی استان البرز]] | |||
[[رده: روستاهای شهرستان نظرآباد]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۳
نجمآباد (به فارسی باستان: ستارهٔ آباد) روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نظرآباد در استان البرز ایران و مرکز دهستان نجمآباد است.[۱] این روستا با قدمت ۱۵۰۰ ساله، بزرگترین و قدیمیترین روستای مسکونی شهرستان نظرآباد و یکی از دهستانهای بزرگ استان البرز بهشمار میرود.[۱][۲] نجمآباد با دارابودن امامزاده چهل دختر، کویر نجمآباد، غار نمکی نجمآباد، خاک حاصلخیز و فرهیختگان برجسته، یکی از روستاهای شناختهشده در غرب استان البرز است.[۳]
موقعیت جغرافیایی
روستای نجمآباد بهعنوان مرکز دهستان نجمآباد واقع در جنوب غربی شهرستان نظرآباد قرار دارد که از شمال به نظرآباد، از جنوب به شهرستان اشتهارد، از غرب به دشت قزوین و از شرق به بخش تنکمان محدود است.[۱] نجمآباد در طول جغرافیایی ۵۰ درجه و ۳۰ دقیقه و ۲۰ ثانیه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۵۰ دقیقه و ۴۳ ثانیه قرار دارد.[۳] این روستا در فاصلهٔ ۱۰۸ کیلومتری تهران، ۵۶ کیلومتری کرج و ۴۸ کیلومتری مرکز شهرستان نظرآباد واقع شده است.[۱][۳]
دسترسی
برای رسیدن به روستای نجمآباد از تهران، بهترین مسیر استفاده از اتوبان تهران-کرج و سپس خروجیهای مربوط به نظرآباد یا هشتگرد است.[۴] از کرج، دو مسیر اصلی وجود دارد: از طریق جاده ماهدشت و سپس نظرآباد، یا از طریق هشتگرد و جادههای منتهی به نظرآباد و ادامهٔ مسیر به سمت جنوب غربی.[۴]
تاریخچه و قدمت
پیشینهٔ تاریخی
نجمآباد با قدمت ۱۵۰۰ ساله، یکی از کهنترین سکونتگاههای استان البرز است.[۱][۵] کهنترین سند مکتوب متعلق به این روستای تاریخی در کتاب نزهةالقلوب نوشتهٔ حمدالله مستوفی قزوینی است که در سال ۷۴۰ هجری قمری تألیف شده است.[۳] در این کتاب تاریخی، روستای نجمآباد بهعنوان یکی از بزرگترین روستاهای ساوجبلاغ توصیف شده است.[۳] براساس این سند، ساوجبلاغ در عهد سلجوقیان جزء ری بوده و به دارالخلافهٔ آن دیار مالیات میپرداخته و در عصر حکومت مغولان از آن ملک جدا شده است.[۳]
نقش تاریخی
نجمآباد تا چهل سال پیش مرکز دهستانی بوده و نظرآباد از توابع آن بهشمار میرفته است.[۲][۳] در گذشتهٔ نهچندان دور، حوزهٔ علمیهای در این روستا برقرار بود و علمایی مانند آیتالله شیخ هادی نجمآبادی، آیتالله شیخ ابوالحسن نجمآبادی و شیخ محمدباقر نجمآبادی را در دامان خود پرورش داده است.[۳]
جمعیت و بافت انسانی
براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت نجمآباد ۳۷۵۷ نفر (۱۰۵۸ خانوار) بوده است.[۱] نجمآباد بزرگترین روستای شهرستان نظرآباد است و دارای وسعت ۱۵۰ هکتار میباشد.[۳] آبوهوای روستا نسبتاً معتدل و در عین حال کویری گرم و خشک است و علت آن وجود کوههای حلقهدره در جنوب و قرارگیری در ناحیهٔ نیمهبیابانی است.[۲]
اقتصاد و کشاورزی
نجمآباد در جلگهٔ معتدل خوشآبوهوایی واقع شده، بهطوری که خاک آن برای کشاورزی بسیار مناسب است.[۵] روستای نجمآباد با ۱۸ مزرعه و ۴۲۰۰ هکتار زمین قابل کشت، قطب تولید گندم غرب استان البرز است و از نظر تولید گندم در شهرستان نظرآباد و ساوجبلاغ در ردیف اول قرار دارد.[۲][۵] دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی نیز در کتاب حماسه کویر از گندم این روستا سخن گفته و کیفیت آن را مرغوب دانسته است.[۲] انگور و هندوانهٔ این منطقه بسیار معروف است و شغل اصلی اهالی زراعت، گلهداری، تولید محصولات لبنی و کشت سبزیجات و صیفیجات است.[۵]
جاذبههای گردشگری
امامزاده چهل دختر
امامزاده چهل دختر (یا چهل اختر) این زیارتگاه در چهار کیلومتری شرق روستای نجمآباد در منطقهای مسطح و در دشت واقع است.[۱][۶] این بقعه بهصورت بنای منفرد، فاقد گلدسته و دارای گورستانی عمومی است.[۱] تاریخ ساخت این بنای قدیمی به قرن هشتم هجری قمری میرسد، اگرچه طی زمان، بسیاری از نقاط آن مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و این تعمیرات تا قرن ۱۲ هجری قمری نیز ادامه یافته است.[۱][۷] این امامزاده یکی از بناهای آرامگاهی ارزشمند تاریخی فرهنگی شهرستان نظرآباد بهشمار میرود و روزانه تعداد زیادی زائر را به سوی خود جلب میکند.[۱] این بنا در فهرست آثار میراث فرهنگی کشور ثبت شده است، اگرچه طی سالهای اخیر توجه کمتری به حفظ و نگهداری آن شده است.[۷]
