دهستان هیو

دهستان هیودهستانکشورایراناستانالبرز

دهستان هیو دهستانی در بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ، استان البرز در ایران است. این دهستان در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۶۶ به‌موجب تصویب‌نامه هیئت وزیران ایجاد شد و مرکز آن روستای هیو تعیین گردید.

تاریخچه و تأسیس

دهستان هیو در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۶۶ به‌موجب تصویب‌نامه هیئت وزیران (جلسه مورخ ۱۳۶۶/۴/۱۰) و بنا به پیشنهاد شماره ۵۳/۵/۱/۴۱ مورخ ۲۸/۱۲/۶۵ وزارت کشور، به استناد ماده ۱۳ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب تیر ماه سال ۱۳۶۲ مجلس شورای اسلامی ایجاد گردید.

در این تصویب‌نامه، دهستان هیو به مرکزیت روستای هیو مشتمل بر ۱۳ روستا، مزرعه و مکان به شرح زیر تعیین شد:

۱. چمبورک ۲. خور ۳. سایت مخابرات آبیک ۴. سفیدارک ۵. شلمراز ۶. عرب‌آباد کوه ۷. فشند ۸. کارخانه سیپورکس ۹. معدن اسکنان ۱۰. معدن آیینه‌گردان ۱۱. معدن چالدره ۱۲. مکول‌آباد ۱۳. هیو

موقعیت جغرافیایی

دهستان هیو در بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ، در غرب استان البرز واقع شده است. این دهستان از شمال به کوه‌های البرز و سد طالقان، از شرق به روستای شلمزار، از جنوب به دشت‌های پایین‌دست و از غرب به مناطق مرزی استان قزوین محدود می‌شود.

نزدیک‌ترین شهرها به این دهستان، هشتگرد و نظرآباد از استان البرز و شهر آبیک از استان قزوین هستند.

تقسیمات کشوری

بر اساس تقسیمات کشوری، دهستان هیو در بخش مرکزی شهرستان ساوجبلاغ قرار دارد. این دهستان شامل چندین روستا است که مهم‌ترین آن‌ها روستای هیو می‌باشد.

جمعیت

بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت دهستان هیو ۱۴٬۳۵۲ نفر (۳٬۹۹۲ خانوار) بوده است. در گزارش‌های جدیدتر، جمعیت روستای هیو حدود ۹٬۰۰۰ نفر تخمین زده شده است.

تاریخچه روستا

روستای هیو و دهستان مربوط به آن، قدمتی بیش از ۲٬۰۰۰ سال دارند و بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی، از جمله گورستان‌ها و نمونه‌های سفالی کشف‌شده، قدمت این منطقه به دوره تاریخی آهن ۳ می‌رسد.

این منطقه در گذشته‌های دور به نام‌های مختلفی شناخته می‌شد، از جمله «هوریاوین» به معنای سرزمین مردمان آریایی و «هیوین»، که امروزه به نام هیو شناخته می‌شود.

اهالی هیو در ابتدا در محدودهٔ شمالی (محل سکونت فعلی) در کنار امامزاده موسی به نام سیراب سکونت داشتند که بعدها به پایین‌تر مهاجرت کردند.

جاذبه‌های گردشگری

دهستان هیو به‌دلیل طبیعت بکر، آب‌وهوای خنک کوهستانی و جاذبه‌های تاریخی، به یکی از مقاصد گردشگری استان البرز تبدیل شده است.

جاذبه‌های طبیعی

• منطقه گردشگری سیراب: با چشمه‌های زلال، آب‌وهوای خنک کوهستانی و چشم‌اندازهای بکر که در انتهای روستا و در ارتفاعات قرار دارد و به‌عنوان ییلاق منطقه شناخته می‌شود.
• قله آسمان کوه: با ارتفاع ۲٬۷۸۰ متر از سطح دریا، از آخرین قله‌های غربی رشته‌کوه آب‌بخشان کاهار که از سه جبهه قابل صعود است: جبهه جنوبی (روستای شلمزار)، جبهه شمال غربی (روستای ابراهیم‌آباد) و جبهه شمالی (گردنه جاده قدیم طالقان).
• قله پادشاه‌نشین (شاه‌نشین): از قلل مرتفع منطقه که آب موجود در غار هیو در دره واسوار را تأمین می‌کند.
• غار هیو: غاری زیبا و بکر در شمال غربی روستا و در دامنه کوه و دره تفریحی واسوار که دسترسی به آن نیازمند پیاده‌روی و بالا رفتن از تپه‌ای نسبتاً شیب‌دار است.علاوه بر موارد فوق، رودخانه‌ای که از میان روستای هیو می‌گذرد و هم‌چنین جنگل‌های اطراف روستا بخشی از جاذبه‌های طبیعی این دهستان هست.

جاذبه‌های ورزشی و تفریحی

• سایت پروازی هیو (پاراگلایدر): واقع در ارتفاعات غرب شهرک هیو، در دهستان هیو، دو کیلومتری غرب شهرک هیو. این سایت یکی از مکان‌های پروازی استان البرز است که برای علاقه‌مندان به پاراگلایدر و ورزش‌های هوایی جذابیت دارد.

جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی

• امامزاده موسی (ع): از زیارتگاه‌های مهم منطقه در ارتفاعات البرز که با فضای معنوی و چشم‌انداز آرام‌بخش خود، مقصدی محبوب برای گردشگری مذهبی است.
• حمام تاریخی هیو: از آثار تاریخی باقی‌مانده از دوران قاجار که به‌عنوان یکی از بناهای تاریخی روستا بار دیگر در کانون توجه گردشگران فرهنگی قرار گرفته است.
• آسیاب حاج رحیم: از بناهای مهم و تاریخی روستای هیو که در قلب و مرکز روستا قرار دارد و تا چندی پیش نیز کاربرد داشته است.
• هشت آسیاب و آسیاب حضرت عباس: از آسیاب‌های قدیمی هیو که در گذشته برای تهیه آرد مورد استفاده قرار می‌گرفتند و نشان از قدمت و پیشینه کشاورزی در این منطقه دارند.
• دژ گبران (قلعه گبران): دژی تاریخی که مربوط به دوران سلجوقیان و دوره ارباب و رعیتی بوده و نشان از قدمت و پیشینه تاریخی هیو دارد.
• تپه‌های باستانی و گورستان‌های تاریخی: از جمله گورستان باستانی چمورک و تپه‌های تاریخی متعدد که گواه بر سکونت انسان در این منطقه از دوران باستان است.
• موزه روستایی هیو: که به نمایش فرهنگ و زندگی روستایی منطقه می‌پردازد.

سایر جاذبه‌ها

• معادن زغال سنگ هیو: از معادن تاریخی منطقه که در گذشته مورد بهره‌برداری قرار می‌گرفت.
• آرامستان‌های تاریخی: از جمله آرامستان رقیه (س)، آرامستان قدیم شهرک هیو و آرامستان چمورک.

راه‌های دسترسی

برای رسیدن به دهستان هیو از تهران، بهترین مسیر استفاده از اتوبان تهران–کرج و سپس اتوبان کرج–قزوین است. پس از طی مسافتی در این اتوبان، به خروجی هیو (قبل از خروجی نظرآباد) می‌رسید.

فاصله روستای هیو از شهر کرج حدود ۳۰ کیلومتر است که با خودروی شخصی به راحتی قابل پیمایش است. راه زمینی این روستا به‌صورت جاده آسفالته است.

محیط زیست

در سال‌های اخیر، فعالیت‌های معدنی در اطراف این دهستان و گرد و خاک حاصل از آن منجر به نگرانی‌های زیست‌محیطی شده است. اهالی روستای هیو مدتهاست که دیگر آسمان آبی را نمی‌بینند و فعالان محیط زیست نسبت به این فاجعه زیست‌محیطی هشدار داده‌اند.

جستارهای وابسته

• شهرستان ساوجبلاغ
• استان البرز

پیوند به بیرون

• [نقشه دهستان هیو در نشان](https://neshan.org/maps/places/dcf2e9c2c50c344392cd43a39c19e12c)