کویر نجمآباد
کویر نجمآباد منطقهای بکر و زیبا در جنوب غربی شهرستان نظرآباد و شمال شرقی بویینزهرا واقع است.[۱] بیابانی است که حدود ۳۰ کیلومتر عرض و ۳۰ کیلومتر طول دارد و در فصل بهار به تالاب پرآبی تبدیل میشود و در تابستان منطقهای نیمهکویری بهحساب میآید.[۱] رودخانههای فصلی زیادی در این بیابان جاری است.[۱] این منطقه کویری به دلیل وجود حیواناتی نظیر آهو، غزال و مار از طرف محیطزیست، منطقهٔ محفاظتشده اعلام شده است.[۱]
غار نمکی
غار نمکی چند میلیون ساله محصور در جنوب نجمآباد، در محیطی کاملاً فرسایشی و کویری قرار دارد.[۱] طول غار در حدود ۳۵۰ متر است و دارای ۳ دهانهٔ ورودی میباشد.[۱] در داخل تالارهای غار، قندیلهای نمکی بسیار زیبایی پدید آمده است که مناظر بدیع و بینظیری را رقم زدهاند.[۱] در ابتدای ورودی غار، جویی از نمک جریان دارد.[۱]
رودخانهٔ فصلی
رودخانهٔ فصلی در جنوب روستا جاری است که از کوههای کردان سرچشمه میگیرد و پس از طی مسافتی در نزدیکی شهر اشتهارد با رودخانه شور ادغام و در نهایت به دریاچه نمک ریخته میشود.[۱]
فرهیختگان برجسته
روستای نجمآباد فرهیختگان بزرگی را در دامان خود پرورش داده است. خاندان اهل علم نجم آبادی اصالتا اهل این روستا هستند. برخی از فرهیختگان این روستا عبارتند از:[۲]
دکتر محمود نجمآبادی
دکتر محمود نجمآبادی (۱۲۸۲–۱۳۷۹ هجری خورشیدی)، طبیب، نویسنده، مترجم، استاد دانشگاه، روزنامهنگار، محقق و مورخ ایران در عرصهٔ پزشکی که به پدر تاریخ پزشکی ایران معروف است.[۸] کتاب او تاریخ طب در ایران بهعنوان یکی از صد کتاب ماندگار قرن توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزیده شده است.[۹] مؤلفات دکتر نجمآبادی به زبان فارسی ۳۵ جلد است.[۲]
مصطفی نجمی
مصطفی نجمی، نقاش برجستهٔ معاصر و شاگرد کمالالملک که برخواسته از همین روستا است.[۲][۳]
گلزار شهدا و شهدای نجمآباد
روستای نجمآباد دارای گلزار شهدای بهشت زینب (س) است و در هشت سال دفاع مقدس، مردم این روستا دعوت امام خمینی (ره) را لبیک گفتند و در جبهههای حق علیه باطل حضور فعال داشتند که ۳۹ شهید گرانقدر را نثار جمهوری اسلامی ایران کردند.[۳][۱۰] از جمله شهدای این روستا میتوان به شهید هوشنگ رادپور (فرزند علی وردی، متولد ۱۹ دی ۱۳۴۷، بهشهادترسیده در عملیات بیتالمقدس ۲ در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۶۶) اشاره کرد که پدرش علی وردی رادپور نیز بهشهادت رسیده است.[۱۱]
پانویس
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ ۱٫۱۷ ۱٫۱۸ نجمآباد (نظرآباد). در: ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. نجمآباد (نظرآباد)
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ روستای نجمآباد البرز. در: TripYar. روستای نجمآباد البرز
- ↑ ۳٫۰۰ ۳٫۰۱ ۳٫۰۲ ۳٫۰۳ ۳٫۰۴ ۳٫۰۵ ۳٫۰۶ ۳٫۰۷ ۳٫۰۸ ۳٫۰۹ ۳٫۱۰ درباره روستای نجمآباد. در: منتظران. ۵ ژوئن ۲۰۱۲. درباره روستای نجمآباد
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ محله دهستان نجمآباد البرز غربی. در: شیش دنگ. ۳۱ دسامبر ۲۰۲۳. محله دهستان نجمآباد البرز غربی
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ روستای ۱۵۰۰ ساله نجمآباد البرز، ستارهای خاموش. در: مگیران. روستای ۱۵۰۰ ساله نجمآباد البرز، ستارهای خاموش
- ↑ امامزاده چهل دختر. در: یوتیوب. ۷ فوریه ۲۰۲۲. امامزاده چهل دختر
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ امامزاده چهل دختر میراثی فراموششده در نظرآباد. در: افکارنیوز. ۲۷ آوریل ۲۰۱۶. امامزاده چهل دختر میراثی فراموششده در نظرآباد
- ↑ محمود نجمآبادی. در: ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. محمود نجمآبادی
- ↑ نگاهی به فعالیتها و آثار دکتر محمود نجمآبادی. در: آپارات. ۲۰ آوریل ۲۰۲۴. نگاهی به فعالیتها و آثار دکتر محمود نجمآبادی
- ↑ یادواره شهدای روستای «نجمآباد» نظرآباد برگزار میشود. در: دفاع پرس. ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱. یادواره شهدای روستای «نجمآباد» نظرآباد برگزار میشود
- ↑ شهید رادپور-هوشنگ. در: شهدای البرز. ۸ ژانویه ۲۰۲۳. شهید رادپور-هوشنگ